هورمون رشد چیست ؟

هورمون رشد (growth hormone) ، یک پلی‌پپتید متشکل از ۱۹۲ اسید آمینه است که در ساختمان آن دو پیوند دی‌سولفور وجود دارد. هورمون رشد در گونه‌های مختلف متفاوت است. هورمون رشد از قسمت قدامی غده هیپوفیز ترشح می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  قسمت پیشین هیپوفیز ، مهمترین و بزرگترین قسمت هیپوفیز است. این بخش قدامی در انسان ۷۰ درصد وزن غده را تشکیل می‌دهد و محل سنتز و ترشح چندین هورمون است که بیشتر عمل تحریک و تنظیم ترشحات سایر غدد درون ریز را به عهده دارند و به همین جهت آنها هورمونهای محرک (Stimulating hormone) می‌نامند.

هورمون پرولاکتین یا لاکتوژن و هورمون رشد یا سوماتوتروپین هورمون ، از مهمترین هورمونهای بخش قدامی هیپوفیز هستند.

تمامی هورمونهای قدامی هیپوفیز از یک پیش ساز گلیکوپروتئینی حاصل می‌شوند. این ترکیب پیش ساز از ۲۶۴ اسیدآمینه ساخته شده است که پرواوپیوملانوکورتین گویند. این ترکیب هیدرولیزهای آنزیمی مختلفی را تحمل کرده و در نتیجه به پپتیدهایی با اندازه‌های مختلف تبدیل می‌شود که هر کدام از پپتیدهای حاصل ، عمل هورمونی خاصی را انجام می‌دهند.

ترکیب پرواپیوملانوکورتین بوسیله سلولهای حلقه قوسی غده هیپوتالاموس و سلولهای قدامی هیپوفیز ، سنتز می‌گردد.

نحوه عملکرد هیپوتالاموس و هیپوفیز قدامی

هیپوتالاموس مغز ، مرکز هماهنگ کننده سیستم آندوکرین می‌باشد که پیامها را از سیستم اعصاب مرکزی دریافت و هماهنگ می‌کند. در پاسخ به پیامها ، هیپوتالاموس تعدادی از هورمونهای تنظیمی (عوامل آزاد کننده) را تولید می‌نماید که مستقیما از طریق عروق خونی اختصاصی و نورونهایی که دو غده را به‌ یکدیگر متصل می‌کنند به غده هیپوفیز مجاور ، منتقل می گردد.

غده هیپوفیز از دو قسمت با عملکرد متفاوت تشکیل شده است. به هیپوفیز خلفی انتهای آکسونی نرونهای متعددی می‌رسد که از هیپوتالاموس منشا می گیرند.

هیپوفیز قدامی با تولید هورمونهای محرک به هورمونهای هیپوتالاموسی موجود در گردش خون ، پاسخ می‌دهند. این پلی‌پپتیدها رده بعدی غدد آندوکرین شامل قسمت قشری غدد فوق کلیوی ، غده تیروئید ، تخمدان و بیضه‌ را فعال می‌نمایند. به دنبال تحریک این غدد ، هورمونهای اختصاصی آنها وارد گردش خون شده و به گیرنده‌های هورمونی موجود در روی یا داخل سلولهای هدف ، متصل می‌گردند. هورمون رشد مترشحه از هیپوفیز قدامی بر روی کبد و استخوان ، تاثیر می‌گذارد.

نحوه تنظیم سنتز و ترشح هورمون رشد

غلظت هورمون رشد در بافت هیپوفیزی ۱۵ – ۵ میلیگرم بر گرم یعنی بیشتر از غلظت سایر هورمونهای هیپوفیزی است. وزن مولکولی این هورمون ۲۲ هزار دالتون است. همانند بیشتر هورمونهای هیپوفیزی ترشح هورمون رشد ، حالت یک جریان دائمی و یکنواخت را ندارد، بلکه به صورت جریانات ضربانی (Pulsatile) انجام می‌پذیرد.

میزان ترشح این هورمون تحت تاثیر تحریکات عصبی و خواب و بیداری می‌باشد. بطوریکه غلظت پلاسمایی این هورمون ، ممکن است در ظرف چند دقیقه ۱۰ برابر شود.

بیشترین افزایش هورمون در پلاسما مدت کوتاهی پس از به خواب رفتن رخ می‌دهد. عوامل موثر در ترشح هورمون رشد عباتند از: شوک وتنشهای عصبی ، درد ، سرما ، عمل جراحی ، گرسنگی ، هیپوگلسیمی ، ورزش ، خوردن غذاهای پروتئینی و بالاخره اسید آمینه آرژینین . شوکهای عصبی از طریق تاثیر کوتاکولامینها بر روی هیپوتالاموس موجب زیاد شدن ترشح هورمون می‌گردند.

اثرات کلیه عوامل نامبرده شده با توجه به خاصیت فیزیولوژیک بسیار مهم هورمون رشد که همواره از مصرف گلوکز در بدن جلوگیری می‌کند، توجیه پذیر است. زیرا به هنگام وقوع شوک عصبی، هیپوگلیسمی ، گرسنگی و خواب، هورمون رشد از یک سو با بکار انداختن واکنشهای لیپولیز مقدار بیشتری اسیدهای چرب آزاد را به سلول می‌رساند و از سوی دیگر ورود اسیدهای آمینه به داخل سلول را زیاد می‌کند (واکنشهای نوسازی گلوکز) ، تا به این ترتیب از مصرف گلوکز جلوگیری نموده و آن را برای نیازهای سلولهای مغزی حفظ کند.

اثر غلظت گلوکز در ترشح هورمون رشد

غلظت گلوکز در سلولهای ترشح کننده هورمون آزاد کننده هورمون رشد در هسته هیپوتالاموس ، عامل اصلی در تنظیم هورمون رشد می‌باشد. تجربه نشان می‌دهد که ترکیبات مشابه گلوکز (۲- دزاکسی گلوکز) که از عوامل مهارکننده واکنشهای گلیکولیز بوده و باعث افزایش غلظت گلوکز در خون می‌شوند، ترشح هورمون رشد را نیز زیاد می‌کنند. در صورتی که قرار بود افزایش گلوکز در پلاسما موجب قطع ترشح هورمون رشد شود.

می‌توان نتیجه گرفت که عامل اصلی تنظیم ترشح هورمون ، سرعت و میزان متابولیسم گلوکز در داخل سلولهای ترشح کننده هورمون آزاد کننده رشد است و نه غلظت گلوکز در پلاسمای خون.

اثر آرژینین در ترشح هورمون رشد

اثر محرک آرژینین و یا غذاهای غنی از پروتئین در ترشح هورمون رشد نیز خود مکانیسم تنظیم کننده‌ای است تا به این ترتیب ، اسیدهای آمینه در پلاسما به داخل سلولها انتقال یافته و در ساختمان پروتئینها شرکت جویند و یا به اشکال دیگر ذخیره انرژی تبدیل شود. یکی از کارهای هورمون رشد ، شرکت در پروتئین سازی است.

اثر سایر مواد و هورمونها بر ترشح هورمون رشد

تعداد زیادی از هورمونها یا ترکیبات مشابه آنها مانند استروژن، دوپامین ، ترکیبات آلفا- آدرنرژیک ، سروتونین ، پلی‌پپتیدهای هم اثر تریاک (Opiate) ، هورمونهای روده‌ای و گلوکاگن بر روی سلولهای هسته هیپوتالاموس تاثیر گذاشته و در تنظیم هورمون رشد دخالت می‌نمایند.

مهمترین عامل تنظیم ، هورمونی است به نام فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و یا سوماتومدین C که توسط کبد ساخته می‌شود و به نظر می‌آید که مهمترین اثر فیزیولوژیک هورمون رشد یعنی اثر آن در رشد استخوانها با دخالت این هورمون (IGF-1) انجام می‌پذیرد.

خواص فیزیولوژیک و بیوشیمیایی

رشد بدن

اثرات این هورمون در رشد بدن با دخالت پروتئین واسطی به نام فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و یا سوماتومدین C ، انجام می‌پذیرد. این پروتئین واسط از خانواده ژن فاکتورهای شبه انسولین و از نظر ساختمانی شبیه پروانسولین است. پپتید مشابه دیگری نیز به نام (IGF-2) در پلاسمای خون انسان وجود دارد که یک عامل محرک تکثیر سلولی است.

(IGF-1) دارای ۷۰ اسید آمینه و (IGF-2) دارای ۶۷ اسید آمینه است. غلظت پلاسمایی (IGF-2) ، دو برابر (IGF-1) است. با وجود این به نظر می‌رسد که واسط اصلی در انجام اثرات هورمون رشد همان (IGF-1) می‌‌باشد، زیرا افرادی که دارای مقدار کافی فاکتور (IGF-2) بوده ولی دچار نقصان (IGF-1) می‌باشند، کوتاهی قد مانده و بدن آنها رشد طبیعی ندارد.

متابولیسم پروتئینها

هورمون رشد سرعت انتقال اسیدهای آمینه به داخل سلولهای عضلانی را زیاد می‌کند و مستقیما نیز دارای اثر فعال کننده سنتز پروتئینهاست. اینگونه اثرات هورمون رشد با انسولین مشابهت دارد.

متابولیسم کربوهیدراتها

در متابولیسم کربوهیدراتها ، هورمون رشد اثری مخالف انسولین دارد. افزایش گلوکز خون پس از تزریق هورمون رشد ، نتیجه دو نوع اثر است. یکی صرفه جویی در مصرف آن در بافتهای محیطی و دیگری افزایش فعالیت واکنشهای نوسازی گلوکز در کبد . هورمون رشد در کبد با فعال کردن واکنشهای نوسازی گلوکز از منشا اسیدهای آمینه ، ذخیره گلیکوژن را نیز افزایش می‌دهد.

در دوره واکنشهای گلیکولیز اثر مهار کنندگی هورمون رشد در چندین مکان بروز می‌کند و به نظر می‌آید که این هورمون از ورود گلوکز به داخل سلول نیز جلوگیری می‌نماید. هورمون رشد در عضله با آزاد نمودن اسیدهای چرب از منشا ذخیره تری‌گلیسریدها نیز از انجام واکنشهای گلیکولیز جلوگیری می‌کند.

تجویز هورمون رشد به مدت طولانی ممکن است به بروز بیماری دیابت منجر شود.

متابولیسم چربیها

تجویز هورمون رشد در ظرف مدت ۶۰ – ۳۰ دقیقه باعث افزایش اسیدهای چرب آزاد در خون (از منشا بافت چربی) و افزایش اکسیداسیون اسیدهای چرب در کبد می‌گردد. اثر هورمون رشد در متابولیسم کربوهیدراتها و چربیها بدون دخالت (IGF-1) انجام می‌گیرد.

متابولیزم مواد معدنی

هورمون رشد و فاکتور (IGF-1) باعث افزایش جذب و نگهداری یونهای کلسیم ، منزیم و فسفاتها در بدن می‌گردند و این عمل آنها احتمالا در ارتباط با اثری است که در رشد استخوانهای طویل دارا هستند.

آیا هورمون رشد می‌تواند مستقیما موجب رشد اسکلت و غضروف شود؟

در جواب باید بگوییم خیر. دانشمندان در سال ۱۹۵۷ آزمایشی انجام دادند. در کشت سلولهای غضروفی در خارج بدن ، پس از تزریق هورمون رشد ، سلولهای غضروفی در پاسخ به هورمون رشد ، رشد نکردند. پس چرا این هورمون در داخل بدن باعث رشد می‌شود و در خارج بدن اثر ندارد؟

اینطور فرض کردند که هورمون رشد باعث تولید ماده دیگری می‌شود و آن ماده است که باعث رشد استخوانها و غضروف می‌شود. تحت تاثیر هورمون رشد یک فاکتور شبه انسولین به نام سوماتومدین C در سلولهای کبدی ساخته می‌شود که نقش اصلی را در رشد اسکلت بدن بازی می‌کند.

بیماریهای ناشی از اختلال در ترشح هورمون رشد

کمبود ترشح هورمون رشد بویژه در دوران کودکی ، حائز اهمیت زیادی است زیرا سبب متوقف شدن رشد طبیعی کودک و کوتاه قدی (Dwarfism) می‌گردد.

اختلال در رشد بدن ممکن است به علت کمبود ترشح هورمون رشد باشد که در این صورت تجویز هورمون رشد باعث برطرف شدن کمبود و ادامه رشد می‌گردد.

عدم رشد طبیعی ممکن است به علت اختلالاتی در بافتهای هدف و یا فقدان فاکتورهای IGF2 و IGF1 رخ دهد، در این نوع کوتاه قدی تجویز هورمون رشد موثر نخواهد بود.

افزایش ترشح هورمون رشد اگر در سنین کودکی رخ دهد یعنی در زمانی که هنوز انتهای اپی‌فیزی استخوانهای طویل بسته نشده‌اند. در این صورت استخوانهای طویل ، رشدی بیشتر از حالت طبیعی داشته و بیماری بلند قدی و یا غول پیکری یا (Gigantism) بروز می‌کند.

اگر افزایش ترشح هورمون رشد پس از دوران بلوغ رخ دهد موجب رشد غیر طبیعی قطری استخوانهای جمجمه ، صورت ، پیشانی ، فکها و دست و پا و درشت پیکری (Acromegaly) می‌گردد که ممکن است با برخی عوارض متابولیسمی و حتی دیابت قندی همراه باشد.

آشنایی با هورمون‌های‌ هیپوتالاموس

اردیبهشت ۱۴, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

هورمون‌های‌ هیپوتالاموسی‌ GnRh یا GnRh Gonadotropin-releasing hormone

ساختمان‌ و متابولیسم‌:  یک‌ دکاپپتید است‌ که‌ در هیپوتالاموس‌ سنتز می‌شود و به‌ هیپوفیز قدامی‌ منتقل‌ و آزادسازی‌  FSH  و  LH  را تحریک‌ می‌کند تحت‌ یک‌ الگوی‌ پالسی‌ ترشح‌ می‌گردد و در واقع‌ یک‌ ریتم‌ پریودیک‌ وجود دارد که‌ با مقادیر بالا در ساعات‌ صبح‌ و مقادیر پایین‌ در عصر و غروب‌ همراه‌ است‌.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، LH  روی‌ سلول‌های‌ لیدیک‌ عمل‌ می‌کند و باعث‌ تحریک‌ تبدیل‌ کلسترول‌ به‌ پرگنونولون‌ می‌شود و در بازگشت‌ سنتز تستوسترون‌ را تحریک‌ می‌کند.

رل‌ اصلی‌  FSH  هنوز روشن‌ نیست‌ ولی‌ مشخص‌ است‌ که‌ روی‌ سلولهای‌  sertoli  عمل‌ می‌کرده‌ و گامتوژنز را تحریک‌ می‌کند و سنتز و آزادسازی‌  inhibin  را سبب‌ می‌شود، استروئیدهای‌ جنسی‌ و  inhibin  با هم‌ کنترل‌ فیدبک‌ منفی‌ روی‌ ترشح‌  FSH  و  LH اعمال‌ می‌کنند.

معرفی‌ آزمایش‌، کاربرد بالینی‌:

هیپوگونادیسم‌ هیپوگونادو تروپیک‌ زمانی‌ اتفاق‌ می‌افتد که‌ نقصانی‌ در هیپوتالاموس‌ و هیپوفیز جهت‌ جلوگیری‌ از تحریک‌ گونادها وجود داشته‌ باشد. عوامل‌ ایجادکنندة‌ آن‌ شامل‌ کم‌ کاری‌ ناشی‌ از پان‌ هیپوفیزی‌ و سندروم‌های‌ هیپوتالاموس‌ است‌. کمبود  GnRh  – هیپرپرولاکتینمی‌ – سوء تغذیه‌ یا آنورکسی‌ که‌ همه‌ این‌ نارسایی‌ها سبب‌ کاهش‌ تستوسترون‌ و غلظت‌ گونادوتروپین‌ می‌شود. سندروم‌ کالمن‌ عمومی‌ترین‌ فرم‌ هیپوگونادیسم‌ هیپوگونادوتروپیک‌ است‌ که‌ باعث‌ هیپوگونادیسم‌ و کم‌ شدن‌ حس‌ بویایی‌ در مردان‌ و زنان‌ می‌شود.

هیپوگونادویسم‌ هیپرگونادوتروپیک‌ است‌ که‌ باعث‌ هیپوگونادویسم‌ و کم‌ شدن‌ حس‌ بویایی‌ در مردان‌ و زنان‌ می‌شود.

هیپرگونادیسم‌ هیپرگونادوتروپیک‌ از یک‌ نقص‌ اولیه‌ گونادی‌ سرچشمه‌ می‌گیرد بیماران‌ مبتلا به‌ نقص‌ اولیه‌ بیضه‌ها، افزایش‌  FSH و  LH  و کاهش‌ تستوسترون‌ دارند. علت‌ هیپوگونادیسم‌ اولیه‌ شامل‌ تخریب‌ بیضه‌ها، ناشی‌ از اشعه‌ – بیماری‌ – داروها و نقص‌ کروموزومی‌ و نقص‌ آنزیمی‌ در سنتز آندروژن‌هاست‌.

سن‌ نیز موثر است‌. ۲۰% مردان‌ بالای‌ ۶۰ سال‌ به‌  GnRh  پاسخ‌ می‌دهند. دو مرکز مجزای‌ فیدبکی‌ در هیپوتالاموس‌ وجود دارد.

۱- مرکز فیدبک‌ منفی‌ در پایة‌ میانی‌ هیپوتالاموس‌ و

۲- مرکز فیدبک‌ مثبت‌ در بخش‌ فوقانی‌ هیپوتالاموس‌.

اساس‌ روش‌ متداول‌:  همان‌ اساس‌ حاکم‌ بر روش‌های‌ اندازه‌گیری‌  FSH  و  LH  است‌.

روش‌ مرجع‌:  به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود.

روش‌ ارجح‌:  به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود.

روش‌های‌ دیگر:

به‌ روش‌های‌  FSH  و  LH  رجوع‌ شود. در واقع‌ در اینجا نیز همان‌  FSH  و  LH  اندازه‌گیری‌ می‌شود منتهی‌ در نمونه‌های‌ متعدد بعد از تزریق‌  GnRh  (باید  g/kg m5/2 یا ماکزیمم‌  g m100 داخل‌ عروقی‌ تزیق‌ شود).

واکنش‌ تداخلی‌:

با مصرف‌ داروهای‌ موثر در آزمایش‌  FSH  و  LH  مثل‌ کورتیکواستروئیدها و کلومیفن‌ قرص‌های‌ ضد بارداری‌ و دیگر موارد تداخل‌ ایجاد می‌شود.

ب‌) هورمونهای‌ هپیوفیزی‌

FSH  و  LH (Luteinizing Hormone) (Follicle Stimulating Hormone)

نام‌ آنالیت‌:  FSH  و  LH (Luteinizing Hormone) (Follicle Stimulating Hormone)

ساختمان‌ و متابولیسم‌:

هورمون‌های‌ گلیکوپروتیئینی‌ مترشحه‌ از هیپوفیز که‌ از دو زنجیره‌ پپتیدی‌ تشکیل‌ شده‌اند  -subunit a که‌ از ۸۹ اسید آمینه‌ که‌ ساختمان‌ مشابه‌  GH  و  LH  و  TSH  دارد و  -subunit bفعالیت‌ ایمونولوژیک‌ داخل‌ سلولی‌ است‌.

FSH  و  LH  از سلول‌های‌ بازوفیل‌ هیپوفیز قدامی‌ ترشح‌ می‌شود. باندهای‌ غیرکوالانت‌ توسط‌ این‌ سلول‌ها سنتز می‌شوند و تحت‌ کنترل‌  GnRh  هیپوتالاموس‌ هستند.

ترشح‌ بالا و پایین‌ این‌ هورمون‌ها در حقیقت‌ بستگی‌ به‌ تیتراستروئیدهای‌ در گردش‌ با مکانیزم‌ فیدبک‌ منفی‌ دارند. فعالیت‌ بیولوژیک‌  FSH  در زنان‌ القاء رشد و بلوغ‌ فولیکول‌ گراف‌ می‌باشد.

در زمان‌ پریود  FSH  یک‌ الگوی‌ سیکلیک‌ را طی‌ می‌کند که‌ بسته‌ به‌ تیتراسترادیول‌ و پروژسترون‌ است‌. مدت‌ کوتاهی‌ قبل‌ از تخمک‌ گذاری‌ یک‌ افزایش‌ قابل‌ توجه‌  FSH  وجود دارد که‌ برای‌ ردیابی‌ مراحل‌ پریود و تشخیص‌ نقص‌ کارکرد هیپوفیز روش‌ تشخیصی‌ مناسبی‌ است‌. در مردان‌ پروسه‌ سیکلیک‌ نیست‌ و توسط‌ اسپرماتوژنز تنظیم‌ می‌شود. در زنان‌ در دوران‌ نزدیک‌ منوپوز افزایش‌ تیتر موجود است‌.

این‌ هورمونهای‌ گونادوتروپیک‌ هیپوفیز قدامی‌ به‌ ترتیب‌  FSH  با وزن‌ مولکولی‌ (۳۰۰۰۰) و  LH  با وزن‌ مولکولی‌ (۳۲۰۰۰) شامل‌ ۳۰-۱۵% کربوهیدرات‌ می‌باشند که‌ شامل‌ فروکتوز – مانوز – گالاکتوز – گلوکز آمین‌ – گالاکتوز آمین‌ و اسید سیالیک‌ هستند.

subunit bها در آمینواسیدها متفاوتند.  -subunit a ایزوله‌ شده‌ فعالیت‌ بیولوژیکی‌ را سبب‌ می‌شود و  -subunit bایزوله‌ ممکن‌ است‌ فعالیت‌ بیولوژیک‌ داخلی‌ کمی‌ داشته‌ باشد اما زمانی‌ که‌ این‌ دو با هم‌ ترکیب‌ شوند فعالیت‌ به‌ حداکثر می‌رسد.

حضور  a و  bبرای‌ شناسایی‌ گیرنده‌ اختصاصی‌ مهم‌ است‌ و  b برای‌ پاسخ‌ بیولوژیکی‌ حائز اهمیت‌ است‌. آنتی‌ سرم‌ اختصاصی‌ برای‌  subunit bاساس‌ روشهای‌ ایمنولوژیک‌ را رهبری‌ می‌کند. در مردان‌  FSH  اسپرماتوژنز را تحریک‌ می‌کند و  LH  مسئول‌ تولید تستوسترون‌ توسط‌ سلولهای‌  Leydig  بیضه‌ هاست‌.

معرفی‌ آزمایش‌، کاربرد بالینی‌:

در سندروم‌ ترنر  (Turner)  برداشت‌ تخمدان‌ها و در مردان‌ برداشت‌ بیضه‌ها و  agenesis  آنورکیسم‌ (فقدان‌ بیضه‌) و بلوغ‌ دیررس‌ افزایش‌ دیده‌ می‌شود. در موارد آمنوره‌ – سیکل‌ بدون‌ تخمک‌ گذاری‌ – کم‌ کاری‌ هیپوفیز سندرم‌ (بیضه‌های‌ زنانه‌) و نئوپلاسم‌ بیضه‌ها دیده‌ می‌شود.

در سندرم‌ کلاین‌ فلتر و تومورهای‌ هیپوفیز آزاد کننده‌ گونادوتروپین‌ افزایش‌ همچنین‌ در حاملگی‌ – نقص‌ هیپوتالاموس‌ -  PCOD  تخمدان‌ سازندة‌ کیست‌ هموکروماتوز و آنمی‌ داسی‌ شکل‌ افزایش‌ دیده‌ خواهد شد.

اساس‌ روش‌ متداول‌:  اساس‌، ایمنواسی‌ با آنتی‌ بادی‌های‌ منوکلونال‌ است‌  RIA  براساس‌ ساندویچ‌

روش‌ مرجع‌:

RIA  با روش‌  sandwich  که‌ در بعضی‌ کیت‌ها آنتی‌ بادی‌ اول‌ در لوله‌ تثبیت‌ می‌شود و مولکول‌های‌ منفرد هم‌ بعنوان‌ آنتی‌ بادی‌ دوم‌ عمل‌ می‌کنند که‌ همان‌ مولکول‌ نشاندار هستند. در روش‌های‌ امروزی‌، مقدار مشخصی‌ از  FSH  و  LH  باند می‌شود. سپس‌ ید رادیوایزوتوپ‌ ۱۲۵ اضافه‌ شده‌ بعد از انکوباسیون‌ مولکول‌ نشاندار به‌ جایگاههای‌ غیراشغال‌ شده‌ متصل‌ می‌شود.

جداسازی‌ انتی‌ بادی‌ باند شده‌ از هورمون‌ آزاد معمولا با رسوب‌گیری‌ توسط‌ یک‌ آنتی‌ بادی‌ ثانویه‌ انجام‌ می‌گیرد که‌ شامل‌ یک‌ پلی‌ مر با وزن‌ مولکولی‌ بالا مثل‌ پلی‌ اتیلن‌ گلیکول‌ می‌باشد که‌ می‌تواند زمان‌ انکوباسیون‌ و رسوب‌گیری‌ را کاهش‌ دهد.

رادیواکتیویته‌ رسوب‌ باقیمانده‌ پس‌ از تخلیه‌ محلول‌ رویی‌ و با توجه‌ به‌ منحنی‌ استاندارد سنجیده‌ می‌شود.

روش‌ ارجح‌:  الکتروکمی‌لومینسانس‌.

روش‌های‌ دیگر:

بیواسی‌ – رسپتوراسی‌ و ایمنواسی‌ با شاخص‌ رادیواکتیو و غیررادیواکتیو. روش‌های‌ سریع‌ بر مبنای‌ تأثیرات‌ گونادوتروپین‌ها روی‌ تخمدان‌ موش‌ صحرایی‌ پایه‌ گذاری‌ شده‌اند که‌ غیر حساس‌ و فاقد ویژگی‌ و دقت‌ کافی‌ هستند.

روش‌ ایمنوفلوئورومتریک‌ و  ELISA  با استفاده‌ از دو آنتی‌ بادی‌ منوکلونال‌ و بر اساس‌ ساندویچ‌.

نوع‌ نمونه‌ قابل‌اندازه‌گیری‌:

سرم‌ غیرهمولیز و غیرلیپمیک‌ و غیرایکتریک‌ که‌ تا ۸ روز در دمای‌ اتاق‌ و ۲ هفته‌ در یخچال‌ و به‌ مدت‌ بیشتر در ۲۰- درجه‌ پایدار است‌ بخاطر سیکلیک‌ بودن‌ و تغییرات‌ پریودیک‌ گونادوتروپین‌ بهتر است‌ در چند سری‌ اندازه‌گیری‌ انجام‌ شود و نمونه‌ ادرار نباید در حضور مادة‌ محافظ‌ باشد و گاه‌ نمونة‌ مایع‌ آمنیوتیک‌ نیز مورد آزمایش‌ قرار می‌گیرد.

محدوده‌ طبیعی‌:

در سرم‌:

IU/L  یا  mIU/ml

مردان‌  ۴/۱۵-۴۲/۱

زنان‌  فاز فولیکولی‌        ۹/۹-۳۹/۱

فاز لوتئال‌          ۲/۹-۰۹/۱

پیک‌ تخمک‌گذاری‌       ۲/۱۷-۱۷/۶

پس‌ از یائسگی‌        ۶/۱۰۰-۳/۱۹

واکنش‌ تداخلی‌:

سایمتیدین‌ – کلومیفن‌ – لوودوپا باعث‌ افزایش‌ و کورتیکواستروئیدها – مگسترول‌ فنوتیازین‌ها، استانوزولول‌ و قرص‌ ضد بارداری‌ باعث‌ کاهش‌ در نتیجه‌ آزمایش‌ می‌شوند.

معایب‌ و فواید روش‌ حاضر:

کالیبراسیون‌ روش‌های‌ حاضر از مشکل‌ترین‌ مراحل‌ است‌. روش‌های‌ همراه‌ با آنتی‌ منوکلونال‌ بر پایه‌  IRMA  در مقابل‌  -subunit afree  اختصاصی‌تر و حساس‌تر از ایمنواسی‌های‌ پلی‌کلونال‌ هستند.

پژوهشگران به درمان قطعی هپاتیت C نزدیک شدند

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند توانسته اند با یک برنامه درمانی جدید که با استفاده از ترکیب ۵ داروی خوراکی انجام شده ، بدون اینکه عواقب جدی و مهمی برای بیمار داشته باشد موفق به مهار ویروس هپاتیت سی ( Hepatitis C ) شده اند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در حال حاضر تنها روش اثبات شده برای درمان هپاتیت c داروی نوعی ضد ویروس است که در ۵۰ درصد موارد موفق عمل می‌کند.

محققین عنوان کرده اند که روش درمانی آنها بدون اینکه عواقب جدی و مهمی را در بر داشته باشد پس از ۸ هفته به عقب زدن ویروس منجر شده است.

این تحقیقات همچنین نشان داد که در ۹۶ درصد موارد پس از ۱۲ هفته ویروس در مصرف کنندگان این داروها از بین رفته است و ۲۴ هفته پس از پایان مصرف دارو نیز آزمایش خون همچنان از سلامت بیماران سابق نشان داشته است.

نتایج تحقیقات قبلی نشان داده بود که درمان بیماری هپاتیت c در مراحل اولیه، کلید اصلی مبارزه با ویروس این بیماری است.

از نظر پزشکی اگر ویروس هپاتیت C موسوم به SVR ۲۴ پس از ۲۴ هفته در خون شناسایی نشود فرد درمان شده محسوب می شود.

یافته های جدید تفاوت زیادی را با ۹۹ درصد کشف شده در تحقیق ماه اکتبر پس از ۱۲ هفته طول درمان ندارند.

دکتر کریس کاودلی که این هفته نتایج این تحقیق را در کنفرانس انجمن اروپایی تحقیقات کبد در آمستردام ارائه خواهد داد گفت: ما خوشحالیم که روند پیشرفت همچنان پایدار و قدرتمند بوده است.

وی افزود: داده ها ۱۲ هفته طول درمان را مناسب نشان می دهند اما حتی پس از ۸ هفته نیز نتایج چشمگیر بوده است.

هپاتیت C نزدیک به ۱۷۰ میلیون نفر را در جهان آلوده کرده است که اگر درمان نشود به سیروس کبدی سرطان کبد و نیاز به پیوند کبد منجر می شود. داروهای کنونی برای درمان این بیماری نیاز به دوره ای ۲۴ تا ۴۸ هفته ای دارند.

هپاتیت C یک بیماری عفونی ویروسی است که توسط ویروس هپاتیت سی موسوم به HCV ایجاد می‌شود و یک ویروس دارای پوشش با RNA مثبت است و جزو فلاوی ویروس طبقه بندی می شود.

آلودگی به این ویروس باعث التهاب در پارانشیم کبد می‌گردد. در بیشتر موارد٬ آغاز این بیماری بدون نشانه(سمپتوم) است اما در مراحل پیشرفته‌ به‌گونه‌ سیروز کبدی و در موارد کمتر سرطان کبد بروز می‌کند.

واگیری بیماری از راه خون آلوده انجام می‌گیرد، و در بیمارانی که پیشینه بکارگیری مواد مخدر تزریقی، انتقال خون آلوده، یا خالکوبی با سوزن آلوده را دارند بیشتر دیده می‌شود. از دیگر راه‌های انتقال ارتباط جنسی است که درصد کمتری را به خود اختصاص می‌دهد.

اغلب کارسینوم در یاخته‌های کبدی پی‌آمد این هپاتیت است. درمان اصلی آن با کمک انواع اینترفرون بویژه آلفا و نیز داروی ریباویرین است. دچارشدن به این بیماری از بیشترین زمینه‌سازهای پیوند کبد در جهان به شمار می‌رود.

این تحقیق توسط موسسه تحقیقات  AbbVie  انجام شده و نتایج آن در کنفرانس انجمن اروپایی تحقیقات کبد در آمستردام ارائه شده است .

آزمایش هورمون محرک فولیکول (FSH)

آزمایش هورمون محرک فولیکول (FSH) که با نام های Follicle-stimulating Hormone, serum و Follicle-stimulating Hormone خوانده می شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، هورمون محرک فولیکول (FSH)، توسط غده هیپوفیز در مغز ساخته می شود. کنترل تولید FSH، سیستم پیچیده ای است که هورمونهای تولید شده توسط غدد تناسلی (تخمدان ها یا بیضه)، هیپوفیز و هیپوتالاموس را درگیر می کند.

● اعمال FSH (هورمون محرک فولیکولی):

در مرد : اثر بر لوله های اسپرم ساز و تحریک ساخته شدن اسپرم

در زن : اثر بر فولیکول و تحریک ترشح استروژن از آن

FSH در زنان رشد و بلوغ تخمک ها در تخمدان در فاز فولیکولی سیکل قاعدگی را تحریک می کند. FSH در مردان بیضه ها را برای تولید اسپرم بالغ تحریک می کند و همچنین تولید پروتئین های متصل به آندروژن را پیش می برد. سطوح FSH در مردان پس از بلوغ نسبتا ثابت است.

در نوزادان و کودکان، سطح FSH در مدت کوتاهی پس از تولد افزایش می یابد، سپس تا سطوح بسیار پایین افت می کند (تا ۶ ماه در پسران و ۱-۲ سال در دختران). در حدود ۶-۸ سال، سطوح FSH دوباره قبل از شروع بلوغ و توسعه ویژگی های ثانویه جنسی افزایش می یابد.

● علت درخواست تست

این تست برای ارزیابی عملکرد هیپوفیز بیمار، شامل مسائل باروری، نارسایی غدد جنسی، مسائل دوران بلوغ یا تومورهای هیپوفیز؛ هنگامی که فرد دچار مشکل حامله شدن یا دوره قاعدگی نامنظم است؛ وقتی که پزشک فکر می کند که بیمار دارای علائم اختلالات هیپوفیز یا هیپوتالاموس است یا علائم بیماری تخمدان یا بیضه دارد؛ یا هنگامی که پزشک مشکوک شود که کودک بلوغ جنسی تأخیری یا زودهنگام دارد؛ در مردان و زنان، به عنوان بخشی از اقدامات لازم برای ناباروری و اختلالات هیپوفیز یا غدد جنسی؛ هنگامی که سیکل قاعدگی زن متوقف یا نامنظم شده، برای تعیین این که آیا زن وارد دوره یائسگی شده یا نه، درخواست می شود.

● در چه شرایطی تست افزایش می یابد

در زمان یائسگی، عملکرد تخمدانها متوقف می شود و سطح FSH افزایش می یابد. افزایش سطح LH و FSH در نارسایی اولیه تخمدان دیده می شود.

در مردان، سطح بالای FSH ممکن است نشان دهنده نارسایی اولیه بیضه باشد که می تواند به علت نقص در رشد بیضه یا آسیب بیضه باشد. بلوغ زودرس در نوجوانان سطح LH و FSH را افزایش می دهد. FSH با بالا رفتن سن و در افراد سیگاری افزایش می یابد.

● در چه شرایطی تست کاهش می یابد

سطوح پایین LH و FSH در نارسایی ثانویه تخمدان دیده می شود. بلوغ دیررس در نوجوانان سطح LH و FSH را کاهش می دهد.

● تست های تکمیلی

Total estrogens, Estradiol, LH, Testosterone, Progesterone

● طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید. گاهی اوقات نمونه ادرار تصادفی جمع آوری می شود، اما به دلیل ترشح چرخه ای FSH، ممکن است جمع آوری ادرار۲۴ ساعته درخواست شود. با اندازه گیری سطوح FSH تولید شده در طی یک دوره ۲۴ ساعته، تغییرات سطح FSH که در طول روز دیده می شود، می تواند به حداقل برسد.

● تداخلات دارویی

نتایج FSH می تواند با استفاده از سایمتیدین، کلومیفن، دیژیتالیس و لوودوپا افزایش یابد. نتایج FSH می تواند با قرص های جلوگیری از بارداری، فنوتیازین ها و درمان های هورمونی کاهش یابد.

● اطلاعات تکمیلی

FSH اغلب همراه با آزمایش های دیگر (LH، تستوسترون، استرادیول و پروژسترون) در اقدامات لازم برای ناباروری در مرد و زن، هر دو مورد استفاده قرار می گیرد. سطوح FSH همچنین در بررسی بی نظمی های قاعدگی و برای کمک به تشخیص اختلالات هیپوفیز یا بیماری های مربوط به تخمدان ها یا بیضه مفید هستند. سطح FSH برای کمک به تعیین علت تعداد کم اسپرم در مردان استفاده می شود.

در کودکان، FSH و LH برای تشخیص بلوغ تأخیری و زودرس استفاده می شود.

در زنان، سطوح LH و FSH می تواند به افتراق بین نارسایی اولیه تخمدان (نارسایی خود تخمدان ها یا عدم توسعه تخمدانها) و نارسایی ثانویه تخمدان (نارسایی تخمدان ها به علت اختلالات هیپوفیز یا هیپوتالاموس) کمک کند.

● آمادگی بیمار

آمادگی خاصی لازم نیست

● زمان نمونه گیری

نمونه خانم باید در زمان های خاصی از سیکل قاعدگی جمع آوری شود.

● نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو؛ گاهی نمونه ادرار تصادفی، یا ادرار ۲۴ ساعته

● تغییرات FSH در سیکل قاعدگی و اختلالات آن در ناباروری

در ابتدای سیکل قاعدگی (که با خونریزی همراه است) غدة آدنوهیپوفیز، هورمون‌هایLH [1] و FSH[2] را ترشح می‌کند. FSH با تأثیر بر سلول‌های گرانولوزای فولیکول‌ها، گامتوژنزیس را برای تکامل فولیکول‌ها و تولید اووسیت تحریک می‌کند.

ترشح FSH تحت کنترل دو کمپلکس پروتئینی به نام اکتیوین[۳] وInhibin است. اکتیوین باعث تحریک و Inhibin سبب مهار ترشح FSH می‌شود. در زنان این دو ترکیب از تخمدان، غدة هیپوفیز و جفت ترشح می‌شوند.

در ابتدای فاز فولیکولار با تأثیر FSH روی سلول‌های گرانولوزای فولیکول‌ها، تولید Inhibin B افزایش می‌یابد. همزمان با افزایش Inhibin B، FSH در انتهای فاز فولیکولار کاهش می‌یابد و زمانى که تخمک آزاد مى‌شود میزان هورمون FSH کاهش بیشتری پیدا می‌کند (در این مرحله به احتمال زیاد Inhibin A مترشحه از جسم زرد نیز نقش دارد)، اما اگر تخمکى آزاد نشود، میزان این هورمون همچنان بالا ‌مانده، احتمالاً هیپوفیز تلاش مى‌کند تا تخمدان را به این آزادسازى تخمک تحریک کند.

در انتهای فاز لوتئال، جسم زرد تحلیل رفته، تولید استروژن و پروژسترون کاهش و در نتیجه FSH افزایش مختصری می‌یابد (که به نظر می‌رسد نقش مهمی در آغاز سیکل بعدی داشته باشد). کاهش استروژن و پروژسترون (به ویژه استرادیول) در ابتدای سیکل قاعدگی سبب می‌شود اثر مهارکنندة ترشح FSH حذف و یک پیک افزایش FSH در روز سوم قاعدگی ایجاد شود.

وقتی قطر فولیکول‌ها به حدود ۱۰-۸ میلی‌متر می‌رسد (روز ۷- ۵ سیکل) تولید استروژن‌ها به ویژه استرادیول به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد که به نوبة خود باعث رشد بیشتر فولیکول شده و از طرف دیگر موجب رشد و نمو لایة اندومتر رحم نیز می‌گردد. در ابتدا افزایش اندک در مقدار استروژن، مانع از ترشح بیشتر LH و FSH می‌شود، اما هرچه فولیکول به بلوغ نزدیک‌تر می‌شود، مقدار ترشح استروژن نیز بیشتر می‌شود.

پاسخ آدنوهیپوفیز به میزان بالای استروژن (در فاصلة روزهای ۱۲ تا ۱۳ سیکل قاعدگی) افزایش ترشح LH است که این کار را از طریق فیدبک مثبت بر هیپوتالاموس و افزایش ترشح GnRH[4] انجام می‌دهد. مکانیسم این تغییر فیدبک از منفی به مثبت تحت تأثیر استرادیول ناشناخته است.

همزمان با نزدیک شدن به حوالی دورة یائسگی،‌ تخمدان‌ها شروع به مقاومت در برابر هورمون FSH کرده و در نتیجه غدة هیپوفیز، FSH بیشتری تولید می‌کند تا سطح استروژن را بالا نگه دارد؛ این حالت سبب بی‌نظمی سیکل قاعدگی شده و خونریزی‌های شدید و غیر قابل پیش‌بینی در طول پریودها رخ خواهد داد.

عدم وجود پریود در یک سال و سطح FSH بالای ۳۰ تا ۴۰ mIU/mL نمایانگر آغاز دوران یائسگی است.

با توجه به اینکه میزان FSH در حوالی دورة یائسگی پر افت و خیز است، تنها یک نتیجة آزمایش FSHبرای تشخیص یائسگی کافی نیست. هورمون FSH در زنانى که ذخیرة تخمک در تخمدان آنها کم است نیز افزایش می یابد.

افزایش پایدار FSH نشانة آن است که فیدبک منفی نرمالی که از تخمدان صادر می‌شود وجود ندارد و در نتیجه LH و FSH افزایش می‌یابند. این یافته در یائسگی طبیعی است اما در سنین باروری غیر طبیعی بوده و نشانة موارد زیر است:

۱- یائسگی زودرس که به آن نارسایی زودهنگام تخمدان نیز گفته می‌شود

۲- اختلال مادرزادی در تشکیل گونادها مثل سندرم ترنر

۳- برداشت تخمدان‌ها[۵] به روش جراحی یا اشعه

۴- سندرم سویر: زنانی با کاریوتایپ مردانه (XY) که مبتلا به نارسایی تخمدان هستند.

۵- سندرم شیهان (که نام دیگر آن سندرم سیموندزاست) و در آن به دلیل تشکیل لختة خون در عروق خونرسان به هیپوفیز، غدة مذکور نکروزه شده و از بین می‌رود و در نتیجه فرد به کم‌کاری ثانویه گونادی مبتلا می‌شود. این اختلال یکی از عوارض بارداری است که در اثر خونریزی زیاد در هنگام زایمان و یا DIC[10] ایجاد می‌شود.

۶- بعضی از انواع هایپرپلازی مادرزادی غدة آدرنال.

کاهش FSH نشانه‌ای از نقص در عملکرد تخمدان‌ها است که به آن هیپوگونادیسم می‌گویند. علامت اصلی کاهش FSH توقف خونریزی قاعدگی یا آمنوره است. وضعیت‌هایی که سبب کاهش ترشح LH می‌شوند عبارتند از:

۱- سندرم کالمن : یک اختلال ژنتیکی که با اختلال بویایی و هیپوگونادیسم همراه است

۲- مهار هیپوتالاموس

۳- کم‌کاری هیپوفیز

۴- اختلالات غذا خوردن : این اختلالات با عادات غیرطبیعی در غذا خوردن مشخص و در بزرگسالان به دو صورت مشاهده می‌شود: اختلال بی‌اشتهایی عصبی و اختلال پرخوری عصبی

۵- Female athlete triad : این اختلال ترکیبی از سه وضعیت اختلال در غذا خوردن، آمنوره و پوکی استخوان است که در بعضی زنان ورزشکار دیده می‌شود

۶- افزایش پرولاکتین خون

۷- فقدان ترشح گونادوتروپین‌ها

۸- سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

۹- مصرف ماری جوآنا که باعث مهار ترشح GnRH می‌شود.

۱۰- Gonadal suppression therapy: شامل دو دسته ترکیبات دارویی است که عبارتند از:

الف) GnRH antagonist: ترکیبات مشابه GnRH هستند که در اتصال به گیرنده‌های GnRH با هورمون فوق رقابت کرده و در نتیجه جلو فعالیت آن را می‌گیرند، مثل: ترکیبات تزریقی داخل عضلانی (Abarelix) و یا ترکیبات تزریقی داخل جلدی (Cetrorelix and Ganirelix)

ب) GnRH agonist (downregulation): این ترکیبات مشابه GnRH هستند و در ابتدا باعث افزایش گونادوتروپین‌ها می‌شوند ولی از آنجا که اتصال آنها به گیرنده‌های GnRH به سرعت از بین نمی‌رود تقریباً بعد از ۱۰ روز سبب کاهش گونادوتروپین‌ها می‌شوند (مثل: لوپرولید، بوزرلین، نفارلین، هیسترلین، وانتاس، گوزرلین و دزولورلین.

چگونه می توانیم خون اهدا کنیم ؟

برای اینکه یک فرد بتواند خون خود را اهدا کند لازم است واجد شرایط خاصی باشد که بواسطه آن ؛اهدای خون؛ نه برای سلامتی بدن فرد اهداء کننده عوارضی داشته باشد ونه برای فردی که قرار است خون به او تزریق گردد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  اهدا کننده باید درشرایط خوب و در وضعیت سلامت باشد. همچنین وضعیت روحی داوطلب در هنگام اهدای خون خیلی مهم است و باید از این نظر آمادگی لازم جهت اهدای خون را داشته باشد.

پزشک مرکز خون گیری، پیش از اهدای خون، داوطلبان را بررسی می کند. این بررسی شامل مصاحبه پزشکی در باره سوابق سلامتی، رفتارهای فردی و انجام یک معاینه مختصر می باشد. در صورتی که فرد تمامی شرایط لازم برای اهدای خون را داشته باشد می تواند خون اهدا کند.

●  شرایط عمومی اهدای خون به قرار زیر هستند:

۱ – ارائه کارت شناسایی عکس دار توسط داوطلب اهداخون

۲-حداقل سن ۱۷ سال و حداکثر ۶۵ سال.چنانچه اولین نوبت اهدا خون می باشد حداکثرسن جهت اهدا

۶۰ سال است .

۳-حداقل وزن ۵۰کیلو گرم.

۴-رعایت فاصله زمانی حداقل ۸ هفته بین دو نوبت اهدای خون؛با این شرط که دفعات اهدا ی خون از ۴ بار در سال تجاوز ننماید.البته بهتر است آقایان با فواصل ۳ ماهه ؛و خانمها با فواصل ۴ ماهه نسبت به اهدای خون اقدام نمایند.

۵- تندرستی ؛بدان معنی که علاوه بر احساس سلامتی؛توانایی انجام فعالیتهای معمول زندگی خود را داشته باشید.خوب است بدانید ؛که در رابطه با اهدای خون؛حتی یک فرد دیابتی یا مبتلا به پرفشاری خون ؛که بیماری وی تحت کنترل و در سیر درمان قرار داشته باشد نیز تندرست محسوب می شود.

-اهداکنندگان طی ۶-۴ ساعت قبل از اهدای خون ،غذامیل کرده باشند.

- اهداکنندگان مراجعه به دندانپزشکی نداشته باشند.

- اهداکنندگام مبتلا به سرماخوردگی یاگلودردنباشند.

- اهداکنندگان طی یکسال گذشته بستری در بیمارستان یاجراحی نداشته باشند.

-اهداکنندگان طی یکسال گذشته تزریق خون ،واکسیناسیون یاتزریق هورمون رشدنداشته باشند.

درصورتیکه اهداکنندگان از دارویی استفاده می کنند دررابطه با مواردزیرباپزشک مشورت کنند:

*چه دارویی وبه چه علت مصرف کرده اید؟

*آیادوره کامل دارورامصرف کرده اید؟

*چه زمانی مصرف دارو به پایان رسیده است؟

*آیاآسپرین یاداروی حاوی آسپرین مصرف کرده اید؟چه زمانی ؟

*آیاداروهای آنتی بیوتیک خوراکی یاتزریقی مصرف نموده اید؟

-اهداکنندگان طی یکسال گذشته حجامت ،خالکوبی ،الکترولیزطب سوزنی یاسوراخ کردن گوش یا آندوسکوپی نداشته باشند.

-در صورتیکه مبتلا به بیماری خاص مثل قلبی -عروقی -مغزی -نخاعی -گوارش -تیروئید-خونی -متابولیک -کلیوی -ریوب -اتوایمیون -

دیابت -روماتیسم -تب روماتیسمی واختلالات انعقادی می باشیدباپزشک مشورت فرمائید.

- درصورتیکه طی یکسال گذشته سفربه مناطق مالاریاخیزداشته ایدبمدت یک سال از اهدای خون معاف می باشید.

-اهداکنندگانی که طی ۱۲ماه گذشته تشخیص سوزاک یاسیفلیس برای آنها گذاشته شده است از اهدای خون بمدت ۱۲ ماه معاف هستند.

-درصورتیکه رفتارهای مخاطره آمیزداشته اید(روابط جنسی پرخطر-اعتیادتزریقی -اقامت درزندان )باپزشک مشورت نمائید.

●  درصورت وجود سابقه موارد زیر حتماً پزشک انتقال خون را در جریان قرار دهید :

- آلرژیها: تب یونجه و . . . .

- مصرف دارو

- سابقه بیماریهای قلبی و عروقی ـ ریوی ـ کلیوی ـ کبدی

- سابقه تزریق خون و فرآورده های آن

- سابقه غش ـ صرع ـ تشنج

- سابقه اعتیاد به مواد مخدر تزریقی

- سابقه اعمال جراحی

- سابقه رفتارهای پر خطر (تماس جنسی خارج از چارچوب خانواده)

- سابقه خالکوبی ـ حجامت ـ تاتو

- سابقه زردی یا یرقان در خود و خانواده

- مسافرت به مناطق آندمیک مالاریا

همراه داشتن اصل کارت شناسایی (کارت ملی، شناسنامه و یا گواهینامه) الزامیست

●  مراحل اهدای خون

۱- ثبت نام: شامل ثبت مشخصات فردی شما نظیر نام,سن,ملیت,آدرس و…

۲-غربالگری پزشکی: شامل مصاحبه پزشک و انجام معاینات ساده(اندازه گیری وزن,فشار خون,نبض و درجه حرارت بدن) با هدف تایید صلاحیت پزشکی شما برای اهدای خون.

دراینجا پرسش هایی از طرف پزشک,در مورد تاریخچه سلامتی و بیماری های قبلی شما مطرح می شود که پاسخگویی دقیق و صحیح به این سئوالات , منجر به ارتقای سلامت خون های اهدایی و حفظ سلامت خود شما , در حین اهدای خون خواهد گردید.

۳- آزمایشات کم خونی و غلظت خون: با نظر پزشک مستقر در واحد اهدای خون,آزمایشات ساده ای برای اندازه گیری هموگلوبین خون شما و همچنین غلظت آن انجام می گیرد.

۴- خودحذفی: در این مرحله شما از طریق مطالعه جزوات ویژه خود حذفی وراهنمایی های پزشک معاینه,از مواردی که سلامت خون و فرآورده های خونی را به خطر می اندازد مطلع خواهید شد تا در صورت هرگونه شکی در مورد سلامت خونتان,از اهدای خون انصراف نمایید.

۵- خونگیری : شامل استریل کردن ناحیه چین آرنج می باشد. کل مرحله خونگیری از زمان خوابیدن شما روی تخت تا خارج کردن سوزن خونگیری , حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می کشد.

۶- نیرو بخشی : شامل دقایقی استراحت همراه با مراقبت کادر پزشکی ازشما و پذیرایی مختصر با آب میوه و شیرینی است.

●  توصیه های پس از اهدای خون

اهدا کننده گرامی, اکنون شما به جامعه نیکو کاران و ایثار گران همیار سازمان انتقال خون ایران پیوسته اید. کسب فیض معنوی ,اجر اخروی و تقویت روحیه نوعدوستی را به شما تبریک می گوییم.خواهشمند است برای حفظ سلامتی خود به توصیه های پزشکان و کارشناسان ما توجه کنید:

• بعد از اهدای خون به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بر روی تخت خونگیری استراحت کنید . به راهنمایی های کارشناسان ما توجه داشته , قبل از اجازه ایشان از تخت خونگیری بلند نشده و محل خونگیری را ترک نکنید.

• به هنگام بلند شدن, از تخت بعنوان تکیه گاه استفاده نکنید و با تکیه بر دستی که از طریق آن خون اهدا کرده اید بلند نشوید. همکار ما برای بلند کردن شما از روی تخت به شما کمک می کند.

• بعد از استراحت, پذیرایی مختصری با شربت و شیرینی انجام می شود که اولاً با تطابق بدن شما با حجم خونی که اهدا کرده اید کمک می کند و دوم آنکه بعد از اهدای خون, باعث توقف بیشتر شما برای دقایقی دیگر , در محل خونگیری می شود . که زمانی مناسب برای مراقبت های پزشکی و انتقال توصیه های بهداشتی توسط کارشناسان ما به شما فراهم می سازد.

• بعد از اهدای خون می توانید بلافاصله به کار و زندگی روزمره خود برگردید و حتی می توانید فعالیتهای بدنی روزانه , نظیر پیاده روی را نیز انجام دهید. منوط به آنکه تا ۲۴ ساعت به دستی کع از طریق آن خونگیر یانجام شده است, فشار وارد نکنید و از انجام کارهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین بپرهیزید , تا ناحیه سوزن دچار کبودی و یا خونریزی نشود.

• تا ۲۴ ساعت اقدام به انجام ورزش (بغیر از پیاده روی) و تمرینات بدنی سنگین نکنید.

• در صورتیکه خلبان وخدمه پروازی هواپیماهای مسافری ،خلبانان وخدمه پروازی جنگی ،رانندگان جرثقیل وکلیه وسایط نقلیه سنگین وغواصان ،کسانیکه درآتش نشانی کارمی کنند ،ورزشکارانی که ورزش سنگین وحرفه ای انجام می دهند ،افرادیکه از نردبان بالا میروند یا

درساختمانهای مرتفع روی داربست کارمی کنند،رانندگان قطاروکوهنوردان بایدحداقل ۲۴-۱۲ ساعت بین اهدای خون و برگشت به کار وشغل شان فاصله باشد.

• تا چند ساعت, برچسبی را که در محل ورود سوزن خونگیری زده شده است بر ندارید .

• در طی ۲۴ ساعت آینده و بویژه ۲ ساعت اول , مایعات بیشتری صرف کنید.

• بعد از اهدای خون , مصرف اضافی هیچ گونه مواد غذایی مکمل و مقوی ضرورت ندارد, و حجم و سلولهای خون شما بطور خودکار جایگزین می شود. بهر حال در صورتی که تمایل دارید سلولهای خونی شما سریعتر جبران شود, مصرف محدود قرص های حاوی ترکیبات آهن و ویتامین ث در طی روزهای بعد از اهدای خون , با مجوز پزشک مستقر در واحد اهئای خون و با میزانی که ایشان تعیین می کند, بلامانع است. باید دانست که حجم مایع خون اهدایی شما در طی ۲۴ ساعت , و تعداد گلبولهای قرمز خون شما نیز حداکثر در عرض ۲-۴ هفته , توسط بدن شما جبران می شود.

• اگر سیگاری هستید , حداقل تا یک ساعت پس از اهدای خون سیگار نکشید.

• ممکن است بعداً مقداری کبود شدگی جزئی در ناحیه ورود سوزن ایجاد شود , که بدلیل جمع شدن اندکی خون, در بافت های اطراف محل خونگیری می باشد . جای نگرانی نیست چون این کبودی در عرض ۲-۳ روز ,خودبخود بر طرف خواهد گردید .

• اگر از محل خونگیری , هر گونه خونریزی مشاهده گردید, کافی است دست خود را بالا نگه داشته و به کمک یک گاز استریل و یا پارچه های تمیز و با نیروی برآمدگی گوشتی کف دست خود به آن فشار آورید , تا خونریزی متوقف شود. در صورت ادامه یافتن خونریزی , به پایگاه اهدا خون مراجعه کنید.

• اگر در طی روز یا روزهای بعد, در ناحیه ورود سوزن خونگیری دردی احساس کردید, در صورت نیاز می توانید مسکن های معمولی نظیر استامینوفن و یا بروفن استفاده کنید( بروفن با با شکم خالی مصرف نکنید). اگر درد شدید بود به پایگاه انتقال خون مراجعه کنید.

• اگر در طی ۲ هفته پس از اهدای خون ,‌دچار هر نوع بیماری عفونی شدید, حتماً به پایگاه انتقال خون اطلاع دهید.شاید لازم باشد تا از ورود خون اهدایی شما به چرخه مصرف خون جلوگیری شده و یا آزمایشات تکمیلی بطور رایگان توسط سازمان انتقال خون بر روی خون شما انجام شود.

• اگر در طی ۶ ماه پس از اهدا خون, دچار یرقان و یا هر نوع بیماری عفونی منتقله از راه خون و تماس جنسی نظیر ایدز, سیفلیس و… شدید , حتماً پایگاه انتقال خون را در جریان قرار دهید.

• عده ای از اهدا کنندگان , در مورد کاهش وزن بواسطه اهدای خون سئوال می کنند.باید دانست که با اهدای خون, تا نیم کیلو گرم از وزن بدن بطور موقت کم می شود که مربوط به حجم خون اهدا شده است و این کاهش خفیف وزن م بلافاصله با مصرف آبمیوه و شیرینی و یا مصرف غذا در همان روز جبران می شود.

• بر روی خون اهدایی شما به طور روتین آزمایشاتی با هدف ردیابی بیماری های منتقله از راه خون , نظیر ایدز, هپاتیت,سیفلیس و… نیز تعیین گروه خونی انجام می شود , و نتیجه حاصله , در قالب کارت خون , به آدرس شما ارسال می شود. اطفاً در مراجعه های بعدی خود به پایگاه های اهدای خون, کارت خون قبلی خود را بهمراه بیاوریدو در صورتی که به هر دلیلی کارت خون به دست شما نرسید,حتماً با پایگاه اهدای خون تماس بگیرید, تا رد صورت لزوم, کارت المثنی صادر شود.

●  انواع اهدا خون

۱ – اهدا خون غیرخودی (آلوژنیک )

انواع اهداکنندگان اهدا خون غیرخودی (آلوژنیک ) :

الف – اهداکنندگان پولی : این افراد در ازای دریافت پول خون اهدا می نمایند . از آنجاییکه این افراد ممکنست به خاطر دریافت پول به سوالات مربوط به رفتارها وسلامت خود پاسخ صحیح ندهند نمی توانند بعنوان منبع تامین خون سالم معرفی شوند.

ب – اهداکننده جایگزین/فامیلی:این افراد در زمانی که خون آنها مورد نیز یکی از اعضاء خانواده یا آشنایان می باشد خون اهدا می نمایند .این افراد ممکنست به خاطر تحت فشار بودن از طرف اعضای خانواده ویا نگرانی برای خود بیمار به سوالات پاسخ صحیح ندهندوباعث انتقال آلودگی به فرد گیرنده خون شوند.  همچنین بستگان بیمار نیازمند به خون ممکن است افرادی را با پرداخت پول تشویق به اهدای خون به جای خود نمایند .

ج – اهداکنندگان داوطلب : این افراد به صورت کاملا داوطلبانه وبدون در نظر گرفتن پاداش مادی خون خود را اهدا می نمایند .

انگیزه اصلی این افراد کمک به دیگران است . دلایل اندکی جهت پنهان کردن اطلاعات مربوط به آن بخش از سلامت و روش زندگی فرد که آنهارا برای اهدای خون به طور موقت نامناسب می نماید دارند وخون سالمتری را می توانند اهدا کنند.

اهداکنندگان داوطلب به سه گروه تقسیم می شوند :

- اهداکننده بار اول : اهداکننده ای است که برای اولین بار به مراکز اهدای خون مراجعه کرده وسابقه هیچگونه اهدای خونی ندارد .

- اهداکننده با سابقه : به اهداکننده ای اطلاق می شود که سابقه اهدای خون را دارد ولی از آخرین باری که اهدای خون نموده بیش از یکسال می گذرد . این تعریف در بر گیرنده اهداکنندگانی است که در سال کمتر از ۲ بار خون اهدا می نمایند.

- اهداکننده مستمر : اهداکننده ای که سالانه حداقل دو بار خون اهدا می کند.

●  توصیه های پیش از اهدای خون

شب را خوب بخوابید.

صبحانه یا ناهار کافی بخورید. قبل از اهدای خون یک غذای مناسب بخورید و میزان آب بیشتری نسبت به روزهای گذشته میل کنید. اگر ممکن است از خوردن آسپرین به مدت ۴۸ ساعت قبل از اهدا خودداری فرمایید.

برای جایگزینی مایعی که با اهدای خون از بدنتان خارج می‌شود، مایعات اضافی بنوشید. در عین حال از خوردن نوشیدنی‌هایی مانند چای، قهوه و نوشابه‌های کافئین‌دار که ادرار آور هستند، پرهیز کنید.

غذاهای غنی از آهن مانند گوشت قرمز، مرغ، ماهی و جگر بخورید. لوبیا، غلات غنی‌شده با آهن، آجیل و برگه میوه ها مثل کشمش و آلو نیز مناسب هستند.

از غذاهای چرب اجتناب کنید، زیرا چربی‌های وارد شده به خون ممکن است نتیجه آزمایش‌هایی را که از لحاظ بیماری‌های عفونی بر روی خون انجام می‌شود، تحت تاثیر قرار دهند و در صورت عدم امکان انجام این آزمایش‌ها، ممکن است خون اهدایی دور ریخته شود.

روز اهدای خون لباسی بپوشید که آستین آن را بتوان را به راحتی بالای آرنج جمع کرد.

●  توصیه های بعد از اهدای خون:

توصیه می شود پس از اهدای خون به مدت ۱۵ دقیقه در محل خونگیری استراحت نمایید و نوشیدنی و مواد خوراکی را که در اختیار شما قرار می گیرد، میل نمایید.

مراقب محل خون گیری روی بازوی خود باشید و حداقل تا ۴ ساعت به پوششی که کارشناس خون گیری بر روی بازوی شما قرار داده، دست نزنید.

به دستی که از آن خون گرفته شده است فشار وارد نرده و حداقل تا ۴ ساعت پس از آن با آن دست بار سنگین بلند نکنید.

چند ساعت بعد از اهدای خون آب و مایعات بیشتری نسبت به قبل بنوشید.

بعد از اهدای خون غذای سالمی میل کنید. سعی کنید از غذاهای مغذی و غنی از آهن بیشتری استفاده کنید. غذاهایی مانند: انواع گوشت قرمز، مرغ، ماهی وحبوبات.

برای نیم الی یک ساعت بعد از اهدای خون سیگار نکشید.

اگر در محل اهدای خون خود (بازو) خون ریزی وجود دارد، دست خود را ۳ تا ۵ دقیقه بالا بگیرید و فشار دهید.

اگر حالت غش یا گیجی دارید به صورتی بنشینید که سر شما بین زانوهایتان قرار گیرید و یا به نحوی دراز بکشید که سر شما پایین تر از بدنتان قرار بگیرد.

روزتان را به آرامی بگذرانید. شما می توانید به فعالیت های روزمره خود بعد از نیم ساعت بپردازید اما فعالیت اضافه انجام نداده و از انجام کارها و فعالیت های ورزشی سنگین در آن روز بپرهیزید.

اگر بعد از اهدای خون حال خوبی نداشتید، می توانید با مرکز انتقال خون محل خود تماس بگیرید و با پزشک یا پرستار حاضر در مرکز مشاوره کنید.

ممکن است پس از اهدای خون، کبودی مختصری در ناحیه ورود سوزن ایجاد شود که به علت جمع شدن اندک خون در بافت های اطراف محل خون گیری است. این کبودی ظرف یکی دو روز برطرف شده و جای هیچ گونه نگرانی ندارد.

تزریق پلاکت

فروردین ۱۹, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

پلاکت عمل مهمی در هموستاز طبیعی دارد و بدون آن بیمار خونریزی می کند برای بیماران دچار کاهش پلاکت و یا اختلال عمل پلاکت ، تزریق پلاکت می تواند در جلوگیری از خونریزی موثر باشد. سابقه درمانی استفاده از پلاکت به حدود ۵۰ سال قبل برمی گردد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  خون مایعی لزج است که بخشی از آن را مایعی به نام پلاسما و بخش دیگری را عناصر جامد معلق در پلاسما تشکیل می‌دهد. بخش جامد خون شامل ، اریتروسیتها (گویچه‌های قرمز خون) و لوکوسیتها یا گویچه‌های سفید خون و پلاکتهاست. پلاکتها در عمل انعقاد خون نقش دارند و در جلوگیری از خونریزی رگها بوسیله تشکیل توده پلاکتی و کمک به ترمیم جدار عروق می‌باشد. گلبولهای سفید با عمل فاگوسیتوز در عمل ایمنی نقش دارند.

گلبولهای قرمز در تبادل گازهای تنفسی نقش دارند. پلاکتهای خونی یا پلاکتها ، عناصر پلاسمایی هستند به شکل کروی یا تخم مرغی که ۲ تا ۵ میکرون قطر دارند. پلاکتهای انسان و پستانداران فاقد هسته هستند و به همین دلیل بیشتر محققین آنها را تشکیلات غیر سلولی می‌پندارند. تعداد پلاکتها در خون انسان ۲۰۰ هزار تا ۴۰۰ هزار در هر میلیکمتر مکعب است که این تعداد نیز در طول شبانه روز دارای نوساناتی است.

ساختمان پلاکتها

پلاکتها اجسام کروی یا بیضوی کوچکی به قطر ۴ – ۲ میکرون هستند که از قطعه قطعه شدن سیتوپلاسم سلولهای بزرگی به نام مگاکاریوسیت در مغز استخوان حاصل می‌شود. پلاکتها فاقد هسته هستند و با وجود این چون در مهره داران پست سلولهای هسته‌داری به نام ترومبوسیت معادل پلاکتها می‌باشند پلاکتها را ترومبوسیت نیز می‌نامند. عمر متوسط پلاکتها ۱۱ – ۸ روز است.هر پلاکت توسط غشایی غنی از گلیکوپروتئین محصورشده و بررسیها بیانگر وجود آنتی ژنهای گروههای خونی در غشای پلاکتها می‌باشد.

در نمونه‌های خونی رنگ آمیزی شده پلاکتها دارای یک ناحیه محیطی به رنگ آبی روشن به نام هیالومر و یک ناحیه بنفش مرکزی به نام گرانولومر می‌باشند.ناحیه هیالومر حاوی دسته‌ای از میکروتوبولها در زیر غشا و تعدادی میکروفیلامنت میباشد.

اجزای اسکلت موجود در ناحیه هیالومر به تغییر شکل پلاکت و ترشح محتویات گرانولهای آن کمک می‌کند. گرانولها حاوی یون کلسیم ، سروتونین ، فیبرینوژن ، فاکتور رشد مشتق از پلاکت و پروتئینهای دخیل در انعقاد خون می‌باشند.

عوامل موثر بر تعداد پلاکتها

تعداد پلاکتها در خون محیطی در روز زیاد و در شب کاهش می‌یابد این امر احتمالا به میزان کار و استراحت بستگی دارد. پس از کار سنگین بدنی تعداد پلاکتها در خون انسان ۳ تا ۵ برابر بیشتر می‌شود.

منشا تشکیل پلاکتها

در مغز استخوان سلولهایی به نام سلولهای مادر یا ریشه‌ای چند ظرفیتی وجود دارد که دو نوع سلول از آنها جدا می‌شود. سلولهای رده لنفوئیدی که لنفوسیتهای B و T را می‌سازد و سلولهای رده میلوئیدی که این سلولها از آن جهت که در محیط کشت قادر به تشکیل کلنی هستند به نام واحدهای کلنی ساز (CFU) شناخته می‌شوند و یک دسته از سلولهای کلنی ساز که رده مگاکاریوسیتی را می‌سازد (CFU-Meg) و در نهایت پلاکتها را بوجود می‌آورند.

عملکرد پلاکتهای خون

پلاکتهای خون در خونروش به سرعت شکسته شده و عاملهایی را که در انعقاد نقش داشته و موادی را که باعث انقباض لخته می‌شوند و به درون پلاسما آزاد می‌کنند. از شکسته شدن پلاکتها ماده‌ای به نام سروتونین (۵- هیدروکسی تریپتامین) به خون آزاد می‌شود این ماده خاصیت انقباض رگی را دارد. بنابراین پلاکتها نه فقط از طریق هموار کردن انعقاد خون بلکه از طریق انقباض رگی نیز از خونروش جلوگیری می‌کنند.

انعقاد خون

انعقاد خون عملی است که برای جلوگیری از اتلاف خون در هنگام ایجاد زخم صورت می‌گیرد. خون در محل بریدگی منعقد می‌شود و سدی را پدید می‌آورد که مانع خروج خون می‌شود. حتی زمانی که خون در داخل بدن نیز از درون رگها خارج شود، منعقد می‌شود. عمل انعقاد شامل تشکیل لخته است که از مایع خون که در این حالت به آن سرم گفته می‌شود جدا می‌شود. لخته خون شامل یک شبکه تور مانند است که سلولهای خون بخصوص گلبولهای قرمز و پلاکتها به این شبکه‌ها می‌چسبند.

در بدن این رشته‌ها از پروتئین مخصوصی به نام فیبرین تشکیل شده‌اند. فیبرین که پروتئینی نامحلول است از پروتئین دیگری به نام فیبرینوژن درست می‌شود که در پلاسما محلول است. در پلاسما پروتئین دیگری به نام پروترومبین وجود دارد که به کمک ویتامین K در کبد ساخته می‌شود.

پروترومبین در اثر ماده فعال کننده‌ای که در هنگام انعقاد خون بوجود می‌آید به ترومبین تبدیل می‌شود و وجود یون کلسیم نیز برای این تبدیل لازم است. ماده فعال کننده پروترومبین از سلولهای مجروح بدن و بویژه پلاکتهای صدمه دیده آزاد می‌شود. ترومبین حاصل با یک عمل آنزیمی فیبرینوژن را به فیبرین تبدیل می‌کند.

تعداد پلاکت کم:

ترومبوسیتوپنی(شمارش پلاکت کمتر از ۱۵۰۰۰۰) یکی از شایعترین مشکلات بیماران بستری در بیمارستان است.رویکرد تشخیصی اولیه به ترومبوسیتوپنی .. تقسیم علل آن به
۱- موارد ناشی از کاهش تولید پلاکت ها
۲- افزایش تخریب آنها در محیط
۳- افزایش sequestration آنها
۴-کاهش پلاکت رقتی ناشی از تزریق خون

کاهش تولید پلاکت :

مشخصه این نوع کاهش پلاکت… کاهش یا فقدان مگا کا ریوسیت ها در آسپیره یا بیوپسی مغز استخوان است. درمان حمایتی برای بیماران مبتلا به تمام انواع کاهش پلاکت ناشی از کاستی در تولید.. بخصوص آنهائی که تحت شیمی درمانی القائی یا نگاهدارنده برای بیماریهای بدخیم هستند.. تزریق پلاکت است.

اطلاعات بدست آمده از چندین مطالعه ثابت کرده که آستانه ۱۰۰۰۰ برای بیمارانی که تابلوی نسبتا بدون عارضه ای دارند. یعنی بدون تب,عفونت خون,خونریزی, هم بی خطر و هم مناسب است.در صورت بروز عوارض یا در شرایطی که بیمار می خواهد تحت عمل قرار گیرد.. اگر تعداد پلاکت از ۲۰۰۰۰ کمتر شود انتقال پلاکت بطور پیشگیرانه انجام میشود.

افزایش sequestration آنها:

در شرایطی که طحال بزرگ شده است.. باعث احتباس پلاکت در اون عضو میشه ونتیجتا پلاکت ها کاهش پیدا میکند. بطوری که تعداد پلاکت ها به ۵۰ هزار تا ۱۰۰ هزار میرسد… و بندرت به کمتر از اون میرسد. برای درمان هم .. اینکه طحال را برداریم یا نه… بستگی به بیماری بیمار دارد… و قضاوت بر حسب مورد فرق میکند.

افزایش تخریب پلاکتها در محیط:

افزایش تخریب محیطی پلاکتها( به علت مکانیسم های ایمونولوژیک یا غیر ایمونولوژیک) عموما باعث کاهش پلاکت ها میشود.

کاهش پلاکت خود ایمن میتواند خود را بصورت یک اختلال ایمنی اولیه منحصرا بر علیه پلاکت ها.. یا بصورت عارضه ثانوی یک بیماری خود ایمن دیگر .. نظیر لوپوس اریتماتوی سیستمیک نشان دهد.
یکی از نشانه های خوب برای تشخیص کاهش پلاکت بعلت این مورد… افزایش پلاکت های رتیکوله است. کاهش پلاکت در اینمورد میتواند خیلی شدید باشد.. اما حتی با پلاکت های ۱۰۰۰ یا ۲۰۰۰ هم خونریزی خطیر یا مرگ در اثر آن نادر است .

اختلالات پلاکتها

کاهش تعداد پلاکتها را ترومبوسیتوپنی می‌نامند که با اختلالات انعقادی همراه می‌باشد. در بیماری پورپورای ترومبوسیتوپنیک که کاهش تعداد پلاکتها همراه با شکنندگی عروق می‌باشد باعث پیدایش لکه‌های آبی تا سیاه در سطح بدن می‌شود .

اگر چه پلاکت در طی سالها از قبل مصرف می شده است. ولی چگونگی مصرف آن موجب اختلاف نظر فراوان شده است .

نگهداری و زنجیره انتقال پلاکت :

تا سال ۱۹۶۰ میلادی( ۱۳۳۹ هجری شمسی ) پلاکت در دسترس پزشکان بجز در خون تازه نبود.
بیماران تحت شیمی درمانی اغلب در نتیجه خونریزی شدید ناشی از کمبود پلاکت فوت می کردند. علت اشکال در تهیه پلاکت عبارت است از:

- تجمع پلاکتی در موقع تهیه پلاکت
- آلودگی پلاکت در موقع جداسازی پلاکت و پلاسما از خون کامل
- اشکال در نگهداری پلاکت بدون میکروب در حرارت اطاق بوده است

اختراع کیسه پلاستیکی با کیسه های پلاستیکی متصل به آن ،جداسازی پلاکت را بدون آلودگی امکان پذیر ساخت و بالاخره ساخت تکان دهنده های دائمی پلاکت نگهداری آنرا تا ۵ روز در حرارت اطاق میسر ساخت.

کیسه های محتوی پلاکت اجازه عبور اکسیژن و خروج گاز کربنیک از جدار کیسه را میدهد و حدودا پلاکت باقیمانده یک واحد خون در ۵٠ سی سی پلاسما غوطه ور است و هر کیسه حدود ۵۵ صدم تا هشت دهم در ۱۰ بتوان یازده عدد پلاکت دارد.

موارد استعمال تزریق پلاکت :

اگر چه در بالین بیمار بیشتر تزریق پلاکت در تأمین پلاکت بیماران خونی شیمی درمانی شده به کار می رود ولی پلاکت در طب بالینی موارد استعمال متعددی دارد.

١- کاهش پلاکت ، شیمی درمانی ، آپلازی مغز استخوان ، میلو دیسپلازی ارثی و اکتسابی ، بیماری ایدز .

٢- افزایش مصرف پلاکت مانند : پورپورای ترمبوسیتوپنی ایدیوپاتیک (ITP) ، انعقاد منتشر داخلی عروقی ( DIC) ترمبوتیک ترمبوستوپنیک پورپورا ( TTP) ، بزرگی طحال ، ایدز ، عفونت منتشر ( SEPSIS ) وکاردیوپولموناری بای پاس ( در همه این موارد بطور اورژانس و کم اثر)

٣- اختلال عمل پلاکت : اختلالات مادرزادی ، عمل پلاکت – اختلال عمل پلاکت در اعمال قلبی عروقی ، اختلال عمل پلاکت به علت داروها

به طور کلی شایع ترین و قدیمی ترین موارد مصرف پلاکت در بیمار تحت شیمی درمانی و بیمار دچار کم خونی آپلاستیک می باشد موارد استعمال جدیدتر عبارت است از عمل باز قلب و جراحی فوری در آن ها که دارو های ضد پلاکت مصرف کرده اند

از طرف دیگر در TTP ممکن است تزریق پلاکت حال عمومی بیمار را بدتر کند و در آن ها که به علت تزریق هپارین دچار ترمبوسیتوپنی شده اند نیز تزریق پلاکت موجب بدتر شدن علائم می شود.

توصیه : در آن ها که خونریزی ندارند و فقط تپش پورپورا در پوست دارند تزریق پلاکت ضروری نیست . در آن ها که خونریزی مخاطی دارند ( پورپورای مرطوب) تزریق پلاکت ضروری است در این موقع سطح پلاکت بیمار معمولا بین ۵ هزار تا ده هزار است.

تب بالاتر از ٣٨ یا لزوم جراحی کوچک میزان پلاکت ، ضروری را به ٢٠ هزار در میکرو لیتر افزایش میدهد.

در آن ها که آسپرین مصرف کرده اند میزان پلاکت قبل از عمل جراحی عمومی باید حدود ۵٠ هزار در میکرو لیتر باشد.

وجود گلبول های سفید و گلبول قرمز نا خواسته در کیسه پلاکت موجب عکس العمل به تزریق پلاکت می شود. پلاکت ها از نظر آنتی ژن گلبول قرمز در نظر گرفته می شوند اشخاص دارای RH منفی باید گروه پلاکتی RH منفی دریافت کنند تزریق پلاکت با صافی پلاکت ویا تحت اشعه اولترا ویوله Ultrviolet قرار دادن پلاکت موجب کاهش آلوایمونیزاسیون و کاهش مقاومت به تزریق پلاکت میشود.

موارد لزوم تزریق پلاکت :

موارد لزوم تزریق پلاکت خونریزی بر اثر ترمبوسیتوپنی و یا اختلال عمل پلاکتی ( ترمبو سیتوپنی ) می باشند.

بیماری های انعقاد منتشر داخل عروقی ، عفونت خونی (سپسیس ) تب ، طحال بزرگ ، آلو ایمونیزاسیون و اتو آنتی بادی همگی در موثر بودن پلاکت تزریق شده تاثیر دارند و میزان پلاکت بیمار را پس از تزریق کاهش میدهند .

برای تزریق پلاکت نیازی به انجام تست کراس ماچ نیست ولی سازگاری از نظر سیستم ABO و Rh باید وجود داشته باشد که البته سازگاری ABO مهمتر از Rh میباشد زیرا Ag های Rh روی پلاکتها معمولا وجود ندارند. در مورد گلبولهای قرمز گلبول قرمز فردی با گروه AB گیرنده عمومی است ولی پلاسما و پلاکت چنین فردی دهنده عمومی است زیرا Ab ضد هیچ Ag را ندارد..

تزریق پلاکت در موارد کاهش پلاکت که به دنبال حالات زیر اتفاق میافتد انجام میشود:

۱- ترومبوسیتوپنی به دنبال بدخیمی، شیمی درمانی و کاهش تولید پلاکت

۲- DIC که منجر به شکستن و مصرف زیاد پلاکتها میشود.

۳- ITP : ترومبوسیتوپنی ایدیوپاتیک پورپورا که یک اختلال اتوایمیون میباشد در این بیماری حتی پلاکت تزریقی هم توسط سیستم ایمنی فرد تخریب میشود و بنابراین تزریق پلاکت راه درمان مناسبی نیست.

۴- اسپلنومگالی، داروها و sepsis.

سال ۱۳۹۱ در جهان علوم پزشکی چه گذشت ؟

فروردین ۷, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار علمی پزشکی, تاریخ پزشکی, مشروح اخبار

سال ۱۳۹۱ شمسی همچون دیگر سالها در ایران و جهان اتفاقات مهمی در رابطه با علوم بهداشتی و سلامت روی داد . جهان در سال ۱۳۹۱ شمسی به نقاط عطف‌ مهم و کلیدی در عرصه سلامت  دست یافت که بسیاری از آنها تحقیقاتی بوده است و تعدادی نیز بهداشتی که مطمئنا موفقیت های بهداشتی حاصل کار گروهی و دسته جمعی در سطح یک کشور بوده است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اخبار مربوط به تولید ترکیبات دارویی جدید ، ریشه کنی بعضی بیماری ها در نقاط خاصی از جهان ، انجام جراحی های موفقیت آمیز خاص در سطح کشور ایران ، ساخت تجهیزات پیشرفته پزشکی در کشور وتولید داروهای نو ترکیبی داخلی و بسیاری از اخبار مهم دیگر پزشکی کشور ایران آنقدر مهم و افتخار آمیز بوده است که ناکامی وزارت بهداشت در اجرای طرح پزشک خانواده شهری را کمرنگ کند .

در زیر به بررسی مهمترین اخبار و رویدادهای پزشکی ایران و جهان می پردازیم :

●    مهم‌ترین رویدادهای بهداشتی در سال ۱۳۹۱ در سطح جهان :

- از جمله موفقیت های جهانی  در عرصه بهداشت عمومی می‌توان به ریشه‌کن شدن فلج اطفال در هند و دستیابی به اهداف توسعه هزاره در زمینه تامین آب شرب سالم اشاره کرد.

- دولت‌های مختلف، تصمیمات مهمی را در جهت مبارزه با تجارت غیرقانونی محصولات دخانی، کنترل بیماری‌های غیرواگیر و انجام مطالعات بیشتر روی ویروس آنفلوآنزای H5N1  اتخاذ کردند.

- سازمان جهانی بهداشت،  در سال ۱۳۹۱ کشورهای جهان را به سرمایه‌گذاری در عرصه آزمایش و ردیابی موارد ابتلا به مالاریا تشویق کرده است.

- در سال ۱۳۹۱ شمسی جدیدترین آمار سازمان جهانی بهداشت با تاکید بر رشد آمار مبتلایان به فشار خون بالا و دیابت، تولد ۱۵ میلیون نوزاد زودرس در هر سال و در عین حال پیشرفت کلی و سریع در زمینه نجات شمار بیشتری از کودکان از چنگال بیماری‌ها و مرگ، منتشر شد.

- در سایر دستورالعمل‌ها و توصیه‌های بهداشتی بین‌المللی نشان داده شد که چطور می‌توان از اطلاعات آب و هوایی برای حفاظت از سلامت عمومی استفاده کرد و چطور می‌توان اطمینان یافت که مبتلایان به مشکلات و اختلالات روانی به مراقبت‌های بهداشتی مناسب دست خواهند یافت.

- همچنین در روز جهانی سلامت بر روش‌هایی به منظور اطمینان از بهبود سلامت دوران سالمندی تاکید شد. در مجمع جهانی بهداشت سال ۱۳۹۱  نیز تصمیمات حائز اهمیتی در زمینه موضوعاتی شامل تغذیه، نوجوانی، بارداری و اعمال اصلاحاتی در سازمان جهانی بهداشت اتخاذ شد.

- هند رکورد اولین سال بدون فلج اطفال را ثبت کرد. نام کشور هند که زمانی مرکز جهانی فلج اطفال بود، از فهرست کشورهایی که آمار بالای انتقال فعال ویروس فلج اطفال را دارند، حذف شد. در حال حاضر فقط سه کشور افغانستان، نیجریه و پاکستان بالاترین آمار آلودگی به ویروس را دارند. موفقیت هند در زمینه مقابله با این ویروس ثابت می‌کند که جلوگیری از انتقال آن حتی در آلوده‌ترین نواحی نیز امکان‌پذیر است.

- درک بهتر از مطالعات انجام شده روی ویروس آنفلوآنزای H5N1 ، سازمان جهانی بهداشت کارشناسان جهانی را گرد هم آورد تا درباره توقف یا ادامه تحقیقات برای درک بهتر از نحوه فعالیت و انتقال ویروس H5N1 (آنفلوآنزای پرندگان) تصمیم‌گیری کنند چون این دغدغه همواره وجود داشته که نتایج این تحقیقات ممکن است علیه بشریت مورد استفاده قرار گیرد، لذا سازمان جهانی بهداشت توصیه‌های فنی را در اختیار کشورهای جهان درباره امنیت زیستی و اطلاعات مربوط به چگونگی استفاده از این نتایج، تحقیقات برای حفاظت بهتر از سلامت انسان‌ها، قرار دارد.

- دستیابی به اهداف توسعه هزاره در زمینه دستیابی به آب شرب سالم در روز ششم ماه مارس، در سال ۱۳۹۱  سازمان جهانی بهداشت و یونیسف اعلام کردند که جهان به هدف خود برای کاهش تعداد افرادی که به آب شرب سالم دسترسی ندارد، رسید.

- موضوع روز جهانی بهداشت  نیز رعایت اصول بهداشتی برای افزودن به طول عمر افراد تعیین شد. موضوع این روز سالمندی و سلامت نامیده شد و پیش‌بینی شد که برای اولین بار ظرف چند سال آینده جمعیت افراد بالای ۶۰ سال در جهان از کودکان زیر پنج سال فراتر خواهد رفت.

- در روز جهانی مالاریا نیز سازمان جهانی بهداشت بر ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری در بخش‌های آزمایش، ردیابی و درمان برای مقابله با این بیماری تاکید کرد. آمارهای اخیر حاکیست امروزه سیستم‌های نظارت بر شیوع مالاریا یک دهم کل آمار جهانی موارد ابتلا به این بیماری را تشخیص می‌دهند.

- در گزارش سالانه سازمان جهانی بهداشت همچنین تاکید شد که هر سال حدود ۱۵ میلیون نوزاد زودرس در جهان متولد می‌شوند.

- طبق گزارش سال۱۳۹۱ آمار سلامت جهانی که در ۱۶ ماه مه ۲۰۱۲ منتشر شد،‌ آمار ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر بویژه فشار خون بالا و دیابت رو به افزایش است که هر دو از عوامل موثر در بروز بیماری‌های قلبی و سایر امراض مزمن هستند. رشد این آمار به ویژه در کشورهای کم درآمد و در حال توسعه مشاهده می‌شود.

- در سال ۱۳۹۱ همچنین در شصت و پنجمین مجمع جهانی سلامت که ۲۶ ماه مه  ۲۰۱۲ برگزار شد اجرای اقدامات جدید بین‌المللی در زمینه پوشش دهی مسائل مهم بهداشتی جهانی برای مقابله با بیماری‌های غیرواگیر، اختلالات روانی، تغذیه، ریشه‌کنی فلج اطفال و موارد دیگر و روند اصلاح سازمان جهانی بهداشت از سوی کشورهای مختلف پذیرفته شد.

•  دیگر موضوعات و رویدادهای مهم بهداشتی و پزشکی در سال ۱۳۹۱ به طور فهرست‌وار عبارتند از:

- مقابله با بی‌توجهی و سهل‌انگاری در مورد مبتلایان به اختلالات روانی.

- ارائه اولین دستورالعمل کارآمد برای استفاده از داروهای ایدز برای افرادی که تست ایدز در آنها منفی است اما با وجود سالم بودن در معرض خطر ابتلا به این عفونت هستند.

- تلاش برای توقف شیوع ابولا در اوگاندا.

- پیشرفت جهانی در زمینه کاهش نرخ جهانی مرگ و میر کودکان.

- ارائه اطلس سلامت و تغییرات جوی.

- موافقت کشورها در زمینه ارائه چارچوبی برای کنترل بیماری‌های غیرواگیر.

- توافق بر سر یک معاهده بین‌المللی جدید در جهت مبارزه با تجارت غیر قانونی محصولات دخانی.

در سال ۱۳۹۱ شمسی همچنین خبر تولید ترکیبات دارویی مختلفی برای مقابله با انواع بیماری‌های خطرناک منتشر شد که از جمله آنها می‌توان به تولید داروی جدید برای درمان سرطان پیشرفته پروستات، تولید آنتی اکسیدان جدید برای مقابله با اختلالات چشمی و استفاده از هورمون گیاهی برای درمان آنفلوآنزا اشاره کرد .

●    مهم‌ترین رویدادهای علوم پزشکی در سال ۱۳۹۱ در سطح جهان

سال ۱۳۹۱ یادآوری لحظات بزرگی در دنیای علوم و مخصوصا علم پزشکی بوده است . که یادآوری مهمترین اخبار حوزه علوم پزشکی در سال ۱۳۹۱ در سطح ایران و جهان خالی از لطف نیست :

- سلولهای بنیادی در تخمدان انسان شناسایی شد که نشان‌دهنده تولید تخمکهای جدید در طول زندگی یک زن است. این یافته‌ها می‌تواند در آینده درمانهای لقاح خارج رحمی را ارتقا بخشد.

- مرکز سرن اعلام کرد که نتایج تکان‌دهنده سال گذشته در مورد امکان سفر سریعتر نوترینوها نسبت به سرعت نور احتمالا در اثر یک کابل فیبر نوری معیوب بوده است.

- زیست‌شناسان سنتزی دریافتند که شش مولکول دیگر بجز دی‌ان‌ای می‌توانند اطلاعات ژنتیکی را ذخیره و منتقل کنند.

- فیزیکدانان ذرات در پی کشف احتمالی ذره گریزان بوزون هیگز توسط دانشمندان مرکز سرن تیتر تمام اخبار جهان را به خود اختصاص دادند. این ذره گریزان که بنظر می‌رسد جرم تمام ذرات ابتدایی را تامین کرده، با بررسی ضایعات چندین تریلیون برخورد بین ذرات پروتون در آشکارسازهای اطلس و CMS در برخورددهنده بزرگ هادرونی شناسایی شد. این کشف ۵۰ سال پس از پیش‌بینی وجود این ذره توسط پیتر هیگز بدست آمده است.

- کاوشگر کنجکاوی ناسا در یکی از جاه‌طلبانه‌ترین و پیچیده‌ترین فرودهای فضایی تاکنون در سطح مریخ قرار گرفت. و به نتایجی جالب در رابطه با احتمال وجود حیات در کره مریخ دست یافت. اولین تحلیل از خاک مریخ توسط کاوشگر کنجکاوی نشانگر یک ترکیب کربنی اسرارآمیز بود. و سپس نشانه های وجود یخ و حیات اولیه در مریخ کشف شد .

- یخ قطب شمال تا کمترین سطح آن در تاریخ کاهش یافت و اگر این کاهش ادامه داشته باشد، تا دهه ۲۰۵۰ تابستانهای قطب می‌تواند برای اولین بار در سه میلیون سال گذشته بدون یخ باشد.

- توفان سندی به ساحل شرق آمریکا اصابت کرده که منجر به ویرانی و قطع برق گسترده و فرو رفتن بخشهای عظیمی از شهر نیویورک در آب شد. اخبار رسیده نشان می دهد که جهان در سال ۱۳۹۲ با بدتر شدن تغییرات آب‌وهوایی با سیلها و افزایش دمای بیشتر روبرو خواهد شد.

●    مهم‌ترین رویدادهای علوم پزشکی در سال ۱۳۹۱ در کشور ایران :

براساس رتبه بندی جهانی کشور ایران در ۱۰ سال گذشته از رتبه ۵۱ به رتبه ۲۶ پزشکی در دنیا صعود کرده است که این نشان دهنده روند صعودی کشورمان در علم پزشکی است.

-   موفقیت پزشکان ایرانی در انجام جراحی های بزرگ

- جراحی موفقیت آمیز قلب جنین در رحم مادر از افتخارات غرور آفرین پزشکان و متخصصان ایرانی در سال ۹۱ بود که در این عمل جراحی پزشکان ایرانی موفق شدند قلب یک جنین هفت ماهه را در درون رحم مادر جراحی کنند .این جنین دارای تنگی شدید دریچه قلب بود، از این رو قلب وی باید تا قبل از ۲۷ تا ۲۹ هفتگی جنینی جراحی می شد.

پزشکان پس از تشخیص این بیماری، با استفاده از روش سونوگرافی، سوزنی را از راه شکم مادر وارد محوطه رشد جنین کردند و از سر این سوزن بالونی را وارد دریچه قلب جنین کرده و با استفاده از این بالون تنگی شدید دریچه قلب جنین را رفع کردند.

-   انجام عمل موفقیت آمیز جایگزینی بخشی از روده بزرگ به جای مری

با تلاش متخصصان گروه جراحی قفسه سینه دانشگاه علوم پزشکی مشهد عمل جایگزینی بخشی از روده بزرگ به جای مری با موفقیت انجام شد.

این عمل بر روی یک بیمار ۵۶ ساله انجام شد . این بیمار سه سال قبل به دلیل سرطان مری تحت شیمی درمانی و جراحی قرار گرفته و دچار عود مجدد در باقیمانده معده در قفسه سینه شده بود. حال این بیمار با این جراحی موفقیت آمیز روبه بهبودی است .

-  انجام نخستین پیوند دست در خاورمیانه توسط پزشکان ایرانی

این پیوند دست در بیمارستان فوق تخصصی جراحی پلاستیک ۱۵ خرداد وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با موفقیت انجام شد.

تیم پزشکی پس از شش ساعت عمل جراحی اعلام کرد که شریان ها، عصب و سایر نسوج دست را پیوند زده و این عمل موفقیت آمیز بوده است.

-   عمل جراحی مایوتومی مری به روش لاپاروسکوپیک در کودکان

امسال نخستین عمل جراحی مایوتومی مری به روش لاپاروسکوپیک در کودکان در بیمارستان میلاد تهران با موفقیت انجام شد. این عمل جراحی از جدید ترین روش های درمانی است .

هم اکنون در ۲۵ استان کشور مرکز جراحی قلب وجود دارد که در هشت مرکز آن پیوند قلب انجام می شود . ایران هم اکنون جزو ۱۰ کشور برتر جهان در زمینه عمل قلب است .

-   ساخت و تولید داروهای جدید

با توجه به پیشرفت های ایجاد شده در صنعت داروسازی کشور، برای اولین بار در تاریخ داروسازی ایران، داروهای نو ترکیبی همچون سینووکس (برای بیماران ام اس )، اینترفرون بتا، گاما و آلفا ( برای بیماران خاص ) و اینترفرون پگنیله ( برای مبتلایان به هپاتیتc ) توسط متخصصان داخلی ساخته و وارد بازار شده است.

در واقع ساخت نخستین داروی نو ترکیب انسانی به نام گاما اینترفرون ( گاما ایمونکس) سرآغاز ورود ایران به عرصه تولید داروهای نوترکیب به عنوان سومین کشور تولیدکننده این دارو پس از آلمان و آمریکاست وبدین ترتیب ایران قادر خواهد بود به تولید صنعتی این دارو در سطح بین المللی برسد و انحصار تولید این دارو را بشکند .

-   تولید داروی ایرانی برای پیشگیری و بهبود بیماری ایدز

این دارو نیز حاصل تلاش محققان ایرانی است. این دارو سیستم دفاعی بدن فرد مبتلا را در برابر عوارض عفونی بیماری ایدز تقویت می کند.

-    ساخت نوعی ترکیب دارویی گیاهی برای درمان ام اس

محققان ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نوعی ترکیب دارویی گیاهی برای درمان بیماری ام .اس (M .S) ساختند. این مکمل گیاهی به صورت شربت و از روغن گیاهان خاصی تهیه شده است .استفاده از این ترکیب دارویی برای بیماران ام اس بی خطر است و عوارضی جانبی به همراه ندارد .

-    ساخت داروی ضد سرطان «تاکسوتئر»

این دارو توسط محققان پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی دانشگاه شهید بهشتی در مقیاس آزمایشگاهی تولید شد.

دوسه تاکسل ( با نام تجاری تاکسوتنر) یکی از پرمصرف ترین، گران قیمت ترین و پرکاربردترین داروهای مورد استفاده در کنترل و درمان سرطان هایی نظیر تخمدان، پروستات، سینه و ریه است.در حال حاضر مواد اولیه این دارو در کشورهای فرانسه، سوئیس وآمریکا تولید می شود.

-   رونمایی از چهار ماده اولیه دارویی در دانشگاه علوم پزشکی تهران

رونمایی از این چهار ماده دارویی نیز موفقیتی بزرگ برای کشور به شمار می آید. این چهار ماده اولیه دارویی شامل بوسنتان برای ساخت داروهای جدید فشار خون و ریوی است .

انوکساپارین برای ساخت داروهای درمان مشکلات انعقادی ، ارلوتین و گرانیست برای ساخت داروهای شیمی درمانی است.

-   رونمایی از هشت داروی بیولوژیک راهبردی (نوترکیب جدید) وهشت کیت آزمایشگاهی

این داروها برای درمان سرطان سینه، پروستات، بیماری های خونی و نازایی کاربرد دارد.

-   ساخت و تولید نخستین نانوداروی تزریقی ضدسرطان خاورمیانه

این نانو دارو با نام تجاری سینا دوکسوزوم یکی از اقدامات مهم محققان کشورمان درسال جاری بوده است . این نانو دارو نوعی آنتی بیوتیک قابل استفاده در انواع سرطان ناحیه شکمی است.

سینا دوکسوزوم مشابه داروی خارجی داکسیل داروی شیمی درمانی تزریقی است که هم اکنون تولید این دارو در انحصار یک شرکت آمریکایی است .

-  ابداع روش های جدید درمانی در کشور

پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد برای نخستین بار در کشور دستگاه انتقال انواع مایعات درعمل های جراحی بسته و باز اورولوژی ساخت .

در عمل های اورولوژی به روش بسته ، به منظور افزایش دید جراح و رقیق شدن خونریزی ها ،مایعی باید در مسیر جراحی تزریق شود که این اقدام با فشار دستی و به وسیله سرم نمکی توسط کمک جراح انجام می شد ولی با استفاده از این دستگاه جدید ، امکان تزریق مایعات به صورت خودکار و با توجه به پارامترهای مشخص امکان پذیر شده است.

-  راه اندازی دستگاهی دقیق برای تشخیص سرطان در کشور

امسال با راه اندازی دستگاه پت سی تی در بیمارستان مسیح دانشوری، ایران به دستگاهی دقیق برای تشخیص سرطان مجهز شد.

تا قبل از این بسیاری از بیماران برای تشخیص سرطان به خارج از کشور اعزام و متحمل هزینه های گزافی می شدند .

-  ارایه روشی نوین برای درمان بدخیمی های چشمی

امسال محققان ایرانی برای نخستین بار در کشور روش نوینی برای درمان بدخیمی های سطح چشم ارایه کردند. در حال حاضر ضایعات بدخیم ملتحمه از بیماری های نسبتا شایع چشم در کشوراست . هم اکنون با استفاده از قطره « اینترفرون آلفا ۲ بی » در بیمارستان خاتم الانبیا (ص) به درمان بدخیمی سطح چشم، بدون عمل جراحی اقدام می شود .

-   تولید دهان شویه از عصاره گل محمدی

پژوهشگران ایرانی از عصاره گل محمدی ، دهان شویه ای تولید کردند که در التیام آفت دهانی بسیار موثر است .بر اساس تحقیقات انجام شده مصرف این دهان شویه در کوتاه مدت موجب ترمیم زخم های ناشی از آفت دهانی و کاهش درد و سوزش آن می شود .

-  موفقیت در ساخت تجهیزات پیشرفته پزشکی

ساخت دستگاه سامانه راهبری جراحی هوشمند یکی دیگر از موفقیت های ایران در تولید تجهیزات پزشکی است . سامانه راهبری جراحی هوشمند به جراح کمک می کند تا در حین عمل جراحی موقعیت ابزار خود را با دقت بسیار بالا روی نقاط آناتومیکی بدن مشاهده کند. به این ترتیب این سامانه می تواند نقش مهمی در افزایش دقت و کیفیت عمل های جراحی پیچیده و خطرناک ایفا کند .

-   ساخت دستگاه ثابت کننده قلب (اختاپوس) در ایران

متخصصان ایرانی امسال دستگاه ثابت کننده قلب (اختاپوس) را در کشور ساختند و بدین ترتیب انحصار ساخت این دستگاه در جهان شکسته شد. دستگاه ثابت کننده قلب که در عمل های جراحی کرونر قلب، کاربرد زیادی دارد تاکنون تنها در کشور آمریکا ساخته می شد.

حتی بو کردن روغن زیتون می تواند به کاهش وزن کمک کند

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج یک بررسی نشان داده است که مصرف روغن زیتون موجب ایجاد حس سیری در انسان می شود بر اساس این مطالعات حتی بو کردن روغن زیتون نیز تاثیر مشابهی دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  روغن زیتون روغنی است که در صورت درست استفاده کردن، به کاهش وزن کمک شایانی می‌کند.

جالب است که بدانید جایگزین کردن روغن زیتون به جای روغن‌های اشباع شده در غذای روزانه حتی بدون تغییر در فعالیت بدنی و رژیم غذایی می‌تواند تاثیر قابل ملاحظه‌ای در کاهش وزن و توده چربی بدن داشته باشد.

مصرف غذاهای کم چرب موجب کاهش وزن می شود و دستکم مانع از بروز افزایش وزن می شود.

اما از آنجا که این غذاها کالری کمتری دارند افراد سعی می کنند با مصرف بیشتر غذا بر احساس سیر نشدن غلبه کنند.

اکنون یک مطالعه جدید نشان می دهد چگونه روغن و چربی های طبیعی حس کردن احساس سیری را پس از خوردن غذا تنظیم می کنند.

محققان دانشگاه موشن آلمان و وین اتریش چهار چربی و روغن مختلف از چربی گوشت، چربی کره، روغن کلزا و روغن زیتون را مورد بررسی قرار دادند.

طی یک دوره سه ماهه داوطلبان این بررسی به عنوان مکملی برای رژیم غذایی طبیعی خود، هر روز ماست کم چرب غنی از این یکی از این چربی ها را مصرف کردند. در این بین روغن زیتون بیشتری تاثیر را ایجاد احساس سیری داشت.

افرادی که از روغن زیتون استفاده کرده بودند در جریان خونشان غلظت بیشتری از هورمون سیری سروتونین داشتند. آنها ماست دارای روغن زیتون را بسیار سیرکننده می دانستند.

طی این دوره هیچ یک از اعضای این گروه دچار افزایش چربی در بدن و همچنین افزایش وزن نشدند.

این یافته ها نشان داد بوی روغن زیتون نیز می تواند سیری را تنظیم کند.

لازم به یادآوری است که روغن زیتون برای هیچ‌کس مضر نیست و همگان می‌توانند از مصرف آن لذت برده و به بدن خود تمامی زیبایی آن را هدیه دهند اما در موارد نادر، مصرف بیش از حد روغن زیتون می‌تواند سبب اسهال خفیف شود. همچنین میوه تازه و یاقوتی آن می‌تواند معده را سست کرده و به استفراغ منجر شود.

زهر ” زنبورهای عسل ” در مقابله با ایدز موثر است

پژوهشگران علوم پزشکی در امریکا می گویند نتایج بررسی های صورت گرفته موفق به کشف یک سم ضد ویروس شداه اند که به میزان قابل توجهی در از بین بردن ویروس ایدز موثر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، محققین می گویند مشکلی که از بین بردن ویروس ایدز را دشوار می کند، اندازه بسیار کوچک این ویروس است، چرا که اندازه ویروس ایدز چندین برابر کوچکتر از اندازه سلول های خونی انسان است و این ویژگی به ویروس خرابکار ایدز امکان می دهد به راحتی به گلبول های سفید حمله کرده و آنها را از بین ببرد.

این یکی از دلایل مهمی است که متخصصان همیشه به دنبال یافتن منابع غیرمعمول جهت مبارزه با این بیماری هستند. این بار یکی از غیرمعمول ترین منابعی که پزشکان از آن برای مقابله با ایدز استفاده کرده اند زهر «زنبورهای عسل» است.

متخصصان دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن در نمونه های آزمایشگاهی، متوجه نقش موثر زهر زنبورعسل در از بین بردن ویروس ایدز شده اند که این ترکیب فعال یک پیتید سمی موسوم به «ملیتین» است.

از بین بردن ویروس ایدز کار راحتی نیست بویژه اینکه آنها بسیار ریز و در حال جابه جایی هستند و نیز یک پوشش محافظ دیگر به دور خود دارند که این امر از بین بردن آنها را بسیار سخت تر می کند.

با این حال کارشناسان با استفاده از تکنیک های پزشکی جدید تحویل دارو می توانند ماده ملیتین را مستقیما وارد ویروس ایدز کنند. ماده ملیتین با نفوذ به روزنه های ویروس ایدز باعث از هم گسیختگی اجزا و جدار ویروس از هم شده و آنرا خلع سلاح می کند.

در واقع در این مکانیسم به ویژگی اصلی فیزیکی ویروس حمله می شود و فرصت هرگونه مقاومتی را از این ویروس می گیرد.

اتحادیه اروپا آزمایش مواد سمی آرایشی روی حیوانات را متوقف کرد

پس از ۱۳ سال پیگیری سازمانهای حامی حقوق حیوانات ،  هفته گذشته اتحادیه اروپا قانونی مبنی بر ممنوعیت انجام آزمایش لوازم آرایشی روی حیوانات را تصویب کرد. بنابراین قانون، شرکت های تولید کننده لوازم آرایشی نباید محصولاتی را که مواد آن روی حیوانات آزمایش شده را به بازار عرضه کنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اعتراضات جهانی نسبت به آزمایشات لوازم آرایشی روی حیوانات همواره کمپین ها و اعتراضات گوناگونی در سراسر جهان نسبت به آزمایش های بی رحمانه لوازم آرایشی روی حیوانات وجود داشته است، به طوری که ممنوعیت اخیر تولید این محصولات در اتحادیه اروپا بر اثر فشارهای این گروه ها بوده است.

این آزمایش ها شامل تست مسمومیت های عمومی، حساسیت چشم و پوست و جهش زایی می شود. آمارها نشان می دهد که کشورهای فرانسه و انگلیس هنوز هم از سرمداران آزمایشات حیوانی در جهان به شمار می روند. در آمریکا هم که بزرگ ترین شرکت های تولید کننده  لوازم آرایشی دنیا در آن حضور دارند، آزمایش مواد آرایشی روی حیوانات امری رایج است، به طوری که شرکت L’Oreal، بزرگترین شرکت تولید کننده لوازم آرایشی دنیا نسبت به ممنوعیت فروش لوازم آرایشی که روی حیوانات تست شده اند اعتراض کرد.

سالانه حدود ۳۸ هزار حیوان در کشورهای عضو اتحادیه اروپا تحت آزمایش مواد آرایشی قرار می گیرند. بسیاری از محصولات آرایشی قبل از تولید نهایی، روی چشم، بینی، دهان و دستگاه گوارشی حیوانات آزمایش می شوند تا پزشک ها واکنش های آلرژی زا و غیره را متوجه شوند. حیواناتی که در این آزمایش ها مورد استفاده قرار می گیرند، یا کور شده و در نهایت در اثر خفگی تلف می شوند.

آزمایش لوازم آرایشی و زیبایی روی پوست حیوانات همواره با مناقشات فراوانی روبرو بوده است. گرچه روش های جایگزین بسیاری وجود دارد اما بسیاری از شرکت های بزرگ تولید لوازم آرایشی و بهداشتی، آزمایشات ایمنی مواد خود را به طرز بیرحمانه ای روی حیوانات انجام می دهند.

تست لوازم آرایشی روی حیوانات نوعی سوء استفاده از آن ها است که به قصد اطمینان از اثر بخشی و ضد حساسیت بودن لوازم آرایشی در انسان انجام می شوند. به خاطر آسیب هایی که به حیوانات آزمایشی وارد می شود، سال هاست فعالان حقوق حیوانات با شرکت های تولید کننده این لوازم مبارزه کرده اند، اما به خاطر نفوذ این شرکت ها در دولت های اروپایی و آمریکا به موفقیت چندانی دست نیافته اند.

اگر چه روش های جایگزین بسیاری بوجود آمده اند اما بسیاری از کارخانه های آمریکایی تولید کننده لوازم آرایشی مانندUnilever، Clorox، Church& Dwight ،Johnson & Johnson و دیگران به مسموم کردن و آسیب زدن به حیوانات در تست های آزمایشگاهی ادامه می دهند.

حیواناتی مانند موش، خوکچه هندی و بویژه خرگوش به زور مواد شیمیایی زیادی را می بلعند یا بو می کنند و یا روی صورت و چشم آن ها تزریق می شوند.

اعتیاد میمون ها، تغییر شکل صورت گربه ها و سگ ها، نابینایی خرگوش ها، ایجاد تومورهایی به بزرگی بدن خود موش و غیره نتیجه بسیاری از این آزمایش های غیر انسانی است.

به گزارش سازمان حمایت از رفتار اخلاقی با حیوانات ، بیش از ۷ هزار ماده شیمیایی در لوازم آرایشی استفاده می شود و در حالی که اتحادیه اروپا آزمایش بیش از ۴۰۰ ماده شیمیایی روی حیوانات را ممنوع کرده، اما آمریکا تنها ۱۴ مورد را محدود کرده است.

مقادیر بسیاری از پودرهای صورت، انواع رنگ مو گاهی اوقات برای آزمایش سمی نبودن آن ها به خورد حیوانات داده می شود.

به بسیاری ازشرکت های مهم تولید لوازم آرایشی از حیوانات استفاده می کنند تا امنیت محصولات خود را آزمایش کنند.

تست هایی که در آزمایشگاه های این شرکت ها انجام می شوند برای حیوانات بسیار دردناک بوده و در بسیاری از موارد منجر به مرگ آن ها می شود. حتی اگر حیوانات در این شرایط سخت تلف نشوند، بی مصرف بوده و توسط مسئولان آزمایشگاه ها تلف می شوند. گفته می شود سالانه حدود ۲۵ میلیون حیوان تنها در آمریکا در تست های آزمایشگاهی تلف می شوند.

تمام حیوانات از میمون گرفته تا موش آزمایشگاهی در انواع تست های لوازم آرایشی مورد استفاده قرار می گیرند. برای مثال سایه چشم و دیگر انواع آرایش های چشم روی چشم خرگوش ها انجام می شود تا میزان حساسیت مواد به پلک چشم های حساس آزمایش شود که در بسیاری از موارد به کوری خرگوش منجر خواهد شد.

در گذشته آزمایش های این چنینی روی حیوانات تا حدودی قابل توجیه بود زیرا در برخی از موارد، مواد مسموم باعث نابینایی و یا حتی مرگ برخی مصرف کننده ها می شد. اما در این دوره و با وجود بسیاری از راه های جایگزین اعمال چنین آزمایش هایی به هیچ عنوان قابل توجیه نیست.

تخمین زده می شود تنها در سال ۲۰۱۰، ۲٫۵ میلیون حیوان در فرانسه در تست های آرایشی مورد استفاده قرار گرفتند.

لازم است مصرف کننده ها محصولاتی را که از حیوانات در آزمایش های خود استفاده می کنند را تحریم کنند.

●  تست های مزگ آور برای حیوانات :

حیواناتی که قربانی زیبایی خانم‌ها می‌شوند تست Draize یا مسمومیت حاد این تست در سال ۱۹۴۴ توسط اداره دارو و غذای آمریکا ابداع شد. تست مسمومیت حاد عمدتا در آزمایش لوازم آرایشی انجام می گیرد. حدود ۰٫۵ میلی لیتر از ماده شیمیایی به چشم یا پوست حیوان تزریق شده و منتظر تاثیرات آن روی بدن حیوانات می شوند.

برای اعمال تغییرات روی بدن حیوانات باید ۱۴ روز صبر کرد. در این مدت، نشانه های این تست، قرمزی پوست، تورم، کوری و تخلیه بدن است. خرگوش و سگ از مهمترین حیواناتی هستند که در این آزمایش ها مورد استفاده قرار می گیرند.

اگر محصول آسیبی به حیوان نرساند که در اکثر موارد می رساند، حیوان دوباره مورد استفاده قرار گرفته یا اینکه آسیب دیده و تلف می شود.

●  تست حساسیت چشم :

حیواناتی که قربانی زیبایی خانم‌ها می‌شوند در این تست، تاثیرات نفوذ مواد آرایشی داخل چشم آزمایش می شود. برای انجام این کار، مقداری از مواد آرایشی را وارد چشم خرگوش می کنند که در بیشتر موارد باعث کوری حیوان می شود. این آزمایش هر ۲۴، ۴۸ و ۷۲ دو ساعت به مدت ۷ روز انجام می شود.

مسمومیت حاد خوراکی ماده آزمایشی از طریق لوله غدا خوری به زور وارد گلوی موش شده که باعث استفراغ، خونریزی داخلی، فلج شدن اعضای بدن و حتی مرگ این حیوان می شود.

هدف این آزمایش تعیین مقدار موادی است که باعث مرگ نیمی از حیوانات آزمایش شده در طی ۱۴ روز می شود.

●  مسمومیت از طریق استشمام :

موش خرمایی یا میمون را به زور وارد یک لوله بسیار تنگ می کنند تا ماده مورد آزمایش را بو کند. آثار آزمایش پس از ۱۴ روز روی حیوان پدیدار می شود که منجر به مرگ بیش از نیمی از حیوانات آزمایشی می شود.

سالانه بین ۱۴ تا ۷۰ میلیون حیوان در تمام دنیا تحت تست های آزمایشی قرار می گیرند که بسیاری از آن ها می میرند.

* آزمایشگا ه بوتاکس در انگلیس :

بوتاکس محصول پیشروی جراحی های زیبایی است که برای اولین بار توسط شرکت Allergan آمریکا در کالیفرنیا تولید شد. مجوزی که انگلیس برای ساخت بوتاکس دریافت کرده است شرکت ها را ملزم می کند که هر کدام از این بوتاکس ها باید ابتدا روی موش های آزمایشگاهی تست شوند.

بوتاکس یکی از معروف ترین روش های زیبایی در جهان است که سودی چند میلیون دلاری برای شرکت های سازنده به همراه دارد. شرکت تولیدکننده بوتاکس، Allergan از ارائه توضیحات درباره آزمایش روی حیوانات سکوت کرده و آن را محرمانه خوانده است.

آزمایشگاه های انگلیس حیوانات را در معرض آزمایش های سمی LD50 قرار می دهند که موجب مرگ آن ها می شود.

گروه های حقوق حیوانات درخواست تحریم بوتاکس را کرده اند، زیرا هر ذره آن روی موش های آزمایشگاهی تست می شود. این نوع محصولات شامل ممنوعیت آزمایش محصولات آرایشی روی حیوانات نمی شوند زیرا در ابتدا به عنوان دارو از آن استفاده شده است.

نتایج یک بررسی می گوید در بین حیوانات آزمایشگاهی شرکت Wickham حدود ۱۰۰ خرگوش وجود داشتند که از آن ها برای انجام آزمایش های عوارض جانبی لوازم آرایشی و برخی مواد دارویی استفاده می شود.

برای آزمایش لوازم آرایشی در این آزمایشگاه از روش LD50  استفاده می شود؛ مقدار معینی از یک سم که اگر روی یک عده از حیوانات آزمایشگاهی مورد مصرف قرار گیرد به طور متوسط ۵۰ درصد از آن ها از بین می روند. این یعنی تزریق ماده سمی به شکم حیوانات و افزایش دوز آن باعث مرگ نیمی از حیوانات می شود. نیمی دیگر از حیوانات که زنده می مانند یا با گاز خفه می شود و یا گردن ان ها شکسته می شود.

البته این روش آزمایش در سال ۱۹۹۹ ممنوع شد، اما برخی از شرکت ها همچنان از این روش استفاده می کنند.

به گزارش سازمان لوازم آرایشی اتحادیه اروپایی، سالانه بیش از ۵ میلیارد محصول آرایشی در بازار اروپا فروخته می شود.

●  آمریکا به حقوق حیوانات آزمایشگاهی احترام نمی گذارد :

در حالی که اتحادیه اروپا انجام آزمایش های آرایشی روی حیوانات را ممنوع اعلام کرده است، دولت آمریکا هیچ اقدامی در این باره انجام نمی دهد. بر اساس تحقیقاتی که این روزنامه آمریکایی انجام داده است

صدها میلیون حیوان در این کشور در  آزمایشاتی مانند بوتاکس که آزمایش های جایگزین آن هم وجود دارد کشته می شوند.

هر ساله پزشکان در تیالات متحد  امریکا بیش از ۳ میلیون دوز بوتاکس به بیمارهای خود تزریق می کنند. البته قبل از تزریق به پوست انسان، این ماده سمی خطرناک روی حیوانات آزمایش می شود.

 دولت چین یکی از دولت هایی است که آزمایش های حیوانی را برای محصولات زیبایی فروخته شده در این کشور الزامی می داند، از اینرو شرکت های آمریکایی نظیر L’oreal و Avon فرصت را مناسب دیده و بدون هیچ شکایتی در چین فعالیت می کنند.

L’oreal اورئال بزرگ ترین شرکت زیبایی دنیا و آرایشی یکی از برندهای معروف لوازم آرایشی در آمریکا است که آزمایش های خود را روی حیوانات انجام می دهد. با وجود دسترسی به راه های جایگزین، شرکت اورئال همچنان حیوانات را انتخاب اول قرار داده است .

شرکت لوازم آرایشی و زیبایی اورئال، آزمایش های خود را روی حیواناتی مانند موش، خرگوش، سگ و گربه استفاده می  کند، اما به نظر می رسد این شرکت علاقه خاصی به خرگوش ها دارد، زیرا آن ها تنها حیواناتی هستند که بدون کمک آب نمی توانند مواد شیمیایی را از چشم خود بیرون کنند.

اورئال برزگ ترین مانع ممنوعیت آزمایشات حیوانی در آمریکااست. قرار بود تا سال ۲۰۱۳ اورئال آزمایشات حیوانی خود را کنار بگذارد، اما غول لوازم آرایشی دنیا آزمایش های حیوانات خود را به کارخانه های زیرمجموعه خود واگذار کرده است.

اورئال به همراه دو شرکت دیگر آمریکایی یعنی Mary Kay, و Avon محصولات حیوانی خود را در بازار پرفروش چین که این آزمایشات ممنوع نیست صادر می کند.

هم اکنون کمپینی مبنی بر توقف آزمایشات غیر انسانی شرکت  اورئال روی حیوانات تشکیل شده است.

شرکت Avon او’ن حدود ۹۰۰۰ محصول آرایشی در سال ۲۰۱۱ در ۱۰۰ کشور جهان به فروش رساند که حدود ۰٫۳ درصد آن ها روی حیوانات تست شده بودند. تعداد حیوانات تست شده می تواند به هزاران مورد برسد.

در سال ۱۹۸۹ این شرکت اعلام کرد تا انجام آزمایش روی حیوانات در محصولات خود را متوقف کند.

اما در سال ۲۰۱۲ مری کی مجددا به این عمل روی آورده است، زیرا دولت چین الزام کرده است که محصولات آرایشی باید روی حیوانات تست شده باشند.

سالانه حدود ۲۰ هزار خرگوش و ۲۴۰ هزار موش در آزمایشگاه ها جان خود را از دست می دهند.

پس از ۱۳ سال پیگیری سازمانهای حامی حقوق حیوانات ،

« Previous PageNext Page »