” رازَک ” ، گیاه دارویی و صنعتی

435354353رازَک گیاهی دارویی است. کاربرد آن بیشتر در ساخت آبجو است. رازک از راستهٔ گل سرخ (Rosales) و تیرهٔ شاهدانگان (Cannabaceae)، جنس رازک‌ها (Humulus) است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  رازک گیاهی علفی، چند ساله 20 پایه ، بالا رونده و دارای اعضای پوشیده از تارهای خشن است به حالت خودرو در جنگلها و اماکن پوشیده از درختچه ها و انبوه بوته ها می روید از اختصاصاتش اینست که به سهولت تحت تاثیر عوامل محیط قرار می گیرد و شکل متفاوت پیدا می کنند مانند آنکه در مناطق معتدله ساقه گیاه دارای دسته های فراوان فیبر می شود. از این نظر در صنعت مورد استفاده قرار می گیرد در حالیکه در آب و هوای خشک و گرم ، تارهای فیبری آن کاهش پیدا کرد. به صورت غیر قابل استفاده در می آید ولی در عوض گیاه دارای ماده رزینی فراوان می شود. رازک دارای برگهای متقابل ، دانه دار و مرکب از 3 تا 5 لوب نامساوی است.

پایه نر آن ، گلهای کوچک به وضع مجتمع به صورت خوشه های مخصوص دارد. هر گل نر آن را پوششی مرکب از 5 کاسبرگ آزاد فرا میگیرد و در داخل پوشش ، 5 پرچم به وضع منطبق بر کاسبرگها جای دارد.در پایه های ماده رازک ، گلهای به رنگ سفید مایل به حنائی به حالت مجتمع به صورت مخروطهای تقریباً کروی ظاهر می شود این مخروطهای از فلسهای نازکی تشکیل یافته اند که در کنار هر یک ، 2 تا 6 گل ماده همراه با براکته های کوچک جای دارد.

میوه این گیاه فندقه هایی است که در سطح و قاعده آنها تارهای ترشحی فراوان بوجود می آید. چون قسمت مورد استفاده این گیاه مجموعه گلهای ماده آن می باشد که گیاه پرورش یافته بدست می آید از این جهت در زمین های زراعتی منحصراً پایه ماده گیاه را می کارند و حتی اگر پایه های نر در مزرعه بوجود آمده باشند.

آنها را از بین می برند تا از آمیزش گل ممانعت بعمل آید زیرا گلهای آمیزش نیافته از نظر کیفیت بر گلهای آمیزش یافته ترجیح داده می شود در بعضی نواحی نیز خلاف آنچه که ذکر شد در مقابل هر 100 پایه ماده یک پایه نر پرورش می دهند زیرا به این نتیجه رسیده اند که عمل آمیزش دوران رشد را سریع تر و مقدار محصول را زیادتر می کند بر اثر تحقیقات ارقام متنوعی از رازک بدست آمده است که بنام رازک سرخ رازک سبز رازک دورگ معروفند.

دامنه انتشار

نواحی شمال ایران، بین گرگان و سواحل دریای خزر، گرگان بندر گز، زرین گل، مازندران : بین چالوس و تنکابن، گیلان : بین رشت و لاهیجان ، رشت ، آستارا

مشخصات

تیره توت فرنگی گیاهی علفی پایا با ریشه‌ای عمیق و منشعب گیاه دو پایه بوده (نر و ماده) گلهای نر به صورت خوشه‌ای از بغل برگها روئیده و ماده به شکل مخروطی بیضی شکل و مجتمع می‌روید.

رازک گیاهی است علفی، چندساله و بالا رونده. این گیاهدو پایه بوده و اعضای آن پوشیده از تارهای خشن است. برگ‌های گیاه، متقابل، دندانه دار و مرکب از ۳ تا ۵ لوب نامساوی است.

گل‌های نر به صورت مجتمع و گل آذین خوشه هستند. گل‌های ماده، به صورت مخروط مانند سفید مایل به حنایی می‌باشند.

قسمت مورد استفاده گیاه، مخروط‌های ماده (گل‌های ماده) آن است که دارای بوی معطر و مطبوع با طعم تلخ است. این گیاه بیشتر در نواحی شمال ایران از جمله گرگان، چالوس، تنکابن، رشت، لاهیجان و آستارا می‌روید.

استفاده از  خواص آرام بخشی این گیاه بسیار ساده است. به 15 گرم میوه‌ی رازک و یک لیتر آب جوش نیاز دارید.

454353453

نیاز اکولوژیکی

رازک در طول رویش به درجه حرارت زیادی نیاز ندارد. اندام های حیوانی هوایی این گیاه به سرما حساس ولی اندام های زیرزمینی در برابر سرما مقاوم بوده و قادر به تحمل درجه حرارتهای تاثیر می باشند.

جوانه های رویشی ریزوم در دمای شش تا هشت درجه سانتی گراد شروع به رویش می کنند در صورت افزایش دما رویش این جوانه ها افزایش می یابد و زارک را در مناطقی که میانگین درجه حرارت سالانه 7 تا 11 درجه سانتی گراد باشد می توان کشت نمود. این گیاه در مرحله گل دهی بیشترین مقدار دما نیاز دارد. بطوریکه میانگین دما در مرحله گل دهی 16 تا 18 درجه سانتی گراد مناسب است رازرک اگر چه ریشه طویل دار و قفادر به جذب آب از اعماق زمین است ولی به لحاظ سطح وسیع گیاه (12 تا 15 متر مربع در هر بوته) ضریب تعرق بسیار زیادی دارد از این رو بارندگی نقش عمده ای در افزایش عملکرد دارد.

رازک را نباید در مناطق باد خیز کشت نمود زیرا بادهای شدید نه تنها سبب خوابیدن ساقه های بالا رونده بر روی زمین میشود بلکه موجبات خرابی داربستها و قیم ها میشود. رطوبت هوای محل رویش گیاه نیز باید مناسب باشد و از تغعییرات زیادی برخوردار نباشد کشت این گیاه در اماکن مه آلود نه تنها سبب کاهش نر و در نتیجه کاهش مواد موثره گلها میشود بلکه گسترش بیماریهای قارچی بسیار موثر استا.

زمینهایی که رازک کشت می شود باید کاملاً صعف و فاقد هر گونه پستی و بلندی باشد خاکهایی بابافت متوسط و با ضخامت زیاد و حاوی مقادیر فراوان ترکیبات کلسیم خاکهای مناسبی برای کشت رازک است.کشت رازک در خاکهای رسی و خاکهایی با بافت نامناسب و همچنین خاکهایی که از مقادیر زیادی کربنات کلسیم برخوردار باشند نیست کشت گیاه در مناطقی که سطح آب زیر زمینی باشد توصیه نمی شود.

PH خاک برای گیاه بین 5/6 تا 7 مناسب است.

آماده سازی خاک
رازک برای 16 تا 18 سال در یک منطقه می ماند. پس از تسطیح زمین و اضافه کردن 40 تا 60 تن کود حیوانی کاملاً پوشیده شخم عمیقی به عمق 50 تا 80 سانتی متر زده می شود. دراین مرحله 65 درصد کودهای شیمیایی مورد نیاز را به خاک اضافه می کنند (لازم به ذکر است در زمینهایی که رازک کشت میشود هر یکصد گرم خاک به حاوی 200 تا 250 میلی گرم ازت ، 35 تا 40 میلی گرم اکسید فسفر و 35 تا 50 میلی گرم اکسید پتاس باشد).

بهترین زمان برای شخم زمین اوایل تیر ماه اواسط مرداد می باشد برای کاشت بهار می توان شهریور – مهر این عمل را انجام داد. در اینصورت تابستان زمان مناسبی برای اضافه کردن کودهای حیوانی به مزین می باشند هنگام شخم خاک را علیه آفات و بیماریها می توان ضد عفونی کرد.

مواد مناسب برای ضد عفونی کردن خاک عبارتند از : بازودین 5 به مقدار 35 کیلوگرم در هکتار بازودین 10 به مقدار 5/17 کیلوگرم در هکتار فوردان 10 گ به مقدار 20 کیلوگرم در هکتار (البته مواد ضد عفونی کننده به نوع آفت و با عوامل بیماریزا بستگی دارد). پس از شخم زمین را باید تسطیح کرد. و تیرکها را نصب می نمایند.

تیرکها در ردیفهایی به فاصله 10 تا 12 متر از یکدیگر اقدام می نمایند جنس این تیرکها ممکن است چوبی، سیمانی ، نیمه شیمیایی – نیمه چوبی باشد 12 متر فاصله تیرکها بطوریکه در این فاصله می توان اقدام به کاست سه ردیف رازک به فاصله سه متر از یکدیگر نمود بهتر است بعد از نصب داربستها زمین را مجدداً به عمق 25 تا به 30 سانتی متر شخم زد. تذکر : ثلث تحتانی ساقه رازک فاقد انشعابات است انشعاباتی ساقه ای که از نظر تولید گل بسیار مهم می باشند از ثلث قسمت تحتانی به بعد بوجود می آیند.

از این رو به منظور بهبود در کیفیت و کمیت محصول باید به نیمه داربست و قیم های مناسبی برای این گیاه اقدام نمود. ( طول برگها باید 6 تا 5/6 باشد) البته ارقام دیررس طول تیرکها باید 7 متر باشد).

تاریخ و فواصل کاشت

اواسط مهر تا اواخر فروردین هنگامی که هوا سرد نبوده و رطوبت کافی نیز وجود داشته باشد زمان مناسبی برای انتقال قلم ها و کاست آنها در زمین اصلی است البته قلم ها با در فصل بهار می‌توان کشت کرد ولی کشت آنها در فصل پائیز مناسب تر است تعداد بوته در هکتار متفاوت است و به رقم گیاه بستگی دارد برای ارقام زودرس و میان رس 12 تا 15 هزار بوته در هکتار و فاصله گیاهان در طول ردیف ها 90 تا 110 سانتی متر مناسب است. بار ارقام دیررس 8 تا 11 هزار بوته در هکتار پیشنهاد می‌شود. در اینصورت فاصله بوته ها در ردیف 120 تا 140 سانتی متر مناسب است.

54353543534

کاشت

تولید رازک از گیاهانی است که تولید آن هزینه زیادی دارد. کاشت وتکثیر رازک به روش رویشی و در مقیاس وسیع تنها از طریق قلمه های ریشه ای انجام می گیرد. اگر چه از پیکر و رویشی گیاه برای تکثیر آن می توان استفاده کرد ولی این روش مناسب نسبت و احتمال رویش آنها در مقایسه با قلمهای ریشه ای بسیار ضعیف است.

تکثیر رویشی از طریق قلمهای ساقه به اقدام به جدا کردن ساقه های از گیاه نموده که قلم های مذکور باید کاملاً سالم و عاری از هر گونه آلدوگی میکروبی و قارچی باشد این قلم ها باید از ضخامت و طول مناسبی (20 تا 25 سانتی متر طول و به ضخامت بندانگشت) برخوردار بوده و حداقل دارای یک تا دو جوانه رویشی باشد و انتهای آنها حتی الامکان باید صاف باشد (توسط قیچی بریده شوند) به منظور ریشه زایی قلم های ساقه آنها را باید در نهاستانهای که بستر آنها برای این کار آماده شده باشد با در کلدانهای یک بار مصرف کشت کرد.

خاک مناسب و آبیاری برای تسریع در رشد و ریشه زایی قلم ها موثر است. زمان مناسب برای کاشت قلم ها در نهاستان فروردین قرار می باشد. قلم های در ردیفهایی به فاصله 8/1 تا 3 متر کاشته می شوند فاصله قلم ها در طول ردیف ها متفاوت است و به رقم گیاه بستگی دارد. و بین 10 تا 15 سانتی متر است پس از ایجاد شیارهای مناسب قلم ها را در فواصل معین داخل آن قرار داده و روی آنها را با خاک پوشاند به منظور افزایش رطوبت بهتر است به ضخامت 5 تا 10 سانتی متر بالاتر از سطح زمین روی آنها خاک ریخته شود.

تکثیر رویشی رازک وسیله ریشه :

اواخر شهریور – اوایل مهر هنگامی که برگ گیاهان شروع به ریزش می نمایند زمان مناسبی برای جمع آوری قلم های ریشه ای است بر این کار توسط ماشین مخصوص (ماشین هرس ریشه) اقدام به قطع ریشه ها از فاصله 10 تا 15 سانتی متری سطح خاک کرده و سپس بر حسب کیفیت آنها را دسته بندی می کنند. پس از جمع آوری قلم های ریشه باید آنها را کشت کرد.

تعداد این قلم ها در هر هکتار به فاصله ردیف ها بستگی دارد. بطور کلی در هر هکتار 30 تا 40 هزار قلم ریشه ای را می توان کشت کرد. از سال دوم رویش به بعد بهار زمان مناسبی برای جمع آوری قلم های ریشه ای است بطوری که تعداد قلمه های ریشه ای در فصل بهار هفت تا هشت مرتبه بیش از مقدار آن در سایر فصول است. از ریشه هر گیاه می اتوان 10 تا 15 قلم و به طول 8 تا 10 سانتی متر انتخاب کرد.

