ال کارنیتین (L-carnitine)

کارنیتین Carnitine یا ال-کارنیتین (L-carnitine) از اسیدهای آمینه لیزین و متیونین ساخته شده و موجب آزاد سازی انرژی از یاخته‌های چربی می‌شود. این ماده موجب انتقال اسیدهای چرب به داخل میتوکندری می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، کارنیتین در بافت عضلات و کبد ساخته می‌شود و در برخی مواد غذایی مانند گوشت، گوشت طیور، ماهی، و برخی از فراورده‌های لبنی وجود دارد.کارنیتین نوعی مکمل غذایی است.

وظیفه اصلی کارنیتین در بدن کمک به سوخت و ساز وتبدیل غذا به انرژی می باشد.

کارنیتین این عمل را از طریق انتقال اسیدهای چرب بلند زنجیره به داخل میتوکندری ها جهت بتااکسیداسیون آن‌ها انجام می دهد. از طرف دیگر مصرف چربی‌ها به عنوان منبع انرژی موجب صرفه جویی در مصرف گلیگوژن عضلات گردیده و با حفظ ذخایر گلیکوژن به تأخیر در بروز خستگی ورزش کار می انجامد. میتوکندری را می‌توان موتورخانه یاخته‌های بدن دانست. در واقع انرژی مورد نیاز بدن در این بخش از یاخته‌ها تولید می‌شود.

کارنیتین یک ترکیب چهار تایی آمونیوم است که از اسیدهای آمینه لیزین و متیونین ساخته شده است.  در سلولهای زنده نقش آن فرستادن اسیدهای چرب از سیتوسل به  میتوکندری در طی فرایند تفکیک چربی (یا چربی های مورد نیاز) برای سوختن است که انرژی آزاد کنند. در بدن، در کبد و کلیه ها تولید شده و در عضلات اسکلتی ، قلب ، مغز و اسپرم ذخیره شده است.

معمولا ، بدن همه کارنیتینی  که به آن نیاز دارد را می تواند بسازد. با این حال ،  برخی از افراد ممکن است دچار کمبود کارنیتین شوند زیرا بدن آنها نمی تواند به اندازه کافی کارنیتین بسازد و یا آن را به بافت ها برای  استفاده انتقال بدهد. برخی از شرایط دیگر مانند آنژین ، همچنین مصرف برخی از داروها می تواند باعث کمبود کارنیتین در بدن شود.

برخی از شواهد نشان می‌دهد که میزان نیاز به ال-کارنیتین در دوران کودکی و همچنین در زمان‌های خاصی مانند بارداری و شیردهی که میزان نیاز بدن به انرژی افزایش می‌یابد کمی بالا می‌رود که این افزایش نیاز موجب به افزایش تولید این ماده غذایی از سوی بدن می‌شود.

همچنین به‌نظر می‌رسد که وجود ال-کارنیتین برای بهبود کارکرد قلب نیاز است. برای نمونه یک پژوهش نشان داده است میزان کارکرد نابهنجار و تپش غیرعادی قلب بعد از ۴۵ هفته مصرف ۴ گرم ال-کارنیتین در روز در بیماران دیابتی که علاوه بر فشار خون بالا از ناراحتی‌های قلبی و رگی رنج می‌بردند به میزان زیادی کاهش یافته و بهبود پیدا نموده است.

همچنین پژوهش دیگر نشان داده است که مصرف روزانه ال-کارنیتین در ورزشکاران می‌تواند حتی تا ۲۵٪ میزان توانایی و ظرفیت فعالیت بدنی را بالا ببرد. افرادی که از مکمل‌های ال-کارنیتین استفاده می‌نمایند بعد از انجام فعالیت‌های بدنی به میزان کمتری دچار خستگی و کوفتگی می‌شوند. این بررسی همچنان نشان داد که مصرف ال-کارنیتین دو ساعت پیش و پس از دویدن به مسافت ۲۰ کیلومتر موجب بروز خستگی کمتر و بازیابی سریعتر قوای بدنی گردد.

همچنین بررسی‌ها نشان داده است که مصرف ۱۰۰ میلی گرم ال-کارنیتین به ازای هر کیلو وزن افراد و کودکان تالاسمی ماژور به مدت ۳ ماه موجب کاهش نیاز بدن این افراد به پالایش خون شود.

●  منابع تامین

ال کارنیتین در بدن از ترکیب دو اسیدآمینه لیزین و متیونین ساخته می شود. سلول‌های بدن برای سنتز کارنیتین به ویتامین‌های C، B۶ و B۳ (نیاسین) نیاز دارند. اما می توان آن را از منابع غذایی حیوانی مانند گوشت قرمز، لبنیات و آواکادو نیز دریافت کرد.

غذاهای گیاهی منبع خوبی برای این ماده نمی‌باشند.L – کارنیتین یک دارو هم می‌باشد و برای درمان بیمارانی به‌کارمی‌رود که بدن آنها به اندازه کافی کارنیتین تولید نمی‌کند. اینک کاربرد آن را به‌عنوان راهی برای پیشگیری از صدماتی بررسی می‌کنند که در اثر کاربرد شیمی‌درمانی به بافت‌ها وارد می‌شود.

●  موارد مصرف دارویی

کمبود کارنیتین در برنامه‌های بدنسازی (تقویت عضلانی ) جلوگیری از کرامپ عضلانی در همودیالیز و کمک به بهبود عملکرد قلب.

●  میزان مصرف:

برای فرد ۵۰ کیلویی ۱ تا ۳ گرم همراه غذا به صورت قرص و شربت هم وجود دارد. مصرف ایزومر D کارنیتین بسیار محدود و فقط تحت نظز پزشک است.

کارنیتین را طبق دستور پزشک و یا دستور زیر مصرف کنید:

کمبود کارنیتین در افراد بالغ: 990 میلی‌گرم، دو یا سه بار در روز

درمان اثرات مصرف والپروئیک اسید: 50 تا 100 میلی‌گرن در روز در سه یا چهار وعده

●  نازایی مردان:

2 گرم ال کارنیتین به همراه 1 گرم ال – استیل- کارنیتین در روز

●  اثرات جانبی مصرف کارنیتین

مصرف زیاد آن موجب شادی و سرخوشی نسبتاً کمی می شود که می تواند گهگاهی برای پیشرفت وضعیت ذهن و فکر ما مفید باشد. از دیگر اثرات جانبی کارنیتین باید گفت، اگر این ماده بیش از ۳۰۰۰ میلی گرم در روز مصرف شود، ممکن است بدن فرد، بوی ماهی بگیرد. حالت تهوع، اسهال، استفراغ و سردرد نیز در برخی افراد دیده شده است.

●  مقدار مصرف:

ال کارنیتین را معمولا به مقدار ٥٠٠تا ١٠٠٠میلیگرم ٣ بار در روز همراه هر وعده غذایی مصرف می کنند و به سه شکل قرص،کپسول و پودر موجود است.

●  مزاياي مصرف ال – كارنيتين:

ال کارنیتین  دو نوع تاثیر مهم در بدن دارد که یکی اثر چربی سوزی آن است و دیگری اثرات فیزیولوژیکی آن می باشد .

– اثر چربي سوزي

– تا ثیرات بر روی توده استخوان

– اثرات آنتی اکسیدانی

– بهبود بیماری های قلبی:( حملات قلبی،  نا رسایی های قلبی، آنژین ها، بیماری عروق محیطی ، لنگی متناوب)

– کمک به بیماران دیابتی

– بهبود عملکرد ورزشکاران استقامتی

– کاهش وزن

– بهبود آلزایمر و بیماری اختلال حافظه

– بیماری های کلیوی و دیالیز

– ناباروری مردان

– بهبود سندروم خستگی مزمن

– بهبود بیماری جنون

– کاهش استرس اکسیداتیو

عوارض جانبی ال- کارنیتین :

مصرف سطوح طبیعی کارنیتین برای شما عوارض جانبی ناخوشایندی به همراه نخواهد داشت . با این وجود ، شما ممکن است زمانی که آن را مصرف می کنید انرژی بیش از حد داشته باشید ، و اگر شما آن را بعد از ساعت ۴ عصر مصرف کنید ممکن است به اختلال درخواب شب دچار شوید. این اثرات جانبی واقعا دلایل مهمی برای نگرانی در افراد نیستند ، چون آنها اغلب خفیف تا متوسط ، و آسان برای مقابله می باشند.

برخی از عوارض جانبی ال- کارنیتین  که تا کنون گزارش شده شامل: استفراغ ، حالت تهوع ، سردرد ، اسهال ، آبریزش بینی ، بی قراری و مشکل خواب می باشند .

برخی از عوارض جانبی جدی ممکن است بالا رفتن میزان سرعت ضربان قلب ، افزایش فشار خون و تب باشند.

●  موارد منع مصرف :

اگر فرد دچار کم کاری تیروئید است نباید ال کارنیتین مصرف کند چرا که با کار هورمونهای تیروئید تداخل می کند.

همچنین در افرادی که دیالیز می شوند این ماده منع مصرف دارد.

در افرادی که ال کارنیتین را برای کاهش وزن مصرف می کنند خطر بروز بی اشتهایی عصبی (anorexia nervosa) وجود دارد زیرا ال کارنیتین اشتها را کم می کند و حساسیت فرد به لاغر شدن میتواند نهایتا منجر به بی اشتهایی عصبی شده و سوء تغذیه شدید را به دنبال داشته باشد.

●  مواد غذایی که کارنیتین در آنها وجود دارد:

بالاترین غلظت کارنیتین در گوشت قرمز و محصولات لبنی یافت می شوند. سایر منابع طبیعی که کارنیتین در آنها وجود دارد ، شامل: آجیل و دانه ها (به عنوان مثال:، کدو، آفتابگردان، کنجد)، حبوبات  (لوبیا ، نخود فرنگی ، عدس، بادام زمینی)، سبزیجات(مارچوبه، چغندر، سیب زمینی، کلم بروکلی، جوانه بروکسل ، سیر، خردل سبز، بامیه، جعفری، کلم پیچ) میوه (موز)، غلات (گندم سیاه،  ذرت، ارزن، بلغور جو دوسر، سبوس برنج، گندم، سبوس گندم، جوانه گندم) و گرده عسل .

●  اشکال کارنیتین به عنوان مکمل

ال–کارنیتین رایج‌ترین نوع کارنیتین است و به صورت مکمل در داروخانه‌ها یافت می‌شود. فرم‌های دیگر کارنیتین به نام استیل- ال- کارنیتین و پروپینول – ال – کارنیتین نیز در بعضی موارد توسط پزشک تجویز می‌شود.

●  احتیاط

از مصرف دی-کارنیتین (D-Carnitine) به شدت خودداری کنید چون با فرم طبیعی کارنیتین تداخل دارد و عوارض جانبی متعددی دارد.

مصرف کارنیتین در زنان باردار فقط باید با مشورت با پزشک انجام شود.

اگر بیماری کلیوی و اختلال غده تیروئید دارید، از مصرف کارنیتین خودداری کنید و یا با پزشک مشورت کنید.

اسنوکومارول و وارفارین، که برای کاهش انعقاد خون مصرف می‌شوند و همچنین هورمون‌های دارویی تیروئید با ال- کارنیتین تداخل دارد.

دستاورهای پزشکی ایران در سال 92

سال 92 با دستاوردهای علمی و پزشکی مهمی در جهان همراه بود. این تحولات در علوم مختلف به ویژه فناوری درحوزه پزشکی بازخوردهای گسترده ای در رسانه های جهان داشت.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، چکیده برخی از رویدادهای مهم خبری در این زمینه در سال گذشته که در وب سایت های مهم علمی داخلی و بین المللی منتشر شد، به شرح ذیل است:

● ● ● مهمترین پیشرفت های ایران در جراحی های پزشکی سال 92

جایگاه علم پزشکی ایران از ادوار دور مورد توجه جهانیان بوده است به خصوص در حوزه جراحی، ایران در ردیف کشورهای برتر جهان قرار دارد.
[مهمترین پیشرفت های ایران در جراحی های پزشکی سال 92]

براساس گزارش های مختلف؛ در حال حاضر بسیاری از روش های جراحی نوین و مدرن دنیا در کشور اجرا می شود.

ایران درسال 92 شاهد رخدادهای پزشکی مهم و ازجمله جراحی های پیشرفته بود که برخی از مهمترین آنها به شرح ذیل است:

● وزیر بهداشت و اجرای 300 عمل جراحی چشم درمنطقه دورافتاده شیراز

دکترˈ سید حسن هاشمیˈ با همکاری سایر جراحان بنیاد نورآوران بیش از 300 بیمار از اهالی محروم منطقه دهرم در شهرستان فراشبند را مورد عمل جراحی چشم قرار داد.

در این اعمال جراحی وزیر بهداشت و درمان و سایر جراحان موفق شدند بیش از 300 بیمار را تحت عمل جراحی آب مروارید و سایر بیماریهای چشمی قرار دهند.

همچنین بیش از پنج هزار نفر از اهالی محروم منطقه نیز توسط چشم پزشکان بنیاد معاینه شدند.

● موفقیت پزشکان خراسان شمالی در جراحی سنگ کلیه از طریق شکاف پوستی

جراحان بیمارستان امام علی (ع) بجنورد در عملی کم سابقه موفق به جراحی و برداشتن سنگ کلیه از طریق ایجاد شکاف 5 میلی متری در پوست بیمار شدند.

تاکنون در این جراحی ها برای خارج کردن سنگ کلیه، شکاف هایی به طول 10 تا 12 میلی متر صورت می گرفت.

این جراحی برای خارج ساختن سنگ های زیر دو سانتی متری و مقاوم به سنگ شکن های برون اندامی انجام می شود. ایجاد شکاف کوچک تر، از میزان آسیب به نسوج کلیه و پوست، درد و خونریزی کاسته و به طور کلی عوارض جراحی را به کمترین می ساند.

● رکورد 70 عمل پیوند قلب در کشور

پیوند قلب در کشورمان توانسته به آمار حدود 70 عمل پیوند قلب در سال برسد.

سه مرکز اصلی عمل پیوند قلب در کشورشامل بیمارستان مسیح دانشوری ،بیمارستان امام خمینی و بیمارستان شریعتی که از لحاظ تعداد عمل پیوند قلب و مراقبت های ویژه پس از عمل با بسیاری از مراکز پیشرفته دنیا برابری می کنند.

عمل پیوند قلب به عنوان آخرین راه حل و در ارتباط با بیمارانی انجام می گیرد که بیماری قلبی آنها در مرحله پیشرفته و غیر قابل درمان باشد.

در منطقه خاورمیانه تنها 3 کشور ایران، ترکیه و عربستان سعودی قادر به انجام عمل پیوند قلب هستند.

● موفقیت نخستین عمل جراحی قلب در دزفول

نخستین جراحی قلب در مجهزترین مرکز جراحی قلب خوزستان توسط پروفسورˈ ناصر ملکیˈ جراح قلب با موفقیت انجام شد.

این جراحی بر روی بیمار 46 ساله که با بیماری عروق کرونر تشخیص داده شده بود جهت عمل جراحی مشاوره و تحت عمل جراحی به صورت قلب در حال زنش (بیتینگ) قرار گرفت که این عمل جراحی با موفقیت انجام شد.

ر عالی ارزیابی کرد.

● تولد نخستین نوزاد پسر به روش تفکیک و انتقال جنین در فارس

نخستین نوزاد پسر به روش تفکیک و انتقال جنین زیر نظر تیم پزشکی متخصص در یکی از بیمارستان های شهر نورآباد ممسنی در استان فارس متولد شد.

مادر این نوزاد در حاملگی های قبلی خود فرزندان دختر به دنیا آورده بود و خواستار تولد نوزاد پسر بود که این کار با استفاده از روش تفکیک و انتقال جنین امکان پذیر شد.

درمان برخی از موارد نازایی و امکان تشخیص و انتخاب جنیست نوزاد با استفاده از آزمایش های ژنتیک اکنون در شیراز انجام می شود.

باید توجه داشت که تفکیک و انتقال جنین همچنین می توان از تولد نوزادان معیوب جلوگیری می کند و با بهره گیری از علوم ژنتیک و انجام آزمایش های فوق تخصصی ژنتیکی تفکیک و انتقال جنین سالم و پرهیز از تشکیل جنین معیوب با فرایندهای ملکولی و سلولی در شیراز امکان پذیر شده است.

در حال حاضر در کشور با استفاده از روش های فیش fish و میکرو اری microarray و انجام آزمایش های ژنتیک در این مرکز پزشکی تشخیص جنین سالم از جنین معیوب امکان پذیر شده است.

● انجام نخستین عمل جراحی در بیمارستان سیار جمعیت هلال احمر در کشور نخستین عمل جراحی موفقیت آمیز در اتاق عمل و واحد مراقبت های ویژه (ICU) سیار جمعیت هلال احمر خوزستان درشهرستان کارون با موفقیت انجام شد.

بخش جراحی بیمارستان سیار این جمعیت با برپایی دو چادر بادی به عنوان بخش بهبودی، مراقبت های ویژه،استریل و پکینگ و رختکن جراحان و پرستاران و یک کانکس مخصوص جراحی در بیمارستان سینا شهرستان کارون راه اندازی و یک بیمار پس از بیهوشی جنرال با موفقیت تحت عمل جراحی قرار گرفت.

● انجام نخستین جراحی ستون فقرات به روش کاملا بسته توسط متخصصان ایرانی

جراحی ستون فقرات به روش کاملا بسته (وسیله گذاری و تثبیت مهره های ستون فقرات) برای نخستین بار در ایران و خاورمیانه در بیمارستان امام رضا (ع) به طور زنده انجام شد.

تاکنون پنج جراحی ستون فقرات به روش کاملا بسته ( وسیله گذاری و تثبیت مهره های ستون فقرات ) در این بیمارستان انجام شده است.

جراحی امروز بر روی بیماری 70 ساله که به دلیل سرخوردگی دچار بیرون زدگی دیسک کمر شده و قادر به حرکت نبود ، انجام شد.

این جراحی بر روی مهره 3 و 4 کمری و همچنین مهره 4 و 5 / محل بیرون زدگی دیسک/ به وسیله دستگاه آندوسکوپی انجام شد.

این روش جدید بیشتر در افراد سالمند مورد استفاده قرار می گیرد و بیمارانی که دچار بیماری های ریوی و دیابت هستند، به دلیل اینکه عمدتا قادر به گرفتن بیهوشی نیستند، کاندیداهای مناسبی برای این جراحی با استفاده از روش بی حسی موضعی هستند.

این جراحی به روش کم تهاجمی تر در فیوژن و برداشتن فشار یا دکمپرشن از روی نخاع ستون فقرات برای اولین بار در کشور و خاورمیانه اجرا می شود.

در این روش جراحی ابتدا بیمار از طریق موضعی بی حس می شود، سپس به وسیله دستگاه آندوسکوپی برش کوچکی بر روی پوست یا اسپینانس ایجاد می شود، بعد با کمک سیستم آندوسکوپ و دستگاه رادیولوژی حین جراحی و مانیتورینگ محل جراحی- دراین مورد ناحیه کمر- اقدام به دژنراتیو یا رفع تنگی کانال نخاع و بی ثباتی در موضع می شود.

● نخستین جراحی مغز و اعصاب در گچساران

نخستین جراحی مغز و اعصاب این شهرستان در بیمارستان شهید رجایی شهر دوگنبدان با موفقیت انجام شد.

این جراحی بر روی یک جوان 30 ساله که نیمی از بدنش پس از زایمان قادر به حرکت نبود انجام شد.

مرکز جراحی مغز و اعصاب بیمارستان شهید رجایی با تجهیزات مناسب قادر به ارایه خدمات عمل های جراحی تومور های مغزی، دیسک های کمر، سنگ ستون فقرات، شکستگی مهره کمر است.

● نخستین جراحی لیزیک دیسک کمر در شیراز

در این شیوه نوین جراحی دیسک کمر نه تنها نیازی به بیهوشی بیمار نیست بلکه در زمان در عمل لیزیک با استفاده از تاباندن اشعه نوع پلاسما از طریق یک نیدل به محل آسیب دیده ضایعه دیسک برداشته می شود.

این شیوه جدید برای درمان دیسک گردن هم کاربرد دارد که با تشخیص پزشک و براساس آزمایشات پزشکی برای درمان تجویز می شود.

با شیوه جراحی لیزر دیسک کمر بیمار بلافاصله بعد از عمل ترخیص می شود.

● تزریق سلول های بنیادی مزانشیمال در بیمار ضایعه نخاع گردنی برای نخستین بار در کشور

در این طرح تحقیقاتی تزریق سلول های بنیادی در محیط کشت جدید و با تکثیر سلولی صورت گرفته است.

در طرح اول سلول های بنیادی تا 150 هزار تکثیر شد؛ ولی در طرح تحقیقاتی اخیر میزان تکثیر سلول ها به 4 تا 5 میلیون سلول افزایش یافت که انتظار می رود این افزایش کمیت و کیفیت سلولی تاثیر بسزایی در پاسخ به درمان داشته باشد.

این عمل بر روی علیرضا شفیق 16 ساله که در سانحه رانندگی دچار آسیب شدید نخاع گردنی شده بود انجام شد که به نوع خود در کشور بی نظیر بود.

حس و حرکت 4 اندام واختیار ادرار و مدفوع در این بیمار بطور کامل مختل شده و بعلاوه بیمار دچار دیسترس تنفسی شدید نیز شده بود و به همین دلیل لوله تراکئوستومی برای وی تعبیه شد.

نخاع گردنی حساس ترین منطقه نخاع است که کلیه مناطق بدن از گردن به پایین را عصب دهی می کند متاسفانه هنوز روش درمانی ثابت شده ای تا به حال برای اینگونه آسیب ها کشف نشده است. لذا بر آن شدیم تا طبق آخرین پروتکل مقالات آمریکایی محیط کشت را عوض کرده و سپس سلول ها را از مغز استخوان لگن بیمار گرفته و تا تعداد 4 تا 5 میلیون تکثیر کنیم.

این پروسه تحقیقاتی تنها بر روی بیماران قطع نخاعی گردن ، پشتی و کمر قابلیت انجام دارد که بیش از 3 ماه از ترومای آنها نگذشته باشد و بیمار هیچ گونه حس و حرکتی نداشته باشد.

● نخستین جراحی مغز در حالت هوشیاری در کشور

نخستین عمل جراحی مغز در حالت هوشیاری در کشور با موفقیت انجام شد . این عمل که در خاورمیانه تاکنون انجام نشده برای درمان جانبازان مغز و اعصاب انجام می شود که در نوع خود بی نظیر است.

عمل جراحی مغز در حالت هوشیاری فقط در کشورهای آمریکا، آلمان، انگلیس و فرانسه انجام می شد که خوشبختانه در ایران و در بیمارستان خاتم الانبیاء نیز با موفقیت انجام شد.

در این عمل که با آخرین روش های روز دنیا انجام گرفت حدود 4 ساعت عمل به طول انجامید و در طول عمل جراحی بیمار هوشیار و بیدار بوده است و ضایعه مغزی که بیمار را رنج می داده خارج شده است و حالت عمومی این بیمار در حال حاضر مساعد است.

این نوع عمل تعیین دقیق مراکز حیاتی مغز مانند مرکز تشنج، حرکت اندام ها، مرکز حسی اندام ها بوده و مزیت عمده این عمل جراحی این است که حداقل ضایعات مغزی را برجای می گذارد.

این عمل برای درمان تومورهای مغزی، ضایعات و صرع مقاوم به درمان انجام می شود و تاکنون این دو عمل جراحی که عصر دیروز انجام شده بر روی جانبازان جنگ تحمیلی که دچار ضایعات مغزی شده اند، انجام گرفته است.

● جراحی موفقیت آمیز همزمان آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی عروق با استفاده از دی اکسید کربن در کشور

این روش به دلیل سختی و پیچیدگی های زیادی که داشت کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

این روش برای بیمارانی که نیاز به تصویربرداری عروق دارند و همزمان دچار بیماری دیابت یا دچار کم کاری کلیه هستند از مزایای بسیاری برخوردار است .

در این روش جراحی مواد حاجبی که به طور معمول برای آنژیوگرافی استفاده می شوند ، برای کلیه بیمار َآسیب زا است به طوری که در گزارش ها آمده است حدود 10 درصد از بیماران ممکن است دچار نفروپاتی ناشی از استفاده ماده حاجب شود.

امروزه روش CO2 ابداع شده و انجام می شود، راه اندازی این سیستم تشخیصی- درمانی ، بخصوص در انجام استند گزاری و بازسازی عروقی کاربرد زیادی داشته است .

در بیمارستان امام وی رضا (ع) تمامی عمل های جراحی داخل عروق از جمله آنژیوپلاستی عروق مغزی ، کلیوی ، احشائی ، استنت گذاری عروق ، کارگذاری فیلتر IVC ( ورید اجوف تحتانی ) برای جلوگیری از ورود لخته به ریه ، آمبولیزاسیون توده ها و تومورهای عروق از جمله AVM ها ، برای بیماران نارسایی کبدی انجام می شود.

● تکنیک های نوین جراحی ستون فقرات در کشور

در حال حاضر از روش های نوین درمانی تهاجمی و کم تهاجمی در درمان ستون فقرات در مراکز درمانی زیر پوشش این دانشگاه انجام می شود.

استفاده از روش های نوین درمانی همچون دیسککتومی آندوسکپیک ، یونیورسال کلامپ ، مالتیپل هوک واسکرو فیکسیشن ، میکروسرجری ،TLIF ،PLIF ،ورتبروپلاستی ،کیفوپلاستی و سانتر ستون فقرات از جمله خدمات جراحی تهاجمی و کم تهاجمی در کشور قابل انجام است .

در حال حاضر درمان بیماری های مفاصل محیطی شامل زانو ، شانه ، هیپ ،مچ پاوستون فقرات به روش های جراحی کمتر تهاجمی و تنها با چند برش کوچک انجام می شود.

بیشتر عمل ها به روش کمتر تهاجمی انجام می شود که علاوه بر کاهش ریسک عفونت و دردهای ناشی از جراحی باز ، مدت زمان بستری بیمار نیز کاهش یافته است .

●  شیراز مرکز اصلی درمان انوریزم های مغزی در جنوب کشور

درمان انوریزم های مغزی به صورت اندوواسکولار (درون رگ) چندین سال است که در دانشگاه علوم پزشکی شیراز در حال انجام است و بیمارستان نمازی خدمات این نوع جراحی ها را به عنوان مرکز اصلی در جنوب کشور به بیماران ارایه می کند .

این روش که از طریق آنژیوگرافی و با استفاده از وسایل مخصوص استفاده می شود در برای اولین بار در جنوب کشور انجام شده و تاکنون تعداد زیادی از بیماران با استفاده از این روش درمان شده اند.

آنوریزم (Aneurysm)‏ شامل اتساع (باد کردن) یا بیرون زدگی دیواره یک سرخرگ در اثر ضعف دیواره سرخ رگ است ، آنوریزم معمولاً در آئورت (سرخرگ بزرگی که از قلب منشا گرفته و در سینه و شکم به سمت پایین حرکت می کند) یا سرخرگ هایی که مغز، پاها، یا دیواره قلب را تغذیه می کنند، ایجاد می شود.

● ارایه سربند ضد میگرن در جهان

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در اطلاعیه ای، برای اولین بار استفاده از هدبند (سربند) ضد میگرن را تایید کرد. این اولین بار است که محصولی برای کاهش سردرد افراد مبتلا به میگرن توسط این سازمان تایید شده است.

این دستگاه که Cefaly نام دارد و شبیه تاج است، روی پیشانی بیمار قرار می گیرد و جریان الکتریکی بسیار خفیفی تولید می کند. افرادی که از این سربند استفاده کرده اند می گویند که استفاده از این سربند، احساس سوزن سوزن شدن بسیار خفیف در ناحیه پیشانی بوجود می آورد و هیچ عارضه ای در پی ندارد.

آزمایش های انجام شده روی این محصول پزشکی نشان می دهد که شدت حملات میگرنی کاربرانی که از این محصول استفاده کرده اند حدود 50 درصد کاهش پیدا کرده است.

● ساخت فیلتر بینی برای مقابله با آلرژی

محققان دانمارکی موفق به ساخت یک فیلتر کوچک به اندازه لنز تماسی شدند که می تواند علایم آلرژی را از بین ببرد.

این محققان در دانمارک نوعی مینی فیلتر جدید به نام Rhinix طراحی کردند که در درمان بالینی، از دارونمای بدون فیلتر کارآمدتر است.

به گفته محققان وارد کردن این فیلتر به دو حفره بینی اثرات موثری دارد. این سیستم بسته به تراکم فیلتر، راه ورود ذرات موجود در هوا مانند گرده گیاهان را مسدود می کند. گرده گیاهان یکی از عوامل شایع بروز حساسیت به حساب می آید.

● جراحی کم سابقه قلب جنین

پزشکان روسی عمل جراحی قلب جنین را در رحم مادر انجام دادند که این جنین مبتلا به بیماری قلبی و شانس تولدش بسیار کم بود.جراحی قلب جنین برای اولین بار در سال 2013 در آمریکا انجام شد.

عمل جراحی در رحم مادر روی قلبی به اندازه یک سکه انجام شد. با سوزن ویژه ای شکم مادر سوراخ شد و با کمک نازک ترین لوله توانستند وارد قلب کودک شوند.

پزشک در لحظه معینی با بالون مینیاتوری منفذ بین دو بطن را باز کرد و بعد مجبور شد مدتی صبر کند تا کودک برگردد و بتوان عمل را به پایان رساند.

● کشف پروتئین دخیل در بروز نارسایی قلبی

محققان موفق به کشف پروتئینی شدند که تغییر مکان آن به نارسایی قلبی منجر می شود.

افزایش تجمع فیبرهای درون سلول های قلبی (میکروتوبول ها) به افزایش خطر بروز نارسایی قلبی منجر می شود.

محققان دانشگاه آیوا در آمریکا با انجام مطالعه ای متوجه شده اند که بروز تغییرات در میکروتوبول ها باعث ایجاد روند نارسایی قلبی می شود.

● اختراع دستگاه روحیه سنج بیمارهای سیستم عصبی

دانشجوی روسی دستگاه روحیه سنج را اختراع کرده است که با کمک این دستگاه می توان حالت روانی – عاطفی شخص و بیماری های سیستم عصبی را تشخیص داد.

دانشجوی روس دستگاه روحیه سنج ˈ پسیخوفیزیومترˈ را اختراع کرده است. این دستگاه در روسیه بی نظیر است.با کمک این دستگاه می توان حالت روانی – عاطفی شخص و بیماریهای سیستم عصبی را تشخیص داد.

این دستگاه به کامپیوتر وصل می شود و گیرنده های ویژه ای علایمی مانند، فشار خون، ترکیب بیوشیمیایی خون و وضعیت عضلات و عرق کردن و مردمک چشم و غیره را تعیین می کند.

● تهیه نخستین تصویر اشعه ایکس از سلول زنده

محققان برای نخستین بار از یک سلول زنده با استفاده از اشعه ایکس تصویر برداری کنند.

پیش از این دانشمندان مجبور بودند برای مشاهده نزدیک تر سلول های زنده آنها را در مواد شیمیایی نگه دارنده غوطه ور کنند و پس از کشتن، ساختار داخلی آنها را رویت کنند.

به گفته محققان این موفقیت به دانشمندان این امکان را می دهد که جزییات سلول های سرطانی را به دقت مطالعه کنند.

این روش جدید همچنین تفاوت های واضح در ساختار داخلی سلول بین سلول های زنده و مرده را مشخص می کند.

● ساخت ابزاری برای کمک به نابینایان

محققان آمریکا موفق به ساخت حلقه ای شدند که به محض اشاره روی کلمات با صدای بلند آنها را می خواند و حتی می تواند به ترجمه کتاب نیز کمک کند.

این حلقه که فینگر ریدر (FingerReader) نام دارد، می تواند به افرادی که مشکلات بینایی دارند و یا کسانی که قصد یادگیری زبان های جدید دارند، کمک کند.

به گفته محققان در جهانی که روز به روز فناوری های نوینی در عرصه ارتباطات عرضه می شود، اختلالات بینایی می تواند یک نقطه ضعف بزرگ باشد .

● تشخیص هویت از طریق موم گوش

محققان در آمریکا می گویند موم گوش هر فرد مانند بوی زیر بغل می تواند اطلاعات شخصی وی را ارایه دهد. همچنین بررسی موم گوش نشان می دهد فرد چه غذایی مصرف کرده است و کجا بوده است.

تحقیقات قبلی نشان داده بود که بوی زیر بغل می تواند اطلاعات فراوانی در مورد یک فرد، از جمله هویت شخصی، جنسیت و وضعیت سلامت فرد به ما بدهد. تحقیقات جدید نشان می دهد موم گوش نیز همین خصوصیت را دارد.

● ترکیب ژن های انسان و حیوان

دانشمندان برخی از کشورهای جهان اقدام به ترکیب ژن های انسان ها و حیوانات با یکدیکر نموده اند. این موضوع بسیاری از مردم دنیا را به شدت نگران کرده است.

دانشمندان موفق شدند موش هایی با کروموزوم مصنوعی مغز انسان خلق کنند. اهمیت و شهرت این مسئله بدان خاطر است که این موضوع می تواند قدمی برای یافتن درمان برای بسیاری از بیماری ها باشد.

دانشمندان موفقیت هایی چشمگیری در رابطه با پیوند سلول های رویان جنین انسان در مغز موش ها دست یافته اند.

● ساخت روبات دوست انسان در جهان

دانشمندان انگلیسی یک ˈروبات عاطفیˈ (friendly robot) ساخته اند که به محققان کمک می کند چگونگی ایجاد ارتباط و وابستگی انسان به روبات ها را بررسی کنند.

این روبات که اروین (Erwin) نام دارد ( روبات عاطفی با شبکه هوشمند )، می تواند به ساخت اسباب بازی های هوشمند برای کودکان مبتلا به اوتیسم و کودکانی که از سندرم اسپرگر (Asperger) رنج می برد، منجر شود.

این روبات بر اساس تعاملات و روابط انسانی طراحی شده است و رابطه انسان و روبات در آن بر اساس چگونگی روابط بلند مدت انسان ها با یکدیگر تهیه شده است.

● ساخت عینک هوشمند برای مشاهده سلول های سرطانی

محققان نوعی عینک هوشمند ساخته اند که به جراحان کمک می کند سلول های سرطانی را به خوبی از دیگر سلول ها تشخیص دهند.این فناوری پوشیدنی جدید با درخشان کردن سلول های سرطانی آنها را برای جراح قابل مشاهده می کند.

سلول های سرطانی در حالت طبیعی و حتی با استفاده از بزرگ نمایی های زیاد به آسانی قابل مشاهده نیستند.

به گفته محققان این عینک امکان تمایز سلول های سرطانی از سلول های طبیعی را برای جراحان فراهم کرده و به آنها کمک می کند پس از عمل هیچ سلول سرطانی باقی نماند.

این فناوری برای نخستین بار در یک عمل جراحی در هفته جاری مورد استفاده قرار گرفت و آزمایش های بعدی نیز قرار است درماه جاری میلادی به انجام برسد.

● تشخیص سرطان لوزالمعده در چند دقیقه

محققان و مهندسان دانشگاه واشنگتن در آمریکا موفق به ساخت دستگاهی شدند که با تجزیه و تحلیل نمونه برداری از پانکراس امکان تشخیص بیماری را تنها در چند دقیقه ممکن می سازد.

این دستگاه اندازه ای برابر با کارت اعتباری داشته و روش تشخیص سرطان با استفاده از آن بسیار کم هزینه و سریع است.

این دستگاه به صورت خودکار بوده و به پزشک اجازه می دهد روند زمان بر آزمایشگاه پاتولوژی برای تشخیص سرطان کاهش یابد.

● ساخت آزمایشگاهی برای اعضای بدن انسان

آزمایشگاهی برای تولید سلول های بدن انسان در روسیه راه اندازی شد . محققان در این آزمایشگاه قصد دارند تمام اعضای بدن از پوست برای پیوند در سوختگی های شدید تا دیگر اعضای حیاتی بدن را بسازند.

در این آزمایشگاه تمام طرح ها و پروژه های تحقیقاتی متخصصان بیولوژی روسیه بررسی می شود . همچنین در این آزمایشگاه دستاوردهای متخصصان جهانی در این زمینه مورد

● تولید سلول های بنیادی با استفاده از اسید

دانشمندان ژاپنی به شیوه جدیدی برای تولید سلول های بنیادی دست یافتند . در این شیوه با فرو بردن سلول های خون درون اسید، سلول های بنیادی به دست می آید.

سلول های بنیادی می توانند به هر نوع بافت تبدیل شوند و در حال حاضر برای درمان چشم، قلب و مغز از این سلول ها استفاده می شود.

اما تحقیقات اخیر دانشمندان نشان می دهد فناوری تولید این سلول ها می تواند ارزان تر ، سریع تر و امن تر باشد.

به گفته محققان بدن انسان از سلول ها با نقش های خاص و ثابت مانند سلول های عصبی ، سلول های کبد و سلول های عضلانی ساخته شده است.

● اندازه گیری سطح قند خون در اشک چشم

یک شرکت اینترنتی می گوید در حال آزمایش یک لنز تماسی هوشمند است که به افراد دیابتی اجازه می دهد سطح قند خون خود را در اشک چشم اندازه بگیرند.

این لنز تماسی از یک تراشه بسیار نازک بی سیم و حسگر گلوکز ساخته شده است که در میان دو لایه نرم ماده لنزهای تماسی جا سازی شده است.

نمونه اولیه این لنزهای تماسی امکان شمارش گلوکز را در هر ثانیه ارائه می دهند.

با این که این فناوری روزهای اولیه خود را سپری می کند اما محققان با تکمیل چند مطالعه بالینی توانسته اند هزینه لازم برای ساخت نمونه اولیه این لنزها را فراهم آورند.

محققان امیدوارند استفاده از این لنزها روش جدیدی برای کمک به بیماران دیابتی در مدیریت بیماری آنها باشد.

● ساخت نخستین کلیه قابل پیوند در جهان

محققان بیمارستان عمومی ماساچوست با استفاده از مهندسی زیستی، موفق به ساخت نخستین کلیه قابل پیوند شدند.

محققان ماساچوستی با استفاده از روش مهندسی زیستی، یک کلیه قابل پیوند تولید کرده اند که عملکرد آن مشابه کلیه طبیعی است. نمونه اولیه این کلیه برای پیوند به موش ساخته شده و به بدن آن پیوند شده است.

کلیه پیوندشده به بدن موش تولید ادرار کرده است که به معنای موفقیت پروژه قلمداد می شود.

● تشخیص سرطان پوست با مول اسکوپ

یک متخصص رایانه ایرانی که در کانادا زندگی می کند مول اسکوپ ساخته است . مول اسکوپ میکروسکوپی به اندازه انگشت شست دست است که با دوربین تلفن هوشمند کار و به تشخیص سرطان های احتمالی پوست کمک می کند.

ˈمول اسکوپˈ توسط مریم صادقی محقق شرکت ˈمتا اوپتیماˈ در ونکوور کانادا ساخته شده است به انسان اجازه می دهد تا تصاویر خال های مشکوک را جمع آوری کند و در صورت لزوم این تصاویر را برای آزمایش و یا گرفتن درمان های لازم به متخصص ارسال کند.

● ساخت گوش مصنوعی از بافت حیوانات

دانشمندان توانستند از بافت حیوانات گوشی شبیه به گوش انسان رشد دهند.

محققان در بیمارستان عمومی ماساچوست در بوستون می گویند که این گوش انعطاف پذیری گوش انسان را دارد.

به گفته محققان این تکنیک ممکن است روزی در آینده به جایگزین کردن گوشی که از بین رفته یا آسیب شدید دیده کمک کند.

این مطالعه نشان داد که از لحاظ نظری امکان رشد سلول ها به اندازه کافی برای تولید یک گوش کامل وجود دارد. به علاوه محققان گفتند که انتظار دارند تا پنج سال دیگر بتوانند آزمایش های انسانی را شروع کنند.

تخم مرغ

فروردین ۱۶, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, اخبار تغذیه, مشروح اخبار

تخم مرغ یکی از معدود غذاهای شناخته شده در طبیعت است که می تواند نیازهای بدن را بطور متعادل تأمین نماید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تخم مرغ منبع خوبی از پروتئین، ویتامین ها و املاح ضروری است و می تواند به عنوان یك ماده غذایی مهم در برنامه غذایی افراد وجود داشته باشد. نیازهای تغذیه ای افراد برحسب جنس و سنشان متفاوت است.

تخم‌مرغ همهٔ اسیدهای آمینه مورد نیاز بدن را داراست و حدود ۵٫۱۲ درصد جرم تخم‌مرغ را پروتئین تشکیل می‌دهد. یک عدد تخم‌مرغ، ۳ درصد نیاز انرژی یک مرد بالغ و ۴ درصد نیاز انرژی یک زن بالغ را تأمین می‌کند .

عمده ترین ویژگی تخم مرغ و وجه تمایز آن نسبت به سایر مواد غذایی، ترکیب پروتئینی موجود در سفيده (60% پروتئين تخم مرغ) و زرده (40% پروتئين تخم مرغ) و تركيبات مهم ديگر آن نظیر کولین، لوتئین و گزانتین و تولید بسیار کم انرژی در حدود 76 کیلوکالری است.

گروه از افراد باید عرض کنم چربی اشباع موجود در تخم‌مرغ بسیار کم تا متوسط بوده و منبع خوبی برای تامین ویتامین های B12، D و A و اسیدآمینه‌های ضروری محسوب می‌شود.

پروتئین:

تخم مرغ منبع بسیارغنی پروتئین است. ارزش بیولوژیكی پروتئین تخم مرغ بسیار بالاست و نسبت به سایر منابع پروتئینی مثل لبنیات، گوشت ها و حبوبات غنی تر است. پروتئین تخم مرغ دارای تمامی اسیدآمینه های ضروری برای سلامتی بدن می باشد.

بنابراین مصرف تخم مرغ با سایر موادغذایی كه از نظر پروتئینی فقیر هستند مانند نان ، برنج و غلات، باعث تكمیل ارزش پروتئینی غذا می شود.

5/12 درصد وزن تخم مرغ را پروتئین تشكیل می دهد و هم در زرده و هم در سفیده وجود دارد. ولی بیشتر در سفیده تخم مرغ و به نام آلبومین وجود دارد.

در نمودارهای ارزیابی كیفیت پروتئین موجود در موادغذایی، همیشه تخم مرغ در بالاترین حد یعنی 100 قرار دارد و بعنوان استاندارد مرجع برای سنجش پروتئین سایر غذاها استفاده می شود.

ویتامین ها:

تخم مرغ، بیشتر ویتامین های موردنیاز بدن به جز ویتامینC را دارد. تخم مرغ منبع خوبی از ویتامین های گروهB و ویتامینA می باشد. همچنین ویتامینD و ویتامینE را به مقدار كافی و لازم تأمین می كند.

املاح:

تخم مرغ حاوی تمامی املاح برای تأمین سلامتی فرد است. به خصوص اینكه منبع بسیار خوب ید و فسفر می باشد كه ید برای ساخت هورمون تیروئیدی و فسفر برای رشد بهتر و سلامتی استخوان های بدن لازم می باشند.

املاح مهم دیگری كه در تخم مرغ وجود دارند شامل: روی، سلنیم، آهن و كلسیم می باشند.

روی باعث بهبود زخم، بلوغ و رشد بهتر می شود و عفونت را نیز از بین می برد.

سلنیم نیز یكی از آنتی اكسیدان های مهم می باشد و رادیكال های آزاد ناشی از سوخت ناقص چربی ها را در بدن از بین می برد و می تواند بر علیه عوامل ایجادكننده سرطان نقش داشته باشد.

كلسیم نیز برای عملكرد بهتر سیستم عصبی، رشد بهتر افراد استخوان ها و استحكام ها آنها لازم است.

آهن یكی از اجزاء اصلی و حیاتی گلبول های قرمز خون است ولی قابلیت استفاده این نوع آهن برای بدن هنوز مشخص نیست.

كربوهیدرات و فیبرغذایی:

تخم مرغ به مقدار خیلی كم كربوهیدرات دارد و نیز فاقد فیبرغذایی است.

چربی ها:

8/10 درصد تخم مرغ را چربی تشكیل می دهد كه در زرده آن وجود دارد و كمتر از 05/0 درصد آن در سفیده موجود است.

بر اساس تحقیقات 11 درصد اسیدهای چرب تخم مرغ از نوع اسیدهای چرب غیراشباع پلی( با چند باند دوگانه)، 44 درصد از نوع اسیدهای چرب غیراشباع مونو( با یك باند دوگانه) و 29 درصد از نوع اسیدهای چرب اشباع است.

كلسترول:

كلسترول و لسیتین، مواد چرب موجود در زرده تخم مرغ می باشند و برای ساختمان و عملكرد سلول های بدن ضروری اند.

كلسترول قابلیت انعطاف و نفوذپذیری غشای سلول های بدن را حفظ می كند. همچنین بعنوان یكی از اجزاء تشكیل دهنده مواد چربی است كه باعث نرمی پوست می شوند.

كلسترول برای تولید هورمون های جنسی، كورتیزول( هورمون غدد فوق كلیوی)، ویتامینD و نمكهای صفراوی در بدن لازم است.

لسیتین نیز در انتقال چربی خون و در متابولیسم كلسترول نقش دارد.

با توجه به مطلب بالا و مطالعات گوناگونی كه در این زمینه انجام شده است، می توان به ارزش غذایی تخم مرغ به عنوان منبع غنی پروتئین ونیز سایر املاح و ویتامین ها پی برد.

به خصوص در دو گروه از افراد كه نیاز به پروتئین بیشتری در برنامه غذایی روزانه اشان دارند، مصرف تخم مرغ بیشتر لازم است:

1-    در ورزشكاران كه نیاز به افزایش عضلات دارند .

2-     در كودكان و نوجوانان كه در سن رشد هستند.

برای كودكان از 9 ماهگی تا 1 سالگی: یك زرده كامل تخم مرغ یك روز در میان  و از 2 سالگی به بعد براساس میل كودك 6-5 تخم مرغ در هفته مجاز است.

افراد بالغ نیز مجاز به مصرف 4-3 عدد تخم مرغ در هفته هستند.

حتی در افرادی كه كلسترول خونشان بالاست نبایستی مصرف تخم مرغ را قطع كرد و این افراد می توانند 3-2 عدد در هفته دریافت كنند. زیرا با كاهش دریافت كلسترول از طریق غذا ، سنتز داخلی كلسترول در بدن افزایش یافته و حتی ممكن است بیشتر از قبل شود. نكته قابل توجه این است كه بیشتر چربی های موجود در تخم مرغ از نوع غیر اشباع هستند و هیچ ارتباطی با افزایش كلسترول خون ندارند.

باورهای غلط در مورد کلسترول تخم مرغ :

تخم مرغ بدلیل دارا بودن 210 میلی گرم کلسترول در دهه های گذشته جایگاه مناسبی در سبد غذایی مردم نداشته چون تصور می شد که با خوردن آن کلسترول خون افزایش یافته و در نتیجه بیماریهای قلبی-عروقی و خطر حمله قلبی را افزایش می دهد.

امروزه مطالعات متعددی که توسط محققین بسیار معتبر و در طول سالهای متمادی بر روی افراد بسیار زیادی در کشورهای مختلف صورت گرفته كه ثابت کرده اند :

1- تغذیه با تخم مرغ نه تنها نسبت LDL : HDL که مهمترین شاخص برای تعیین احتمال خطر بیماریهای قلبی است را تغییر بسیار کمی می دهد و در نتیجه بر روی احتمال بروز بیماریهای قلبی-عروقی اثری ندارد بلکه باعث کاهش پاسخ های التهابی در بدن می گردد.

2- مصرف تخم مرغ در گروههای جمعیتی مختلف دنیا و یا در داخل یک گروه جمعیتی خاص ارتباطی با کلسترول خون ندارد. شواهد اپیدمیولوژیکی حاکی از این است که سرانه مصرف تخم مرغ در فرهنگ های مختلف ارتباطی با میزان بروز بیماریهای قلبی نداشته و حتی در بروز بیماریهای قلبی-عروقی در افرادیکه 1 تخم مرغ در هفته و کسانی

که 1 تخم مرغ در روز مصرف مي كنند ارتباطی مشاهده نشده است.

3- آنچه که در تولید کلسترول خون در بدن نقش دارد اسیدهای چرب اشباع بویژه نوع ترانس است و نه کلسترول های غذایی و در تخم مرغ تنها يك سوم اسیدهای چرب آن از نوع اشباع بوده و کلسترولی هم که در اثر خوردن تخم مرغ در بدن تولید می شود از نوع HDL (کلسترول خوب) و LDL کم آتروژنیک است که هیچ تغییر معنی داری را در نسبت LDL:HDL ایجاد نمی کند.

4-بدلیل مطالعات متعدد از سالها پیش توسط انجمن بین المللی تخم مرغ و بسیاری از کشورهای مطرح دنیا شعاری برای تشویق جوامع به بازگشت برای مصرف تخم مرغ و بهره برداری کامل از این ماده غذایی کامل و بسیار مفید بدون ترس از کلسترول مطرح کردند که عبارت است از: An egg a day is ok و در ایران هم این شعار توسط ستاد ترویج مصرف تخم مرغ و با تأیید کلیه مراجع ذیصلاح متولی امر چنین ترویج شد: «هر انسان سالم، یک تخم مرغ در روز».

از هر هشت مرگ یکی بر اثر آلودگی هواست

سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) در جدید ترین گزارش خود اعلام کرد از هر هشت نفر که در جهان می میرند یک نفر به دلیلی مرتبط با آلودگی هوا مرده است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  در سال ۲۰۱۲ حدود هفت میلیون نفر به علت آلودگی هوا جان خود را از دست داده‌اند که این رقم دو برابر پیش‌بینی‌ها است.

سازمان بهداشت جهانی آلودگی هوا را بویژه در ابتلا به بیماری‌هایی مثل بیماری‌های عروقی قلب (ایسکمیک)، سکته مغزی، بیماری‌های مزمن تنفسی و سرطان ریه مقصر می‌داند.

بی بی سی نوشت، دکتر ماریا نیرا، مدیر مرکز سلامت عمومی سازمان بهداشت جهانی می‌گوید: “خطرات آلودگی هوا بیش از آن چیزی است که تاکنون تصور می‌کردیم یا می‌دانستیم؛ بویژه در ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته مغزی.”

“کمتر عاملی مثل آلودگی هوا بر سلامت جهانی چنین تاثیری دارد، این شواهد نیاز به اقدام هماهنگ برای پاکسازی هوای تنفسی را یادآور می‌شوند.”

سازمان بهداشت جهانی می‌گوید که در ارزیابی اخیر، هم آخرین دانسته‌ها در زمینه رابطه آلودگی هوا با بیماری‌ها به کار گرفته شده و هم شیوه‌ها و فناوری‌های جدید در ارزیابی اثر آلاینده‌های تنفسی بر سلامت.

بیماری‌های ناشی از آلودگی هوای خانه

سکته مغزی ۳۴%
بیماری‌های عروق قلب (ایسکمیک) ۲۶%
بیماری‌های انسدادی مزمن ریوی ۲۲%
عفونت‌های حاد تحتانی دستگاه تنفسی کودکان ۱۲%
سرطان ریه ۶%

این گزارش همچنین به آلودگی هوا در کلیک فضای بسته توجه ویژه‌ای نشان داده و آن را یکی از مهمترین خطرات برای زنان و کودکان دانسته است، شمار قربانیان آلودگی هوای خانه در دنیا حتی بیشتر از آلودگی هوای شهری و روستایی است.

” رازَک ” ، گیاه دارویی و صنعتی

435354353رازَک گیاهی دارویی است. کاربرد آن بیشتر در ساخت آبجو است. رازک از راستهٔ گل سرخ (Rosales) و تیرهٔ شاهدانگان (Cannabaceae)، جنس رازک‌ها (Humulus) است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  رازک گیاهی علفی، چند ساله 20 پایه ، بالا رونده و دارای اعضای پوشیده از تارهای خشن است به حالت خودرو در جنگلها و اماکن پوشیده از درختچه ها و انبوه بوته ها می روید از اختصاصاتش اینست که به سهولت تحت تاثیر عوامل محیط قرار می گیرد و شکل متفاوت پیدا می کنند مانند آنکه در مناطق معتدله ساقه گیاه دارای دسته های فراوان فیبر می شود. از این نظر در صنعت مورد استفاده قرار می گیرد در حالیکه در آب و هوای خشک و گرم ، تارهای فیبری آن کاهش پیدا کرد. به صورت غیر قابل استفاده در می آید ولی در عوض گیاه دارای ماده رزینی فراوان می شود. رازک دارای برگهای متقابل ، دانه دار و مرکب از 3 تا 5 لوب نامساوی است.

پایه نر آن ، گلهای کوچک به وضع مجتمع به صورت خوشه های مخصوص دارد. هر گل نر آن را پوششی مرکب از 5 کاسبرگ آزاد فرا میگیرد و در داخل پوشش ، 5 پرچم به وضع منطبق بر کاسبرگها جای دارد.در پایه های ماده رازک ، گلهای به رنگ سفید مایل به حنائی به حالت مجتمع به صورت مخروطهای تقریباً کروی ظاهر می شود این مخروطهای از فلسهای نازکی تشکیل یافته اند که در کنار هر یک ، 2 تا 6 گل ماده همراه با براکته های کوچک جای دارد.

میوه این گیاه فندقه هایی است که در سطح و قاعده آنها تارهای ترشحی فراوان بوجود می آید. چون قسمت مورد استفاده این گیاه مجموعه گلهای ماده آن می باشد که گیاه پرورش یافته بدست می آید از این جهت در زمین های زراعتی منحصراً پایه ماده گیاه را می کارند و حتی اگر پایه های نر در مزرعه بوجود آمده باشند.

آنها را از بین می برند تا از آمیزش گل ممانعت بعمل آید زیرا گلهای آمیزش نیافته از نظر کیفیت بر گلهای آمیزش یافته ترجیح داده می شود در بعضی نواحی نیز خلاف آنچه که ذکر شد در مقابل هر 100 پایه ماده یک پایه نر پرورش می دهند زیرا به این نتیجه رسیده اند که عمل آمیزش دوران رشد را سریع تر و مقدار محصول را زیادتر می کند بر اثر تحقیقات ارقام متنوعی از رازک بدست آمده است که بنام رازک سرخ رازک سبز رازک دورگ معروفند.

دامنه انتشار

نواحی شمال ایران، بین گرگان و سواحل دریای خزر، گرگان بندر گز، زرین گل، مازندران : بین چالوس و تنکابن، گیلان : بین رشت و لاهیجان ، رشت ، آستارا

مشخصات

تیره توت فرنگی گیاهی علفی پایا با ریشه‌ای عمیق و منشعب گیاه دو پایه بوده (نر و ماده) گلهای نر به صورت خوشه‌ای از بغل برگها روئیده و ماده به شکل مخروطی بیضی شکل و مجتمع می‌روید.

رازک گیاهی است علفی، چندساله و بالا رونده. این گیاهدو پایه بوده و اعضای آن پوشیده از تارهای خشن است. برگ‌های گیاه، متقابل، دندانه دار و مرکب از ۳ تا ۵ لوب نامساوی است.

گل‌های نر به صورت مجتمع و گل آذین خوشه هستند. گل‌های ماده، به صورت مخروط مانند سفید مایل به حنایی می‌باشند.

قسمت مورد استفاده گیاه، مخروط‌های ماده (گل‌های ماده) آن است که دارای بوی معطر و مطبوع با طعم تلخ است. این گیاه بیشتر در نواحی شمال ایران از جمله گرگان، چالوس، تنکابن، رشت، لاهیجان و آستارا می‌روید.

استفاده از  خواص آرام بخشی این گیاه بسیار ساده است. به 15 گرم میوه‌ی رازک و یک لیتر آب جوش نیاز دارید.

454353453

نیاز اکولوژیکی

رازک در طول رویش به درجه حرارت زیادی نیاز ندارد. اندام های حیوانی هوایی این گیاه به سرما حساس ولی اندام های زیرزمینی در برابر سرما مقاوم بوده و قادر به تحمل درجه حرارتهای تاثیر می باشند.

جوانه های رویشی ریزوم در دمای شش تا هشت درجه سانتی گراد شروع به رویش می کنند در صورت افزایش دما رویش این جوانه ها افزایش می یابد و زارک را در مناطقی که میانگین درجه حرارت سالانه 7 تا 11 درجه سانتی گراد باشد می توان کشت نمود. این گیاه در مرحله گل دهی بیشترین مقدار دما نیاز دارد. بطوریکه میانگین دما در مرحله گل دهی 16 تا 18 درجه سانتی گراد مناسب است رازرک اگر چه ریشه طویل دار و قفادر به جذب آب از اعماق زمین است ولی به لحاظ سطح وسیع گیاه (12 تا 15 متر مربع در هر بوته) ضریب تعرق بسیار زیادی دارد از این رو بارندگی نقش عمده ای در افزایش عملکرد دارد.

رازک را نباید در مناطق باد خیز کشت نمود زیرا بادهای شدید نه تنها سبب خوابیدن ساقه های بالا رونده بر روی زمین میشود بلکه موجبات خرابی داربستها و قیم ها میشود. رطوبت هوای محل رویش گیاه نیز باید مناسب باشد و از تغعییرات زیادی برخوردار نباشد کشت این گیاه در اماکن مه آلود نه تنها سبب کاهش نر و در نتیجه کاهش مواد موثره گلها میشود بلکه گسترش بیماریهای قارچی بسیار موثر استا.

زمینهایی که رازک کشت می شود باید کاملاً صعف و فاقد هر گونه پستی و بلندی باشد خاکهایی بابافت متوسط و با ضخامت زیاد و حاوی مقادیر فراوان ترکیبات کلسیم خاکهای مناسبی برای کشت رازک است.کشت رازک در خاکهای رسی و خاکهایی با بافت نامناسب و همچنین خاکهایی که از مقادیر زیادی کربنات کلسیم برخوردار باشند نیست کشت گیاه در مناطقی که سطح آب زیر زمینی باشد توصیه نمی شود.

PH خاک برای گیاه بین 5/6 تا 7 مناسب است.

آماده سازی خاک
رازک برای 16 تا 18 سال در یک منطقه می ماند. پس از تسطیح زمین و اضافه کردن 40 تا 60 تن کود حیوانی کاملاً پوشیده شخم عمیقی به عمق 50 تا 80 سانتی متر زده می شود. دراین مرحله 65 درصد کودهای شیمیایی مورد نیاز را به خاک اضافه می کنند (لازم به ذکر است در زمینهایی که رازک کشت میشود هر یکصد گرم خاک به حاوی 200 تا 250 میلی گرم ازت ، 35 تا 40 میلی گرم اکسید فسفر و 35 تا 50 میلی گرم اکسید پتاس باشد).

بهترین زمان برای شخم زمین اوایل تیر ماه اواسط مرداد می باشد برای کاشت بهار می توان شهریور – مهر این عمل را انجام داد. در اینصورت تابستان زمان مناسبی برای اضافه کردن کودهای حیوانی به مزین می باشند هنگام شخم خاک را علیه آفات و بیماریها می توان ضد عفونی کرد.

مواد مناسب برای ضد عفونی کردن خاک عبارتند از : بازودین 5 به مقدار 35 کیلوگرم در هکتار بازودین 10 به مقدار 5/17 کیلوگرم در هکتار فوردان 10 گ به مقدار 20 کیلوگرم در هکتار (البته مواد ضد عفونی کننده به نوع آفت و با عوامل بیماریزا بستگی دارد). پس از شخم زمین را باید تسطیح کرد. و تیرکها را نصب می نمایند.

تیرکها در ردیفهایی به فاصله 10 تا 12 متر از یکدیگر اقدام می نمایند جنس این تیرکها ممکن است چوبی، سیمانی ، نیمه شیمیایی – نیمه چوبی باشد 12 متر فاصله تیرکها بطوریکه در این فاصله می توان اقدام به کاست سه ردیف رازک به فاصله سه متر از یکدیگر نمود بهتر است بعد از نصب داربستها زمین را مجدداً به عمق 25 تا به 30 سانتی متر شخم زد. تذکر : ثلث تحتانی ساقه رازک فاقد انشعابات است انشعاباتی ساقه ای که از نظر تولید گل بسیار مهم می باشند از ثلث قسمت تحتانی به بعد بوجود می آیند.

از این رو به منظور بهبود در کیفیت و کمیت محصول باید به نیمه داربست و قیم های مناسبی برای این گیاه اقدام نمود. ( طول برگها باید 6 تا 5/6 باشد) البته ارقام دیررس طول تیرکها باید 7 متر باشد).

تاریخ و فواصل کاشت

اواسط مهر تا اواخر فروردین هنگامی که هوا سرد نبوده و رطوبت کافی نیز وجود داشته باشد زمان مناسبی برای انتقال قلم ها و کاست آنها در زمین اصلی است البته قلم ها با در فصل بهار می‌توان کشت کرد ولی کشت آنها در فصل پائیز مناسب تر است تعداد بوته در هکتار متفاوت است و به رقم گیاه بستگی دارد برای ارقام زودرس و میان رس 12 تا 15 هزار بوته در هکتار و فاصله گیاهان در طول ردیف ها 90 تا 110 سانتی متر مناسب است. بار ارقام دیررس 8 تا 11 هزار بوته در هکتار پیشنهاد می‌شود. در اینصورت فاصله بوته ها در ردیف 120 تا 140 سانتی متر مناسب است.

54353543534

کاشت

تولید رازک از گیاهانی است که تولید آن هزینه زیادی دارد. کاشت وتکثیر رازک به روش رویشی و در مقیاس وسیع تنها از طریق قلمه های ریشه ای انجام می گیرد. اگر چه از پیکر و رویشی گیاه برای تکثیر آن می توان استفاده کرد ولی این روش مناسب نسبت و احتمال رویش آنها در مقایسه با قلمهای ریشه ای بسیار ضعیف است.

تکثیر رویشی از طریق قلمهای ساقه به اقدام به جدا کردن ساقه های از گیاه نموده که قلم های مذکور باید کاملاً سالم و عاری از هر گونه آلدوگی میکروبی و قارچی باشد این قلم ها باید از ضخامت و طول مناسبی (20 تا 25 سانتی متر طول و به ضخامت بندانگشت) برخوردار بوده و حداقل دارای یک تا دو جوانه رویشی باشد و انتهای آنها حتی الامکان باید صاف باشد (توسط قیچی بریده شوند) به منظور ریشه زایی قلم های ساقه آنها را باید در نهاستانهای که بستر آنها برای این کار آماده شده باشد با در کلدانهای یک بار مصرف کشت کرد.

خاک مناسب و آبیاری برای تسریع در رشد و ریشه زایی قلم ها موثر است. زمان مناسب برای کاشت قلم ها در نهاستان فروردین قرار می باشد. قلم های در ردیفهایی به فاصله 8/1 تا 3 متر کاشته می شوند فاصله قلم ها در طول ردیف ها متفاوت است و به رقم گیاه بستگی دارد. و بین 10 تا 15 سانتی متر است پس از ایجاد شیارهای مناسب قلم ها را در فواصل معین داخل آن قرار داده و روی آنها را با خاک پوشاند به منظور افزایش رطوبت بهتر است به ضخامت 5 تا 10 سانتی متر بالاتر از سطح زمین روی آنها خاک ریخته شود.

تکثیر رویشی رازک وسیله ریشه :

اواخر شهریور – اوایل مهر هنگامی که برگ گیاهان شروع به ریزش می نمایند زمان مناسبی برای جمع آوری قلم های ریشه ای است بر این کار توسط ماشین مخصوص (ماشین هرس ریشه) اقدام به قطع ریشه ها از فاصله 10 تا 15 سانتی متری سطح خاک کرده و سپس بر حسب کیفیت آنها را دسته بندی می کنند. پس از جمع آوری قلم های ریشه باید آنها را کشت کرد.

تعداد این قلم ها در هر هکتار به فاصله ردیف ها بستگی دارد. بطور کلی در هر هکتار 30 تا 40 هزار قلم ریشه ای را می توان کشت کرد. از سال دوم رویش به بعد بهار زمان مناسبی برای جمع آوری قلم های ریشه ای است بطوری که تعداد قلمه های ریشه ای در فصل بهار هفت تا هشت مرتبه بیش از مقدار آن در سایر فصول است. از ریشه هر گیاه می اتوان 10 تا 15 قلم و به طول 8 تا 10 سانتی متر انتخاب کرد.

پس از انتخاب قلم ها اقدام به کاشت آنها در خاکهای شنی – توری می نمایند قلم های را نیز می توان در گلخانه هایی که خاکهای آن مخل وطیاز شن و هوموس است کشت کرد فاصله ردیف های از یکدیگر 10 سانتی متر و فاصله قلم ها از یکدیگر نیز 10 سانتی متر مناسب است پس از کاشت ریشه باید به ضخامت یک سانتی متر با خاک پوشیده شود.

دمای مناسب برای رویش ریشه ها 20 تا 22 درجه سانتی گراد است در اوایل کاشت خاک باید رطوبتی به میزان 80 درصد داشته باشد در حضور دما و رطوبت کافی ریشه پس از 10 تا 15 روز رویش کرده و انشعابات جدیدی بوجود می آورد معمولاً پس از شش تا هشت هفتم ریشه ها از رشد کافی برخوردار می شوند آنها را می توان به زمین اصلی متشل کرد. برای ارقامی که از دوره رویشی طولهای برخوردارند تعداد مطلوب بوته 6 تا 7 هزار در هکتار فاصله گیاهان در طول ردیف 180 تا 200 سانتی متر مناسب است پس از خارج کردن قلمه های مورد نظر از خاک خزانه و قبل از کاشت در زمین اصلی بهتر است آنها را با محل از تولید به مدت 6 تا 12 ساعت ضد عفونی کرده و پس از هرس ریسه (قطع انتهای ریشه) در زمینهای دائمی کشت شوند.

هرس باید به گونه ای باشد که تمام اندام های تکثیر از شکل و اندازه کم و بیش یکسانی برخوردار شوند برای کشت قلم ها در زمین اصلی باید ابتدا به حفره گودالی به عمق 30 تا 40 سانتی متر اقدام نمود و قلم را در داخل آن طوری قرارداد که جهت ریشه ها به طرف پائین باشد. و ریشه تقریباً 15 سانتی متر پائین تر از سطح زمین قرار گیرد. سپس اوی آن را با خاک پوشاننده به طوری که به ضخامت 5 تا 8 سانتی متر از سطح گودال خاک ریخته شود.

اگر در بهار به انتقال قلم ها به زمین اصلی اقدام شود بلافاصله پس از کشت باید زمین را آبیاری نموده.

4354353543

داشت

پس از اینکه ارتفاع بوته ها به 20 سانتی متر رسید ساقه های را باید حلو قیمی که دریای آنتعبیه شده پیچاند چنانچه هر بوته دارای چند شاخه باشد باید فقط در تاسه شاخه را حول قیم قرارداد از اواخر خرداد علفهای هرز بین ردیفها را بادی یا توسط ماشین باید وجین کرد.

سال اول رویش در فصل تابستان ارقام نامناسب و بوته های بیمار را شناسایی و جمع آوری می کنند. واکاری در فصل پائیز انجام می‌گیرد در این فصل بوته های دگیر را جایگزین بوته های خشک شده باید کرد.

سال اول رویش در فصل پائیز 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار ازت 80 تا 100 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر 140 تا 160 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس باید به اخک اضافه کرد. سال دوم ر اوایل بهار 60 تا 80 کیلوگرم ازت به خاک اضافه می شود و همچنین سله های ایجاد شده در فواصل بین ردیفها را باید شکست بطورکلی مراقبتهای رازک شامل مراقبت بهار ، تابستانه و پائیزه می باشند.

مراقبتهای بهاری : شامل آماده سازی خاک ، حاصلخیز کردن زمین، هرس ریشه، مبارزه با علفهای هرز و کمک به قرار گرفتن گیاه حول قیم مراقبتهای تابستانه : کمک به پیچیدن گیاه حول قیم بریدن و جدانمودن شاخه های عقیم زنانه ، مبارزه آفتها بیماریها مرقبتهای پائیزه (پس از برداشت محصول) : بریدن ساقه ها، آماده سازی خشک افزودن کود مورد نیاز گیاهان به خاک بیماریهای رازک می توان سفیدک جفتی را نام برد. که برای مبارزه با این بیماریها هر 5 تا 6 روز باید اقدام به سمپاشی گیاهان نمود و 10 تا 14 مرتبه سمپاسی را تکرار کرد.از آفتهای عمده رازک شته رازک می باشد که باید از آفت کش مناسب آن استفاده نمود.

برداشت

رازک بطور متوسط 16 تا 18 سال عمر می کند و چنانچه شرایط اقلیمی مناسب باشد طول عمر گیاه به 30 تا 40 سال نیز میرسد وی 8 تا 10 سال بازدهی اقتصادی دارد.

برداشت گلهای گیاه رازک همواره با ماشین انجام می گیرد هنگامیکه گلها کاملاً رسیده و گیاهان پوشیده از گل باشند. بایدآنها را برداشت نموده رسیده به رنگ زرد مایل به سبز می باشند زمان جمع آوری گلهای در ارقام مختلف متفاوت است ولی معمولاً در اواسط خرداد یا اواخر شهریور زمان مناسبی برای برداشت گل رازک است. برداشت به وسیله ماشینهای مخصوص انجام میگیرد.

ابتدا به بریدن گیاه از فاتصله 60 تا 80 سانتی متری از سطح زمین اقدام می شود (به همراه قیم) سپس برای جدا کردن گبلها از سایر قسمتهای گیاه به مراکز مخصوص منتقل میشوند پس از برداشت گلها را باید بالافاصله خشک کرد برای خشک کردند گل نباید از دمای بیش از 60 درجه سانتی گراد استفاده شود.

همچنین زمان خشک شدن گلها نباید از 5/3 تا 6 ساعت تجاوز کند. عملکرد محصل گل خشک 5/0 تا 5/2 تن در هکتار است نسبت گل تازه خشک 4 به 1 است.

15 گرم گیاه رازک را در یک لیتر آب جوش بریزید و اجازه دهید به مدت حدود 10 دقیقه بجوشد. سپس بگذارید محلول به دست آمده خنک‌تر شود و سپس آن را صاف کنید. دم کرده‌ی رازک را در یک بطری شیشه‌ای بریزید.

هر روز 3 فنجان از این دم کرده میل کنید. خواهید دید که کم کم استرس‌هایتان رفع خواهد شد. زمانی که دل شوره ها و استرس‌هایتان از بین رفت دیگر نیازی به این دم کرده ندارید.

مهندس میرحمید غفاری زنوز

عضو هیئت علمی ( دانشیار )

آشنایی با مشکلات دارو درمانی در سالمندان

اسفند ۳, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار داروسازی, مشروح اخبار

سالخوردگی فرآیندی است که در طول زمان به تدریج کمبودهائی را در سالمند فراهم می آورد. برخی از این تغییرات، سبب ایجاد تغییراتی در فارماکوکینتیک داروها و برخی دیگر سبب پدید آمدن تغییراتی در فارماکودینامیک آنها می شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، حدود 65 درصد از جمعیت کشور ما ایران را سالمندان و (افراد بالای 65 سال) تشکیل می دهند. گسترش روز افزون داروهای قابل دسترس اعم از داروهای بدون نسخه و یا با نسخه باعث شده اکثر سالمندان نسبت به گذشته، داروهای بیشتری مصرف کنند.

تغییرات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی و فارماکوپینیتکی در سالمندان منجر به مصرف بیش از حد یا نادرست دارو گردیده و از طرف دیگر حساسیت سنج نسبت به داروها را افزایش می دهد.

همچنین اشتباه در مصرف دارو که در اثر خود درمانی و از دست دادن حافظه یا گیجی ایجاد می شود دارد.

1- جذب: با افزایش سن، تغییرات مهمی از نظر جذب داروها در بدن ایجاد نمی شود. اما تغییرات ناشی از عادات تغذیه ای، مصرف بیشتر ملین ها یا آنتی اسیدها و تغییرات پدید آمده در تخلیه معده- که معمولاً در سالمندان کندتر است- ممکن است بر سرعت جذب برخی از داروها تاثیر بگذراند.

2- توزیع: در سالمندان، توده بدون چربی بدن کاهش یافته، بر میزان درصد چربی نسبت به کل بدن افزوده می شود و درصد نسبی آب بدن نیز تقلیل می یابد. آلبومین سرم خون هم که به بسیاری از داروها مخصوصاً اسیدهای ضعیف متصل می شود، کاهش یافته، در نتیجه نسبت داروی متصل شده به داروی آزاد تغییر قابل توجهی پیدا می کند.

بعضی از سالمندان معتقد ند که در ماه رمضان داروها اثر خود را از دست می دهند، علت این است که از یک طرف آلبومین سرم خون در فرد سالمند به طور طبیعی کاهش می یابد و از طرف دیگر بعد از 24 تا 72 ساعت روزه داری، سرعت دفع داروهائی که به آلبومین می چسبند- مانند دیازپام، فنی توئین و وارفارین- تسریع می شوند.

هرگاه تاکید می کنیم که میزان مصرف داروهائی مانند دیگوکسین در یک بیمار سالمند دچار نارسائی احتقانی قلب، حتماً باید کم شود، در واقع بدلیل همین کاهش حجم توزیع ظاهری آن دارو است.

3- سوخت و ساز : در سالمندان، برخی از داروها آهسته تر در فرآیند سوخت و ساز به مصرف می رسند. این امر می تواند ناشی از کاهش جریان خون کبدی باشد . در این افراد بیشترین تغییرات در سوخت و ساز داروهائی صورت می گیرد که توسط سیستم اکسیداز با اعمال مختلف میکروزومی در فرآیند سوخت و ساز وارد می شوند.

بنابراین آن دسته از داروهائی که در کبد، توسط واکنشهای کونژوگاسیون در فرآیند سوخت و ساز به کار گرفته می شوند در یک فرد سالمند نسبت به یک فرد جوان تغییر زیادی نمی کنند. آلپرازولام، باربیتوراتها، کلردیازپوکساید، دیازپام، فلورازپام، ایمی پرامین،نورتریپ تیلین، پروپرانولول،کینیدین و تئوفیلین، برخی از داروهائی هستند که سوخت و ساز آنها در سالمندان آهسته تر صورت می گیرد.

از داروهائی که سوخت و ساز آنها در افراد سالمند تغییر زیادی نمی کند، می توان به ایزونیازید،لیدوکائین، لورازپام، نیترازپام، اکسازپام،پرازوسین و وارفارین اشاره نمود.

بنابراین در مورد بیمار سالمندی که اخیراً به بیماری کبدی مبتلا بوده است، حتی اگر ظاهراً بهبودی کامل بدست آورده باشد باید تعیین میزان داروهائی که عمدتاً توسط کبد پاکسازی می شوند، با احتیاط صورت گیرد.

4- دفع: می دانیم اندام اصلی بدن که در فرآیند پاکسازی داروها، دخالت دارد، کلیه ها هستند. آزمون پاکسازی کرآتی نین نشان می دهد که با افزایش سن،توان کلیه ها کم می شود و پاکسازی  کرآتی نین( میلی لیتر در دقیقه ) و تولید آن ( میلی گرم در 24 ساعت ) کاهش می یابد اما غلظت کرآتی نین سرم (میلیگرم در دسی لیتر) تقریباً بدون تغییر باقی می ماند. در نهایت نتیجه عملی این تغییرات، طولانی شدن نیمه عمر بسیاری از داروهاست که در صورت عدم کاهش میزان تجویز آنها، احتمال تجمع دارو در مقادیر سمی در بدن، افزایش می یابد.

ریه ها دومین اندام دفعی بدن محسوب می شوند. از آنجا که در سالمندان ظرفیت تنفسی کاهش یافته و احتمال وقوع بیماریهای فعال ریوی افزایش  می یابد، بهتر است در این گروه سنی بجای استفاده از هوشبری استنشاقی، داروهای تزریقی بکاربریم.

از سن 40 تا 80 سالگی برای اصلاح میزان مصرف داروها در سالمندان می توان از فرمول Cockeroft-Gault استفاده کرد.

متابولیسم دارویی در افراد مسن

تغییرات فارماکوکینتیکی در نتیجه افزایش سن برخی از سیستم های یون تحت تاثیر فرآیند پیری قرار می گیرند و نقش عمده ای در بروز تغییرات فارماکوکینیتیکی دارند از جمله این تغییرات افزایش HP معده، تأخیر عمل تخلیه معده، کاهش کلی آب بدن، کاهش آلبومین، افزایش مجموع چربی بدن، گردش خون کبد، کاهش فعالیت آنزیمها.

جذب دارویی در افراد مسن

نظر به اینکه عمدۀ داروهای مصرفی خصوصاً در بیماریهای مزمن از طریق خوراکی مورد استفاده قرار می گیرند و از طرف دیگر در مقایسه با سایر طریق مصرف جذب گوارشی داروها می تواند تحت تأثیر عوامل متعدد قرار گیرد از مهمترین این تغییرات می توان کاهش اسیدیته معده کاهش سرعت تخلیه معده، کاهش حرکات روده، کاهش توانایی سلولها برای حمل فعال مواد و کاهش جریان خون دریافتی را نام برد. قابل ذکر است جذب موادی که بصورت فعال حمل می شوند مثل ویتامین ها، کلسیم ، آهن و غیره با افزایش سن کاهش می یابد، از طرف دیگر به دلیل افزایش اختلالات گوارشی و مصرف داروهای درمان کننده آن بروز تداخلات دارویی در این قسمت به شدت مختمل می شود مثلا مصرف آنتی اسید جذب داروهایی چون
کلرو پرومازین، سایمتیدن، تتراسایکلین را کاهش
می دهد.

توزیع دارویی در افراد مسن
حجم بدن انسان با ورود به مرحله میانسالی کاهش
می یابد. توده عضلانی که بافت گوشتی بدن را تشکیل
می هد نیز کاهش یافته و در عوض ذخیره چربی افزایش می یابد. چربی بدن در مردان بین 36-18 درصد و درخانمها بین 48-33 درصد افزایش می یابد. همچنین مقدار آب بدن نیز در سن 80 سالگی حدود 15-10 درصد کاهش پیدا می کند.

متابولیک دفع دارویی در افراد مسن با افزایش سن تغییراتی در کبد که مهمترین عضو متابولیسم دارو در بدن می باشد ایجاد می گیرد که می توان به کاهش وزن کبد تغییرات سلولی و بیوشیمیایی و کاهش جریان خون کبدی اشاره نمود کاهش گردش خون کبدی ممکن است کلیرانس برخی داروها را کاهش داده و میزان داروی مورد نیاز بدن را کاهش دهد بعضی از مطالعات نشان داده اند که این کاهش در مردان چشمگیر و از خانمها می باشد.

عوارض جانبی ناخواسته دارویی در سالمندان

در سالمندان عوارض ناخواسته دارویی از مصرف داروهایی چون کورتیکواستروئیدها، ضدالتهاب های غیراستروئیدی، داروهای قلبی-عروقی و داروهای موثر به روان ناشی
می شود، از شایعترین این عوارض می توان بروز گیجی و اختلال در شناخت، اختلالات گوارشی مثل خونریزی و گاستریت، سنکوپ، عوارض خارج هرمی (مصرف دراز مدت داروهای ضد سایکوز که موجب عوارض خارج هرمی نظیر پارکینسون، می گردد).

احتمالاً علت اصلی بروز اختلالات گوارشی، وقفه سنتز پروستاگلاندینها و حذف محافظ سلولی این ترکیبات توسط داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی می باشد استفاده از کورتیکوئید استروئید نیز احتمال بروز اولسرپپتیک و خونریزی محیطی گوارشی را افزایش می دهد تغییرات فشار خون، سنکوپ و زمین خوردگی یکی دیگر از عوارض گزارش شده داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی در سالمندان افزایش فشار خون می باشد که با افزایش سن احتمال بروز این عارضه نیز افزایش می یابد.

هیپوتانسیون وضعیتی و سنکوپ نیز عوارضی شایع در بیماران سالمند می باشد علاوه بر اختلالات عروقی و آرترواسکلروز مصرف داروهایی چون خواب آور و ضد افسردگی های سه حلقه ای، داروهای ضد فشار خون نظیر کلوتیدین ، متیل دوپا و بتابلاکرها د بروز این اختلال نقش دارند.

گروهای داروئی مهم در سالمندان:

1- داروهای آرام بخش- خواب آور

سالمندان هم از لحاظ فارماکوکینتیک و هم از نظر فارماکودینامیک به این داروها حساسیت داشته، تغییرات بدنی بیشتری نسبت به جوانان نشان می دهند. در سالمندان، نیمه عمر بسیاری از بنزودیازپین ها و باربیتوراتها بین 50 تا 150 درصد افزایش می یابند . بیشتر این تغییرات در فاصله 60 تا 70 سالگی رخ می دهد. البته دو داروی دیازپام و لوارزپام نسبت به بنزودیازپین های دیگر، کمتر تحت تاثیر این تغییرات قرار می گیرند.

2- داروهای ضد درد(شبه تریاک)

سالمندان به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی در اندام های تنفسی، نسبت به تغییرات تنفسی ناشی از مصرف این داروها بسیار حساستر از دیگر گروههای سنی هستند.

3- داروهای ضد روان پریشی و ضد افسردگی

الف: داروهای ضد روان پریشی: فنوتیازین ها و هالوپریدول

اگر مصرف یک داروی ضد روان پریشی و آرامبخش مد نظر باشد، فنوتیازینی مثل تیوریدازین مناسب تر است و با توجه به این نکته که نیمه عمر آن در سالمندان 2 برابر می شود، می توانیم آن را برای بیمار سالمند خود تجویز نمائیم. ولی اگر بتوانیم از اثر آرام بخشی دارو صرف نظر کنیم، هالوپریدول داروی مفیدتری است؛ اما باید بدانیم هالوپریدول مسمومیت بیشتری برای اکستراپیرامیدال بوجود می آورد. بنابراین از تجویز آن برای افرادی با سابقه بیماری اکسترا پیرامیدال باید خودداری کرد.

کلرپرومازین هم اغلب به دلیل اثرات آلفا بلوکری که از خود نشان می دهد، موجب هیپوتانسیون ارتواستاتیک در افراد سالمند می شود. بروز این عارضه در سالمندان 2 برابر افراد غیر سالمند می باشد.

برای درمان مانیا در سالمندان، لیتیم داروی بسیار خوب و مناسبی محصوب می شود که دفع کلیوی دارد. در مصرف این دارو باید به این نکته توجه داشت که مدرهای تیازیدی، پاکسازی لیتیم را به شدت کاهش می دهند. بنابراین در سالمندانی که مدرهای تیازیدی مصرف می کنند، باید از میزان تجویز لیتیم کاست.

ب: داروهای ضد افسردگی

اگر بنا باشد از یک داروی ضد افسردگی سه حلقه ای قدیمی تر استفاده کنیم،داروهائی با اثر آنتی موسکارینی ضعیف تر مثل نورتریپ تیلین یا دزی پرامین مناسب ترند. دزی پرامین متابولیت فعال ایمی پرامین است که عوارض آنتی کولینرژیکی بسیار کمتری دارد.

داروی آلپرازولام یک بنزودیازپین کوتاه اثر است که در بیماری افسردگی توام با اضطراب منع مصرف دارد. اما یک ضد اضطراب خوب برای مصرف کوتاه مدت در سالمندان به حساب می آید.

داروی دیگر پاروکستین است که به طور اختصاصی مهار کننده باز جذب سروتونین بوده شبیه فلوکستین عمل می کند و بصورت داروی منفرد با صبحانه خورده می شود. این دارو درسالمندانی که دچار وسواس، اختلالات ترس و ترس از مکانهای باز و جمعیت هراسی هستند بسیار خوب پاسخ می دهد.

داروی Bupropion(welbutrin) ضد افسردگی سه حلقه ای مناسبی است که در آغاز درمان با بی قراری شدید، اضطراب و بیخوابی همراه است. برای کاستن از این عوارض و نیز کاهش خطر تشنج، افزایش میزان تجویز دارو باید به تدریج صورت گیرد.

یکی از داروهای ضد افسردگی مناسب در سالمندان ونلافاکسین است که به عنوان یک مهار کننده باز جذب سروتونین شناخته شده است.

4- داروهای ضد آلزایمر

از آنجا که بیماری آلزایمر مشکلات زیادی در جوامع بشری پدید آورده است، از سوی محافل پزشکی توجه زیادی به امر دارو- درمانی در این دسته از بیماران صورت گرفته است.اولین دارو تاکرین با فرمول تتراهیدروآمینو آکریدین (THA) می باشد.

هنگام تجویز تاکرین به این موارد باید توجه کنیم:

1- سیگار القاء کننده آنزیم های میکروزمال کبدی است و غلظت خون تاکرین را تا حد زیادی کاهش میدهد

2- حضور غذا در معده، جذب تاکرین را 30 تا 40 درصد کاهش میدهد

3- در مورد تداخلات داروئی تاکرین با داروهائی چون سایمتیدین و تئوفیلین گزارشات زیادی وجود دارد.

داروی دیگری که برای درمان آلزایمر مورد استفاده قرار می گیرد دونپزیل است که مانند تئوستیگمین، مهار کننده اختصاصی استیل کولین استراز  می باشد.

تهوع، استفراغ، سردرد، سنکوپ نادر، برادیکاردی، بی قراری، بثورات جلدی و حالتهای تهاجمی، عوارض جانبی دونپزیل محصوب می شوند. داروئی که در سالمندان بیشتر از دونپزیل طرفدار دارد، داروی ریواستیگمین است

5- داروهای قلبی- عروقی(ضد فشار خون)

تیازیدها در سالمندان برای مرحله اول درمان، یک معالجه منطقی محسوب می شوند. اما باید بخاطر داشته باشیم در این افراد به دلیل میزان وقوع بیشتر آریتمی، نقرس، دیابت و… مسمومیت های ناشی از مصرف این داروها که منجر به هیپوکلسمی و هیپرگلیسمی میشوند، گاه مشکل ساز هستند.

مهار کننده های  بتا به علت کاهش ظرفیت تنفسی در سالمندان بالقوه خطر ناکند و باید به احتیاط مصرف شوند. برای درمان فشار خون شدید، ایمنی و موثر بودن متیل دوپا و هیدرالازین به اثبات رسیده است. مهار کننده های کانال کلسیم داروهای مناسب وموثری هستند که اگر با توجه به پاسخ درمانی مناسب تنظیم شوند، بی خطرند، از میان مهار کننده های  کلسیم به داروی آملودیپین به عنوان یک داروی بسیار مناسب برای درمان در سالمندان می توان اشاره نمود. کارودی لول یک مهار کننده بتا است که نسبت به دیگر مهار کننده های بتاعوارض کمتری دارد. در اینجا لازم است به این نکته اشاره کنیم که اثرات ضد درد وارپامیل کاملاً به اثبات رسیده، آن را با آسپیرین قابل مقایسه می دانند.

6- داروهای ضد افزایش چربی خون

از میان این داروها استاتین ها را نام می بریم. با توجه به مصرف بالای داروهای جم فیبروزیل و نیکوتینیک اسید در سالمندان که غلظت استاتین ها را بالا می برند و افزایش خطر میوپاتی و ضعف شدید عضلانی را به همراه دارند، مصرف توام استاتین ها با این داروها خطرناک می باشند.

7- داروهای اینوتروپیک مثبت

در سالمندان، نیمه عمر دیگوکسین 50% افزایش می یابد، زیرا پاکسازی آن توسط کلیه ها کاهش می یابد. علائم مسمومیت ناشی از مصرف دیگوکسین یعنی هیپوکلسمی ،هیپومنیزیومی و مسمومیت هایی که کمتر شایع هستند مثل دلیریوم، تغییرات دید و اختلالات مربوط به غدد درون ریز در سالمندان بیشتر از جوانان پدید می آیند.

لازم است یادآوری کنیم که مصرف همزمان سیزاپراید با دیگوکسین باعث ایجاد بی نظمی های شدید در ضربان قلب که شامل تاکی کاردی، فیبریلاسیون و طولانی شدن موج QT است. می شود.

8- داروهای آنتی آریتمی

با افزایش سن، پاکسازی کینیدین، پروکائین آمید و لیدوکائین کاهش یافته، نیمه عمر آنها افزایش می یابد. از تجویز دیزوپیرامید در این گروه سنی باید خودداری کرد. زیرا اثر ضد موسکارینی این دارو منجر به اشکالات دفع ادرار در مردان شده، اثرات اینوتوپیک منفی آن منجر به نارسائی احتقانی قلب می شود.

9- داروهای ضد التهاب

1- به طور کلی NSAID ها با دقت بسیار برای افراد سالمند تجویز شوند. زیرا موجب مسمومیت هائی می شوند که سالمندان نست به آنها بسیار آسیب پذیر هستند.

مصرف این داروها می تواند آسیب های جدی کلیوی در برداشته باشد.

2- امروزه ثابت شده است که در میان NSAID های قدیمی تر همان داروی ایبوپروفن برای سالمندان ایمن تر می باشد.

داروی ضد التهابی دیگری که مصرف بالائی دارد و برای بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید و استئو آرتریت تجویز می شود، داروی سلکوکسیب است که به طور انتخابی از مسیر سیکلواکسیژناز 2 عمل می کند و سنتز پروستاگلاندین را مهار می نماید. بنابراین این دارو خاصیت ضد پلاکتی بسیار ناچیزی دارد و برخلاف NSAID های دیگر، بویژه در سالمندان عوارض گوارشی بسیار کمتری پدید می آورد.

با توجه به مباحث مذکور به این نتیجه می رسیم، هر چه در مورد داروها و دارو درمانی در سالمندان بیشتر بدانیم، هم مشاوران بهتری برای آنان خواهیم بود و هم در دوران پیری خودمان، بهتر خواهیم توانست از خویشتن مراقبت نمائیم.

جمع بندی و نتیجه گیری

بطور کلی روند پیری یا تغییراتی در عملکردهای بیولوژیک شناختی ، رفتاری همراه است. مطالعات نشان داده اند که مصرف داروها با دوزهای متداول درمانی در افراد سالمند در بسیاری از موارد موجب بروز اثرات شدیدتر  در این بیماران می گردد.

بنابراین در دارو درمانی سالمندان لازم است که علاوه بر سایر نکات متداول برخی توجهات خاص را نیز در نظر داشت از جمله تجویز حداقل تعداد اقدام دارویی در شروع درمان یا حداقل دوز ممکنه و سپس افزایش تدریجی مقدار مصرف بر حسب نیاز توجه به وجود همزمان اختلالات دیگر که بر فارکوکپتنیک و خصوصاً دفع دارو از بدن تأثیر گذارند نظیر عملکرد کلیوی و کبدی و مانیتور کردن وضعیت بیمار بطور مرتب در کنار این اقدامات ضروری است قبل از تجویز دارو شرح حال کاملی از بیمار گرفته در خصوص کلیه داروهای مصرفی اطلاع حاصل شود تا از این طریق از شدید عوارض و یا بروز تداخلات دارویی جلوگیری به عمل آید.

میوه هایی که مصرف آنها به جوان ماندن انسان کمک می کند

لیمو ترش خاصیت ضدباکتریایی، ضدویروسی، تقویت کننده سیستم دفاعی بدن، کاهش دهنده وزن، هضم کننده و تصفیه کننده کبد دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، لیمو ترش دارای املاح و ترکیبات زیادی مانند اسیدسیتریک، کلسیم، منیزیم، ویتامینC، فلاوونوئید، پکتین و لیمونین است که ایمنی بدن را تقویت می کند و با عفونت ها مقابله می کند.

آلو زرد

آلوزرد حاوی ویتامین های آ- ب – ب۲- ب ۶ پ پ – ث و عناصری مثل کلسیم، فسفر، منیزیم، آهن فلوئور و گوگرد است.

آلو زرد به علت داشتن مواد معدنی مفید، عدم تعادل یون های خون را از بین می برد و مواد لازم را در دسترس سلول های بدن و بویژه سلول های عصبی قرار می دهد.

این عناصر مفید در فعالیت سلول های عصبی و از میان بردن تحریک آنها نقش بسزائی دارند.

گریپ فورت

گریپ فروت ، دارای ویتامین ث است. این ویتامین در حفظ سلامت قلب و عروق بدن موثر است.

این میوه به تولید قند و مواد حیاتی دستگاه بدن کمک می کند.

گریپ فروت ، خون را تصفیه می کند و کلیه و کبد را پاک می نماید. این میوه عمل هضم را آسان می کند و جریان عصیر (شیره) معدی و ترشح کیسه صفرا را سرعت می بخشد.

گیلاس

گیلاس حاوی کلسیم، فسفر، پتاسیم، کلر، سدیم، منیزیم، گوگرد و به مقدار قابل توجهی آهن است همچنین دارای کبالت، مس، منگنز و روی است.

خوردن گیلاس بداخلاقی را به خوش اخلاقی تبدیل می کند. خوردن گیلاس دفع کننده سموم بدن و تصفیه کننده خون است.

انار

آب انار برای پیشگیری از سرطان مفید است، سلامت قلب را بهبود می بخشد.

انار معتدل، مقوی، ملین، اگر بعد از غذا انار شیرین خورده شود رنگ چهره زیبا و غذا آسان هضم می شود.

آب انار همچنین می تواند چربی های اطراف معده و شکم را در زنان و مردان چاق کاهش دهد.

هویج

هویج با داشتن مواد مقوی و ویتامین ها یکی از مهمترین و مفیدترین مواد برای بدن است. . خوردن هویج مقاومت بدن را در مقابل بیماریهای عفونی بالا می برد. مصرف هویج در برطرف کردن بیماری های آب آوردن انساج بدن، عدم دفع ادرار ، تحریک مجاری هضم و تنفسی، سرفه های مقاوم ، آسم ، اخلاط خونی و دفع کرم اثر معجزه آسائی دارد.

زیتون

زیتون گیاهی بسیار مفید برای سلامتی انسان است و می تواند از بروز بیماری های قلبی پیشگیری کند.

اگرچه زیتون حاوی چربی بالایی است اما با این وجود منبع خوبی از اسید اولئیک یا اسیدهای چرب اشباع نشده امگا – 9 و ویتامین ایی است. زیتون همچنین می تواند اشتها را نیز افزایش دهد.

این گیاه و روغن آن میزان قند خون را تنظیم می کنند و خاصیت ضد سرطان و ضد التهابی دارد تا جایی که ممکن است از التهاب روده نیز پیشگیری کنند. خاصیت زیتون برای پیشگیری و درمان آسم و آرتروز نیز شناخته شده است.

زیتون سنگ های صفراوی را دفع و یبوست های مزمن را درمان می کند و تسکین دهنده قولنج های ناشی از ورم کلیه است. همچنین این میوه بسیار مفید در تسکین درد و سوزش سوختگی ها، درمان آفتاب زدگی و سرمازدگی، گزش حشرات، مار و عقرب نقش قابل توجهی دارد.

خیار

خیار دارای ویتامین هایی است که روزانه بدن ما به آن نیازدارد مانند میتامین های ب 1، ب2، ب 3، ب 5، ب 6، اسید فولیک، ویتامین سی، کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر و پتاسیم و روی است.

انگور

انگور دارای ویتامین های آ، ب و ث است و نیز دارای مقداری منیزیم ، کلسیم ، آهن ، فسفر ، پتاسیم و آلبومین است.

یکی از خواص انگور ، صاف کننده و مولد خون بودن آن است. انگور قند خون را نیز تنظیم می کند . به علاوه انگور قرمز برای تصفیه خون و خون سازی از انگور سبز هم بهتر است .

انگور یکی از میوه های ضد سرطان شناخته شده است که این موضوع به خاطر خواص ضد عفونی کنندگی آن است.

دهان شویه ها و تاثیر آنها بر سلامت دهان و دندان

انواع و اقسام دهان شویه ها در بازار با بِرندهای مختلف وجود دارد. برخی از آنها حس طراوت و تازگی به دهان داده و بوی دهان را از بین می برند. این نوع را خوشبو کننده های دهان می نامند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مواد می توانند باکتریهای دهان را کاهش دهند. فراموش نکنید اثر این دهانشویه ها بیش از 10 تا 15 دقیقه باقی نمی ماند.

اگر از بوی دهان رنج می برید اینگونه دهانشویه ها مناسب شما نیست. شما باید علت اصلی بوی بد دهان را به کمک دندانپزشک کشف کنید و در پی رفع مشکل باشید. بیماریهای لثه، پوسیدگی دندان ها، سینوزیت مزمن و مشکلات دستگاه گوارش از دلایل اصلی ایجاد بوی بد دهان هستند.

دهان شویه های درمانی

دهان شویه هایی وجود دارند که با اهداف مختلفی از جمله درمانی، پیشگیری کننده و یا ضد درد استفاده می شوند. در مواردی مانند التهاب مخاط دهان، زخمهای دهانی، بوی بد دهان و … و نهایتاً پیشگیری از پوسیدگی های دندانی کاربرد دارند. این دهانشویه ها را حتما پزشک یا دندانپزشک برای شما تجویز می کند.

استفاده از این دهانشویه ها دستورالعمل ویژه ای دارد و شما نباید بیش از اندازه مجاز از آنها استفاده کنید چون عوارضی مانند سوختگی، سوزش مخاط، تغییر رنگ دندان ها و مسمومیت را به دنبال دارند.

دهانشویه های درمانی به دو گروه تقسیم می شوند:

یک گروه از این دهانشویه ها که ضد باکتری است برای درمان بیماریهای لثه و پس از جراحی دهان تجویز می شود و گروه دوم از این دهانشویه ها که که با هدف پیشگیری از پوسیدگی دندان ها استفاده می شود.

این نمونه حاوی فلوراید هستند و می توانند پوسیدگی را در مراحل اولیه متوقف کرده و ترمیم کنند و نیز از پوسیدگی بقیه دندانها جلوگیری کنند.

به کسانی که پوسیدگی دندانهایشان به کندی پیشرفت می کند توصیه می شود هفته ای یکبار، دهانشان را با دهان شویه فلوراید بشویند ولی اگر پوسیدگی دندانهایتان بسیار سریع پیشرفت می کند یک شب در میان از این دهانشویه ها استفاه کنید.

انتخاب دهانشویه

آب و نمک ساده ترین دهانشویه ای است که می توانید در منزل تهیه کنید و برای تهیه آن کافی است نصف قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب ولرم بریزید. این دهانشویه فقط برای ضد عفونی دهان استفاده می شود.

در داروخانه ها دهانشویه های ایرانی و خارجی در دسترس هستند. دهانشویه های خارجی قیمتشان نسبت به انواع ایرانی گرانتر است.

در تولید دهانشویه های ایرانی نیز گام های بلندی برداشته شده است و دهانشویه های متنوعی تولید کرده اند که می توانید با سلیقه خودتان یکی را انتخاب کنید. نکته مهم این است که شما از دهانشویه استفاه کنید.

در ترکیبات دهانشویه از گیاه مسواک و گیاهانی مانند بومادران و نعنا استفاده می شود.

گیاه مسواک به دلیل میزان بالای کلراید موجب کاهش تشکیل پلاک میکروبی روی دندان ها می شود و عصاره بو مادران نیز اثر ضد باکتریایی دارد. به علاوه در کاهش خونریزی لثه موثر است.

بعضی دهانشویه ها برای ضد عفونی دهان و کاهش باکتریهای دهان مفید هستند و ترکیبات ضد عفونی کننده دارند و بعضی هم حاوی فلوراید بیشتری هستند.

طرز استفاده

مراحل زیر را به ترتیب اجرا کنید:

1- به طرز صحیح مسواک بزنید. مسواک زدن غذاها و پلاک میکروبی را از سطح دندان ها و لثه ها بر می دارد و سطح آنها را آماده پذیرش مواد دهانشویه می کند.

2- مقدار کافی از دهانشویه را مطابق دستور دندانپزشک یا دستور روی بطری، درون درب بطری دهانشویه بریزید(معمولاً در دهانشویه به عنوان پیمانه استفاه
می شود).

3- دهانشویه را وارد دهان کنید و با فشار در دهانتان بچرخانید تا تمام سطوح دندان ها و لثه ها و سطوح بین دندانی با دهانشویه تماس یابد.

4- معمولاً 30 ثانیه تا 1 دقیقه زمان برای نگه داشتن دهانشویه در دهان کافی است. پس از پایان این زمان بقیه دهان شویه را از دهان خارج کنید.

5- پس از مصرف دهانشویه تا نیم ساعت دهانتان را نشویید. غذا نخورید و مایعات ننوشید تا مواد مؤثر آن در تماس با سطح دندان ها و لثه هایتان باقی بماند.

دهانشویه ضد میکروبی ایده آل

ویژگی های یک دهانشویه ضدمیکروبی ایده آل عبارت است از اینکه: سمی نباشد، فقط مختص باکتریهای بیماریزا بوده و باعث ازدیاد باکتریهای مقاوم و رشد بیش از حد ارگانیسم های بیماریزای فرصت طلب نگردد: موجب تحریک مخاط نشده و تغییر رنگ در دندانها ایجاد نکند.

جذب سیستمیک آن کم بوده و یا اصلاً جذب سیستمیک نداشته باشد و کاربرد آن آسان باشد. در خانه به صورت موقت زمانی که مسواک زدن امکان پذیر نیست می توان از دهانشویه به عنوان جانشین مسواک استفاده کرد و یا مثلاً وقتی که شما جراحی دهان یا جراحی لثه انجام

داده اید به دلیل وجود زخم و بخیه امکان مسواک زدن وجود ندارد می توان دهانشویه مصرف کرد.

چند نکته مهم در مورد دهانشویه ها

1- بعضی از دندانپزشکان به عنوان درمان کمکی برخی از بیماریهای دهان و دندان یا پاک سازی و بهبود پس از جراحی های دهان و دندان، دهانشویه های حاوی آب اکسیژنه یا سرم شستشو تجویز می کنند. مصرف دراز مدت دهانشویه های آب اکسیژنه موجب تحریک بافت نرم، از دست رفتن کلسیم سطوح دندان ها و رویش موهای سیاه روی زبان می شود.

2- استیل پیریدینویم از محلول های دهانشویه است که می توانید برای ضد عفونی یا خوش بو کردن دهان خود، 20 قطره از آن را در نصف فنجان آب حل کنید و هر سه ساعت یک بار، دهانتان را با آن بشوئید.

3- کلروهگزیدین از دیگر محلولهای دهانشویه است که می توانید روزی دوبار، در صبح و شب، پس از مسواک زدن مقداری از آن را به مدت 30 ثانیه در دهان قرقره کنید. این محلول برای ضد عفونی کردن و التیام بخشیدن به التیام بافت لثه به کار می رود.

4- برای تأثیر بهتر دهانشویه تا 30 دقیقه پس از مصرف شستن دهان و نوشیدن مایعات پرهیز کنید.

5- در صورت دوز بیش از حد مجاز، تهوع، استفراغ، دردهای شکمی، تنگی نفس و اختلال هوشیاری از عوارض بلع اتفاقی کلرهگزیدین و استیل پیریدینیوم است که بلافاصله با مرکز فوریت پزشکی تماس باید گرفت.

عفونت لثه

نشانه های بیماری لثه یا همان عفونت لثه

به صورتهای مختلفی پدیدار می شود در مرحلۀ اولیه بوی بد دهان بیمار می باشد. البته همیشه بوی بد دهان دلیل بر عفونت لثه نمی باشد. (ممکن است ترشحات مخاط بینی، دستگاه گوارش نیز باعث بوی بد دهان شود).

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در مراحل بعدی ممکن است باعث خونریزی لثه شود. در این مرحله شخص متوجه می شود که از لثه هایش خون می آید.

هنگام مسواک زدن یا هنگام بیدار شدن از خواب متوجه خونریزی لثه ها می شود.

مرحله بعدی لق شدن دندانها وتخریب استخوانها

می باشد. این مرحله که مرحله حاد نیز می باشد عفونت باعث میشود که استخوانهای اطراف دندانها تخریب می شود در نتیجه دندان لق می شود.

هنگامی که مریض در مرحله اول و دوم به پزشک متخصص لثه مراجعه می کند جای امیدواری است که دندانها آسیب ندیده باشند ولی در مرحله سوم متأسفانه دندانها آسیب دیده و ممکن است فرد تعدادی از دندانهای خود را از دست بدهد.

در صورتیکه فرد هیچ اقدامی برای عفونت لثه انجام ندهد منجر به لق شدن تمام دندانها می شود. حتی عفونت ممکن است به قسمتهای دیگر هم سرایت کند.

عوامل بیماری لثه

عفونت لثه عوامل مختلفی دارد. مهمترین عوامل آن:

1- قند خون

2- عوامل وراثتی

3- ضعیف بودن بهداشت دهان

عکس OPG درمان اولیه را شروع کرده که درمان اولیۀ شامل:

جرم گیری کامل زیر لثه و بالای لثه 3 مرحله ای و مصرف دارو می باشد.  بعد از یک ماه فرد مبتلا برای اولین بار به پزشک متخصص مراجعه کرده در صورتی که بیماری فرد بهبود نشده باشد پزشک متخصص یا جراح لثه برای فرد تصمیم جراحی می گیرد.

ولی در صورتی که بهبودی حاصل شده باشد نیازی به جراحی نیست و در هر دو صورت فرد باید زیر نظر پزشک متخصص خود باشد.

بیماریهای ناشی از مواد شیمیایی موجود در آب

به علت خواص حل کنندگی آب، بسیاری از ترکیبات می‌توانند در آبهای طبیعی محلول باشند و برخی از آنها ذاتا برای زندگی بشر سمی هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، خوشبختانه در اغلب موارد غلظت بسیاری از ناخالصیهای ذاتا سمی ، در آبهای طبیعی معمولا خیلی پایین است با وجود این این هزاران ترکیب شیمیایی مورد استفاده درکشاورزی ، منازل و صنعت وجود دارند که قادرند به آبهای سطحی و زیرزمینی راه یابند.

تاثیر مواد شیمیایی بر سلامتی ، از دو طریق قابل بررسی است: اثرات حاد ، که در نتیجه مصرف آب آلوده ایجاد می شوند و کم و بیش بلافاصله اثر خود را آشکار می‌سازند و اثرات مزمن ، در نتیجه نوشیدن مداوم آب آلوده ، خطراتی دراز مدت ایجاد می کنند.

اثرات برخی مواد ذاتا خطرناک ، پس از رسیدن به حد آستانه بروز می کند و چون غلظت آنها معمولا زیر حد مذکور است لذا اثرات نامطلوبی مشاهده نمی‌شود. بعضی آلاینده ها حد آستانه ندارند و بنابراین هر مقدار مصرف آنها ذاتا مضر است، ترکیبات سرطانزا از این الگو پیروی می‌کنند.

بنابراین در مورد ترکیبات ذاتا سرطانزا مثل هیدروکربنهای پلی آروماتیک (PAH)، تری هالومتان ها (THM)، ترکیبات اورگانوکلره و ارگانوفسفره و ترکیبات فرعی حاصل از فرایند گندزدایی (DBPs)، توصیه می‌گردد که از پایین بودن غلطت آنها در آبهای آشامیدنی، اطمینان حاصل شود.

این بدین معنی است که در برخی موارد ، غلظتهای قابل قبول ، در حد قابل تشخیص یا نزدیک به آن است. بدین مفهوم است که رعایت اصول پیشگیرانه بهتر از ظهور اپیدمیک خطراتی واقعی است. برخی از عناصر آلوده کننده آب عبارتند از:

• سرب:

یکی از قدیمی ترین مسائل آلودگی شیمیایی در آبهای آشامیدنی ، ناشی از به کارگیری مخازن و لوله های سربی در لوله کشی شهری بوده است.

آبهای اسیدی نرم که از مناطق کوهستانی سرازیر می شوند، تمایل به انحلال سرب دارند به طوری که مقادیرقابل توجهی از سرب می‌تواند در آب حل شود بویژه در طول شب که آب در شبکه آبرسانی ، راکد می‌ماند.

سرب یک سیستم تجمعی است به طوری که تماس مداوم با آن ، در نهایت می‌تواند اثرات سمی ایجاد کند و در طول سالها ، بسیاری از کشورها در راستای کاهش مقدار سرب در محیط زیست تلاشهای زیادی نموده‌اند.

استانداردهای فعلی EC برای آب آشامیدنی ، ماکزیمم غلظت سرب را 50 میلی‌گرم در لیتر تعیین کرده است اما به نظر می رسد که این سطح در راهنمای WHO ، نهایتا به 10 میلی‌گرم در لیتر کاهش یابد که دستیابی به آن ، در نواحی با آب که قابلیت حل کنندگی سرب را دارد و نیز با لوله کشی سربی ، مشکل خواهد بود.

تصفیه شیمیایی آب با آب آهک یا سود سوزآور ، قبل از توزیع آن انحلال سرب را کاهش می دهد ولی برای دستیابی به حد10 میلی‌گرم در لیتر ، احتمالا حذف لوله های سربی ضروری خواهد بود.

• نیترات:

ازت نیتراتی بطور طبیعی در بسیاری از خاکها وجود داشته و بنابراین در اغلب آبهای زیرزمینی و سطحی یافت می‌شود.

خروجی فاضلابهای هم مقادیر قابل توجهی نیتروژن دارند که قسمت عمده آن بصورت نیترات است. اگرچه تاکنون مضرات حضور نیترات در آبهای آشامیدنی برای بچه ها و بزرگسالان ، مشاهده نشده است، ولی برای نوزادان تا سن حوالی شش ماهگی خطرناک است. قبل از این سن ، نوزادان فاقد فلورای باکتریایی طبیعی در روده خود بوده و نمی توانند نیتریت ناشی از احیای نیترات را در معده تحمل کنند.

هر گاه یک نوزاد با شیشه ای که شیر آن حاوی 20-10 میلی‌گرم در لیتر نیتروژن نیتراتی است تغذیه شود، امکان جذب نیترات به خون و جلوگیری از انتقال اکسیژن ونهایتا احتمال بیماری مت‌هموگلوبین وجود دارد که به این حالت ، بیماری نوزاد آبی گفته می‌شود.

• فلوئورید:

فلوئورید نمونه ای از سازنده های آبی است که در غلظتهای کم ، مفید ولی در غلظتهای بالا مضرند.

فلوئورید بطور طبیعی در بعضی از آبها وجود دارد و حضور آن در آبهای آشامیدنی روی پوسیدگی دندان بویژه در بچه ها اثر بازدارندگی دارد. از این رو برخی دست اندرکاران بهداشت ، فلوریددار کردن آب آشامیدنی را تا سطح 1 میلی‌گرم در لیتر توصیه می‌کنند.

این توصیه اغلب از سوی افرادی که به مصرف مواد شیمیایی دارویی معترفند، بشدت مورد مخالفت قرار گرفته است. اگر سطح فلورید بیشتر از 5.1 میلی‌گرم در لیتر باشد، لکه های زردی روی دندان ظاهر می‌شود و در مقادیر بالا ، ممکن است صدمات استخوانی ناشی از فلوروسیس رخ دهد.

• آرسنیک:

در برخی نواحی ، بویژه در مناطقی از آرژانتین ، چین ، هند ، مکزیک و تایوان ، آبهای زیر زمینی حاوی آرسنیک تا غلظتهای چند میلی گرم بر لیتر باشند. در راهنمای WHO، میزان آرسنیک 10میلی‌گرم در لیتر توصیه شده اگرچه سطح آن در استاندارد ECMAC ، (میلی‌گرم در لیتر) 50 می باشد.

مصرف مداوم آب حاوی غلظتهای بالاتر آرسنیک می‌تواند منجر به پیگمانتاسیون پوست و انواع گوناگون از بیماریهای گوارشی ، خونی و کلیوی گردد.

• سختی آب:

شواهدی آماری قوی موجود است که نشان می‌دهد بین افزایش سختی آب آشامیدنی تا حوالی 175 میلی‌گرم در لیتر و کاهش احتمال وقوع برخی انواع بیماریهای قلبی ، رابطه ای وجود دارد.

این شواهد بیانگر این موضوع است که نرمسازی آنها می‌بخشد. اثرات نامطلوبی بر سلامتی افراد دارد. برخی روشهای نرمسازی ، مقدار سدیم آب را افزایش می‌دهند که این موضوع می تواند برای افراد دارای بیماریهای قلبی و کلیوی ، نامطلوب باشد.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »