دولفین‌ها مشخصه منحصر به فرد دارند و همدیگر را با نام صدا می‌زنند

مرداد ۲, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : مشروح اخبار, مقالات علمي

پژوهشگران می‌گویند دولفین ها مثل انسانها وقتی نامشان را می شنوند پاسخ می‌دهند. آنها یکدیگر را با “سوت منحصر بفردی” صدا می‌کنند که می‌توان آن را معادل اسم در انسان‌ها دانست. این دولفین ها برای هر عضو خانواده یا دوست از سوت متفاوتی استفاده می‌کنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از بی بی سی ،  این کیفیت بجز انسان تا بحال در موجود زنده دیگری دیده نشده است. پیش از این گزارش‌هایی وجود داشته که بعضی گونه‌های طوطی هم ممکن است از صدا برای نامیدن اعضای گروه استفاده کنند اما این نخستین بار است که این پدیده در زیستگاه طبیعی حیوانی بررسی و ثبت شده است.

متخصصان پستانداران آبزی در دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند در مدت چهار ماه گروهی از دولفین های پوزه بطری معمولی را در سواحل شرقی اسکاتلند دنبال کردند و “سوت خاص” هر دولفین را شناسایی و ضبط کردند.

دانشمندان سپس با استفاده از کامپیوتر، سوت‌ها بازسازی کردند اما ویژگی‌های صوتی مختص هر دولفین را حذف کردند تا مطمئن شوند دولفین‌ها فقط به الگوی صوتی هر سوت واکنش نشان می‌دهند نه به صدای سوت خودشان.

در مرحله بعد، پژوهشگران این صداهای بازسازی شده را با بلندگوهای زیر آب برای دلفین ها پخش کردند و دیدند هر دولفین فقط به سوت مخصوص به خود واکنش نشان داد؛ یعنی بلافاصله با سوتی پاسخ ‌می‌ داد.

بعضی از دولفین‌ها بلافاصله بعد از پاسخ به نزدیکی قایق پژوهشگران آمدند. این واکنش این فرضیه را تقویت کرد که دلفین‌ها با این سوت همدیگر را برای کمک خبر می‌کنند.

دکتر وینست یانیک از بخش تحقیقات پستانداران دریایی دانشگاه سنت اندروز می گوید “دانستن اینکه پستاندار دیگری بجز انسان چنین هوش و ساختار ارتباط اجتماعی پیچیده‌ای دارد بسیار جالب است.”

“این سوت ها کاملا با هم فرق دارند، این سوت‌ها دامنه‌های متفاوتی دارند و مثل تون صدا بالا و پایین می‌روند. حتی نزدیکترین وابستگان ما یعنی گوریل‌ها نمی‌توانند این کار را بکنند.”

“مردم در فیلم‌ها دولفین‌ها را در آبهای شفاف و زلال می‌بینند اما نمی‌دانند که آنها در ۸۰ درصد موارد در آب‌های تیره و با نور خیلی کم زندگی می‌کنند.”

“آنها نمی توانند زیر آب از بو برای یافتن زوج یا اعضای خانواده استفاده کنند و قلمرو هم ندارند، همه اقیانوس سرای آنهاست.”

“بنابراین آنها به چنین سیستم ارتباط صوتی تکامل یافته‌ای نیاز دارند تا با یکدیگر در ارتباط بمانند و همدیگر را گم نکنند.”

للا ساییگ زیست‌شناس انستیتوی اقیانوس شناسی ماساچوست می‌گوید “هیچکدام از این سوت‌ها با هم شبیه نیستند، حتی در بین اعضای نزدیک یک خانواده بویژه در ماده ها تفاوت دارد؛ شایدبرای اینکه بچه ها باید بتوانند مادرشان را در بین دلفین‌های دیگر شناسایی کنند.”

سایق می گوید دانشمندان هنوز نمی‌دانند دلفین ها چطور این “سوت خاص” را تولید می‌کنند. برخی تحقیقات نشان داده ۳۰ درصد بچه دلفین‌های نر سوتی مثل مادرشان دارند بنابراین ممکن است دولفین‌ها یاد می‌گیرند که این سوت‌ها را ایجاد کنند.

بعلاوه روشن نیست آیا دلفین‌ها از این سوت خاص برای ارجاع دادن به دیگران استفاده می کنند یا نه، مثلا آیا ممکن است دو دلفین با این سوت به دلفین سوم اشاره کنند.

خان ساییگ می‌گوید”سوال بزرگ این است که آیا دلفین ها همانطور که ما از کلمات استفاده می کنیم مثلا ما با گفتن کلمه صندلی تصویر آن به ذهنمان می آید بدون آنکه آن را ببینیم.”

دکتر استفانی کینگ پژوهشگر ارشد این تحقیق می‌گوید در قدم بعدی قرار است انواع دیگر سوت دلفین‌ها بررسی و از آنها رمزگشایی شود.

دولفین‌های پوزه بطری معمولی که این پژوهش روی آن انجام شده در خلیج فارس هم یافت می شود و در میان دلفین هایی که دهانی بشکل منقار دارند بزرگترین جثه را دارد و معمولا بین ۲۵۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم وزن دارد. این دلفین همان گونه ای است که در بسیاری از استخرها یا آکواریوم ها برای نمایش استفاده می شود یا در سینما و تلویزیون ایفای نقش می‌کند: مثل سریال تلویزیونی معروف دهه شصت میلادی به نام فلیپر.

چگونه خطرات احتمالی امواج تلفن همراه را کاهش دهیم

پژوهش های گوناگونی درباره پیامدهای تلفن همراه انجام شده است. نتایج تحقیقات مختلف که هنوز هیچکدام تایید نهایی نشده است عنوان می کند که این امواج سبب ایجاد ناباروری ، سقط جنین و همچنین پیدایش ناهنجاری های مادرزادی در جنین می شود. علاوه بر این امواج تلفن همراه دستگاه ایمنی بدن را تضعیف کرده و با فشار بر قلب ، سبب افزایش فشارخون می شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، احتمالا مهمترین اثرات امواج منتشر شده از تلفن همراه ، ایجاد سرطان و بویژه سرطان های مغزی است. البته انواع گوناگونی از سرطان ها در افرادی که در برابر این پرتوها قرار گرفته اند، گزارش شده است.

برخی از پژوهش ها می گوید که استفاده مداوم از تلفن همراه و حتی تلفنهای همراه جدید، احتمال ابتلا به تومورهای مغزی را در کاربران به طرز قابل توجهی افزایش می دهد. بر این اساس ، احتمال ابتلا به تومورهای مغزی در همان سمت از مغز که تلفن همراه بیشتر استفاده می شود بین ۴۰ تا ۲۷۰ درصد افزایش یافته است.

و احتمال ابتلای کاربران تلفن های همراه جدید که در طول عمر خود به مدت ۲۰۰۰ ساعت از تلفن همراه استفاده کرده اند به مراتب افزایش می یابد. بنابراین می توان گفت استفاده مداوم و طولانی مدت از تلفن همراه به مدت ۱۰ سال به احتمال زیاد در ابتلا به تومورهای مغزی تاثیر بسزایی خواهد داشت.

در حال اضر اغلب شرکتهای سازنده تلفن همراه با این باور غلط که تلفن همراه هیچ آسیبی به مغز کاربران نمی رساند، هر روز تلفنهای همراه جدید و پرخطرتری را به بازار جهانی عرضه می کنند که می تواند سلامت انسان ها را به خطر اندازد. که نمونه بارز آن تلفن های همراه چند سیم کارت همزمان است که تاثیر و مقدار اشعه را به مقدار بسیار زیادی بالا می برد .

امواج رادیویی پخش شده از تلفن همراه به طور سطحی در پوست و استخوان های اطراف گوش جذب شده و از طریق جمجمه در پشت گوش و بافت مغز نفوذ می کند که می تواند سبب التهاب پرده گوش و تورم عصب شنوایی در افرادی که در برابر پرتوهای منتشر شده قرار گرفته اند، شود. با توجه به این که دستگاه عصبی کودکان در حال رشد است ، بنابراین جذب انرژی در بافت مغزی آنها بیشتر و لذا کودکان در مقایسه با بزرگسالان در برابر این امواج آسیب پذیرتر هستند.

بحث بر سر ایمنی تلفن همراه در دهه گذشته فراز و نشیب های بسیاری را پشت سر گذاشته است و سبب ایجاد نگرانی و در نتیجه انجام تحقیقات بسیار درباره تاثیر این تلفنها بر وضعیت سلامت کاربران شده است. اما تلاش برای وضع قوانین و رعایت اصول و استانداردهای مشخص برای کاهش میزان پرتوهای منتشر شده از تلفنهای همراه همچنان ادامه دارد. اگرچه بسیاری از عوارض یاد شده هنوز در مرحله بررسی قرار دارد، اما نباید احتیاط را فراموش کرد.

کارشناسان به همه مردم جهان بخصوص به کودکان و نوجوانان هشدار می دهند مدت زمان کمتری از تلفن همراه استفاده کنند تا از خطرات احتمالی امواج تلفنهای همراه در امان باشند.

با توجه به اینکه نمی توان استفاده از تلفن همراه را کنار گذاشت، راهکارهای زیر را برای کاهش آثار زیانبار استفاده از تلفن همراه‌ بکار بگیرید :

●  مدت زمان مکالمه‌تان را کاهش دهید:

بهترین راهکار این است که مدت زمان تماس و مکالمه با تلفن همراه‌تان را کاهش دهید. مطالعات نشان می‌دهد که اگر شما بیش از دو دقیقه با تلفن همراه صحبت کنید، امواج مغزی شما تحت تاثیر امواج تلفن همراه قرار می‌گیرد.

●  کودکان فقط در مواقع اورژانس:

این به‌هیچ وجه درست نیست که کودکان یک تلفن همراه مخصوص خودشان داشته باشند چون مغز کودکان در حال رشد است و اثر امواج تلفن همراه بر آن بیشتر است. بهتر است کودکان جز در موارد اورژانس با تلفن‌همراه خود صحبت نکنند.

●  تلفن همراه را در جیب شلوارتان و یا روی کمر بندتان قرار ندهید:

بهتر است تلفن همراه را در جیب شلوارتان قرار ندهید چون بافت‌های بخش پایینی بدن بیشتر از بافت‌های سر و صورت، اشعه‌های مضر تلفن همراه را جذب کرده و آسیب می‌بینند. نتایج یک مطالعه نشان می‌دهد مردانی که تلفن همراه را در جیب شلوارشان قرار می‌دهند تعداد اسپرم‌هایشان ۳۰درصد کاهش پیدا می‌کند.

●  اول بگذارید ارتباط برقرار شود:

اگر شما از هدست یا گوشی استفاده نمی‌کنید وقتی شماره می‌گیرید اجازه دهید اول تلفن همراه‌تان وصل و ارتباط با طرف مقابل برقرار شود سپس آن را روی گوش‌تان قرار دهید در این صورت تحت اشعه مضر کمتری قرار می‌گیرید. شما می‌توانید برقرار شدن ارتباط را روی صفحه تلفن همراه‌تان ببینید.

تلفن همراه‌تان را داخل پوشش‌های فلزی و محفظه‌های دربسته فلزی قرار ندهید:

برای موبایلتان پوشش‌های فلزی نخرید و آن را درون بسته‌های فلزی دربسته قرار ندهید.

این محفظه‌های فلزی مانند یک گیرنده عمل کرده و اثر امواج تلفن همراه را که به سمت بدن شما می‌آیند تشدید می‌کنند.

تلفن همراهی با میزان اِس.اِی.آر پایین‌تر (تلفن همراهی با جذب پایین اشعه برای بدن) بخرید:

هنگام خرید تلفن همراه به میزان اِس.اِی.آر آن توجه کنید. این عدد به‌‌طور‌معمول به وسیله شرکت سازنده تلفن همراه روی گوشی و یا کاتالوگ آن درج می‌شود و نشان می‌دهد که هنگام استفاده از تلفن همراه چه مقدار از امواج جذب بدن شما می‌شود. هرچه این عدد در یک گوشی تلفن همراه پایین‌تر باشد آن گوشی ایمن‌تر است و بیشتر شما را از آثار مخرب اشعه‌های تلفن همراه مصون نگه می‌دارد.

●  از هدست استفاده کنید:

برای اینکه امواج تلفن همراه هنگامی که آن را روی گوش‌تان قرار داده‌اید مغز شما را نشانه نروند باید آن را از سرتان دور کنید. بهترین کار این است که به جای قرار دادن تلفن همراه روی گوش‌تان از یک «هندزفری» یا «هدست» استفاده کنید. این کار موجب می‌شود امواج تلفن‌همراه به سمت مغز شما نیایند و فقط بتوانید با هندزفری مکالمه خودتان را انجام دهید.

●  از هندزفری‌های بلوتوث‌دار استفاده کنید:

گرچه این مدل از هندزفری‌ها هم امواجی را به سمت مغز شما می‌فرستد ولی محققان می‌گویند این امواج ۱۰۰ مرتبه کمتر از امواجی هستند که هنگامی که گوشی تلفن همراه را روی گوش‌تان قرار می‌دهید، به مغزتان می‌رسد ولی فراموش نکنید آن را هنگامی که صحبت نمی‌کنید از گوش‌تان جدا کنید چون در این شرایط باز هم امواج بلوتوث به سمت مغز شما می‌آیند.

●  از هندست (هندزفری)‌هایی استفاده کنید که درونشان یک لوله تو خالی به کار رفته است:

این هندزفری‌ها درست مانند هندزفری‌های معمولی هستند با این تفاوت که آن بخش از هندزفری که در مجاورت گوش قرار می‌گیرد از یک لوله تو خالی که درون آن هیچ سیمی عبور داده نشده، تشکیل شده است. به این ترتیب صدا به‌طور مستقیم از هوای درون این لوله خالی و با ارتعاش مولکول‌های هوا به گوش شما می‌رسد و امواجی را که به مغز می‌رسد کاهش می‌دهد.

●  از اسپیکر یا پخش صدا استفاده کنید:

یک راه آسان دیگر برای کاهش تماس با امواج مضر تلفن همراه این است که هنگام صحبت کردن با آن، اسپیکر یا پخش صدا استفاده کنید. فراموش نکنید در این شرایط تلاش کنید تا می‌توانید تلفن همراه را دورتر از بدن‌تان قرار دهید. با بیشتر شدن فاصله میزان امواج الکترومغناطیس به میزان زیادی کاهش می‌یابد.

●  از آنتی‌اکسیدان‌ها استفاده کنید:

آنتی‌اکسیدان‌ها موادی در بدن هستند که از پیری پیشگیری می‌کنند و برای سلامت بدن بسیار ضروری هستند. امواج تلفن همراه می‌توانند این ترکیبات حیاتی بدن را از بین ببرند و فرمول شیمیایی آنها را بشکنند بنابراین چون در طول روز شما مدت زیادی تحت تابش این اشعه‌های مضر قرار می‌گیرید خوب است از مکمل‌های آنتی‌اکسیدان‌در غذاهای روزانه‌تان استفاده کنید.

●  جلوی آنتن موبایلتان را نپوشانید:

سعی کنید جلوی آنتن موبایلتان را نپوشانید. مسدود کردن آنتن تلفن همراه هنگام استفاده مقدار پرتوهای جذب شده از طریق مغز را افزایش می‌دهد. این کار موجب می‌شود کارایی تلفن همراه کاهش یابد و موجب شود موبایل از برق بیشتری برای ایجاد کیفیت بیشتر استفاده کند و پرتوهای بیشتری را منتشر کند.

عواملی که دختربچه‌ها را به سوی تغذیه ناسالم سوق می دهد

کودکان بویژه دختربچه‌ها تحت تاثیر نوع نگرش اطرافیانشان به اندام آنها و نیز نوع رفتار سایر اعضای خانواده با غذا و غذا خوردن، ممکن است به تغذیه ناسالم دربیاورند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، متخصصین تغذیه کودکان در ایالات متحد امریکا فاکتورهایی را یادآوری کرده‌اند که این فاکتورها می‌توانند دختربچه‌ها را به سوی تغذیه ناسالم سوق دهند و در نتیجه سلامتی این کودکان را به خطر بیندازند.

محققین تعدادی از این فاکتورهای تحریک کننده را به شرح زیر اعلام کرده اند:

- اگر کودکان مخصوصا دختربچه‌ها شاهد آن باشند که مادرشان بیش از اندازه نگران وزن آنها است.

- اگر مادری نگرانی افراطی نسبت به ظاهر و وزن دخترش داشته باشد.

- اگر کودک در طول دوران بلوغ به طور طبیعی دچار افزایش وزن شود.

- در صورتی که کودک از نظر ظاهر و وزن به شدت تحت فشار همسالان خود قرار بگیرد.

- در صورت مشاهده تصاویری از افراد بسیار لاغر بعنوان افراد دارای «اندام ایده آل» در مجلات و رسانه‌های تبلیغاتی

- اگر کودک با مشکلاتی در زمینه اعتماد به نفس و عزت نفس مواجه باشد.

بهتر است کودکان شما از این غذاها کمتر بخورند

پژوهشگران رشته تغذیه می گویند تبلیغات شرکت‌های غذاهای حاضری که کودکان را طعمه بازاریابی‌های خود قرار داده‌اند، تأثیر سوء بر سلامت کودکان خواهند داشت.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تحقیقات نشان داده است که شرکت‌های غذاهای حاضری در شستشوی مغزی کلیه افراد یک نسل موفق بوده‌اند .

محققان می گویند کودکان غذاهایی را بیشتر انتخاب می‌کنند که با لوگوهای آن‌ها آشنا باشند.

این امر نگران‌کننده است چرا که اکثر غذاهایی که برای کودکان به بازار عرضه می‌شوند غذاهای ناسالم، به لحاظ گرمایی- فشرده، دارای شیرینی، چربی و سدیم بالایی هستند.

● غذاهای گوشتی آماده و هات‌داگ

کودکان غذاهایی مانند هات‌داگ، سوسیس دودی و انواع گوشت‌های فرآوری شده را دوست دارند.

از طرفی این نوع غذاهای گوشتی آماده حاوی مواد خطرناک نیتریت و نیترات، رنگ‌های مصنوعی، چربی‌های اشباع، سدیم (نمک) و مواد افزودنی می‌باشند.

در تحقیق انجام شده، کودکانی که ۱۲ بار در ماه هات‌داگ می‌خوردند، خطر ابتلا به کم‌خونی در آن‌ها افزایش یافته بود. غذاهای بسته‌بندی شده و آماده که دارای مواد گوشتی فرآوری شده می‌باشند، حاوی روغن‌های هیدروژنه و چربی فراوان هستند.

سوسیس و کالباس نظم حیاتی بدن را بهم می ریزند.پروتیئین های جدیدی در بدن به وجود می آورند که با بدن سازگار نیست و باعث تضعیف سیسستم ایمنی بدن می شود.

برای تهیه ساندویچ برای کودکان، از نان‌های سبوس‌دار و کامل استفاده نمایید.

● آب‌میوه‌های مصنوعی و نوشابه های گازدار

طی ۲۰ سال گذشته مصرف نوشابه‌های شیرین نظیر لیموناد، آب میوه‌های صنعتی، نوشابه‌های ورزشی و انرژی‌زا افزایش یافته است.

محققان می گویند مشخص شده است کودکانی که نوشابه‌های شیرین می‌نوشند در مقایسه با همسالان دیگر خود، کالری بالاتری را مصرف می‌کنند. این امر نیز موجبات نگرانی محققان را به همراه داشته است چرا که این مصرف کالری بیشتر، از غذاهایی نظیر پیتزا، کیک، سیب زمینی سرخ شده و شکلات‌ها که دارای چربی‌های جامد و قند افزوده هستند، ناشی می‌شود و همگی این موارد می‌تواند بروز بیماری‌های مربوطه را در پی داشته باشد.

کالری حاصل از آب‌میوه‌های مصنوعی از شکر و کربوهیدرات موجود در آن‌ها تأمین می‌شود.

آب‌میوه‌ها فاقد فیبر می‌باشند، در حالی که یک میوه کامل سرشار از فیبر است. مصرف بیش از اندازه آب‌میوه‌ها، ممکن است منجر به چاقی و پوسیدگی دندان‌ها شود.

مصرف مداوم نوشابه های کولادارایجاد یبوست  و زودرنجی می کند و بر اثر مصرف نوشابه های  گازدار سیستم گوارشی ضعیف می شود.

افزودنی بنزوات سدیم هم بسیار خطرناک است.

سدیم بنزوات که در فرمول نوشابه ها به کار می‌رود موجب بیماری و ناراحتی‌هایی چون سیروز، پارکینسون و اختلالات در دی‌.‌ان‌.ای DNA می‌گردد.

● انـواع پاسـتیـل‌هـای ژلـه‌ای و میـــوه‌ای و یخمک ، نوشمک ، پفک و بیسکویت

پاسـتیـل‌هـای ژلـه‌ای و میـــوه‌ای و یخمک ، نوشمک حاوی مقادیر زیادی شربت ذرت که فروکتوز بالایی دارد و همچنین رنگ‌های مصنوعی می‌باشند.

این تنقلات مصنوعی معمولن کودکان را دچار کم اشتهایی-ناراحتی های عصبی-ورم لوزه سوم و حتی آسم و ..می کند.

● سیب‌زمینـی سرخ‌کرده آماده و بازاری و چیبس سیب زمینی

سیب‌زمینی سرخ‌کرده، یکی دیگر از اسنک‌های مورد علاقه کودکان می‌باشد، در حالی که سیب‌زمینی سرخ‌کرده حاوی چربی فراوان، کالری زیاد و سدیم (نمک) فراوان بوده و با روغن‌های هیدروژنه که حاوی چربی‌های ترانس می‌باشند، سرخ می‌شوند. علاوه بر این، تحقیقات نشان می‌دهند مواد غذایی نشاسته‌ای مانند سیب‌زمینی در حرارت بالا، مواد خطرناک به نام «آکریل آمید» تولید می‌کنند.

غذاهای سرخ کرده دارای ترکیب پیچیده ای می گردندکه باعث  می شود سیستم گوارشی و کبد صدمه ببینند.

سرخ کردنی ها همچنین موجب تولید هیستامین می شوند.

و غذاهای سرخ کرده سیستم ایمنی بدن را نیز تضعیف می کنند.

● مرغ و تخم مرغ ماشینی

در مرغداری های ماشینی از ویتامین ها بی رویه استفاده می کنند که باعث بدبویی گوشت مرغ می شود.

از داروهای آنتی بیوتیک استفاده می کنند که می تواند باعث عوارض خطرناکی در مغز استخوان شود.

علائم هشدار دهنده سرطان پستان

سرطان پستان، رشد و تکثیر غیر عادی سلول‌های بدخیم در بافت‌های مختلف سینه، مثل مجاری انتقال شیر، غدد تولید کننده شیر و بافت‌های غیر غده‌ای پستان است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، طبق محاسبات انستیتو ملی سرطان ایالات متحده آمریکا، از هر هشت زن یک نفر در زندگی خود مبتلا به سرطان پستان می‌شود.این سرطان در صورتی که به موقع تشخیص داده‌شود به راحتی قابل درمان است.

زنان مبتلا به سرطان پستان ممکن است علائم یا وضعیت های غیر طبیعی در پستان مشاهده نمایند.در اکثر زنان این علائم تا زمان تشخیص نمایان نمی گردد.

گاهی بعضی از علائم مشاهده شده درپستان ممکن است به دلیل سایر بیماریها بوده و ربطی به سرطان نداشته باشد.

اگر نشانه ای در پستان مشاهده کردید که موجب نگرانی شما می باشد به پزشک مراجعه نمایید.

● علل

علاوه بر زمینه ارثی که عامل ابتلا به انواع مختلف سرطان است، عوامل دیگری مانند سابقه ابتلا به سرطان سینه یا ایجاد هر نوع بافت غیرطبیعی دیگر درسینه می‌تواند در ایجاد این سرطان نقش داشته باشد.

هر اتفاقی که مواجهه زن با هورمون استروژن را زیاد کند مانند شروع قاعدگی قبل از ۱۳ سالگی، استفاده طولانی مدت از داروهای هورمونی، یائسگی دیررس (پس از ۵۱ سالگی) نیز از عوامل دخیل در ایجاد سرطان سینه است.

نازایی یا بارداری زن پس از ۳۵ سالگی هم می‌تواند به عنوان عامل ایجاد این بیماری برشمرده شود.

کم تحرکی و چاقی پس از یائسگی هم از عوامل مساعد کننده ابتلا به این بیماری هستند.

باید توجه داشت که وجود هر یک از این نشانه‌ها دلیل بروز این بیماری نیست بلکه فقط دلیلی برای توجه و دقت بیشتر است.

● عوامل خطرزا

- سن بالا

- سطح بالای فاکتور رشد شبه انسولینی در خون زنان قبل از یائسگی (insulinlike growth factor)

- سطح بالای استروژن در خون زنان قبل از یائسگی

- سابقه سرطان پستان در فامیل

- سابقهٔ قبلی ابتلا به سرطان سینه و یا برخی موارد غیر طبیعی دیگر در بافت سینه

● افزایش مواجهه زنان با هورمون استروژن که در شرایط زیر رخ می‌دهد:

- بروز اولین دورهٔ قاعدگی قبل از ۱۳ سالگی

- یائسگی بعد از ۵۱ سالگی

- استفاده از درمان جایگزینی هورمون با استروژن

- افرادی که در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از ۳۰ سالگی بوده‌است.

- اضافه وزن و چاقی خصوصاً بعد از یائسگی

- مصرف الکل

- زندگی بی تحرک و فعالیت بدنی کم

● علائم هشدار دهنده سرطان پستان

تورم و وجود توده‌ سخت و غیرحساس با حدود نامشخص در پستان.

تغییرات نوک پستان شامل خشکی و اگزمای سر پستان که تداوم پیدا کرده و بهبود نیابد

فرورفتگی نوک پستان

انحراف و تغییر در سر پستان

ترشحات سر پستان بویژه ترشحات خونی

تغییرات در شکل و انحنای طبیعی و تقارن پستان

تورم گره های لنفاوی زیر بغل

سابقه قبلی سرطان در یک پستان

علل پوسیدگی دندان را بشناسیم

پوسیدگی دندان  با فعالیت میکروبها در سطح دندان آغاز می‌شود و در ساختمان آن پیشرفت می‌کند. برای ایجاد پوسیدگی، مواد قندی هم باید در دسترس میکروبها باشند تا عامل خراب کننده ساختمان معدنی، یعنی اسید تولید گردد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  در واقع پوسیدگی دندان تخریب بافتهای سخت دندان است. وقتی یک بیماری در اثر فعالیت میکروبها ایجاد شود آن را بیماری عفونی می‌نامند. و اگر بیماری بتواند از محلی به محل دیگر منتقل شود آنرا بیماری قابل انتقال می‌گویند.

با تعریفی که از پوسیدگی دندان شد، می‌فهمیم که پوسیدگی می‌تواند از یک دندان به سایر دندانها سرایت کند.

محلهای شایع پوسیدگی

پوسیدگی تمام سطوح دندان را یکسان مبتلا نمی‌کند. بلکه بعضی از سطوح دندانها به علت وضعیت خاصی که دارند بیشتر دچار پوسیدگی می‌شوند. این سطوح عبارتند از:

شیارهای سطح جونده: سطح جونده دندانهای آسیا شیارهای باریک و عمیقی دارد که محیط مناسبی برای زندگی و رشد میکروبها فراهم نموده و دندان از این محل دچار پوسیدگی می‌گردد. این امر بخصوص در مورد دندانهای آسیا بیشتر رخ می‌دهد و باعث پوسیدگی زودرس آنها می‌شود.

سطوح بین دندانی: این ناحیه نیز به دلیل عدم نفوذ موهای مسواک قابل تمیز کردن نیست بنابراین از نواحی مستعد پوسیدگی و بیماری لثه بشمار می‌آید.

طوق دندان یا ناحیه اتصال لثه با دندان:‌ تجمع میکروبها معمولاً در این ناحیه باعث بیماری لثه نیز می‌شود.

نشانه‌های پوسیدگی

وقتی دندانی دچار پوسیدگی می‌شود، ممکن است یک یا چند مورد از علامتهای زیر را داشته باشد:

تغییر رنگ مینای دندان ، در محل پوسیدگی مینا قهوه‌ای یا سیاه رنگ می‌شود.

سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی ، گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص می‌شود و گاهی مقدار زیادی از دندان از بین می‌رود، به طوری که شخص فکر می‌کند دندان او شکسته است.

حساس بودن یا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهای سرد، گرم، ترش و شیرین.

حساس یودن یا درد گرفتن دندان وقتی که دندانها را روی هم فشار می‌دهیم.

بوی بد دهان می‌تواند به علل مختلف ایجاد شود که یکی از علتهای آن پوسیدگی دندانها است.

گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان پوسیدگی بین دندانی می‌تواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده شود.

پوسیدگی دندان چرا و چگونه ایجاد می‌شود؟

برای پیشگیری از ایجاد هر بیماری باید علل ایجاد کننده آن بیماری را بشناسیم. در مورد پوسیدگی دندان و پیشگیری از آن نیز لازم است ابتدا با عوامل ایجاد کننده آن آشنا شویم. بسیاری از افرادی که برای درمانهای دندانپزشکی مراجعه می‌کنند، در پاسخ به اینکه چرا دندانهایشان خراب شده است به مسئله ارث و جنس دندان اشاره می‌کنند. روشن است که خوبی جنس دندان در دوام آن مؤثر است با این حال عوامل دیگری هم دخالت دارند.

علل مختلفی برای ایجاد پوسیدگی مطرح شده است اما بطور کلی چهار عامل اصلی میکروبها، مواد قندی، مقاومت شخص و دندان و زماندر ایجاد پوسیدگی دندان نقش دارند.

این چهار عامل، همواره ایجاد پوسیدگی می‌کنند و اگر هر کدام نباشد، دندان پوسیده نمی‌شود. بدون میکروب، پوسیدگی در دندان اتفاق نمی‌افتد. اگر میکروبها حضور داشته باشند و مواد قندی نباشد، شدت وقوع پوسیدگی به این اندازه نخواهد بود.

وجود میکروبها و مواد قندی نیز در اشخاصی که مقاومت طبیعی نسبت به بیماری دارند نمی‌تواند پوسیدگی ایجاد کند. و بالاخره میکروبها و مواد قندی و کمبود مقاومت شخص و دندان نیز در یک لحظه و یک روز سبب خرابی دندان نمی‌شود، بلکه مدت زمانی لازم است تا اینها بتوانند سطح سخت دندان را خراب کنند.

میکروبهای ایجاد کننده پوسیدگی دندان

در دهان هر فرد بطور طبیعی انواع و اقسام میکروبها وجود دارد ولی همه میکروبهای موجود در دهان، پوسیدگی را به وجود نمی‌آورند. وقتی مدتی دندان تمیز نشود، میکروبها بر روی دندان لایه‌ای را تشکیل می‌دهند که پلاک میکروبی نام دارد. پلاک میکروبی لایه نرم و غلیظی است که از مقدار زیادی باکتریهای مختلف و سلولهای موجود در دهان تشکیل می‌شود و چنان بر سطح دندان می‌چسبد که به آسانی با آب شسته نمی‌شود. هر چه زمان بیشتر می‌گذرد، انواع مختلفی از میکروبها وارد پلاک میکروبی می‌شوند و بیماریزایی آن را بیشتر می‌کنند.

ذکر این نکته لازم است که پلاک میکروبی با رسوب نرم سفیدی که روی دندان می‌نشیند و قابل دیدن می‌باشد، متفاوت است. این رسوبات سفید رنگ به آسانی با آب شسته می‌شود. ولی پلاک میکروبی قابل دیدن نیست و بی‌رنگ است. پلاک میکروبی در صورتی قابل مشاهده است که آن را با مواد رنگی مخصوصی رنگ کنیم. برای نشان دادن پلاک میکروبی از قرصهای رنگی که قرص آشکار کننده پلاک میکروبی نام دارد استفاده می‌شود. برای از بین بردن پلاک میکروبی باید با دقت و حوصله دندان را مسواک کرد.

آثار مخرب پلاک میکروبی دهان

وقتی پلاک روی دندان تشکیل می‌گردد، رنگ طبیعی و شفاف دندان عوض می‌شود.

پلاک سبب پوسیدگی دندان می‌شود.

پلاک باعث بیماری لثه و سایر بافتهای نگهدارنده دندان می‌شود.

پلاک تبدیل به جرم سخت اطراف دندان می‌گردد.

مواد قندی چگونه باعث پوسیدگی دندان می‌شود؟

تقریباً همه مردم می‌دانند که مواد قندی دندانها را خراب می‌کند. میکروبهای موجود در پلاک میکروبی از قند موجود در غذاها استفاده کرده و آنرا به اسید تبدیل می‌کنند. این اسید مینای دندان را حل کرده و پوسیدگی آغاز می‌شود. ولی آیا می‌توانیم قند را از غذای روزانه خود حذف کنیم؟ مصرف مواد قندی برای سلامت دندانها ضرر دارد.

هرچه این مواد بیشتر مصرف شوند، تعداد دفعات مصرف آنها زیادتر شود، چسبنده‌تر باشند و از نوع قند ساکاروز (قند معمولی) باشند، پوسیدگی بیشتر ایجاد می‌کنند. بنابراین باید گفت گرچه نمی‌توان مواد قندی را بکلی از غذای روزانه حذف کرد اما می‌توان با استفاده از راههای گوناگون اثر زیان آور آنها را کاهش داد.

زمان و سرعت ایجاد پوسیدگی

پوسیدگی دندان در یک لحظه و یک روز انجام نمی‌شود، بلکه مدت زمانی لازم است تا مینا حل شده و بافت نرم مینا از بین برود تحقیقات نشان داده است که بعد از خوردن غذا و رسیدن مواد قندی به میکروبهای پلاک ۲ تا ۵ دقیقه طول می‌کشد تا اسید ایجاد شود. در طی مدت ۱۰ دقیقه میزان اسید به حداکثر مقدار خود می‌رسد سپس ۲۰ تا ۶۰ دقیقه در همان حال باقی می‌ماند و بعد از آن به تدریج به حال عادی برمی‌گردد.

با هر بار خوردن، محیط پلاک میکروبی، اسیدی می‌شود و تا این محیط اسیدی به حالت عادی برگردد، با خوردن مجدد، محیط دهان دوباره اسیدی می‌گردد. به این ترتیب دندانها دچار پوسیدگی می‌شود. اگر کودکی ۹ مرتبه در روز آشامیدنی شیرین مصرف کند پس از مدتی لکه‌های بر روی دندانهایش پیدا می‌شود که نشانه شروع پوسیدگی است.

بطور کلی پوسیدگی دندان بیشتر بیماری نوجوانان است، یعنی دندانها معمولاً بلافاصله بعد از بیرون آمدن بیشتر خراب می‌شوند، تا در سنین بالاتر که مدتی از حضورشان در دهان گذشته است. بنابراین اهمیت مراقبت و نگهداری از دندانها در این سنین کاملا مشخص می گردد.

مقاومت شخص و دندان

مجموعه‌ای از عوامل دفاعی در دهان هر شخص وجود دارد که در برابر ایجاد پوسیدگی مقاومت می‌کند. وضعیت بزاق دهان و سلولهای موجود در آن، شکل و فرم دندان، طرز قرارگیری دندانها، جنس و نظایر اینها تا حدودی در میزان پوسیدگی تأثیر دارند، علاوه بر این برخی از مردم در برابر عوامل مخرب مقاومت بیشتری نشان می‌دهند.

مقاومت شخص ممکن است ارثی، مادرزادی و یا اکتسابی باشد. همچنین مقاومت ممکن است همیشگی یا موقتی باشد. با این وجود از نظر محققین دو عامل اصلی یعنی میکروبها و مواد قندی، مهمترین عوامل ایجاد کننده پوسیدگی هستند. البته راههایی برای مقاوم کردن ساختمان دندان وجود دارد. یکی از این راهها، رساندن فلوراید به دندانها است، فلوراید مقاومت دندانها را در برابر پوسیدگی افزایش می‌دهد.

پیشگیری از کمبود یـد

ید یکی از مواد مورد نیاز بدن برای سالم زیستن است و باید بطور روزانه مصرف شود البته نیاز روزانه بدن به ید بسیار کم و در حد ۱۰۰ تا ۱۵۰ میکروگرم (به اندازه سرسوزن) است که برای تمام طول عمر انسان حدود یک قاشق چایخوری خواهد بود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  بهترین منابع ید غذاهای دریایی هستند که متاسفانه مقدار این غذاها در رژیم غذایی مردم بسیار کم است در بعضی مناطق میزان ید خاک بالا بوده و به همین دلیل مواد غذایی مثل لبنیات ،‌تخم مرغ ،‌حبوبات ،‌غلات و میوه جات مصرفی مردم ید مورد نیاز آنها را تامین می کند اما خاک بیشتر مناطق کشور ما از نظر میزان ید فقیر بوده و به همین دلیل باید از طریق دیگری ید بدن را تامین نمائیم .

نیاز به ید

هورمون های تیروئید پس از آن که در تیروئید ساخته شدند با جریان خون در سراسر بدن حرکت کرده و بسیاری از فعل و انفعالات شیمیایی قسمتهای مختلف بدن را کنترل می نمایند، این هورمون ها برای تکامل و عملکرد طبیعی بدن، مغز و دستگاه عصبی، برای حفظ گرمای بدن و انرژی ضروری هستند.

عوارض کمبود ید

وقتی ید به اندازه کافی به بدن نرسد، تیروئید نمی تــــواند به اندازه کافی هورمون بسازد. این کمبود پـــی آمــــدهای بهـــداشــتی مهـــمی دارد که مـــجمـوعه آنها را “اختلالات ناشی از فقر ید یا Iodine Deficiency Disorders و یا به اختصار IDD” می نامند. این پی آمد ها شامل گواتر، هیپوتیروئیدیسم، کرتی نیسم، بی کفایتی تولید مثل، مرگ و میر کودکان و نهایتا” به مخاطره افتادن توسعه اجتماعی و اقتصادی جوامع می باشند.

اختلالات ناشی از کمبودید :

اختلالات ناشی از کمبود ید یکی از مشکلات تغذیه ای است که در بیشتر نقاط دنیا شایع است کمبود ید انسان را از نظر مغزی و توان جسمی دچار مشکل نموده یادگیری را مختل و روی ضریب هوش تاثیر می گذارد و مهمترین عارضه کمبود ید بیماری گواتر است .

شایعترین عارضه کمبود ید بیماری گواتر است .اختلالات دیگری مثل عقب ماندگی ذهنی ،‌کری ،‌لالی ،‌لوچی چشم ،‌اشکال در ایستادن ،‌راه رفتن و … تاخیر در رشد جسمی در افرادی که مشکل ید دارند دیده می شود کمبود ید در زنان باردار ممکن است موجب سقط جنین و تولد نوزاد مرده گردد.

اغلب عوارض ناشی از کمبود ید خصوصاً‌در دوران جنینی دائمی و غیر قابل درمان می باشد بنابراین پیشگیری از عوارض کمبود ید باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

گواتر آندمیک

گواتر شایعترین عارضه ناشی از کمبود ید است. در مناطقی که خاک و در نتیجه محصولات زراعی دچار فقر ید هستند کمبود ید در انسان و حیوان رخ می دهد. گواتر در یک منطقه بارزترین نشانه کمبود ید است که از سنین کودکی ظاهـــر می شـــود و بـــا افزایش سن، بزرگتر شده و پس از بیست سالگی معمولا” به صورت گواترهای گره دار در می آید. در سنین پایین شیوع در دختران و پسران یکسان است ولی پس از بلوغ شیوع در پسران کاهش می یابد. گاهی در مناطق کمبود ید زنان تا ۶ برابر بیشتر در معرض عوارض قرار می گیرند.

در بیشتر کسانی که در مناطق کمبود ید زندگی می کنند تنها عارضه ای که دیده می شود یک گواتر درستـــکــــار (Euthyroid) است که ترشح هورمونهای تیروئید و TSH و غلظت آنها در سرم طبیعی می مانند. اگر در منطقه ای شیوع گواتر به بیش از ۱۰ درصد برسد منطقه آندمیک و چنانچه بیش از ۴۰ درصد پسران و متجاوز از ۵۰ درصد دختران مبتلا به گواتر باشند منطقه را هیپرآندمیک می گویند. معـــایـنـه بالینــی تـیروئید در تشخیص گواتر حائز اهمیت فراوان است و باید با دقت و مهارت کامل انجام شود.

آزمایش لمس گواتر یا معاینه بالینی:

برای لمس تیروئید دانستن وضعیت تشریحی ناحیه پایین گردن لازم است. برای انجام این عمل ابتدا غضروف حلقه ای شکل (غضروف کریکوئید) لمس می شود چون این غضروف برای تعیین محل تیروئید نشانه خوبی است. لبه تحتانی غضروف حلقه ای، کمی بالاتر از تنگه یا رابط دو قطعه تیروئید قرار گرفته است.

لمس تیروئید ممکن است از جلو یا عقب صورت گیرد. برای لمس بهتر تیروئید لازم است که معاینه کننده در پشت بیمار که نشسته است، قرار گیرد و با نوک انگشتان هر دو دست از دو طرف گردن به معاینه تیروئید بپردازد . در صورتی که معاینه از جلوی گردن انجام شود باید انگشتان یک دست پشت ماهیچه “جناغی- چنبری – پستانی” قرار گیرد و با نوک انگشتان دست دیگر و یا انگشت شست دست دیگر لوب مربوط به آن طرف لمس شود. برای لمس طرف مقابل، این عمل با تغییر دستها صورت می گیرد .

معاینه تیروئید از طریق لمس روش ساده و سریعی است ولیکن احتمال خطا در تشخیص درجات گواتر در این روش وجود دارد. بنابراین معاینه کنندگان باید آموزش و مهارت لازم را پیدا کنند و تحت نظر افراد با تجربه دیگر برای دستیابی به نتیجه های یکنواخت سرپرستی شوند.

روشهای پیشگیری از کمبود ید:

معمولا“ از چند روش برای رساندن ید به بدن استفاده می شود:

۱- مکمل یاری: استفاده از قرصهای یدات پتاسیم، محلول لوگل، روغن یده (تزریقی یا خوراکی)

۲- غنی سازی: افزودن ید به نان، نمک، شیر، آب، غذای کودک.

۳- تغییر در عادات غذایی: مصرف بیشتر غذاهای دریایی، جلبکها و مصرف کمتر مواد گواترزا.

۴- فعالیتهای بهداشت عمومی: افزایش دسترسی به مراقبتهای بهداشتی اولیه.

بجز روشهای فوق می توان از کودهای شیمیایی حاوی ید و غذای دامی ید دار نیز بعنوان روشی برای تامین ید مورد نیاز انسان استفاده کرد. البته هر یک از روشها منافع و معایب خاصی دارند.

پیشگیری :

بهترین روش پیشگیری از عوارض ناشی از کمبود ید مصرف روزانه نمک یددار تصفیه شده است طعم و بوی نمک یددار تصفیه شده مانند نمک معمولی است و به همان طریق نیز مصرف می شود همه مردم اعم از پیر و جوان ،‌کودک و زنان باردار و … چون بدنشان همه روزه به ید نیاز دارد مصرف روزانه نمک یددار برایشان ضروری است .
طرز نگه داری نمک یددار تصفیه شده :

نمک یددار نباید در معرض نور مستقیم خورشید یا رطوبت قرار گیرد توصیه می شود نمک یددار را در پاکتهای خود یا در ظروف بدون منفذ پلاستیکی ،‌ چوبی ،‌سفالی یا شیشه ای تیره ریخته و درب آنها را بعد از هربار مصرف ببندید.

نمک چه نقشی در بدن دارد :

نمک یکی از مواد مورد نیاز برای سوخت و ساز مواد در بدن ،‌انتقال پیام های عصبی و کارکرد صحیح عضلات است این ماده به مقدار محدود مورد نیاز بوده و مصرف متعادل آن لازم است به طور مثال در هنگام اسهال و استفراغ و یا فعالیت شدید بدنی و در هوای گرم با مصرف کمی نمک می توان املاح از دست رفته را جبران کرد.

استفاده از نمک یددار در جهان:

اکنون رایج ترین روش در سراسر دنیا برای تامین ید مورد نیاز بدن استفاده از نمک یددار است. کشورهای زیادی در دهه های گذشته با تدوین قوانینی فروش و توزیع نمک غیر یددار را در مناطق خاص یا کل کشورشان ممنوع کرده اند.

چرا نمک یددار می شود؟

به دلایل زیر نمک بعنوان بهترین حامل برای ید انتخاب شده است :

۱- میزان مصرف روزانه نمک معمولا“ ثابت است.

۲- مصرف نمک وابسته به وضعیت اقتصادی خانوار نیست.

۳- نظارت و پایش مصرف آن به راحتی قابل انجام است.

۴- افزودن ید به نمک تاثیری بر بو، رنگ یا مزه نمک ندارد.

۵- افزودن ید به نمک اثر سوء بر مصرف کننده نمی گذارد.

۶- هزینه های افزودن ید به نمک بسیار ناچیز است.

۷- روش مطمئن و ایمنی است.

۸- اثرات مثبت این روش در کشورهای دیگر دیده شده است.

پایش و نظارت برنامه پیشگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید:

پایش و نظارت از برنامه پیشگیری و کنترل اختلالات ناشی از کمبود ید به منظور حصول اطمینان از میزان ید دریافتی توسط مردم و کیفیت ارائه خدمات در مناطق شهری و روستایی کشور به شکل گسترده ای در ســطــح تــولیــد، توزیع خانوار و همچنین کلیه مراکز تولید طبخ غذا بطور روتین انجام می گیرد.

پایش در سطح تولید:

کارشناسان اداره نظارت بر مواد غذایی در هنگام بازدید از واحدهای تولید کننده نمک یددار مقداری از نمک یددار خط تولید را نمونه برداری نموده و با ارسال نمونه به آزمایشگاه مواد غذایی استان و آزمایش نمک در فرم مخصوص کارخانه هــایی را که میزان ید آنها کم است شناسایی می نمایند و توصیه های لازم را برای حل مشکل ارائه می دهند و اگر مشکل ادامه داشت خط تولید تا زمان تصحیح تعطیل می گردد.

پایش در سطح توزیع:

نمونه برداری از نمک های یددار در مراکز توزیع مناطق شهری طبق یک دستورالعمل مدون توسط کارکنان بهداشت محیط صورت می گیرد و نمونه های نمک در فواصل زمانی مناسب به آزمایشگاههای کنترل غذا در استانها ارسال می شود. میزان ید این نمکها اندازه گیری و در فرم مخصوص ثبت و به دفتر بهبود تغذیه جامعه ارسال می گردد. بنابراین سالیانه از کل کشور بیش از هزار نمونه مورد آزمون قرار می گیرد.

پایش در سطح خانوار:

برای اطمینان از پوشش مصرف نمک یددار در خانوارهای شهری و روستایی کشور سعی شده است در بررسی هایی که توسط بخش بهداشت برای اهداف دیگر طراحی و اجرا می شوند نمک خانواده ها مورد آزمایش قرار گیرد. قطره یدسنج که بدین منظور مورد استفاده قرار می گیرد در داخل کشور تولید می شود و با چکانیدن یک قطره از این محلول روی نمک در صورتیکه نمک تغییر رنگ داد (بنفش یا آبی) ید دار بودن آن تائید می گردد. براساس آخرین آمار انجام گرفته در سال ۱۳۷۹ پوشش مصرف نمک یددار کل کشور به میزان۹۴درصد می رسد.

پایش نمکهای مصرفی اماکن عمومی و مراکز عرضه مواد غذایی:

طبق یک دستورالعمل مدون کارکنان بهداشت محیط با مراجعه به اماکن عمومی و مراکز عرضه مواد غذایی از قبیل بیمارستانها، رستورانها،‌اغذیه فروشی ها،‌کارگاهها یا کارخانه ها، مهد کودک ها، سربازخانه ها، مدارس (ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان) ید دار بودن نمکهای مصرفی این واحدها را با استفاده از محلول ید سنج مورد آزمایش قرار می دهند و نتیجه را در فرم مخصوص ثبت می نمایند. این اطلاعات درصد ید دار بودن نمکهای مصرفی اماکن عمومی و مراکز عرضه مواد غذایی را نشان می دهد.

پایش میزان ید ادرار در کشور

مطلوب ترین روش پایش برنامه اطمینان از کفایت دریافت ید از طریق رژیم غذایی، اندازه گیری ید ادرار نمونه قابل قبولی از جمعیت یک منطقه می باشد که می تواند مدیر برنامه را از کفایت دریافت ید آن منطقه مطمئن سازد.

بررسی اپیدمیولوژیک اندازه گیری ید ادرار سالانه در کلیه دانشگاههای علوم پزشکی کشور انجام می شود. بدین منظور ۲۴۰ دانش آموز ۱۰-۸ ساله (کلاسهای دوم، سوم و چهارم دبستان) با توجه به نسبت جمعیت شهری و روستایی بطور تصادفی در مدارس شهری و روستایی تحت پوشش آن دانشگاه مطابق با دستورالعمل مربوطه انتخاب می شوند و نمونه های ادرار به آزمایشگاه منتخب ارسال می گردد.

بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت (WHO)، وضعیت کمبود ید هر منطقه بر اساس میانه ید ادرار دانش آموزان آن منطقه تعیین می گردد.

پایش در مناطق روستایی:

پایش نمکهای یددار در روستاها توسط بهورز انجام می شود و اقداماتی که بهورزان باید انجام دهند بشرح زیر می باشد:

۱- بهورزان موظفند ماهانه یک بار به مغازه های روستا مراجعه نموده چنانچه نمک یددار عرضه شود، مغازه دار را تشویق نمایند در غیر این صورت به او تذکر دهند که تنها مجاز به توزیع نمک یددار است و نباید نمک غیر یددار در مغازه موجود باشد همچنین طرز نگهداری و انبار کردن نمک یددار را به مغازه دار متذکر گردد و توصیه نماید که برای حیوانات اهلی نیز از نمک یددار استفاده شود، اگر در ماههای بعد هنوز در مغازه نمک غیر یددار موجود بود مراتب را از طریق ناظر خانه بهداشت به کمیته فرعی آموزش و تولید و توزیع نمک یددار استان یا کمیته شهرستان اطلاع دهند.

۲- بهورز باید هر سال یک بار برای ارائه آموزش های لازم به مدرسه مراجعه نموده و قبلا“ از دانش آموزان بخواهد یک قاشق چایخوری از نمک مصرفی خانواده خود را در یک کاغذ کوچک پیچیده و آن را به مدرسه بیاورند و نمک ها را با قطره یدسنج آزمایش کند.

اگر نمک ها یددار نبودند برنامه آموزش را پیگیری نماید و نتیجه آزمایش را در دفتر مدرسه یادداشت کند تا بتواند آنرا با نتیجه آزمــایــش های قبلی مقایسه نماید. در جریان این دیدار بهورز باید آموزش های بهداشتی لازم را در زمینه لزوم مصرف نمک یددار با تاکید بر استفاده از نمکهای یددار تصفیه و شستشو و مزایای مصرف آن و سایر برنامه های بهداشتی به دانش آموزان ارائه نماید.

۳- طبق برنامه های جاری بهورز هر سال در زمان سرشماری خانوار (اول سال) به خانه ها مراجعه و اطلاعاتی را از خــانوار گرفته و در برگه وضعیت محل سکونت از نظر بهداشت محیط که بعدا“ در پرونده خانوار نگهداری می شود درج می کند، بنابراین بهورز نمک مصرفی خانواده را با محلول یدسنج آزمایش می کند و نتیجه را در بنـــد ۱۵ برگه فوق الذکر ثبت می نماید،‌ بعد از سرشماری تعداد کل خانواده هایی را که از نمک یددار مصرف می کنند حســـاب نمــــوده و در جدول نمک یددار که بر روی زیج حیاتی به چاپ رسیده است منتقل می نماید.

این اطلاعات می تواند بهورز را از کفایت برنامه های آموزشی IDD و تاثیر آن مطلع سازد.

چه مقدار نمک بخوریم :

در حال حاضر مصرف نمک که خصوصاً در غذاهای آماده به میزان زیاد مورد استفاده قرار می گیرد در کشور ما بالا است طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی حداکثر مقدار مصرف روزانه نمک ۵ گرم می باشد این در حالی است که میزان مصرف نمک در کشور ۳-۲ برابر این مقدار برآورد شده است این میزان نمک شامل نمک نمکدان و نمک موجود در موادغذایی شور مانند خیارشورها ،‌تنقلات شور ،‌غذاهای آماده یا کنسرو شده می باشد. و برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک در هنگام تهیه غذاها بجای نمک از سبزی های تازه و معطر ،‌سیر ،‌لیموترش ،‌آب نارنج ،‌آویشن ،‌شوید و … استفاده کنید.

نمک یددار تصفیه شده چیست :

نمک تصفیه ،‌نمکی است کاملاً بهداشتی که ناخالصی های آن حذف شده است . نمک خوراکی باید از نوع یددار و تصفیه شده باشد . نمک های تصفیه شده یددار بدلیل خلوص بالا میزان ید را بهتر و به مدت بیشتر حفظ می کنند . نگهداری و ذخیره نمودن نمک یددار به مدت طولانی (بیش از یکسال) موجب از دست رفتن بخشی از ید آن می شود و جهت اضافه کردن آن به غذا در زمان طبخ ، نمک را در انتهای پخت اضافه کنید تا ید آن در حداکثر مقدار حفظ شود.

نمک تصفیه نشده به علت داشتن ناخالصی در افرادی که سابقه بیماریهای گوارشی ،‌کلیوی و کبدی دارند و حتی مصرف مداوم آن در افراد سالم منجر به بروز ناراحتی های گوارشی ،‌کلیوی ،‌کبدی و حتی کاهش جذب آهن در بدن می شود . همواره به تاریخ مصرف نمک و وجود پروانه ساخت از وزارت بهداشت روی بسته بندی نمک ها توجه نمائید دقت کنید که عبارت نمک یددار تصفیه شده بر روی بسته بندی نمک درج شده باشد و از خرید هر گونه نمک با عنوان نمک صنعتی و یا بدون ید تصفیه شده خودداری نمائید.

مروری بر هاری

هاری یک بیماری ویروسی کشنده است که مخصوص گوشتخواران اهلی و وحشی بوده و انسان و سایر حیوانات خونگرم پستاندار به طور تصادفی و غالبا از طریق گزش به آن مبتلا می شوند. قابل توجه است که این بیماری صد در صد کشنده می باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اهمیت این بیماری در این است که میزان کشندگی آن بسیار بالاست.

ویروس این بیماری تمایل به سیستم عصبی دارد و مغز را درگیر می کند.

بنابراین برای ضدعفونی وسایل آلوده کافی است چند دقیقه آنها را بجوشانید و یا از الکل و فنل استفاده نمایید.

راه های سرایت بیماری

اصلی ترین راه سرایت بیماری از طریق گاز گرفتن به وسیله حیوانات می باشد. در مورد گربه و گربه سانان از طریق پنجه کشیدن  این انتقال صورت می گیرد، زیرا گربه دائم مشغول لیسیدن پنجه هایش می باشد و پنجه ها به بزاق آلوده می شوند و در موقع پنجه کشیدن می تواند ویروس را از طریق خراش به انسان منتقل نماید.

بیماری از طریق پوست سالم قابل سرایت نیست ولی اگر خراش یا زخمی در پوست وجود داشته باشد قابل سرایت است.

سگها و گربه های به ظاهر سالم که در اواخر دوران نهفتگی بیماری هاری هستند ، می توانند ویروس را از طریق لیسیدن مخاط لب ، چشم و بینی به صاحبان خود منتقل نمایند.

انتقال بیماری از راه دستگاه گوارش بعید به نظر میرسد ، ولی باید از خوردن گوشت و سایر فرآورده دامهای مبتلا به هاری خودداری نمود.

علائم بیماری در حیوان

دوره نهفتگی در سگ و گربه ۱۰ روزو گاهی چند ماه است . مهمترین علامت تغییر در رفتار و عادات حیوان می باشد به گونه ای که حیوان بیش از اندازه به صاحب خود انس می گیرد و به گوشه ای پناه می برد و بالاخره در اثر فلج اندامی و دستگاه تنفسی تلف می شود و یا در بیشتر مواقع حیوان مضطرب و کم کم به صورت وحشی و درنده در آمده و به هرکس و هر حیوان که سر راه او باشد حمله می کند ، کف از دهانش سرازیر شده و به علت عدم امکان بلع بر اثر گرسنگی و تشنگی و سرانجام بر اثر فلج دستگاه تنفسی می میرد.

علائم بیماری در انسان

دوره نهفتگی در انسان معمولا بین ۸-۲ هفته و گاهی کمتر از ۵ روز و به طور نادر تا یکسال و بیشتر دیده می شود.

در دوره مقدماتی بیماری که ۳-۲ روز قبل از علائم اصلی است، افسردگی ، بی قراری ، خستگی ، بی اشتهایی ، تف اندازی ، سوزش و خارش و گاهی درد در محل گزش دیده می شود، پس از این دوره انسان نسبت به تمام محرکهای فیزیکی ، شیمیایی ، حسی و بویایی واکنش نشان می دهد.

کوچکترین نور یا صدا او را به شدت متشنج می کند و خود را به در و دیوار می زند ، اطراف دهان او را کف می پوشاند و بیمار عطش فراوان دارد، ولی به علت انقباض عضلات گلو قادر به نوشیدن آب نمی باشد و با دیدن یا شنیدن صدای آب به شدت تحریک می شود و همچنین عبور هوا نیز از روی صورت باعث تحریک بیمار می شود.

اقدامات کمک کننده به فرد حیوان گزیده

تاحد مقدور در ساعات اولیه پس از گزش باید لابلای زخم را حداقل به مدت ۲۰-۱۵ دقیقه با آب تمیز و صابون عمیقا مورد شستشو قرار داد. بیش از ۵۰ درصد پیشگیری از بیماری مربوط به رعایت این مسئله است.

در مرحله بعد باید کف صابون را با فشار آب از محل زخم خارج نماییم زیرا صابون داروی ضدعفونی کننده را بی اثر می کند.

سپس بایستی زخم را بعد از شستشو با الکل۷۰-۶۰ درجه یا محلول بتادین ۱ درصد و یا سایر مواد ضدعفونی نمود.زخم را هرگز نباید پانسمان نمود زیرا پانسمان رشد ویروس را سریعتر می کند.

فورا باید فرد را جهت تلقیح واکسن و سرم به مراکز بهداشتی و درمانی ارجاع نمود.

مروری بر ارزش غذایی تخم مرغ

تخم مرغ جایگاه ویژه ای در سفره غذایی ایرانیان از سالیان دور تا کنون داشته است . خواص تغذیه ای موجود در تخم مرغ ، این ماده غذایی را در هرم غذایی که معرف الگوی مناسب مصرف مواد غذایی در هر کشور است در گروه گوشت ، حبوبات و مغزها قرار داده است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، عمده ترین ویژگی تخم مرغ و وجه تمایز آن نسبت به سایر مواد غذایی ، ترکیب پروتئینی و مواد مغذی موجود در آن نظیر کولین ، لوتئین و گزانتین است .

پروتئین تخم مرغ یک پروتئین کامل ، قابل جذب و دارای بیشترین اسیدهای آمینه ضروری برای بدن است که درصد جذب بالایی دارد .

پروتئین تخم مرغ هم در سفیده و هم در زرده آن وجود دارد که نسبت آنها ۶۰% به ۴۰% است . به دلیل کیفیت بالای تخم مرغ ، این ماده نقش مهمی در ایجاد سیری بخصوص هنگامی که در وعده صبحانه مصرف شود دارد .

کربوهیدرات ها ، منابع مهم انرژی را در غذا تشکیل می دهند . تخم مرغ با دارا بودن حداکثر ۶/۰ گرم کربوهیدرات در این خصوص نقش چندانی نداشته و قالب ویژگی آن بر پایه پروتئین بسیار ارزشمند آن استوار است .

ترکیب چربی تخم مرغ بصورت یک سوم اشباع شده و دو سوم غیر اشباع است . تخم مرغ با دارا بودن ۵ گرم چربی کل که حدود ۶/۱ گرم آن به صورت اشباع شده است تنها ۷۲ کیلوکالری انرژی تولید می نماید که این نکته از ویژگیهای بارز تخم مرغ می باشد .

تخم مرغ حاوی ویتامینهای مهم و مورد نیاز بدن از جمله ویتامینهای B12، B6 ، A،  D  ، E ، اسید فولیک ، ریبوفلاوین و بویژه کولین است و به لحاظ داشتن ویتامینهای مختلف ، منبع غذایی مغذی و مناسبی برای تامین نیازهای بدن است .

به جز ریبوفلاوین که عمدتا” در سفیده است تمامی ویتامینهای تخم مرغ در زرده آن وجود دارند . تخم مرغ حاوی مواد معدنی نظیر کلسیم ، فسفر ، سدیم و پتاسیم ، سلنیوم و آهن نیز می باشد .

مصرف تخم مرغ در زنان باردار و شیرده ، کودکان و نوجوانان در حال رشد ، ورزشکاران و کلیه بزرگسالان سالم و همچنین در دوران پس از بیماری به دلیل ارزش غذایی بالا توصیه می شود .

مصرف سفیده تخم مرغ در کودکان زیر یکسال ممنوع است . نباید مصرف تخم مرغ در هیچ گروه سنی حذف شود بلکه باید در موارد محدودیت مصرف ، مقدار مصرف آن با نظر پزشک معالج کاهش یابد که حتی در بیماران مبتلا به دیابت ، فشار خون بالا و بیماریهای قلبی عروقی تا حدود ۳ عدد در هفته نیز پیشنهاد می شود .

مشخصات تخم مرغ سالم :

- پوسته باید بدون ترک ،تمیز وعاری از هر گونه آلودگی باشد .

-سفیده غلیظ و رقیق کاملا از یکدیگر قابل تفکیک می باشد .

-سفیده دارای ظاهری ابری و غیر شفاف است .

مروری بر روشهای استعمال و مصرف دارو

اکثر داروها برای آنکه به محل تأثیرگذاری برسند باید وارد جریان خون شوند . روش مصرف یک دارو، مسیری را که باید طی کند تا به خون وارد شود و سرعت جذب آن را تعیین می کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، معمولاً سه راه برای رسیدن دارو به خون وجود دارد :‌ راه دهان یا مقعد ، تزریق و استنشاق . داروهایی که در پوست کاشته می شوند یا در برچسب های پوستی قرار می گیرند نیز وارد جریان خون می شوند .

اگر ورود مقدار زیاد دارو به جریان خون لازم و مطلوب نباشد می توان آنرا بطور موضعی بکار برد . بطوری که اثر آن اصولاً به محل اختلال مثل سطح پوست یا غشاء های مخاطی ( غشاء های بینی ، چشم ، گوش ، واژن) محدود می شود .

بیشتر داروهای استنشاقی نیز اثر موضعی بر مجرای تنفسی دارند .

بیشتر اوقات یک داروی خاص می تواند در اشکال مختلف موجود باشد ، بسیاری از داروها به صورت قرص و مایعات قابل تزریق در دسترس اند که انتخاب هر کدام از آنها به عواملی چند از جمله شدت بیماری ، فوریت و نوع نیاز به دارو ، ارگان هدف و میزان سلامتی عمومی بیمار به خصوص توانایی بلع او بستگی دارد .

●  مصرف از راه دهان

رایج ترین شکل مصرف دارو از راه دهان است . اکثر داروهایی که از راه دهان مصرف می شوند از طریق جدار روده وارد جریان خون می گردند . سرعت جذب دارو و مقدار داروی فعال برای استفاده به عواملی چند از جمله شکل دارو (‌ قرص ، مایع و غیره ) و اینکه با غذا ، یا معده خالی مصرف شود و غیره بستگی دارد . اگر دارو با معده خالی مصرف شود ( مثلاً قبل از غذاخوردن ) می تواند سریعتر از دارویی که با معده پر مصرف می شود اثر بکند . برخی داروها مثل آنتی اسیدها که اسیدیته معده را خنثی می کنند از راه دهان مصرف می شوند تا مستقیماً بر معده یا جهاز هاضمه اثر بگذارند .

●  قرصهای زیر زبانی

بعضی قرصها را نباید بلعید بلکه زیر زبان قرار می گیرند تا سریعاً از طریق پوشش دهان که سرشار از رگهای خونی است وارد جریان خون بشوند . قرصهای دهانی و نیز قرصهای زیرزبانی هر دو به این روش عمل میکنند با این تفاوت که قرصهای زیرزبانی را در زیر زبان و قرصهای دهانی را در فضای بین گونه و دندان قرار میدهند .

●  داروها چگونه در بدن سیر میکنند

اکثر داروهایی را که از راه دهان مصرف می شوند از دیواره معده وارد جریان خون می گردند . سپس عروق خونی تغذیه کننده روده ، داروی مزبور را به کبد حمل می کند تا در آنجا به شکل قابل استفاده برای بدن تبدیل گردند . دارو ( یا محصول تجزیه شده آن ) وارد گردش عمومی خون شده و در سرتاسر بدن به گردش درمی آید .

برخی از داروها سریعاً از طریق کلیه ها دفع می شوند . برخی از داروهای نامحلول نمی توانند از روده جذب شوند و بدون هیچگونه تغییری از مجرای گوارشی می گذرند این دسته از داروها برای درمان اختلالات روده ای مفیدند .

●  استعمال از راه مقعد

یک سری داروها به شکل شیاف هستند و با قرار دادن آنها در رکتوم ( راست روده ) قابل استعمال می باشند . تا در آنجا وارد جریان خون شوند . این روش را می توان برای داروهایی که ورود آنها به معده بر اثر اسید یا ترشحات معدی باعث تخریب می شود بکار برد.

همچنین برای افرادی تجویز می شود . که قادر نیستند از راه دهان دارو بخورند مثل کسانی که دچار استفراغ و تهوع شدید هستند .

این داروها را میتوان برای تأثیر گذاری موضعی در داخل مقعد به صورت شیاف ( برای تسکین بواسیر ) نیز تجویز کرد .

●  استنشاق

به منظور تأثیر عمومی یا موضعی ، می توان داروها را به طریقه استنشاق استعمال کرد . گازهای بیهوش کننده از راه استنشاق استعمال می شوند تا از راه ریه ها وارد جریان خون شوند و اثر کلی بریدن بویژه مغز اعمال کنند .

گشادکننده های برونش برای درمان انواع آسم ، آمفیزم و برونشیت نمونه ای عمومی از داروهای استنشاقی با تأثیر مستقیم بر دستگاه تنفس هستند اگر چه برخی از این داروها وارد جریان خون نیز می شوند .

●  استعمال از راه تزریق

برای تأثیر کلی می توان دارو را تزریق کرد . یک دلیل برای تزریق پاسخ سریع است . در شرایط زیر باید به تزریق متوسل شد : عدم تحمل شخص به داروی خوراکی ، تجزیه شدن دارو بر اثر اسید معده ، عدم جذب دارو از طریق جدار روده ، تزریق دارو ، اثر موضعی نیز دارد مثل التیام دادن درد آرتریت ( التهاب مفصل) .

انواع اصلی تزریق عبارتند از : درون عضله ، درون ورید ( یا داخل رگ ) ، زیرجلدی که در تصویر مشاهده می کنید . نوع تزریق به ماهیت دارو و شرایط درمان بستگی دارد .

●  تزریق داخل رگی ( داخل وریدی ( IV )

دارو مستقیماً به ورید تزریق می شود و لذا مستقیماً ‌داخل خون می گردد .

دارو از این طریق سریعتر از سایر تزریق ها جذب می شود .

●  تزریق زیر جلدی

دارو مستقیماً به زیرسطح پوست تزریق می شود .

●  تزریق عضلانی

دارو در عضله ( معمولاً عضله ران ،‌بازو و یا کفل) تزریق می شود .

●  نکات لازم در هنگام تزریق زیرجلدی و داخل عضلانی

۱ – انتخاب سرسوزن از لحاظ طول و اندازه آن مناسب بیمار و دارو تزریقی باشد .

۲ – برای تزریق زیرجلدی پوست را در محل تزریق گرفته و سرسوزن را با زاویه ۴۵ درجه زیرجلد داخل کنید .

۳ – برای تزریق عضلانی ، پوست محل تزریق را کشیده و تزریق کنید .

اگر بیمار خیلی لاغر است قسمتی از عضله را گرفته بطوریکه یک توده کوچک عضلانی تشکیل شود .

۴ – تمام طول سوزن را در نسج داخل نکنید و حدود ۲ میلی متر را بیرون نگه دارید تا در صورت شکستن بتوان آن را از نسج بیرون کشید .

۵ – پس از داخل کردن ، پیستون را قدری خارج کشیده تا اگر داخل رگ رفته باشد خون به داخل کشیده شود دراین صورت باید داروی تزریقی را از نو در محل دیگری تزریق نمود .

۶ – محل تزریق را ماساژ دهید تا جریان خود افزایش یابد و جذب دارو بهتر صورت گیرد . در مورد داروهایی که باید با تأخیر جذب شود و ( پنی سیلین پروکائین ) ماساژ دادن قدغن است .

« Previous PageNext Page »