پس از انتخاب قلم ها اقدام به کاشت آنها در خاکهای شنی – توری می نمایند قلم های را نیز می توان در گلخانه هایی که خاکهای آن مخل وطیاز شن و هوموس است کشت کرد فاصله ردیف های از یکدیگر 10 سانتی متر و فاصله قلم ها از یکدیگر نیز 10 سانتی متر مناسب است پس از کاشت ریشه باید به ضخامت یک سانتی متر با خاک پوشیده شود.

دمای مناسب برای رویش ریشه ها 20 تا 22 درجه سانتی گراد است در اوایل کاشت خاک باید رطوبتی به میزان 80 درصد داشته باشد در حضور دما و رطوبت کافی ریشه پس از 10 تا 15 روز رویش کرده و انشعابات جدیدی بوجود می آورد معمولاً پس از شش تا هشت هفتم ریشه ها از رشد کافی برخوردار می شوند آنها را می توان به زمین اصلی متشل کرد. برای ارقامی که از دوره رویشی طولهای برخوردارند تعداد مطلوب بوته 6 تا 7 هزار در هکتار فاصله گیاهان در طول ردیف 180 تا 200 سانتی متر مناسب است پس از خارج کردن قلمه های مورد نظر از خاک خزانه و قبل از کاشت در زمین اصلی بهتر است آنها را با محل از تولید به مدت 6 تا 12 ساعت ضد عفونی کرده و پس از هرس ریسه (قطع انتهای ریشه) در زمینهای دائمی کشت شوند.

هرس باید به گونه ای باشد که تمام اندام های تکثیر از شکل و اندازه کم و بیش یکسانی برخوردار شوند برای کشت قلم ها در زمین اصلی باید ابتدا به حفره گودالی به عمق 30 تا 40 سانتی متر اقدام نمود و قلم را در داخل آن طوری قرارداد که جهت ریشه ها به طرف پائین باشد. و ریشه تقریباً 15 سانتی متر پائین تر از سطح زمین قرار گیرد. سپس اوی آن را با خاک پوشاننده به طوری که به ضخامت 5 تا 8 سانتی متر از سطح گودال خاک ریخته شود.

اگر در بهار به انتقال قلم ها به زمین اصلی اقدام شود بلافاصله پس از کشت باید زمین را آبیاری نموده.

4354353543

داشت

پس از اینکه ارتفاع بوته ها به 20 سانتی متر رسید ساقه های را باید حلو قیمی که دریای آنتعبیه شده پیچاند چنانچه هر بوته دارای چند شاخه باشد باید فقط در تاسه شاخه را حول قیم قرارداد از اواخر خرداد علفهای هرز بین ردیفها را بادی یا توسط ماشین باید وجین کرد.

سال اول رویش در فصل تابستان ارقام نامناسب و بوته های بیمار را شناسایی و جمع آوری می کنند. واکاری در فصل پائیز انجام می‌گیرد در این فصل بوته های دگیر را جایگزین بوته های خشک شده باید کرد.

سال اول رویش در فصل پائیز 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار ازت 80 تا 100 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر 140 تا 160 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس باید به اخک اضافه کرد. سال دوم ر اوایل بهار 60 تا 80 کیلوگرم ازت به خاک اضافه می شود و همچنین سله های ایجاد شده در فواصل بین ردیفها را باید شکست بطورکلی مراقبتهای رازک شامل مراقبت بهار ، تابستانه و پائیزه می باشند.

مراقبتهای بهاری : شامل آماده سازی خاک ، حاصلخیز کردن زمین، هرس ریشه، مبارزه با علفهای هرز و کمک به قرار گرفتن گیاه حول قیم مراقبتهای تابستانه : کمک به پیچیدن گیاه حول قیم بریدن و جدانمودن شاخه های عقیم زنانه ، مبارزه آفتها بیماریها مرقبتهای پائیزه (پس از برداشت محصول) : بریدن ساقه ها، آماده سازی خشک افزودن کود مورد نیاز گیاهان به خاک بیماریهای رازک می توان سفیدک جفتی را نام برد. که برای مبارزه با این بیماریها هر 5 تا 6 روز باید اقدام به سمپاشی گیاهان نمود و 10 تا 14 مرتبه سمپاسی را تکرار کرد.از آفتهای عمده رازک شته رازک می باشد که باید از آفت کش مناسب آن استفاده نمود.

برداشت

رازک بطور متوسط 16 تا 18 سال عمر می کند و چنانچه شرایط اقلیمی مناسب باشد طول عمر گیاه به 30 تا 40 سال نیز میرسد وی 8 تا 10 سال بازدهی اقتصادی دارد.

برداشت گلهای گیاه رازک همواره با ماشین انجام می گیرد هنگامیکه گلها کاملاً رسیده و گیاهان پوشیده از گل باشند. بایدآنها را برداشت نموده رسیده به رنگ زرد مایل به سبز می باشند زمان جمع آوری گلهای در ارقام مختلف متفاوت است ولی معمولاً در اواسط خرداد یا اواخر شهریور زمان مناسبی برای برداشت گل رازک است. برداشت به وسیله ماشینهای مخصوص انجام میگیرد.

ابتدا به بریدن گیاه از فاتصله 60 تا 80 سانتی متری از سطح زمین اقدام می شود (به همراه قیم) سپس برای جدا کردن گبلها از سایر قسمتهای گیاه به مراکز مخصوص منتقل میشوند پس از برداشت گلها را باید بالافاصله خشک کرد برای خشک کردند گل نباید از دمای بیش از 60 درجه سانتی گراد استفاده شود.

همچنین زمان خشک شدن گلها نباید از 5/3 تا 6 ساعت تجاوز کند. عملکرد محصل گل خشک 5/0 تا 5/2 تن در هکتار است نسبت گل تازه خشک 4 به 1 است.

15 گرم گیاه رازک را در یک لیتر آب جوش بریزید و اجازه دهید به مدت حدود 10 دقیقه بجوشد. سپس بگذارید محلول به دست آمده خنک‌تر شود و سپس آن را صاف کنید. دم کرده‌ی رازک را در یک بطری شیشه‌ای بریزید.

هر روز 3 فنجان از این دم کرده میل کنید. خواهید دید که کم کم استرس‌هایتان رفع خواهد شد. زمانی که دل شوره ها و استرس‌هایتان از بین رفت دیگر نیازی به این دم کرده ندارید.

مهندس میرحمید غفاری زنوز

عضو هیئت علمی ( دانشیار )

آشنایی با مشکلات دارو درمانی در سالمندان

اسفند ۳, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار داروسازی, مشروح اخبار

سالخوردگی فرآیندی است که در طول زمان به تدریج کمبودهائی را در سالمند فراهم می آورد. برخی از این تغییرات، سبب ایجاد تغییراتی در فارماکوکینتیک داروها و برخی دیگر سبب پدید آمدن تغییراتی در فارماکودینامیک آنها می شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، حدود 65 درصد از جمعیت کشور ما ایران را سالمندان و (افراد بالای 65 سال) تشکیل می دهند. گسترش روز افزون داروهای قابل دسترس اعم از داروهای بدون نسخه و یا با نسخه باعث شده اکثر سالمندان نسبت به گذشته، داروهای بیشتری مصرف کنند.

تغییرات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی و فارماکوپینیتکی در سالمندان منجر به مصرف بیش از حد یا نادرست دارو گردیده و از طرف دیگر حساسیت سنج نسبت به داروها را افزایش می دهد.

همچنین اشتباه در مصرف دارو که در اثر خود درمانی و از دست دادن حافظه یا گیجی ایجاد می شود دارد.

1- جذب: با افزایش سن، تغییرات مهمی از نظر جذب داروها در بدن ایجاد نمی شود. اما تغییرات ناشی از عادات تغذیه ای، مصرف بیشتر ملین ها یا آنتی اسیدها و تغییرات پدید آمده در تخلیه معده- که معمولاً در سالمندان کندتر است- ممکن است بر سرعت جذب برخی از داروها تاثیر بگذراند.

2- توزیع: در سالمندان، توده بدون چربی بدن کاهش یافته، بر میزان درصد چربی نسبت به کل بدن افزوده می شود و درصد نسبی آب بدن نیز تقلیل می یابد. آلبومین سرم خون هم که به بسیاری از داروها مخصوصاً اسیدهای ضعیف متصل می شود، کاهش یافته، در نتیجه نسبت داروی متصل شده به داروی آزاد تغییر قابل توجهی پیدا می کند.

بعضی از سالمندان معتقد ند که در ماه رمضان داروها اثر خود را از دست می دهند، علت این است که از یک طرف آلبومین سرم خون در فرد سالمند به طور طبیعی کاهش می یابد و از طرف دیگر بعد از 24 تا 72 ساعت روزه داری، سرعت دفع داروهائی که به آلبومین می چسبند- مانند دیازپام، فنی توئین و وارفارین- تسریع می شوند.

هرگاه تاکید می کنیم که میزان مصرف داروهائی مانند دیگوکسین در یک بیمار سالمند دچار نارسائی احتقانی قلب، حتماً باید کم شود، در واقع بدلیل همین کاهش حجم توزیع ظاهری آن دارو است.

3- سوخت و ساز : در سالمندان، برخی از داروها آهسته تر در فرآیند سوخت و ساز به مصرف می رسند. این امر می تواند ناشی از کاهش جریان خون کبدی باشد . در این افراد بیشترین تغییرات در سوخت و ساز داروهائی صورت می گیرد که توسط سیستم اکسیداز با اعمال مختلف میکروزومی در فرآیند سوخت و ساز وارد می شوند.

بنابراین آن دسته از داروهائی که در کبد، توسط واکنشهای کونژوگاسیون در فرآیند سوخت و ساز به کار گرفته می شوند در یک فرد سالمند نسبت به یک فرد جوان تغییر زیادی نمی کنند. آلپرازولام، باربیتوراتها، کلردیازپوکساید، دیازپام، فلورازپام، ایمی پرامین،نورتریپ تیلین، پروپرانولول،کینیدین و تئوفیلین، برخی از داروهائی هستند که سوخت و ساز آنها در سالمندان آهسته تر صورت می گیرد.

از داروهائی که سوخت و ساز آنها در افراد سالمند تغییر زیادی نمی کند، می توان به ایزونیازید،لیدوکائین، لورازپام، نیترازپام، اکسازپام،پرازوسین و وارفارین اشاره نمود.

بنابراین در مورد بیمار سالمندی که اخیراً به بیماری کبدی مبتلا بوده است، حتی اگر ظاهراً بهبودی کامل بدست آورده باشد باید تعیین میزان داروهائی که عمدتاً توسط کبد پاکسازی می شوند، با احتیاط صورت گیرد.

4- دفع: می دانیم اندام اصلی بدن که در فرآیند پاکسازی داروها، دخالت دارد، کلیه ها هستند. آزمون پاکسازی کرآتی نین نشان می دهد که با افزایش سن،توان کلیه ها کم می شود و پاکسازی  کرآتی نین( میلی لیتر در دقیقه ) و تولید آن ( میلی گرم در 24 ساعت ) کاهش می یابد اما غلظت کرآتی نین سرم (میلیگرم در دسی لیتر) تقریباً بدون تغییر باقی می ماند. در نهایت نتیجه عملی این تغییرات، طولانی شدن نیمه عمر بسیاری از داروهاست که در صورت عدم کاهش میزان تجویز آنها، احتمال تجمع دارو در مقادیر سمی در بدن، افزایش می یابد.

ریه ها دومین اندام دفعی بدن محسوب می شوند. از آنجا که در سالمندان ظرفیت تنفسی کاهش یافته و احتمال وقوع بیماریهای فعال ریوی افزایش  می یابد، بهتر است در این گروه سنی بجای استفاده از هوشبری استنشاقی، داروهای تزریقی بکاربریم.

از سن 40 تا 80 سالگی برای اصلاح میزان مصرف داروها در سالمندان می توان از فرمول Cockeroft-Gault استفاده کرد.

متابولیسم دارویی در افراد مسن

تغییرات فارماکوکینتیکی در نتیجه افزایش سن برخی از سیستم های یون تحت تاثیر فرآیند پیری قرار می گیرند و نقش عمده ای در بروز تغییرات فارماکوکینیتیکی دارند از جمله این تغییرات افزایش HP معده، تأخیر عمل تخلیه معده، کاهش کلی آب بدن، کاهش آلبومین، افزایش مجموع چربی بدن، گردش خون کبد، کاهش فعالیت آنزیمها.

جذب دارویی در افراد مسن

نظر به اینکه عمدۀ داروهای مصرفی خصوصاً در بیماریهای مزمن از طریق خوراکی مورد استفاده قرار می گیرند و از طرف دیگر در مقایسه با سایر طریق مصرف جذب گوارشی داروها می تواند تحت تأثیر عوامل متعدد قرار گیرد از مهمترین این تغییرات می توان کاهش اسیدیته معده کاهش سرعت تخلیه معده، کاهش حرکات روده، کاهش توانایی سلولها برای حمل فعال مواد و کاهش جریان خون دریافتی را نام برد. قابل ذکر است جذب موادی که بصورت فعال حمل می شوند مثل ویتامین ها، کلسیم ، آهن و غیره با افزایش سن کاهش می یابد، از طرف دیگر به دلیل افزایش اختلالات گوارشی و مصرف داروهای درمان کننده آن بروز تداخلات دارویی در این قسمت به شدت مختمل می شود مثلا مصرف آنتی اسید جذب داروهایی چون
کلرو پرومازین، سایمتیدن، تتراسایکلین را کاهش
می دهد.

توزیع دارویی در افراد مسن
حجم بدن انسان با ورود به مرحله میانسالی کاهش
می یابد. توده عضلانی که بافت گوشتی بدن را تشکیل
می هد نیز کاهش یافته و در عوض ذخیره چربی افزایش می یابد. چربی بدن در مردان بین 36-18 درصد و درخانمها بین 48-33 درصد افزایش می یابد. همچنین مقدار آب بدن نیز در سن 80 سالگی حدود 15-10 درصد کاهش پیدا می کند.

متابولیک دفع دارویی در افراد مسن با افزایش سن تغییراتی در کبد که مهمترین عضو متابولیسم دارو در بدن می باشد ایجاد می گیرد که می توان به کاهش وزن کبد تغییرات سلولی و بیوشیمیایی و کاهش جریان خون کبدی اشاره نمود کاهش گردش خون کبدی ممکن است کلیرانس برخی داروها را کاهش داده و میزان داروی مورد نیاز بدن را کاهش دهد بعضی از مطالعات نشان داده اند که این کاهش در مردان چشمگیر و از خانمها می باشد.

عوارض جانبی ناخواسته دارویی در سالمندان

در سالمندان عوارض ناخواسته دارویی از مصرف داروهایی چون کورتیکواستروئیدها، ضدالتهاب های غیراستروئیدی، داروهای قلبی-عروقی و داروهای موثر به روان ناشی
می شود، از شایعترین این عوارض می توان بروز گیجی و اختلال در شناخت، اختلالات گوارشی مثل خونریزی و گاستریت، سنکوپ، عوارض خارج هرمی (مصرف دراز مدت داروهای ضد سایکوز که موجب عوارض خارج هرمی نظیر پارکینسون، می گردد).

احتمالاً علت اصلی بروز اختلالات گوارشی، وقفه سنتز پروستاگلاندینها و حذف محافظ سلولی این ترکیبات توسط داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی می باشد استفاده از کورتیکوئید استروئید نیز احتمال بروز اولسرپپتیک و خونریزی محیطی گوارشی را افزایش می دهد تغییرات فشار خون، سنکوپ و زمین خوردگی یکی دیگر از عوارض گزارش شده داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی در سالمندان افزایش فشار خون می باشد که با افزایش سن احتمال بروز این عارضه نیز افزایش می یابد.

هیپوتانسیون وضعیتی و سنکوپ نیز عوارضی شایع در بیماران سالمند می باشد علاوه بر اختلالات عروقی و آرترواسکلروز مصرف داروهایی چون خواب آور و ضد افسردگی های سه حلقه ای، داروهای ضد فشار خون نظیر کلوتیدین ، متیل دوپا و بتابلاکرها د بروز این اختلال نقش دارند.

گروهای داروئی مهم در سالمندان:

1- داروهای آرام بخش- خواب آور

سالمندان هم از لحاظ فارماکوکینتیک و هم از نظر فارماکودینامیک به این داروها حساسیت داشته، تغییرات بدنی بیشتری نسبت به جوانان نشان می دهند. در سالمندان، نیمه عمر بسیاری از بنزودیازپین ها و باربیتوراتها بین 50 تا 150 درصد افزایش می یابند . بیشتر این تغییرات در فاصله 60 تا 70 سالگی رخ می دهد. البته دو داروی دیازپام و لوارزپام نسبت به بنزودیازپین های دیگر، کمتر تحت تاثیر این تغییرات قرار می گیرند.

2- داروهای ضد درد(شبه تریاک)

سالمندان به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی در اندام های تنفسی، نسبت به تغییرات تنفسی ناشی از مصرف این داروها بسیار حساستر از دیگر گروههای سنی هستند.

3- داروهای ضد روان پریشی و ضد افسردگی

الف: داروهای ضد روان پریشی: فنوتیازین ها و هالوپریدول

اگر مصرف یک داروی ضد روان پریشی و آرامبخش مد نظر باشد، فنوتیازینی مثل تیوریدازین مناسب تر است و با توجه به این نکته که نیمه عمر آن در سالمندان 2 برابر می شود، می توانیم آن را برای بیمار سالمند خود تجویز نمائیم. ولی اگر بتوانیم از اثر آرام بخشی دارو صرف نظر کنیم، هالوپریدول داروی مفیدتری است؛ اما باید بدانیم هالوپریدول مسمومیت بیشتری برای اکستراپیرامیدال بوجود می آورد. بنابراین از تجویز آن برای افرادی با سابقه بیماری اکسترا پیرامیدال باید خودداری کرد.

کلرپرومازین هم اغلب به دلیل اثرات آلفا بلوکری که از خود نشان می دهد، موجب هیپوتانسیون ارتواستاتیک در افراد سالمند می شود. بروز این عارضه در سالمندان 2 برابر افراد غیر سالمند می باشد.

برای درمان مانیا در سالمندان، لیتیم داروی بسیار خوب و مناسبی محصوب می شود که دفع کلیوی دارد. در مصرف این دارو باید به این نکته توجه داشت که مدرهای تیازیدی، پاکسازی لیتیم را به شدت کاهش می دهند. بنابراین در سالمندانی که مدرهای تیازیدی مصرف می کنند، باید از میزان تجویز لیتیم کاست.

ب: داروهای ضد افسردگی

اگر بنا باشد از یک داروی ضد افسردگی سه حلقه ای قدیمی تر استفاده کنیم،داروهائی با اثر آنتی موسکارینی ضعیف تر مثل نورتریپ تیلین یا دزی پرامین مناسب ترند. دزی پرامین متابولیت فعال ایمی پرامین است که عوارض آنتی کولینرژیکی بسیار کمتری دارد.

داروی آلپرازولام یک بنزودیازپین کوتاه اثر است که در بیماری افسردگی توام با اضطراب منع مصرف دارد. اما یک ضد اضطراب خوب برای مصرف کوتاه مدت در سالمندان به حساب می آید.

داروی دیگر پاروکستین است که به طور اختصاصی مهار کننده باز جذب سروتونین بوده شبیه فلوکستین عمل می کند و بصورت داروی منفرد با صبحانه خورده می شود. این دارو درسالمندانی که دچار وسواس، اختلالات ترس و ترس از مکانهای باز و جمعیت هراسی هستند بسیار خوب پاسخ می دهد.

داروی Bupropion(welbutrin) ضد افسردگی سه حلقه ای مناسبی است که در آغاز درمان با بی قراری شدید، اضطراب و بیخوابی همراه است. برای کاستن از این عوارض و نیز کاهش خطر تشنج، افزایش میزان تجویز دارو باید به تدریج صورت گیرد.

یکی از داروهای ضد افسردگی مناسب در سالمندان ونلافاکسین است که به عنوان یک مهار کننده باز جذب سروتونین شناخته شده است.

4- داروهای ضد آلزایمر

از آنجا که بیماری آلزایمر مشکلات زیادی در جوامع بشری پدید آورده است، از سوی محافل پزشکی توجه زیادی به امر دارو- درمانی در این دسته از بیماران صورت گرفته است.اولین دارو تاکرین با فرمول تتراهیدروآمینو آکریدین (THA) می باشد.

هنگام تجویز تاکرین به این موارد باید توجه کنیم:

1- سیگار القاء کننده آنزیم های میکروزمال کبدی است و غلظت خون تاکرین را تا حد زیادی کاهش میدهد

2- حضور غذا در معده، جذب تاکرین را 30 تا 40 درصد کاهش میدهد

3- در مورد تداخلات داروئی تاکرین با داروهائی چون سایمتیدین و تئوفیلین گزارشات زیادی وجود دارد.

داروی دیگری که برای درمان آلزایمر مورد استفاده قرار می گیرد دونپزیل است که مانند تئوستیگمین، مهار کننده اختصاصی استیل کولین استراز  می باشد.

تهوع، استفراغ، سردرد، سنکوپ نادر، برادیکاردی، بی قراری، بثورات جلدی و حالتهای تهاجمی، عوارض جانبی دونپزیل محصوب می شوند. داروئی که در سالمندان بیشتر از دونپزیل طرفدار دارد، داروی ریواستیگمین است

5- داروهای قلبی- عروقی(ضد فشار خون)

تیازیدها در سالمندان برای مرحله اول درمان، یک معالجه منطقی محسوب می شوند. اما باید بخاطر داشته باشیم در این افراد به دلیل میزان وقوع بیشتر آریتمی، نقرس، دیابت و… مسمومیت های ناشی از مصرف این داروها که منجر به هیپوکلسمی و هیپرگلیسمی میشوند، گاه مشکل ساز هستند.

مهار کننده های  بتا به علت کاهش ظرفیت تنفسی در سالمندان بالقوه خطر ناکند و باید به احتیاط مصرف شوند. برای درمان فشار خون شدید، ایمنی و موثر بودن متیل دوپا و هیدرالازین به اثبات رسیده است. مهار کننده های کانال کلسیم داروهای مناسب وموثری هستند که اگر با توجه به پاسخ درمانی مناسب تنظیم شوند، بی خطرند، از میان مهار کننده های  کلسیم به داروی آملودیپین به عنوان یک داروی بسیار مناسب برای درمان در سالمندان می توان اشاره نمود. کارودی لول یک مهار کننده بتا است که نسبت به دیگر مهار کننده های بتاعوارض کمتری دارد. در اینجا لازم است به این نکته اشاره کنیم که اثرات ضد درد وارپامیل کاملاً به اثبات رسیده، آن را با آسپیرین قابل مقایسه می دانند.

6- داروهای ضد افزایش چربی خون

از میان این داروها استاتین ها را نام می بریم. با توجه به مصرف بالای داروهای جم فیبروزیل و نیکوتینیک اسید در سالمندان که غلظت استاتین ها را بالا می برند و افزایش خطر میوپاتی و ضعف شدید عضلانی را به همراه دارند، مصرف توام استاتین ها با این داروها خطرناک می باشند.

7- داروهای اینوتروپیک مثبت

در سالمندان، نیمه عمر دیگوکسین 50% افزایش می یابد، زیرا پاکسازی آن توسط کلیه ها کاهش می یابد. علائم مسمومیت ناشی از مصرف دیگوکسین یعنی هیپوکلسمی ،هیپومنیزیومی و مسمومیت هایی که کمتر شایع هستند مثل دلیریوم، تغییرات دید و اختلالات مربوط به غدد درون ریز در سالمندان بیشتر از جوانان پدید می آیند.

لازم است یادآوری کنیم که مصرف همزمان سیزاپراید با دیگوکسین باعث ایجاد بی نظمی های شدید در ضربان قلب که شامل تاکی کاردی، فیبریلاسیون و طولانی شدن موج QT است. می شود.

8- داروهای آنتی آریتمی

با افزایش سن، پاکسازی کینیدین، پروکائین آمید و لیدوکائین کاهش یافته، نیمه عمر آنها افزایش می یابد. از تجویز دیزوپیرامید در این گروه سنی باید خودداری کرد. زیرا اثر ضد موسکارینی این دارو منجر به اشکالات دفع ادرار در مردان شده، اثرات اینوتوپیک منفی آن منجر به نارسائی احتقانی قلب می شود.

9- داروهای ضد التهاب

1- به طور کلی NSAID ها با دقت بسیار برای افراد سالمند تجویز شوند. زیرا موجب مسمومیت هائی می شوند که سالمندان نست به آنها بسیار آسیب پذیر هستند.

مصرف این داروها می تواند آسیب های جدی کلیوی در برداشته باشد.

2- امروزه ثابت شده است که در میان NSAID های قدیمی تر همان داروی ایبوپروفن برای سالمندان ایمن تر می باشد.

داروی ضد التهابی دیگری که مصرف بالائی دارد و برای بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید و استئو آرتریت تجویز می شود، داروی سلکوکسیب است که به طور انتخابی از مسیر سیکلواکسیژناز 2 عمل می کند و سنتز پروستاگلاندین را مهار می نماید. بنابراین این دارو خاصیت ضد پلاکتی بسیار ناچیزی دارد و برخلاف NSAID های دیگر، بویژه در سالمندان عوارض گوارشی بسیار کمتری پدید می آورد.

با توجه به مباحث مذکور به این نتیجه می رسیم، هر چه در مورد داروها و دارو درمانی در سالمندان بیشتر بدانیم، هم مشاوران بهتری برای آنان خواهیم بود و هم در دوران پیری خودمان، بهتر خواهیم توانست از خویشتن مراقبت نمائیم.

جمع بندی و نتیجه گیری

بطور کلی روند پیری یا تغییراتی در عملکردهای بیولوژیک شناختی ، رفتاری همراه است. مطالعات نشان داده اند که مصرف داروها با دوزهای متداول درمانی در افراد سالمند در بسیاری از موارد موجب بروز اثرات شدیدتر  در این بیماران می گردد.

بنابراین در دارو درمانی سالمندان لازم است که علاوه بر سایر نکات متداول برخی توجهات خاص را نیز در نظر داشت از جمله تجویز حداقل تعداد اقدام دارویی در شروع درمان یا حداقل دوز ممکنه و سپس افزایش تدریجی مقدار مصرف بر حسب نیاز توجه به وجود همزمان اختلالات دیگر که بر فارکوکپتنیک و خصوصاً دفع دارو از بدن تأثیر گذارند نظیر عملکرد کلیوی و کبدی و مانیتور کردن وضعیت بیمار بطور مرتب در کنار این اقدامات ضروری است قبل از تجویز دارو شرح حال کاملی از بیمار گرفته در خصوص کلیه داروهای مصرفی اطلاع حاصل شود تا از این طریق از شدید عوارض و یا بروز تداخلات دارویی جلوگیری به عمل آید.

میوه هایی که مصرف آنها به جوان ماندن انسان کمک می کند

لیمو ترش خاصیت ضدباکتریایی، ضدویروسی، تقویت کننده سیستم دفاعی بدن، کاهش دهنده وزن، هضم کننده و تصفیه کننده کبد دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، لیمو ترش دارای املاح و ترکیبات زیادی مانند اسیدسیتریک، کلسیم، منیزیم، ویتامینC، فلاوونوئید، پکتین و لیمونین است که ایمنی بدن را تقویت می کند و با عفونت ها مقابله می کند.

آلو زرد

آلوزرد حاوی ویتامین های آ- ب – ب۲- ب ۶ پ پ – ث و عناصری مثل کلسیم، فسفر، منیزیم، آهن فلوئور و گوگرد است.

آلو زرد به علت داشتن مواد معدنی مفید، عدم تعادل یون های خون را از بین می برد و مواد لازم را در دسترس سلول های بدن و بویژه سلول های عصبی قرار می دهد.

این عناصر مفید در فعالیت سلول های عصبی و از میان بردن تحریک آنها نقش بسزائی دارند.

گریپ فورت

گریپ فروت ، دارای ویتامین ث است. این ویتامین در حفظ سلامت قلب و عروق بدن موثر است.

این میوه به تولید قند و مواد حیاتی دستگاه بدن کمک می کند.

گریپ فروت ، خون را تصفیه می کند و کلیه و کبد را پاک می نماید. این میوه عمل هضم را آسان می کند و جریان عصیر (شیره) معدی و ترشح کیسه صفرا را سرعت می بخشد.

گیلاس

گیلاس حاوی کلسیم، فسفر، پتاسیم، کلر، سدیم، منیزیم، گوگرد و به مقدار قابل توجهی آهن است همچنین دارای کبالت، مس، منگنز و روی است.

خوردن گیلاس بداخلاقی را به خوش اخلاقی تبدیل می کند. خوردن گیلاس دفع کننده سموم بدن و تصفیه کننده خون است.

انار

آب انار برای پیشگیری از سرطان مفید است، سلامت قلب را بهبود می بخشد.

انار معتدل، مقوی، ملین، اگر بعد از غذا انار شیرین خورده شود رنگ چهره زیبا و غذا آسان هضم می شود.

آب انار همچنین می تواند چربی های اطراف معده و شکم را در زنان و مردان چاق کاهش دهد.

هویج

هویج با داشتن مواد مقوی و ویتامین ها یکی از مهمترین و مفیدترین مواد برای بدن است. . خوردن هویج مقاومت بدن را در مقابل بیماریهای عفونی بالا می برد. مصرف هویج در برطرف کردن بیماری های آب آوردن انساج بدن، عدم دفع ادرار ، تحریک مجاری هضم و تنفسی، سرفه های مقاوم ، آسم ، اخلاط خونی و دفع کرم اثر معجزه آسائی دارد.

زیتون

زیتون گیاهی بسیار مفید برای سلامتی انسان است و می تواند از بروز بیماری های قلبی پیشگیری کند.

اگرچه زیتون حاوی چربی بالایی است اما با این وجود منبع خوبی از اسید اولئیک یا اسیدهای چرب اشباع نشده امگا – 9 و ویتامین ایی است. زیتون همچنین می تواند اشتها را نیز افزایش دهد.

این گیاه و روغن آن میزان قند خون را تنظیم می کنند و خاصیت ضد سرطان و ضد التهابی دارد تا جایی که ممکن است از التهاب روده نیز پیشگیری کنند. خاصیت زیتون برای پیشگیری و درمان آسم و آرتروز نیز شناخته شده است.

زیتون سنگ های صفراوی را دفع و یبوست های مزمن را درمان می کند و تسکین دهنده قولنج های ناشی از ورم کلیه است. همچنین این میوه بسیار مفید در تسکین درد و سوزش سوختگی ها، درمان آفتاب زدگی و سرمازدگی، گزش حشرات، مار و عقرب نقش قابل توجهی دارد.

خیار

خیار دارای ویتامین هایی است که روزانه بدن ما به آن نیازدارد مانند میتامین های ب 1، ب2، ب 3، ب 5، ب 6، اسید فولیک، ویتامین سی، کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر و پتاسیم و روی است.

انگور

انگور دارای ویتامین های آ، ب و ث است و نیز دارای مقداری منیزیم ، کلسیم ، آهن ، فسفر ، پتاسیم و آلبومین است.

یکی از خواص انگور ، صاف کننده و مولد خون بودن آن است. انگور قند خون را نیز تنظیم می کند . به علاوه انگور قرمز برای تصفیه خون و خون سازی از انگور سبز هم بهتر است .

انگور یکی از میوه های ضد سرطان شناخته شده است که این موضوع به خاطر خواص ضد عفونی کنندگی آن است.

دهان شویه ها و تاثیر آنها بر سلامت دهان و دندان

انواع و اقسام دهان شویه ها در بازار با بِرندهای مختلف وجود دارد. برخی از آنها حس طراوت و تازگی به دهان داده و بوی دهان را از بین می برند. این نوع را خوشبو کننده های دهان می نامند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مواد می توانند باکتریهای دهان را کاهش دهند. فراموش نکنید اثر این دهانشویه ها بیش از 10 تا 15 دقیقه باقی نمی ماند.

اگر از بوی دهان رنج می برید اینگونه دهانشویه ها مناسب شما نیست. شما باید علت اصلی بوی بد دهان را به کمک دندانپزشک کشف کنید و در پی رفع مشکل باشید. بیماریهای لثه، پوسیدگی دندان ها، سینوزیت مزمن و مشکلات دستگاه گوارش از دلایل اصلی ایجاد بوی بد دهان هستند.

دهان شویه های درمانی

دهان شویه هایی وجود دارند که با اهداف مختلفی از جمله درمانی، پیشگیری کننده و یا ضد درد استفاده می شوند. در مواردی مانند التهاب مخاط دهان، زخمهای دهانی، بوی بد دهان و … و نهایتاً پیشگیری از پوسیدگی های دندانی کاربرد دارند. این دهانشویه ها را حتما پزشک یا دندانپزشک برای شما تجویز می کند.

استفاده از این دهانشویه ها دستورالعمل ویژه ای دارد و شما نباید بیش از اندازه مجاز از آنها استفاده کنید چون عوارضی مانند سوختگی، سوزش مخاط، تغییر رنگ دندان ها و مسمومیت را به دنبال دارند.

دهانشویه های درمانی به دو گروه تقسیم می شوند:

یک گروه از این دهانشویه ها که ضد باکتری است برای درمان بیماریهای لثه و پس از جراحی دهان تجویز می شود و گروه دوم از این دهانشویه ها که که با هدف پیشگیری از پوسیدگی دندان ها استفاده می شود.

این نمونه حاوی فلوراید هستند و می توانند پوسیدگی را در مراحل اولیه متوقف کرده و ترمیم کنند و نیز از پوسیدگی بقیه دندانها جلوگیری کنند.

به کسانی که پوسیدگی دندانهایشان به کندی پیشرفت می کند توصیه می شود هفته ای یکبار، دهانشان را با دهان شویه فلوراید بشویند ولی اگر پوسیدگی دندانهایتان بسیار سریع پیشرفت می کند یک شب در میان از این دهانشویه ها استفاه کنید.

انتخاب دهانشویه

آب و نمک ساده ترین دهانشویه ای است که می توانید در منزل تهیه کنید و برای تهیه آن کافی است نصف قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب ولرم بریزید. این دهانشویه فقط برای ضد عفونی دهان استفاده می شود.

در داروخانه ها دهانشویه های ایرانی و خارجی در دسترس هستند. دهانشویه های خارجی قیمتشان نسبت به انواع ایرانی گرانتر است.

در تولید دهانشویه های ایرانی نیز گام های بلندی برداشته شده است و دهانشویه های متنوعی تولید کرده اند که می توانید با سلیقه خودتان یکی را انتخاب کنید. نکته مهم این است که شما از دهانشویه استفاه کنید.

در ترکیبات دهانشویه از گیاه مسواک و گیاهانی مانند بومادران و نعنا استفاده می شود.

گیاه مسواک به دلیل میزان بالای کلراید موجب کاهش تشکیل پلاک میکروبی روی دندان ها می شود و عصاره بو مادران نیز اثر ضد باکتریایی دارد. به علاوه در کاهش خونریزی لثه موثر است.

بعضی دهانشویه ها برای ضد عفونی دهان و کاهش باکتریهای دهان مفید هستند و ترکیبات ضد عفونی کننده دارند و بعضی هم حاوی فلوراید بیشتری هستند.

طرز استفاده

مراحل زیر را به ترتیب اجرا کنید:

1- به طرز صحیح مسواک بزنید. مسواک زدن غذاها و پلاک میکروبی را از سطح دندان ها و لثه ها بر می دارد و سطح آنها را آماده پذیرش مواد دهانشویه می کند.

2- مقدار کافی از دهانشویه را مطابق دستور دندانپزشک یا دستور روی بطری، درون درب بطری دهانشویه بریزید(معمولاً در دهانشویه به عنوان پیمانه استفاه
می شود).

3- دهانشویه را وارد دهان کنید و با فشار در دهانتان بچرخانید تا تمام سطوح دندان ها و لثه ها و سطوح بین دندانی با دهانشویه تماس یابد.

4- معمولاً 30 ثانیه تا 1 دقیقه زمان برای نگه داشتن دهانشویه در دهان کافی است. پس از پایان این زمان بقیه دهان شویه را از دهان خارج کنید.

5- پس از مصرف دهانشویه تا نیم ساعت دهانتان را نشویید. غذا نخورید و مایعات ننوشید تا مواد مؤثر آن در تماس با سطح دندان ها و لثه هایتان باقی بماند.

دهانشویه ضد میکروبی ایده آل

ویژگی های یک دهانشویه ضدمیکروبی ایده آل عبارت است از اینکه: سمی نباشد، فقط مختص باکتریهای بیماریزا بوده و باعث ازدیاد باکتریهای مقاوم و رشد بیش از حد ارگانیسم های بیماریزای فرصت طلب نگردد: موجب تحریک مخاط نشده و تغییر رنگ در دندانها ایجاد نکند.

جذب سیستمیک آن کم بوده و یا اصلاً جذب سیستمیک نداشته باشد و کاربرد آن آسان باشد. در خانه به صورت موقت زمانی که مسواک زدن امکان پذیر نیست می توان از دهانشویه به عنوان جانشین مسواک استفاده کرد و یا مثلاً وقتی که شما جراحی دهان یا جراحی لثه انجام

داده اید به دلیل وجود زخم و بخیه امکان مسواک زدن وجود ندارد می توان دهانشویه مصرف کرد.

چند نکته مهم در مورد دهانشویه ها

1- بعضی از دندانپزشکان به عنوان درمان کمکی برخی از بیماریهای دهان و دندان یا پاک سازی و بهبود پس از جراحی های دهان و دندان، دهانشویه های حاوی آب اکسیژنه یا سرم شستشو تجویز می کنند. مصرف دراز مدت دهانشویه های آب اکسیژنه موجب تحریک بافت نرم، از دست رفتن کلسیم سطوح دندان ها و رویش موهای سیاه روی زبان می شود.

2- استیل پیریدینویم از محلول های دهانشویه است که می توانید برای ضد عفونی یا خوش بو کردن دهان خود، 20 قطره از آن را در نصف فنجان آب حل کنید و هر سه ساعت یک بار، دهانتان را با آن بشوئید.

3- کلروهگزیدین از دیگر محلولهای دهانشویه است که می توانید روزی دوبار، در صبح و شب، پس از مسواک زدن مقداری از آن را به مدت 30 ثانیه در دهان قرقره کنید. این محلول برای ضد عفونی کردن و التیام بخشیدن به التیام بافت لثه به کار می رود.

4- برای تأثیر بهتر دهانشویه تا 30 دقیقه پس از مصرف شستن دهان و نوشیدن مایعات پرهیز کنید.

5- در صورت دوز بیش از حد مجاز، تهوع، استفراغ، دردهای شکمی، تنگی نفس و اختلال هوشیاری از عوارض بلع اتفاقی کلرهگزیدین و استیل پیریدینیوم است که بلافاصله با مرکز فوریت پزشکی تماس باید گرفت.

عفونت لثه

نشانه های بیماری لثه یا همان عفونت لثه

به صورتهای مختلفی پدیدار می شود در مرحلۀ اولیه بوی بد دهان بیمار می باشد. البته همیشه بوی بد دهان دلیل بر عفونت لثه نمی باشد. (ممکن است ترشحات مخاط بینی، دستگاه گوارش نیز باعث بوی بد دهان شود).

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در مراحل بعدی ممکن است باعث خونریزی لثه شود. در این مرحله شخص متوجه می شود که از لثه هایش خون می آید.

هنگام مسواک زدن یا هنگام بیدار شدن از خواب متوجه خونریزی لثه ها می شود.

مرحله بعدی لق شدن دندانها وتخریب استخوانها

می باشد. این مرحله که مرحله حاد نیز می باشد عفونت باعث میشود که استخوانهای اطراف دندانها تخریب می شود در نتیجه دندان لق می شود.

هنگامی که مریض در مرحله اول و دوم به پزشک متخصص لثه مراجعه می کند جای امیدواری است که دندانها آسیب ندیده باشند ولی در مرحله سوم متأسفانه دندانها آسیب دیده و ممکن است فرد تعدادی از دندانهای خود را از دست بدهد.

در صورتیکه فرد هیچ اقدامی برای عفونت لثه انجام ندهد منجر به لق شدن تمام دندانها می شود. حتی عفونت ممکن است به قسمتهای دیگر هم سرایت کند.

عوامل بیماری لثه

عفونت لثه عوامل مختلفی دارد. مهمترین عوامل آن:

1- قند خون

2- عوامل وراثتی

3- ضعیف بودن بهداشت دهان

عکس OPG درمان اولیه را شروع کرده که درمان اولیۀ شامل:

جرم گیری کامل زیر لثه و بالای لثه 3 مرحله ای و مصرف دارو می باشد.  بعد از یک ماه فرد مبتلا برای اولین بار به پزشک متخصص مراجعه کرده در صورتی که بیماری فرد بهبود نشده باشد پزشک متخصص یا جراح لثه برای فرد تصمیم جراحی می گیرد.

ولی در صورتی که بهبودی حاصل شده باشد نیازی به جراحی نیست و در هر دو صورت فرد باید زیر نظر پزشک متخصص خود باشد.

بیماریهای ناشی از مواد شیمیایی موجود در آب

به علت خواص حل کنندگی آب، بسیاری از ترکیبات می‌توانند در آبهای طبیعی محلول باشند و برخی از آنها ذاتا برای زندگی بشر سمی هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، خوشبختانه در اغلب موارد غلظت بسیاری از ناخالصیهای ذاتا سمی ، در آبهای طبیعی معمولا خیلی پایین است با وجود این این هزاران ترکیب شیمیایی مورد استفاده درکشاورزی ، منازل و صنعت وجود دارند که قادرند به آبهای سطحی و زیرزمینی راه یابند.

تاثیر مواد شیمیایی بر سلامتی ، از دو طریق قابل بررسی است: اثرات حاد ، که در نتیجه مصرف آب آلوده ایجاد می شوند و کم و بیش بلافاصله اثر خود را آشکار می‌سازند و اثرات مزمن ، در نتیجه نوشیدن مداوم آب آلوده ، خطراتی دراز مدت ایجاد می کنند.

اثرات برخی مواد ذاتا خطرناک ، پس از رسیدن به حد آستانه بروز می کند و چون غلظت آنها معمولا زیر حد مذکور است لذا اثرات نامطلوبی مشاهده نمی‌شود. بعضی آلاینده ها حد آستانه ندارند و بنابراین هر مقدار مصرف آنها ذاتا مضر است، ترکیبات سرطانزا از این الگو پیروی می‌کنند.

بنابراین در مورد ترکیبات ذاتا سرطانزا مثل هیدروکربنهای پلی آروماتیک (PAH)، تری هالومتان ها (THM)، ترکیبات اورگانوکلره و ارگانوفسفره و ترکیبات فرعی حاصل از فرایند گندزدایی (DBPs)، توصیه می‌گردد که از پایین بودن غلطت آنها در آبهای آشامیدنی، اطمینان حاصل شود.

این بدین معنی است که در برخی موارد ، غلظتهای قابل قبول ، در حد قابل تشخیص یا نزدیک به آن است. بدین مفهوم است که رعایت اصول پیشگیرانه بهتر از ظهور اپیدمیک خطراتی واقعی است. برخی از عناصر آلوده کننده آب عبارتند از:

• سرب:

یکی از قدیمی ترین مسائل آلودگی شیمیایی در آبهای آشامیدنی ، ناشی از به کارگیری مخازن و لوله های سربی در لوله کشی شهری بوده است.

آبهای اسیدی نرم که از مناطق کوهستانی سرازیر می شوند، تمایل به انحلال سرب دارند به طوری که مقادیرقابل توجهی از سرب می‌تواند در آب حل شود بویژه در طول شب که آب در شبکه آبرسانی ، راکد می‌ماند.

سرب یک سیستم تجمعی است به طوری که تماس مداوم با آن ، در نهایت می‌تواند اثرات سمی ایجاد کند و در طول سالها ، بسیاری از کشورها در راستای کاهش مقدار سرب در محیط زیست تلاشهای زیادی نموده‌اند.

استانداردهای فعلی EC برای آب آشامیدنی ، ماکزیمم غلظت سرب را 50 میلی‌گرم در لیتر تعیین کرده است اما به نظر می رسد که این سطح در راهنمای WHO ، نهایتا به 10 میلی‌گرم در لیتر کاهش یابد که دستیابی به آن ، در نواحی با آب که قابلیت حل کنندگی سرب را دارد و نیز با لوله کشی سربی ، مشکل خواهد بود.

تصفیه شیمیایی آب با آب آهک یا سود سوزآور ، قبل از توزیع آن انحلال سرب را کاهش می دهد ولی برای دستیابی به حد10 میلی‌گرم در لیتر ، احتمالا حذف لوله های سربی ضروری خواهد بود.

• نیترات:

ازت نیتراتی بطور طبیعی در بسیاری از خاکها وجود داشته و بنابراین در اغلب آبهای زیرزمینی و سطحی یافت می‌شود.

خروجی فاضلابهای هم مقادیر قابل توجهی نیتروژن دارند که قسمت عمده آن بصورت نیترات است. اگرچه تاکنون مضرات حضور نیترات در آبهای آشامیدنی برای بچه ها و بزرگسالان ، مشاهده نشده است، ولی برای نوزادان تا سن حوالی شش ماهگی خطرناک است. قبل از این سن ، نوزادان فاقد فلورای باکتریایی طبیعی در روده خود بوده و نمی توانند نیتریت ناشی از احیای نیترات را در معده تحمل کنند.

هر گاه یک نوزاد با شیشه ای که شیر آن حاوی 20-10 میلی‌گرم در لیتر نیتروژن نیتراتی است تغذیه شود، امکان جذب نیترات به خون و جلوگیری از انتقال اکسیژن ونهایتا احتمال بیماری مت‌هموگلوبین وجود دارد که به این حالت ، بیماری نوزاد آبی گفته می‌شود.

• فلوئورید:

فلوئورید نمونه ای از سازنده های آبی است که در غلظتهای کم ، مفید ولی در غلظتهای بالا مضرند.

فلوئورید بطور طبیعی در بعضی از آبها وجود دارد و حضور آن در آبهای آشامیدنی روی پوسیدگی دندان بویژه در بچه ها اثر بازدارندگی دارد. از این رو برخی دست اندرکاران بهداشت ، فلوریددار کردن آب آشامیدنی را تا سطح 1 میلی‌گرم در لیتر توصیه می‌کنند.

این توصیه اغلب از سوی افرادی که به مصرف مواد شیمیایی دارویی معترفند، بشدت مورد مخالفت قرار گرفته است. اگر سطح فلورید بیشتر از 5.1 میلی‌گرم در لیتر باشد، لکه های زردی روی دندان ظاهر می‌شود و در مقادیر بالا ، ممکن است صدمات استخوانی ناشی از فلوروسیس رخ دهد.

• آرسنیک:

در برخی نواحی ، بویژه در مناطقی از آرژانتین ، چین ، هند ، مکزیک و تایوان ، آبهای زیر زمینی حاوی آرسنیک تا غلظتهای چند میلی گرم بر لیتر باشند. در راهنمای WHO، میزان آرسنیک 10میلی‌گرم در لیتر توصیه شده اگرچه سطح آن در استاندارد ECMAC ، (میلی‌گرم در لیتر) 50 می باشد.

مصرف مداوم آب حاوی غلظتهای بالاتر آرسنیک می‌تواند منجر به پیگمانتاسیون پوست و انواع گوناگون از بیماریهای گوارشی ، خونی و کلیوی گردد.

• سختی آب:

شواهدی آماری قوی موجود است که نشان می‌دهد بین افزایش سختی آب آشامیدنی تا حوالی 175 میلی‌گرم در لیتر و کاهش احتمال وقوع برخی انواع بیماریهای قلبی ، رابطه ای وجود دارد.

این شواهد بیانگر این موضوع است که نرمسازی آنها می‌بخشد. اثرات نامطلوبی بر سلامتی افراد دارد. برخی روشهای نرمسازی ، مقدار سدیم آب را افزایش می‌دهند که این موضوع می تواند برای افراد دارای بیماریهای قلبی و کلیوی ، نامطلوب باشد.

آشنایی با انواع چای و خواص آنها

چای گل گاو زبان و سنبل الطیب:            طبیعت:گرم و تر

خواص:

خواب آور،آرامبخش اعصاب،پایین آورنده فشار خون، رفع خشونت نای، سینه، تنگی نفس ، گلو درد ، مقوی دماغ ، معده و کبد سرد،افزایش ترشح ادرار،ضد سردرد های عصبی،درد کلیه،قولنج،اسپاسم،تشنج،صرع،سودا،صفرا،وسواس و سنگ کلیه

طرز تهیه:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دو قاشق غذاخوری(یک مشت)گل گاو زبان + یک قاشق غذا خوری(یک مشت کوچک)سنبل الطیب + دو لیوان آب جوش + نبات،نیم ساعت دم بکشد تا به رنگ قرمز آلبالویی در آید.

2- چای زیر فون:               طبیعت:گرم

خواص:

آرام بخش،ضد ناراحتی های عصبی،تشنج،میگرن های مزمن،بی خوابی،سردرد،بیماری های ریوی،زکام،غلظت خون،استفراغ،رماتیسم،آرتروز،نقرس،سیاتیک
مصرف زیاد موجب پایین آمدن فشار خون خواهد شد.

هشدار:

برای خانم های باردار ممنوع است.

طرز تهیه:

یک مشت زیرفون + دو لیوان آب سرد با شعله مستقیم ده دقیقه بجوشد سپس با شعله غیر مستقیم به مدت طولانی دم بکشد تا خوب رنگ بیندازد.

3-چای بادرنج بویه:                     طبیعت بسیار گرم

خواص:

مقوی قلب واعصاب،خونساز،تقویت کننده سلولهای مغز،فوق العاده آرامبخش،محرک معده،خواب آور،نشاط آور،ضد صدای گوش،تشنج،اسپاسم،بیماری های کلیوی،بوی بد دهان و خواب های وحشتناک(چای مورد علاقه حضرت علی علیه السلام)

طرز تهیه:

یک مشت کوچک بادرنج بویه + دو لیوان آب سرد روی شعله مستقیم قرار دهید تا به نقطه جوش برسد سپس با شعله غیر مستقیم خوب دم بکشد.

4-چای بادرنج بویه و زیرفون:              طبیعت:گرم

خواص:

تقویت قلب و اعصاب،خواب آور،نشاط آور،آرامبخش،خونساز،ضد بوی بد دهان،خواب های وحشتناک،بیماری های کلیه،صدای گوش

طرز تهیه:

یک قاشق غذاخوری زیرفون + یک قاشق مرباخوری بادرنج بویه + دو لیوان آب جوش،باشعله مستقیم و ملایم حدود یک ساعت بجوشد سپس با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

5-چای به لیمو و زیرفون                        طبیعت:گرم

خواص:

آرامبخش،کاهش دهنده فشار خون،تقویت حافظه،و معده،خاب آور در شب،تب بر،شستشو دهنده کلیه،ضد سرماخوردگی،تشنج،نقرس،رماتیسم،سردرد،و سرگیجه،ناراحتی های عصبی،میگرن،غلظت خون،آسم،اسهال،سینوزیت،صدای گوش و خستگی بدن

طرز تهیه:

یک مشت بزرگ زیرفون + یک مشت کوچک به لیمو + دو لیوان آب سرد با شعله مستقیم و ملایم،حدود یک ساعت بجوشد،سپس با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

6-چای دارچین                                  طبیعت:گرم

خواص:

ادرارآور،مفرح،محرک اعصاب،تقویت معده،کبد،قوه باه،قلب وعروق؛کاهش درد کمر و مفاصل،تسریع جریان خون،نیرو بخش،باز کننده انسداد مجاری،پاک کردن سینه و حنجره،بالا بردن فشار خون،ضد:اخلاط رطوبتی،پا درد های رطوبتی،سرفه های رطوبتی،دلهره،بوی بد دهان،دردهای استخوانی،دیابت،سردی بدن

هشدار:

برای زنان باردار مضر است.

طرز تهیه:

چند عدد چوب دارچین + دو لیوان آب سرد با شعله مستقیم آرام جوش آورده سپس با شعله غیر مستقیم دو الی سه ساعت دم بکشد تا به رنگ آلبالویی درآید.

7-چای زنجبیل                    طبیعت:گرم و خشک

خواص:

تقویت:حافظه،قوه باه،جهاز هاضمه،معده،قوای رییسه بدن؛خونساز،تنظیم ادرار،خلط آور،ملین،درمان اسهال ساده و خونی،مانع بروز سرطان،کاهش چربی خون،بالا بردن فشار خون،مفید برای قطع حیض؛ضد:ضعف اعصاب،رطوبت مزاج،بلغم،درد مفاصل،بیماری های مفصلی،کمر درد،مسمومیت غذایی،سرفه،تهوع و آشفتگی در مسافرت و انعقاد خون

هشدار:

زیاده روی در مصرف باعث فشار خون و ضعف نیروی جنسی است.

طرز تهیه:

نصف قاشق چای خوری زنجبیل(بسته به ذائقه خود)در یک لیوان آب جوش ریخته و در ظرف را گذاشته تا حدود ده دقیقه بماند سپس با کمی عسل مخلوط کرده،میل نمایید.

8-چای زعفران                             طبیعت:گرم

خواص:

منضج و مصلح عفونت بلغمی،محرک نیروی جنسی و قوای مفزی،مفرح،نشاط آور،خنده آور،ادرار آور،خلط آور،آرامبخش،مقوی کبد و جهاز تنفسی،آشامیدن یک مثقال آن جهت تسریع در زایمان،تسکین آسم و سیاه سرفه،ضد:سرفه،حساسیت و کرم خوردگی دندان

9-چای نعناع                                طبیعت:گرم

خواص:

لطیف کننده خون،مفرح و مقوی قلب،مسکن ناراحتی های گوارشی،کمک به هضم غذا،مقوی اعصاب معده،بادشکن،اشتهاآور،دفع صفرا،پاکسازی و تقویت کبد و طحال،برای سرما خوردگی و بیماری های حلق و گلو(از پونه قوی تر است)ضد:نفخ،سکسکه،تهوع،اسهال،دل پیچه،بواسیر،دردشکم،تب
طرز تهیه:یک قاشق غذاخوری + سه لیوان آب جوش با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

10-چای پونه                                                           طبیعت:اوایل بهار :گرم؛پاییز:خشک

خواص:

قوی ترین آنتی بیوتیک،بادشکن،رقیق کننده خون،ادرارآور،خلط آور،صفرابر،انرژی زا،بسیار مفید برای درد سینه و آزاد کردن اخلاط،تقویت:معده،قلب،جهاز هاضمه؛ضد:تب ادراری،سرفه،حساسیت،نفخ،نقرس،سکسکه،آشفتگی،دل بهم خوردگی،خستگی،مفید جهت به تاخیر انداختن عادات ماهیانه
طرز تهیه:یک قاشق غذاخوری + دو لیوان آب جوش با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

11-چای چلتوک برنج                        طبیعت:گرم

خواص:

سرشار از ویتامین های ب،تقویت مغز واعصاب و قلب،ضد یبوست مزمن،جلوگیری از ریزش و سفید شدن مو

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان آب جوش،با شعله مستقیم پنج دقیقه بجوشد سپس با شعله غیر مستقیم یک ساعت دم بکشد.

هشدار: برای خانم ها ممنوع است.

12-چای گلپر                            طبیعت:گرم و خشک

خواص:

تقویت کننده عالی حافظه،قوه باه،قلب و عروق؛اشتها آور،کمک به هضم غذا،شفابخش بیماری یرقان،پاکسازس کبد و دفع صفرا،تداوم آن برای سوزاندن چربی های بدن مفید است؛ضد:صرع قوی،فراموشی،اسهال،تنبلی معده،جوش و دمل

طرز تهیه:

یک قاشق مربا خوری رادر یک لیوان آب جوش ریخته،ظرفی را در آن گذاشته،می گذارید پانزده دقیقه بماند تا به رنگ زرد درآید.

13-چای کوهی                             طبیعت:گرم

خواص:

آرام بخش،ضد:حساسیت،ادرار آور،باز کننده گرفتگی های روده و کبد،تقویت سیستم ایمنی

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان آب وش با شعله غیر مستقیم مدتی دم بکشد.

14-چای میوه نسترن          طبیعت:معتدل و خشک

خواص:

سرشار از ویتامین ث،مقوی معده،پایین آورنده فشار خون،ضد:قند خون،درد و ورم کلیه،اسهال

طرز تهیه:

پانزده عدد را در یک قوری + دو لیوان آب سرد،با شعله مستتقیم جوش آید سپس شعله را کم کنید تا با همان شعله مستقیم یک ساعت باشد تا آب آن به تدریج بخار شود سپس با شعله غیر مستقیم سه ساعت دم بکشد.

15-چای بابونه                     طبیعت:معتدل،دیم آن گرم و خشک

خواص:

آرام بخش اعصاب و مغز ومعده و روده و تقویت آنها،افزایش شیر مادر ،اشتها آور،ادرار آور قوی،ضد:تب و لرز،انگل،یبوست،سردرد،سنگ مثانه،بلغم و صفرا

طرز تهیه:

یک قاشق غذاخوری + دو لیوان آب جوش،با شعله غیر مستقیم مدتی دم بکشد.

16-چای به لیمو                        طبیعت:گرم

خواص:

آرام بخش،خواب آور در شب،تقویت حافظه و معده،رفع درد شکم،خستگی،صدای
گوش،ضد:میگرن،سردرد،سرگیجه،تپش قلب،نفخ،آسم،اسپاسم

طرز تهیه:

یک قاشق غذاخوری + دو لیوان آب جوش،با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

17-چای آویشن                    طبیعت:گرم

خواص:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تقویت اعصاب بینایی،جهاز هاضمه،معده،کبد و کلیه،بالا برنده فشار خون،باز کننده انسداد،خشک کننده،تحلیل بادها و بلغم،لطیف کننده غذاهای غلیظ،اشتها آور،ادرار آور،جاری کننده حیض،تنقیه ریه،معده روده ها و کبد از رطوبت بلغم،رفع کولیت های مزمن،افزایش شیر مادر،پاک کننده سینه،باز کننده گرفتگی های روده، ضد:انگل ، رطوبت بدن،صفرا،زکام،سرفه،آسم،تنگی نفس،غلظت خون و ضد عفونی کننده و میکروب کش(شش برابر آنتی بیوتیک)

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان آب جوش،با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

18- چای اکلیل کوهی                طبیعت:گرم ومعتدل

خواص:

گیاه معجزه گر قوی مقوی اعصاب، ادرادآور، پاک کننده ریه ها، بادشکن، تسکین درد کبد، برای تنگی نفس ، مفید برای بیماریهای عصبی وتشج، تقویت معده وبدن، ضد عفونت کلیه،صفرا، بلغم ، دلهره، اضطراب، آسم ،زکام، سیاه سرفه،  دردهای رماتیسمی استخوان وکمر،  سنگ کلیه ومثانه، کیسه صفرا، میگرن، بیخوابی، غلظت خون.

طرز تهیه:

دو قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

19- چای گزنه         طبیعت:گرم و خشک

خواص:

تحلیل ورم های سخت، چاق کننده بدنفباز کننده انسداد کبدو طحال، وفم رحم، تنقیه کننده ریه و معده، افزایش نیروی جنسی،ضد قند خون،غلظت خون،چربی،صفرا، بلغم، سنک کلیه، سرطان، امراض کلیوی و خون در ادرار، خونریزی ها، ریزش مو، خستگی، انگل، کرم روده

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

20- چای مرزنجوش            طبیع:گرم

خواص:

آرام بخش اعصال، بهترین داروی میگرن کهنه ودرد شقیقه ها وسردرد،خلط اور،تب بر،اشتها آور،تقویت عمومی بدن،ضد نفخ و ورم معده، اسهال، اخلاط مضره، سرما خوردگی.

طرز تهیه:

ا مشت کوچک + دو لیوان  آبجوش در کتر ریخته با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

21- چای ریوند چینی          طبیعت:گرم و خشک به سمت تری

خواص:

ضد برودت معده و کبد، ضد سرفه مزمن، تنگی نفس، سل، زخم ریه، زخم رودهف استسقاء، یرقان، مسهل اخلاط غلیظه و رقیقه، مدر، ضد دردهای کلیه، مثانه ورحم.

طرز تهیه:

چند تکه از آن را + مقداری آب که آن را بپوشاند با شعله مستقیم آرام جوش آورده بعد آن را با شعله غیز مستقیم 2 الی 3 ساعت دم بکشد تا به رنگ آلبالویی در آید .

22- چای استخودوس             طبیعت: گرم وخشک

خواص:

آرام بخش اعصاب ، تقویت کننده سلولهای مغز، افزایش شیر مادر، تحلیلی نفخ و گاز روده، فرح آور، باز کننده انسداد عروقی، مسهل بلغم و سودا خصوصا سودای مغز، ضد میگرن، زکام ، اسم، برونشیت، دل پیچه، رماتیسم، درد سینه، تنگی نفس، سرفه ، اگزما، ضد عفونی کننده دستگاه مجاری ادراری، در اکثر بیمارریها کاربرد دارد.

طرز تهیه:

دو قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ،در کتری ریخته با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

23- چای فلوس                         طبیعت:معتدل

خواص:

مسهل صفرا، دافع اخلاط فاسد، ضد: افسردگی ، صرع، میگرن ، بواسیر، یبوست مزاج؛ تقویت: اعصاب، قلب، مجاری ادرار، دستگاه تنفسی.

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان  آب سرد؛  با شعله مستقیم کمی بجوشد بعد با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

24- چای زیر ه سیاه               طبیعت: بسیار گرم

خواص:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، لطیف کننده، قابض، برطرف کننده بادهای غلیظ، بالا برنده فشار خون، سوزاننده چربی اضافی، تصفیه خون، مدر، افزایش شیر مادر، تحلیلی گاز معده و روده، درمان تنگی نفس، تحریک اشتها؛ تقویت: قلب وعروق معده.

طرز تهیه:

1 قاشق مربا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

25- چای بهار نارنج

خواص:

آرامبخش، مفرح، نشاط آور، اشتها آور؛ تقویت: قلب، اعصاب، نیروی جنسی؛ رفع دل پیچه و گاز معده، تسکین درد سینه و سردرد های عصبی.

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

26- چای برگ درخت به           طبیعت: گرم ومعتدل

خواص:

قابض ، نرم کننده سینه، مقوی قلب، مفرح، نشاط آور.

طرز تهیه:

10 تا 15 عدد برگ را 20 دقیقه خیسانده و بشویید و در یک لیتر آب در قوری ترجیحا ظرف مسی حرارت دهید و به محض اینکه به جوش آمده فورا شعله را ملایم کنید تاآب بدون حرکت  شروع به بخار کند و گاهی برگ ها را بر هم بزنید زمانیکه 3/1 بخار شد چای آماده است. (می توانیداز هل یا چوب دارچین برای برای معطر کردن استفاده کنید)

27- چای افتیمون      طبیعت: گرم و خشک

خواص:

تحلیل برنده ورم ها، لطیف کننده، بازکننده انسداد و مفرح قلب، جهت بیماری های مغز و اعصاب مانند سردرد، تشنج، افسردگی، کاووس و وسواس و بیماری های مفاصل مفید است. به تنهایی مسهل بلغم و سودا و با بنفشه مسهل صفرا می باشد.

از آنجایی که بسیار لطیف و ضعیف است جوشاندن و کوبیدن آن سبب از بین رفتن خاصیت آن می شود.

برای آرامش و تقویت اعصاب دم کرده افتیمون بخورید. تاثیر آن روی سر خوب است. برای آلزایمر نیز مفید است.

هشدار:

مصرف زیاد آن برای گرم مزاجان مضر است.

طرز تهیه:

هنگام مصرف نباید آن را نرم کوبید و یا زیاد جوشاند، بلکه باید با شعله غیر مستقیم و خیلی آهسته و طولانی مدت دم کنید.

گیاه بابونه ” Matricaria chamomilla “

بابونه Matricaria chamomilla گیاهی است دائمی و کوچک به ارتفاع تقریبا 30 سانتیمتر دارای بویی معطر که در چمنزارها و اراضی شنی می‌روید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بابونه گیاهی است با گل های سفید، زرد و ارغوانی که در روززگاران قدیم به عنوان بهترین آرام بخش تشنجات معده و ناراحتی های هضمی به کار می رفته است.

ساقه آن به رنگ سبز مایل به سفید ، برگهای آن کوچک متناوب و دارای بریدگیهای باریک و نامنظم و پوشیده از کرک است .

گلهای آن مجتمع در یک طبق که بطور منفرد در انتهای ساقه گل دهنده در تابستان ظاهر می‌شود. در هر طبق گلهای سفید در اطراف و گلهای زرد در قسمت وسط قرار دارند.

687686786

این گیاه علاوه بر جنبه ی دارویی، کاربرد غذایی نیز داشته و همراه با سبزیجات دیگر مورد استفاده قرار گرفته است.

چای بابونه علاوه بر دارا بودن خواص درمانی فراوان، از دیرباز به خاطر عطر و بوی خوش آن نیز مورد توجه بسیاری بوده است.

بابونه گیاهى معطر و بادوام است که به ارتفاع حدود ۳۰ تا۴۰ سانتى‌متر و گاهی تا ۶۰ سانتی‌متر رشد می‌کند.

ساقه آن به رنگ سبز مایل به سفید، برگ‌های آن کوچک و دارای بریدگی‌های باریک و نامنظم و پوشیده از کرک است.

گل‌های آن، مجتمع در یک طبق است که به طور منفرد در انتهای ساقه در تابستان ظاهر می‌شوند. در هر طبق، گل‌های سفید در اطراف و گل‌های زرد در قسمت وسط قرار دارند.

موارد مصرف:

این گیاه داروی خوبی برای مصارف متعدد است. از این گیاه در درمان انواع ناراحتی های دستگاه گوارش اعم از معده و روده مانند اسهال، استفراغ و دل دردها می توان استفاده کرد. بابونه اشتهاآور و تصفییه کننده است، به علاوه خاصیت ضد انگلی دارد. هم چنین در درمان ضعف ها و خستگی های عمومی، آسم، تب های متناوب، کولیت و سنگ های مجاری ادراری کاربرد دارد.

این گیاه دارای خاصیت ضد فشردگی عصبی است و به عنوان آرام بخش در سردردهای عصبی و میگرنی شناخته شده است. حمام بابونه شهرت دارد که موها را زیبا کرده و از سیاه شدن موهای بور جلوگیری می کند.

طریقه ی مصرف چای بابونه همانند دیگر آرام بخش ها همچون تهیه ی چای است و می توان روزانه تا 3 فنجان از آن را در موارد لزوم تهیه و استفاده کرد. مقدار آن برای هر فنجان 1 قاشق غذاخوری از گل بابونه است که باید در آب جوش ریخته و مدت 15 دقیقه صبر کرد تا دم بکشد و بعد از هر غذا و یا قبل از خواب با کمی عسل آمیخته و مصرف کرد.

قابل ذکر است که در سال های اخیر بسیاری از چای های گیاهی را برخی از شرکت های سازنده ی داروهای گیاهی در بسته بندی های بهداشتی و کیسه ای تهیه کرده اند که در صورت لزوم می توان برای هر بار مصرف 1 کیسه ی کوچک از چای گیاهی مورد نظر را در 1 لیوان آب جوش انداخته و مانند چای های کیسه ای مورد استفاده قرار داد.

• برای تقویت سیستم ایمنی بدن مفید است و عفونت‌های ناشی از سرماخوردگی را از بین می‌برد.

• برای رفع گرفتگی‌های عضلانی و نیز گرفتگی‌های قاعدگی در زنان مفید است.

• درد شکم را تسکین می‌دهد.

• التهاب را کاهش می‌دهد.

• به عملکرد بهتر کبد کمک می‌کند.

• برای درمان کمردرد مفید است.

• برای درمان روماتیسم به کار می‌رود

• بخور گل بابونه جهت بهبود آکنه و جوش‌هاى صورت نیز توصیه ‌شده است.

التیام زخم:

مصریان، رومیان و یونانی‌ها از گل‌های بابونه به خاطر تاثیرات مفیدش بر کنترل دیابت مورد تحقیق قرار گرفته است. در یک تحقیق مشخص شده است که مصرف روزانه چای بابونه از پیشرفت عوارض دیابت و افزایش قند خون جلوگیری می‌کند.

ضد سرماخوردگی:

بابونه دارای خاصیت تقویت سیستم ایمنی بدن می‌باشد و به دلیل خواص آنتی باکتریال خود ضد سرما خوردگی می‌باشد.

محافظت در برابر سرطان:

تحقیقات آزمایشگاهی نشان می‌دهند که چای بابونه احتمالا بدن را در برابر انواع مختلفی از سلولهای سرطانی محافظت می‌کند.

کمک به بواسیر:

یک تحقیق نشان داده است که پماد بابونه در درمان بواسیر مفید است.

توجه مهم در مورد بابونه:

برخی از افراد واکنشهای آلرژی (از جمله آنافیلاکتیک) نسبت به بابونه دارند. اگر شما  به گیاهان مشابه در همین گروه مانند گل آفتابگردان رگوید (گیاهی که باعث تب یونجه می‌شود) گل مینا، گل داوودی یا گل‌های همیشه بهار حساسیت دارید باید هنگام استفاده مراقب باشید! در دوران بارداری نباید بابونه مصرف کرد زیرا ممکن است به عنوان محرک رحم عمل کند و در نتیجه احتمال سقط جنین را افزایش می‌دهد.

افرادی که مبتلا به بیماری رفت خون و یا انواع بیماری‌های خونی می‌باشند باید از بابونه حذر کنند، زیرا حاوی کومارین می‌باشد و ممکن است احتمال خونریزی را افزایش دهد.

محققین طب سنتی پیشنهاد می کنند که اگر مشکلات معده دارید چای بابونه بنوشید ، چای گیاه بابونه یکی از مقوی‌ترین و مفیدترین نوشیدنی‌های گرم در جهان محسوب می‌شود که علاوه بر تنظیم و کنترل فعالیت‌های دستگاه گوارش خواص درمانی دیگری مانند درمان بیماری‌ها و اختلالات پوستی و دردهای ناشی از سوءهاضمه دارد ، در صورتی که پس از مصرف غذا به دردهای ناحیه معده مبتلا میشوید می توانید با نوشیدن 1 فنجان دم کرده گل بابونه این درد را خیلی سریع تسکین دهید.

چگونه با علائم آزار دهنده حاملگی مقابله کنیم

7 مشکل در بارداری

مترجم : جعفر پاک نیت

چگونه  با علائم حاملگی مقابله کنیم، از جمله وجود گاز بیش از حد در شکم، بواسیر، آکنه، و غیره.

بارداری، زندگی و بدن شما را تغییر می دهد.

میدانید که شکم شما بزرکتر میشود و بیشتر از حد معمول احساس خستگی می کنید، ممکن است چندین بار در طول بارداری استفراغ کنید. اما ممکن است انتظار بعضی تغییرات فیزیکی را نداشته باشید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از webmd ، دکتر میشل هکاخا نویسنده کتاب 411 روز انتظار در بخش پاسخ های روشن و مشاوره هوشمند برای بارداری شما می نویسد : اتفاقات بسیاری در بدن یک زن باردار رخ میدهد، و اغلب غیر منتظره  هستند که عبارتند از: رشد مو در ناحیه شکم، آروغ زدن، یبوست، افزایش ترشحات مهبلی، بواسیر و غیره.

او می گوید:”اینها چیزی نیستند که یک زن معمولا در مورد آن صحبت کند، بنابراین هیچ جای تعجب نیست که مطرح کردن این موضوعات کمی خجالت آور باشد، من همیشه شوخی میکنم که نصف روز من  اطراف پاسخ دادن به پرسشهای مراجعینم می چرخد، از قبیل: “این اتفاق واقعا برایم عجیب و غریب است ، یا از  این حالت خجالت میکشم. ”

خجالتی نباشید!  متخصص زنان و زایمان شما به دانستن آنچه که برای شما اتفاق میافتد  نیاز دارد تا مطمئن شود که بارداری شما در مسیر طبیعی قرار دارد.

دکتر کیم هوور، دانشیار گروه زنان و زایمان در دانشگاه آلاباما در بیرمنگام می گوید “در اکثر دوران بارداری، وجود این نشانه ها طبیعی هستند، همچنین دانستن این موضوع نیز برای زنان مهم است، زیرا به آنها اجازه میدهد تا از طبیعی بودن گاز، نفخ، بی اختیاری ادرار، علائم کشش و آروغ زدن اطمینان حاصل کنند.”

در اینجا 7 علامت وجود دارد که موجب خجالت میشود، نشانه هایی که بسیاری از زنان باردار تجربه میکنند، در عین حال که کاملا طبیعی هستند، همینطور به روشهائی اشاره میشود که می توانید با انجام آن، این علائم را به حداقل برسانید.

1- گاز بیش از حد در شکم
عملا هر زن باردار در شکم خود افزایش گاز پیدا میکند. این مسئله به دلیل افزایش هورمون در دوران بارداری است که می تواند باعث ضعیف شدن دستگاه گوارش شود.
ممکن است قادر به نگه داری خودتان نباشید، چرا که مثل سابق نمی توانید ماهیچه های خود را در دوران بارداری کنترل کنید.
میشل اسمیت، نویسنده کتاب اسرار تابو در بارداری در بخش راهنمای زندگی با شکمی که باردار است می گوید، “اکثر اوقات می دانید که نفخ شما در حال تخلیه است و می توانید آن را تا زمانی که اوضاع فراهم شود نگه دارید، اما هنگامی که حامله هستید، فکر می کنید که آه خدای من، اگر من واقعا در مقابل اطرافیانم خطائی کنم، چگونه می توانم دوباره با آنها روبرو شوم؟”

اگرچه نمی توانید این مشکل را برطرف کنید، اما می توانید با ورزش و تغییرات در رژیم غذایی تمایل خود را نسبت به کاهش تولید گاز نشان دهید.

هکاخا می گوید: “ورزش به افزایش تحرک دستگاه گوارش کمک می کند و اجازه می دهد تا غذا حرکت سریع تری داشته باشد، هرچه غذا زمان کمتری را در روده سپری کند گاز کمتری تولید می شود. ممکن است بعضی از غذاها گاز بیشتری تولید کنند، به طوری که بهترین حالت، اجتناب کامل از آنها است، مانند: نوشابه های گازدار، لوبیا، کلم بروکلی، گل کلم، و میوه های خشک شده است. ”

فراورده های لبنی نیز می تواند موجب ناراحتی دستگاه گوارش و نفخ شکم در دوران بارداری شود، دکتر سنجا کینه استاد بخش زنان و زایمان در دانشگاه مرکز پزشکی نبراسکا می گوید: “بسیاری از زنان هر روز در طی بارداری شروع به خوردن شیر می کنند به تصور اینکه برای آنها مفید است، اما دستگاه گوارش آنها نمی تواند شیر را مانند دیگر افراد تحمل کند.”
اگر قادر به تحمل لاکتوز نیستید، می توانید شیر بدون لاکتوز و یا دیگر غذاهای غنی از کلسیم را امتحان کنید.

2- بی اختیاری ادرار

احتمالا داستان هائی در مورد عطسه زنان باردار و ادرار کردن ناگهانی آنها در میان دوستان و یا همکاران خود را شنیده اید. اغلب زنان بارداری که استرس بی اختیاری ادرار را تجربه کرده اند، با اینحال بازهم این اتفاق می تواند موجب خجالت زدگی شود مانند چکیدن غیر ارادی ادرار به دلیل سرفه، عطسه، یا خنده آنهم فقط چند قطره.

بسیاری از پزشکان توصیه می کنند که زنان در چند ماه آخر بارداری برای جلوگیری از رد شدن ادرار از لباس زیر خود، زمانی که احتمال استرس بی اختیاری ادرار بیشتر می شود، شورت های دارای آستر بپوشند. دفعات منظم حمام کردن نیز می تواند کمک کند.

هکاخا می گوید : در مدتی که جنین رشد می کند و رحم بزرگ می شود، با قسمت راست و بالائی مثانه تماس پیدا می کند. هر دوساعت برای خالی کردن مثانه خود اقدام کنید، حتی اگر احساس می کنید که نیاز به تخلیه ندارید، این کار احتمال چکیدن ادرار را کمتر میکند.

3- موهای صورت.
در طی حاملگی، هورمون ها، مسئول رشد مو در نواحی ناخواسته است.
هکاخا می گوید  “اغلب زنان باردار تشنه شنیدن این موضوع هستند که به زودی نفر اول زیبائی مو خواهند شد، اما زمانی که صحبت از رشد مو در سینه ها، شکم، و صورت شود، هیجان به زودی به وحشت میشود.”
اپیلاسیون یا بند انداختن، امن ترین روش برای رفع موهای زائد در دوران بارداری هستند.
هوور می گوید ” لیزر درمانی همیشه یک روش درمان سرپایی برای زیبائی به حساب می آید که از لحاظ پزشکی تجویز نمی شود، بسیاری از متخصصان پوست و جراحان پلاستیک ، تا پس از حاملگی به این موضوع نمی پردازند، در طول دوران بارداری، درمان با لیزر بر روی صورت می تواند روی رنگدانه های پوست تاثیر بگذارد و ممکن است باعث زخم شود.”

4- بو

برخی از زنان در دوران بارداری دچار یک حس قوی بویایی می شوند. بسیاری از بوی شدید غذا ها از قبیل مرغ یا غذاهای دریایی تنفر پیدا می کنند. درصد کمتری از زنان شروع به بوئیدن بوی تن خود می کنند که این کار می تواند باعث خجالت آنها شود.
هوور می گوید: “گاهی اوقات ممکن است از طریق واژینال بو داشته باشید، به ویژه در اواخر بارداری، این امر می تواند به این دلیل باشد که در آن ایام ترشحات موکوس بیشتری دارید. برخی از افراد نگران بو و دستمال مرطوبی هستند که هر کجا می روند، همراه آنان است، اما هیچ کس دیگری نمی تواند به وجود این بو پی ببرد، زیرا بوی شما بیشتر نشده است بلکه حس بویائی شما قویتر شده است.”
به دکتر خود در مورد هرگونه بوهای جدید و قابل توجه در واژن برای رد احتمال وجود عفونت قارچی که می تواند به راحتی با داروهای ضد قارچ در دوران بارداری درمان شود، اطلاع دهید.

5- هموروئید
اگر از هرزنی که به تازه گی مادر شده در مورد بواسیر سئوال کنید، احتمالا باید داستان ناراحت کننده ای برای گفتن داشته باشد، البته اگر در مورد آن بگوید.

هکاخا می گوید” هنگامی که یک زن باردار می شود، هموروئید مانند قماری است که باخت در آن حتمی است، زیرا اغلب آنها با یبوست مواجه هستند و برای دفع کردن زور می زنند و همه ما می دانیم که یبوست یکی از شایعترین شکایات در حاملگی است.”
خطر ابتلا به هموروئید را با اجتناب از یبوست کاهش دهید. آب کافی، مواد فیبردار بیشتر و از ملین هایی که داروخانه ها بدون نسخه پزشک می فروشند استفاده کنید.
اسمیت می گوید: ” در مورد مصرف مکملهای فیبردار، با پزشک خود مشورت کنید، برای خوردن آنها بینی خود را بگیرید و با بلعیدن شدید، جلوی تهوع خود را بگیرید.”
هکاخا می گوید: اگر هموروئید پیشرفت کرد، پد های آغشته به مواد گیاهی مخصوصی بنام ویچ هازل و کرم های ضد التهابی می توانند کمک کننده باشند، آنها در دوران بارداری بی خطر هستند.

6- آکنه

به دلیل هورمونهای اضافی مقطعی  در سیستم بدنتان به خصوص در سه ماهه اول، جوش و شیوع بیماری های بد منظر، متداول هستند، بعضی از داروهای آکنه، مانند رتین در دوران بارداری خارج از محدوده مصرف هستند، اما درمان های دیگر مجاز است.
هکاخا می گوید  ” اکثر مواد شستشوی آکنه ها بی ضرر هستند، زیرا این داروها برای مدت زمان طولانی روی پوست نمی نشینند، اما قبل از استفاده از هر داروی آکنه، از پزشک خود سئوال کنید، به میزان کمی از داروهای موضعی آکنه استفاده کنید، آنهم فقط در مناطق آسیب دیده. داروهای حاوی سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پراکسید، و اسید آزالائیک، برای استفاده در مقادیر کم بی ضرر هستند.”

7- مسائل جنسی

افزایش وزن و تغییرات فیزیکی دیگر، باعث می شود احساس کنید که برای همسرتان غیرجذاب هستید. اجازه ندهید که این اتفاق منجر به مشکلات جنسی و برقراری ارتباط شود.

کینه می گوید: “برخی از افراد باردار در مورد اینکه از لحاظ فیزیکی جذابیت جنسی داشته باشند خجالت می کشند. ترشحات آنها تغییر کرده و استعداد تورم فرج خواهند داشت. آنها احساس بسیار ناخوشایندی دارند و احساس نمی کنند که جذاب هستند.”

اگر برای مطرح کردن این موضوع با همسر خود مشکل دارید، در نظر داشته باشید که او را برای مشورت با متخصص زنان و زایمان دعوت کنید، به خصوص اگر قبلا مسائل جنسی خود را با دکتر مطرح کرده بوده اید.

کینه می گوید:”داشتن یک مشاور بهداشتی بیانگر این است که همه این چیزها مسائل عادی هستند که  می توان از آتها کمک گرفت.”

 

منبع : http://www.webmd.com

ویروس پاپیلومای انسانی(HPV) و واکسن گارداسیل (Gardasil)

آبان ۱۴, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

HPV گروهی از ویروس ها هستند که باعث آلودگی پوست و مخاط نواحی تناسلی بویژه در خانمها می شوند اکثر زنان در طول زندگی خود حداقل به یکی از این ویروسها آلوده می شوند (حدود 8 زن از هر 10 نفر در طول زندگی خود دست کم به یک نوع از HPV مبتلا می شوند.)

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بیش از100 نوعHPV متفاوت وجود دارد که اکثر آنها بی خطرند اما بيش از 40 نوع آنها مي توانند نواحي تناسلي مردان و زنان را آلوده كنند و در اکثر موارد عفونت ویروسی به خودی خود رفع می شود اما در برخی زنان انواع خاصی ازHPV در طی زمان می توانند باعث تغییرات سلولی و نهایتاً سرطان دهانه رحم گردند، سرطان گردن رحم دومین علت مرگ در اثر سرطان در بین زنان در دنیا می باشد البته می تواند باعث سرطان های کمتر شایع ناحیه وولو، واژن، آلت تناسلي مرد، و مقعد نیز گردد.

علاوه براین ویروس فوق می تواند باعث زگیلهای ناحیه تناسلی و حلق گردد. انتقال این ویروس عمدتاً از طریق تماس جنسی می باشد.در حال حاضر حدود 20میلیون آمریکایی به این ویروس آلوده هستند و سالانه 6میلیون نفر آلوده می شوند.عفونت HPV درمان قطعی ندارد اما برخی از مشکلات ناشی از آن را می توان معالجه نمود لذا پیشگیری از آلوده شدن به این ویروس بسیار مهم است. نقش كاندوم در جلوگيري از عفونت محدود است زيرا از همه تماس هاي پوستي هنگام تماس جلوگيري نمي كند لذا رعایت مسائل اخلاقی و عدم تماس با شرکای جنسی متعدد نقش مهمی در پیشگیری دارد.

در سال 2006واکسن چهار ظرفیتی برای این بیماری ساخته و توسط FDA مورد تائید قرار گرفت که نام تجاری آن Gardasil است و بر علیه انواع  6 ، 11، 16 و 18 (مهم ترین سوشهای عامل زگیل تنایلی وسرطان دهانه رحم) این ویروس ساخته شده است. این واکسن با استفاده از تكنولوژي نوترکیبی DNA تولید شده و در ویال و سرنگ های تك دزی عرضه می شود.ایمنی زایی واکسن در تمام مطالعات انجام شده تا امروز بیش از 5/99% بوده است. واکسن چهار ظرفیتیHPV برای استفاده در زنان 9 تا 26 سال از FDA مجوز گرفته است. سن توصیه شده برای واکسیناسیون روتین در امریکا 11 یا 12 سالگی است. این واکسن می تواند در سن 9 سالگی در صورت صلاحدید پزشک داده شود. به طور ایده آل واکسن باید قبل از مواجهه ی بالقوه با HPV تزریق شود تا تماس جنسی، با این حال زنانی که احتمالاً قبلا با HPV مواجهه داشته اند می توانند واکسینه شوند.

زنان فعال جنسی که با هیچ نوعی از ویروس های واکسن آلوده نشده اند بهره ی کامل از واکسیناسیون را خواهند برد. اگر زنان قبلاً با یک یا چند نوع از چهار نوع ویروس واکسن آلوده شده باشند فایده ی کمتری  از واکسیناسیون خواهند برد. با این حال برای یک پزشک امکان پذیر نیست تا اندازه ی را که زنان فعال جنسی از واکسیناسیون منتفع می شوند تعیین نماید، و خطر عفونت HPV ممکن است در اشخاصی که از نظر جنسی فعال هستند به مدت طولانی ادامه یابد.آزمایش پاپ یا غربالگری DNA HPV یا آنتی بادیHPV قبل از واکسیناسیون در هیچ سنی توصیه نمی شود.

واکسن HPV در یک دوره ی سه دزی و با تزریق عضلانی تجویز می شود. دز دوم و سوم باید 2 ماه و 6 ماه بعد از اولین دز تجویز شوند. دز سوم باید حداقل 24 هفته پس از اولین دز تزریق گردد. اگر برنامه ی واکسن HPV دچار وقفه شود حداکثر فاصله ی زمانی بین دزها وجود ندارد و از سرگیری نوبتهای واکسیناسیون احتیاج نیست. اگر دوره ی واکسیناسیون بعد از اولین دز قطع گردد دز دوم باید در اولین فرصت ممکن داده شود و دز دوم وسوم باید حداقل 12 هفته از هم فاصله داشته باشند. اگر فقط دز سوم به تعویق افتاده باید دراسرع وقت تزریق گردد.

دوره ی محافظت واکسن HPV شناخته شده نیست و مطالعات برای بررسی این موضوع در حال انجام است. دز بوستر تا كنون توصیه نشده است.واکسن HPV به طور معمول برای استفاده در مردان یا زنان کمتر از 9 سال یا بیشتر از 26 سال تایید نشده و استفاده از واکسن در اين افراد توصیه نمی شود. مطالعات در اين مورد در حال انجام است. زنانی که آزمایش پاپ آنها غیر طبیعی یا مبهم است می توانند با هر یک از بیش از 40 نوع HPV ژنتیال باخطر پایین یا بالا آلوده شده باشند. غیر محتمل است که چنین زنانی با همه چهار نوع HPV  مربوط به واکسن آلوده باشند و حتي ممکن است با هیچکدام از آنها آلوده نباشند. زنان کمتر از 27 سال با تست قبلی پاپ غیر طبیعی می توانند واکسینه شوند. باید به زنان گفته شودکه اطلاعات موجود نشان نمی دهد که واکسن بر روی عفونت HPV موجود یا ضایعات دهانه ی رحم تاثیر درمانی  دارد.

زنانی که آزمایش DNA پاپیلوما ویروس انسانی مثبت همراه با انجام تست پاپ اسمیر داشته باشند می توانند با هر یک از 13 نوعHPV های ریسک آلوده باشند. این آزمایش نوع اختصاصی HPV را مشخص نمی کند، آزمایش برای تعیین انواع خاص HPV به طور روتین در اقدامات بالینی انجام نمی شود. زنان کمتر از 27 سال با یک تست DNA –HPV  مثبت می توانند واکسینه شوند. آزمایش DNA –HPV  پیش نیاز انجام واکسیناسیون نمی باشد. مجدداً تاكيد مي گردد كه  باید به زنان گفته شود واکسن بر روی عفونت فعلی HPV و ضایعات دهانه ی رحم آنها اثر درمانی ندارد.

سابقه ی زگیل تناسلی یا زگیل تناسلی بالینی آشکار نشان می دهد که عفونت HPV اغلب نوع 6 یا 11 است. چون این زنان ممکن است با انواع دیگر HPV از نوع واکسن آلوده شوند بنابراین اگر آنها در گروه سنی توصیه شده باشند می توانند واکسن HPV را دریافت کنند. باید به زنان با سابقه زگیل تناسی گفته شود که اطلاعات موجود بیانگر این نیست که واکسن بر روی آلودگی فعلی HPV یا زگیل تناسلی تاثیر درمانی دارد.

چون واکسن چهارظرفیتی HPV یک واکسن ساب یونیت است می تواند برای زنانی که ضعف ایمنی به دلیل بیماری یا دارو دارند تجویز شود. با این حال پاسخ ایمنی و اثر بخشی واکسن ممکن است کمتر از کسانی باشد که ایمنی کامل دارند. زنان شیرده می توانند واکسن را دریافت کنند.

نبی اله مهدوی پور
کارشناس مربی مبارزه با بیماریها

منبع:
Epidemiology  Prevention of Vaccine-Preventable Diseases
The Pink Book 11th edition-2009
Centers for Disease Control and Prevention

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »