مسمومیت با مونواکسید کربن

گاز مونواکسید کربن چیست؟

گاز مونواکسید کربن یک گاز بسیار خطرناک است که قابل دیدن و بوئیدن نیست و هیچ طعمی نیز ایجاد نمی کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  این گاز از سوختن ناقص موادی مثل بنزین، زغال یا چوب حاصل می شود.

چرا مونواکسید کربن اینقدر خطرناک است؟

مونواکسید کربن با غلظت زیاد در خون موجب مرگ می شودو وقتی شخصی این گاز را تنفس می کند، مولکول آن بجای مولکول اکسیژن وارد اندامهای بدن می شود و سبب خفگی درونی می گردد.

هر ساله صدها نفر بر اثر تنفس گاز مونواکسید کربن می میرند.

چه وسایل می توانند مونواکسید کربن تولید کنند؟

بخاری های بدون دودکش غیراستاندارد

تنورهای نانوایی

اجاقهای گازی

موتورهای بنزینی و گازوئیلی

کباب پز زغالی

شومینه

علایم مسمومیت با مونواکسید کربن چیست؟

مونواکسید کربن را گاهی مقلد بزرگ می نامند زیرا علایم مسمومیت آن شبیه آنفولانزای خفیف است. گاهی تشخیص بین آنفولانزا و مسمومیت با Co بسیار سخت است.

  علایم شدید                                          علایم متوسط                                         علایم خفیف
علایم متوسط به علاوه                             علایم خفیف به علاوه سردرد
افزایش سرعت تپش قلب                          خواب آلودگی                                            تهوع
عدم توان تکلم                                        احساس ضعف                                         استفراغ
آسیب مغزی مداوم                                  سرگیجه                                                تحریک پذیری
گرما                                                   بی حالی                                                درد قفسه سینه و قلب
تشنج                                                  سردرد شدید                                            تاری دید
مرگ                                                مشکل در فکر کردن

معمولاً شخص مسموم متوجه علایم ضعیف نمی گردد و به سرعت به سمت علایم شدید و حتی مرگ، پیش می رود. به همین دلیل نشانگر مونواکسید کربن در منزل حتماً باید وجود داشته باشد.

چه افرادی در معرض خطر بیشتری قرار دارند؟

۱- جوشکارها

۲- مکانیک ها

۳- آتش نشانها

۴- افرادی که با مواد آلی شیمیایی کار می کنند.

۵- افراد شاغل در صنعت سفید کننده های فلزی

۶- افراد شاغل در ترمینالهای اتوبوس

۷- افسران پلیس

۸- رانندگان تاکسی

۹- تمام کارگرانی که در محیط های بسته از چراغهای نفتی جهت گرم کردن محیط کار استفاده می کنند.

۱۰- تمام خانواده هایی که برای گرم کردن منزل از بخاریهای بدون دودکش غیراستاندارد و چراغهای نفتی استفاده می کنند.

چنانچه مشکوک به سمیت مونواکسید کربن هستیم چه کنیم؟

با انجام اقدامات زیر می توانیم جان مصدومین را نجات دهیم:

– مصدوم را سریعاً به هوای آزاد انتقال دهیم.

– سریعاً به اورژانس تلفن بزنیم و کمک بخواهیم.

– برای بیمار بیهوش سریعاً باید استفاده از اکسیژن ۱۰۰% را شروع کرد.

– اگر بیمار دچار قطع تنفس شده سریعاً باید عملیات احیاء قلبی عروقی شروع شود.

همیشه باید این نکته را مد نظر داشته باشیم که کمک کننده ها خود نباید در معرض گاز مونواکسید بصورت طولانی مدت باقی بمانند زیرا خودشان مصدوم خواهند شد و دیگر نمی توانند کمک کنند.

چگونه کارمندان و ساکنان یک محل می توانند از مسمومیت با مونواکسید کربن جلوگیری کنند؟
جهت کاهش احتمال بروز مسمومیت در محل کار باید به نکات زیر توجه کرد:

۱- یک سیستم تهویه هوا باید در محیط باشد.

۲- با بررسی دائمی، همیشه از سلامت و استاندارد بودن دستگاههای گرمازا و وسایل غذاپزی اطمینان حاصل نمائید.

۳-  سعی کنید وسایل و موتورهای احتراقی را با وسایل الکتریکی و وسایلی که با باطری کار می کنند جایگزین نمائید.

۴- به این نکته توجه نمائید که وسایل بنزین سوز حتماً باید در محیط باز استفاده شوند.

۵- اگر خطر وجود گاز Co در محیط کار وجود دارد حتماً از هشداردهنده های مونواکسید کربن در محیط استفاده نمائید.

۶- کارکنان را در خصوص منابع آلودگی Co و طریقه برخورد با آن آموزش دهید.

چه کنیم تا  احتمال مسمومیت با مونواکسید کربن را به حداقل برسانیم؟

۱- در محیط کار هر گونه وضعیتی که می تواند منجر به مسمومیت با مونواکسید کربن باشد را به کارفرما اطلاع دهید.

۲- همیشه نسبت به وضعیت تهویه محیط کار و منزل هشیار باشید مخصوصاً اگر از وسیله گرمازای احتراقی استفاده می کنید.

۳- چنانچه حالت تهوع، سرگیجه و خواب آلودگی داشتید سریعاً بقیه را در جریان بگذارید. و اگر مشکوک به مسمومیت با مونواکسید کربن هستید سریعاً محیط را ترک کنید.

۴- چنانچه به دکتر مراجعه کردید حتماً به پزشک اطلاع دهید که احتمالاً در محیط آلوده به مونواکسید کربن بوده اید.

۵- هرگز در محیط های در بسته از وسایل احتراقی غیراستاندارد استفاده نکنید.

استاندارد جهانی برای غلظت CO در محیط چیست؟

استاندارد معمول برای یک محیط در خصوص مونواکسید کربن ppm50 یا ۵۰ واحد از گاز در یک میلیون واحد از هوا می باشد که در چنین شرایطی به مدت ۸ ساعت می توان در آن محیط حضور داشت. چنانچه در محلی این مقدار از ppm100 بالاتر رفت آن محیط باید تخلیه گردد.

در موارد کارگرانی که به محل خاص مثل محل بارگیری ماشین رفت و آمد دارند این مقدار تا ppm200 افزایش می یابد.

چه زمانی نیاز به پزشک داریم؟

– هر شخصی که با گاز Co در تماس بوده و دارای علایم ملایم تا متوسط است باید فوراً توسط پزشک معاینه شود.

– نوزادان و پیرها چنانچه با این گاز در تماس باشند حتی در صورت نداشتن علامت حتماً باید توسط پزشک معاینه شوند.

– افرادی که دارای ناراحتی های قلبی عروقی هستند در صورت مواجه با گاز Co حتماً باید توسط پزشک معاینه شوند. همچنین زنان حامله باید فوراً معاینه گردند زیرا ممکن است جنین آسیب دیده باشد در حالیکه علایمی در مادر مشاهده نگردد.

مسمومیت با گاز مونوکسید کربن

سالانه تعداد زیادی از هموطنان ما در اثر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن جان خود را از دست داده و یا دچار معلولیت‌های ذهنی و روانی ناشی از آن می‌گردند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  نتایج مطالعات آماری متأسفانه بیانگر آنند که امروزه با روند رو به رشد این مسمومیت روبرو هستیم به گونه‌ای که در سال ۸۷ تعداد ۷۸۹ مورد مرگ در اثر مسمومیت با این گاز در سراسر کشور گزارش گردیده است که نسبت به سال قبل از آن ۹/۲۲ کاهش داشته است.

منابع تولید گاز مونوکسید کربن:

عمده ترین منبع تولید این گاز سوختن ناقص نفت و گاز است ولی اصولاً در اثر احتراق هر نوع ماده سوختنی خصوصاً در محیط های در بسته و فاقد اکسیژن ممکن است تولید شود.

در منزل استفاده از آبگرمکن یا بخاری های مستعمل یا دارای نقص فنی و فاقد دودکش یا دارای دودکش بدون عملکرد مناسب بیشترین موارد ابتلا به مسمومیت را تشکیل می دهد.

به علت بی رنگ و بی بو بودن این گاز ممکن است وجود آن در محیط تا زمان ایجاد علایم مسمومیت شدید مورد توجه واقع نگرددد و در نتیجه درمان را با مشکل مواجه نماید.

نحوه ابتلا به مسمومیت:

پس از قرارگیری در معرض گاز مونوکسید کربن، این ملکول جانشین ملکولهای اکسیژن خون شده و در نتیجه بدن با کمبود اکسیژن و عوارض آن مواجه می گردد.

علایم بالینی:

در این مسمومیت علایم بالینی متنوعی ممکن است دیده شود در مسمومیت حاد معمولاً علایم سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ و احتمالاً درد شکمی و سپس حالت بیهوشی، تشنج و اغما ایجاد می‌گردد.

در بیماران مبتلا به ناراحتی های قلبی ممکن است تشدید بیماری یک علامت هشدار دهنده باشد.

از سایر علایم مسمومیت می توان به سفتی عضلات، افزایش تعداد تنفس،کاهش فشار خون و گاه تنگی مردمک ها اشاره کرد.

باید توجه داشت که اگر فردی در اثر ابتلا به مسمومیت با گاز مونوکسید کربن جان خود را از دست ندهد ممکن است دچار نواقص عصبی و روانی پیشرفته نظیر فلج عضوی یا اختلال قوای مغز ی‌گردد. مسمومیت شدید با این گاز می تواند کشنده باشد.

پیشگیری و درمان:

جهت کاهش ابتلا به این مسمومیت باید به نکات زیر توجه نمود:

۱٫ آگاه باشید که هر وسیله گرمازای سوختنی که به نحوی با سوختهای فسیلی (نفت، گاز، ذغال سنگ) کار کند به صورت بالقوه می تواند سبب تولید گاز مونوکسید کربن شود.

۲٫ از بخاریهای مستعمل و فرسوده بدون دودکش یا دارای دودکش نامناسب و غیر استاندارد استفاده نکنید.

۳٫ هرگز در فضای بسته و محدود که تهویه کافی و مناسب ندارد (نظیر اتاق ، گاراژ ، چادر و …) آتش روشن نکنید.

۴٫ هرگز در فضای بسته گاراژ موتور اتومبیل را روشن نگذارید.

۵٫ از سلامت مسیر دودکش ساختمان و بدون ترک و نشتی بودن آن اطمینان حاصل نموده و مرتباً آنها را کنترل نمایید.

۶٫ ذغال مورد استفاده جهت گرم کردن کرسی را به نحو مناسب تهیه نموده و در شرایط قابل قبولی زیر کرسی قرار دهید.

۷٫ تهویه مناسب جهت آشپزخانه و حمام منزل در نظر بگیرید.

۸٫ از اتصال مناسب و صحیح لوله بخاری و آبگرمکن به دودکش دیواری اطمینان حاصل نمایید.

۹٫ تمام دودکش ها باید وسیله انتهایی ضد باد مناسب داشته باشد.

۱۰٫ در محیط های شغلی و منازل که در آنها از کوره و مشعل استفاده می شود از سلامت دستگاه و سیستم تخلیه دود اطمینان حاصل نمایید.

۱۱٫ در صورت احساس علایم سردرد و سرگیجه و تهوع در مکانی که احتمال وقوع مسمومیت وجود دارد فوراً آن مکان را ترک نموده و به فضای آزاد پناه ببرید و در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

۱۲٫ در صورت تداوم علایم فوق برای چند روز متوالی احتمال مسمومیت خفیف با این گاز وجود دارد که بهتر است در این مورد با پزشک خود مشورت کنید.

پیشگیری از گاز گرفتگی ناشی از منوکسید کربن

مسمومیت با گاز منوکسید کربن یکی از مشکلات مهم سلامت در فصل سرما است که نیاز به مراقبت و اقدامات پیشگیرانه از سوی مردم دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مهمترین دلایل گازگرفتگی براثر استنشاق گاز منواکسید کربن، مکش نامناسب یا عدم مکش لوله‌های بخاری گازی، سوختن ناقص نفت بخاری‌های نفت‌سوز، بدکارکردن شومینه گازی یا سوخت ناقص و یا شومینه‌هایی با سوخت چوب، سوختن ناقص زغال در منقل‌های کرسی، بدکارکردن اجاق خوراک‌پزی، سوختن ناقص یا نامناسب آبگرمکن، ژنراتورهای خانگی و کار کردن خودرو در پارکینگ در بسته است.

لازم به ذکر است از نشانه‌های مسمومیت با گاز منواکسید کربن در وهله اول سردرد همراه با احساس سنگینی و در صورت عدم اکسیژن رسانی مناسب گیجی، تهوع، استفراغ، سوزش شدید در ناحیه چشم و گلو، احساس گرفتگی و درد شدید در قفسه سینه، تشنج و احساس آشفتگی، تحریک‌پذیری، ناتوانی در تشخیص موقعیت و شرایط، کاهش هوشیاری و اغما و مرگ می‌باشد.

خواهشمندیم نکات زیر را در رابطه با خرید و نصب وسایل گازسوز رعایت نمایید تا دچار گاز گرفتگی و مسمومیت با گاز مونو اکسید کربن نگردید :

 گاز مونو اکسید کربن کاملا بی رنگ و بی بو است . تنفس گاز مونو اکسید کربن باعث گازگرفتگی ، مسمومیت و مرگ
می شود .

 نشانه های اولیه گازگرفتگی عبارتند از : خواب آلودگی ، ضعف ، گرفتگی بدن ، سردرد ، تهوع و درد ، تهوع و درد قفسه سینه .

  در صورت مشاهده نشانه های اولیه گازگرفتگی ، فرد مسموم را در جریان هوای آزاد قرار داده ، در صورت نیاز به او تنفس مصنوعی دهید . وسایل گازسوز را خاموش نموده و اجازه دهید توسط سرویسکار مورد بازدید قرار گیرد .

 قرار دادن انتهای دودکش در ظرف آب موجب عدم خروج دود و گازهای سمی شده و مرگ آفرین خواهد بود .

  انتهای دود کش پشت بام می بایست مجهز به کلاهک  H  شکل باشد تا دود به محیط خانه بر نگردد .
  خروجی دود کش نباید در کنار کولر و یا زیر پنجره باشد ، چرا که گازهای سمی وارد فضای خانه می شود .

  سرد بودن لوله بخاری یکی از نشانه های عدم خروج محصولات احتراق از دود کش بوده و باید سریعا وسایل گازسوز را خاموش کنید .

  بسیاری از حوادث مربوط به مسمومیت با گاز مونو اکسید کربن بر اثر استفاده از وسایل گرمایشی در مکان نامناسب ، نصب ناصحیح دودکش و مسدود بودن مسیر دودکش اتفاق می افتد .

  محل نصب دستگاه های گازسوز باید به گونه ای انتخاب شود که قابلیت نصب دودکش و امکان تخلیه دود به فضای خارج ممکن باشد . برای دستگاههای گازسوزی که نیاز به دود کش ندارند باید در محلی نصب شوند که امکان تهویه به صورت طبیعی یا مکانیکی وجود داشته باشد .

  هموطن گرامی :  مهمترین نقایص فنی در نصب دودکش بخاری عبارتند از : اشکال در نوع اتصالات ، چفت نشدن لوله های دودکش ، نصب نشدن اصولی دودکش ، به کارگیری دودکش نامناسب و رعایت نکردن قطر مناسب لوله های دودکش

  استفاده از دودکش های آجری به واسطه داشتن درز و احتمال نشت گاز مونواکسیدکربن هرگز توصیه نمی شود .

  شهروند گرامی جهت جلوگیری از گازگرفتگی هنگام استفاده از وسائل گازسوز به تهویه مناسب آنها وتمامی نکات ایمنی توجه کنید .

  آیا می دانید مسمومیت با گاز مونواکسیدکربن بدون تغییر در تعداد تنفس اتفاق افتاده و با علائم تهوع و سردرد همراه است ؟
  مسمومیت توسط گاز مونو اکسیدکربن از طریق سوخت ناقص و تخلیه نشدن کامل گازهای خطرناک صورت می گیرد .

  از اتصال هود آشپزخانه به دود کش وسایل گازسوز جدا خوداری کنید .

 انتهای  دودکش توکار باید حداقل ۱۰۰ سانتی متر از سطح پشت بام بالاتر باشد .

 از قرار دادن خروجی دود کش به صورت افقی با کلاهک  و یا بدون کلاهک در زیر سقف و بالکن جدا خوداری نمایید .

 استفاده از یک دودکش مشترک برای دو وسیله گازسوز خطرناک است .

  لوله های آکاردئونی به دلیل انعطاف زیاد و جدا شدن از دیوار یا بخاری از جای خود خارج می شوند . بنابراین از استفاده ی این لوله ها جدا خوداری نمایید .

 از قرار دادن لوله های تبدیل که باعث کاهش قطر لوله بخاری می شود ، جدا خوداری کنید . قطر لوله بخاری نباید کوچکتر از قطر لوله خروجی دستگاه گازسوز باشد .

  تحت هرشرایطی عمل تهویه هوا را تسهیل کنید و هرگز دریچه های کولر را نپوشانید .

  نصب هرگونه وسیله گاز سوز در حمام ، رختکن ، سرویسهای بهداشتی و محوطه سونا ، استخر و جکوزی ممنوع است .

 دقت نمایید تا هوای کافی برای سوختن به بخاری و سایر وسایل گاز سوز برسد . روزنه های زیر دربها برای این منظور مفید می باشند ، از مسدود کردن آنها خودداری کنید .

 همواره محل اتصال دودکش به وسایل گازسوز و محل اتصال دود کش به دیوار را بازرسی نموده و از محکم بودن آنها اطمینان حاصل نمایید .

  مسدود شدن دودکش سبب سوختن ناقص و برگشت گازهای خطرناک و مسموم کننده گردیده و باعث خفگی در اثر گازگرفتگی می شود .

  دود کش وسایل گاز سوز  را از شیشه عبور ندهید اما در صورت اجبار نباید دودکش مستقیما با شیشه در تماس باشد زیرا در این صورت امکان شکستن در اثر حرارت و افتادن دودکش وجود دارد .

  حتی الامکان از نصب زانویی اضافه در مسیر دودکش خوداری و دقت کنید جنس دودکش از ورقهای ضد زنگ و گالوانیزه انتخاب شود .

  قرار دادن خروجی دودکش وسایل گازسوز در حیات خلوتهای مسقف ممنوع است .

 استفاده از پلوپز و سایر وسایل غیرگرمایشی جهت گرم کردن محیط بسیار خطرناک است .

 آبی نبودن شعله ی بخاری ممکن است به دلیل نرسیدن هوای کافی به بخاری باشد که در این صورت گازمنو اکسید کربن تولید می شود .

  قبل از نصب وسایل گازسوز از سلامت و عملکرد صحیح وسایل کاملا مطمئن شوید .

  مسیر خروج دود ( دودکش ) را به وسیله چراغ قوه یا طناب و سنگ بررسی نمایید تا از مسدود نبودن راه آن اطمینان یلبید .

  برای اتصال وسیله گازسوز به لوله کشی گاز خانه از شیلنگ های استاندارد با اندازه مناسب استفاده نمایید و هر دو طرف آن را با بست فلزی محکم کنید و بعد از اتمام کار ، محل های اتصال را با کف صابون آزمایش نمایید .

  از لوله دودکش های غیراستاندارد با قطر کم تر از ۱۰ سانتی متر به هیچ عنوان استفاده نکنید .

  لوله دودکش باید به طور کامل خارج از خانه و در هوای آزاد هدایت شود تا دود حاصل از احتراق وسیله گازسوز را به کلی از محل دور نماید ، بنابراین در این زمینه دقت و تدابیر لازم را بیاندیشید و از گذاشتن لوله ی بخاری در ظرف آب جدا خوداری نمایید .

  دود حاصل از سوختن گاز طبیعی در وسایلی همچون بخاری ، شومینه و آبگرمکن بدون بو و رنگ می باشد که در صورت انتشار در فضا جای اکسیژن را گرفته و باعث خفگی می شود .

بنابراین بعد از نصب این وسایل کنترل و آزمایش لازم را جهت اطمینان از عدم نشت دود به عمل آورید و این کار را به صورت دوره ای  انجام دهید .

  هنگام ورود به منزل جدید ، مسیر دودکش وسایل گازسوز را بررسی کنید تا راه آن مسدود نباشد و نقص و مشکل فنی نداشته باشد .

  به کودکان بیاموزید اسباب بازی های خود را داخل بخاری یا شومینه ، نیاندازند هنگام روشن بودن این وسایل بیش از اندازه به آن ها نزدیک نشوند .

  مهم ترین ویژگی وسایل گازسوز داشتن تاییدیه استاندارد ( آرم استاندارد ) و برچسب مصرف انرژی است که نشان می دهد این وسیله از نظر ایمنی و مصرف منطبق با اصول استاندارد بین المللی روز باشد .

  ظرفیت حرارتی وسیله گرمازا را منطبق با ظرفیت مورد نیاز فضای اتاق انتخاب نمایید .
( ظرفیت بالا تر موجب مصرف بی رویه گاز طبیعی خواهد شد و مبلغ گازبها به صورت چشمگیری افزایش خواهد یافت .

  از انتخاب بخاری های بدون دودکش برای منازل جدا خوداری کنید .

  هنگام خرید وسایل گازسوز از فروشنده بخواهید که وسیله را آرمایش نماید تا از عدم نواقص ایمنی و مصرف آن مطمئن شوید . ( البته این آزمایش باید بعد از نصب وسایل گازسوز و قبل از استفاده از آن مجددا از سوی تعمیر کار مجاز تکرار شود ) .

  یادتان باشد بخاری ۴۴ درصد ، آبگرمکن ۲۵ درصد ، موتور خانه ۲۰ درصد ، شومینه ۸ درصد ، اجاق گاز ۲ درصد و سایر وسایل گازسوز ۱ درصد در مرگ خاموش افراد نقش دارند .

  یک آبگرمکن گازی ۴ برابر یک بخاری گازی ، اکسیژن و گاز طبیعی مصرف می کند .

آشنایی با انواع فرآورده های خونی

آشنایی با انواع فرآورده های خونی و نحوه ی نگهداری اندیکاسیون ها و علائم اختصاری

فرآورده های خون آن دسته از مواد تشکیل دهنده خون هستند که کاربرد درمانی داشته ،می توانند به وسیله سانتریوفیوژ، فیلتر کردن و منجمد نمودن با استفاده از روش های مرسوم انتقال خون تهیه گردند .

الف)پلاسمای تازه منجمد FFP

ب)کرایوپروسیپیتات

ج)کرایوپورپلاسما(CPP)(Cryo Poor Plasma)

د) خون کامل(whole blood)

ه)پلاکت متراکم(plateet concentration)

و) گلبول قرمزمتراکم(RBC)شامل:

∞گلبول قرمز شسته شده
∞ گلبول قرمز کم لکوسیت
∞ گلبول قرمز اشعه داده شده
∞ گلبول قرمز منجمدشده

الف) پلاسمای تازه منجمد

تعریف: مایع حاصل از یک واحد خون کامل است که طی۸-۶ ساعت جمع آوری و درعرض یک ساعت منجمد می شود .

– حجم هر واحد تقریبا ۲۵۰-۲۰۰ میلی لیتر است .

این فرآورده دارای مقادیر نرمال فاکتورهای انعقادی و آلبومین ایمونو گلوبولین و آنتی ترومبین می باشد .

دمای مناسب برای نگهداری این فرآورده خونی در بانک خون ۱۸- درجه سانتی گراد و پایین تر می باشد .

در هنگام استفاده از FFP  باید آن را در ۳۷ درجه سانتی گراد ذوب کرد و پس از ذوب شدن در عرض حداکثر ۴ ساعت مصرف کرد چنانچه پلاسمایی پس از ذوب شدن مورد استفاده قرار نگیرد ، می توان آن را در یخچال در دمای یک تا ۶ درجه سانتی گراد گذاشت وتا ۲۴ ساعت ، هنوز هم به عنوان پلاسمای تازه مورد استفاده قرار داد .

* سرعت تزریق  در بالغین : ۳۰۰-۲۰۰ میلی لیتر در ساعت

* سرعت تزریق  در کودکان : ۱۲۰-۶۰ میلی لیتر در ساعت

* باید از طریق فیلتر ۲۶۰-۱۷۰ میکرونی (صافی استاندارد) تزریق شود .

* در تزریق پلاسما احتیاجی به کراس مچ نیست. ولی همگروهی سیستم ABO بین دهنده و گیرنده را باید رعایت کرد و چنانچه پلاسمای هم گروه یا سازگار با بیمار یافت نشود ،می توان از پلاسمای اهداکننده گروه  AB به عنوان دهنده همگانی پلاسما استفاده کرد ، چون این افراد فاقد آنتی A  و آنتی B هستند .

* تجویز روتین RHIG بعداز تزریق حجمهای نسبتاًکوچک پلاسما اندیکاسیون نداشته اگر چه منطقی است خانم های RH  منفی در سنین باروری که تحت PLASMA  EXECHANGE  قرار می گیرند ، هر سه هفته یکبار RHIG به میزان ۵۰ میکروگرم دریافت نمایند.

* میزان درمانی پلاسما جهت تصحیح فاکتورهای انعقادی۱۰cc تا ۲۰ccبه ازای هر کیلوگرم وزن بیمار است .

اندیکاسیون های مهم تزریق پلاسما (FFP)

* کمبود چندین فاکتور انعقادی

* کوآگولوپاتی رقتی

* خونریزی در بیماری کبدی

* انعقاد داخل رگی منتشر (DIC)

* برگشت سریع اثر وارفارین در موارد خونریزی یا نیاز به جراحی

* TTP ترومبوتیک-ترومبوسایتوپنیک -پورپورا

* PT,PTT بیش از ۵/۱ برابر میانگین طیف مرجع

* کمبود فاکتورهای انعقادی (در صورت عدم دسترسی به کنسانتره فاکتور)

کنترا اندیکاسیون های تزریق پلاسما

پلاسماکنتراندیکاسیون ندارد امادرمواردزیرهم کمک کننده نمیباشد:

– افزایش حجم

– جایگزینی ایمنوگلوبولین هادرنقص ایمنی

– حمایت تغذیه ای وترمیم زخم

ب)کرایو پرسیپیتات Cryo precipitate)

تعریف: کرایو رسوبی ازFFPاست که به صورت کنترل شده ذوب گشته ومجدداًبا cc20-10پلاسمابصورت سوسپانسیون درآمده است. این فراورده حاوی فاکتورهای زیر است :

۱-فاکتور VIII: به میزان ۱۲۰-۸۰ واحد بین المللی

۲- فیبرینوژن mg 300-150

۳- فاکتور فون ویلبراند(VWF) به میزان ۷۰%-۴۰% مقدار اولیه

۴- فاکتور XIII به میزان ۳۰% – ۲۰% مقدار اولیه

۵- مقادیر قابل توجهی فیبرونکتین

* حجم هر واحد تقریبا ۱۵ میلی لیتر است.

* کرایو را پس از تهیه باید هر چه زودتر مصرف نمود و یا حداکثر در عرض ۲ ساعت پس از تهیه در دمای -۳۰ درجه سانتی گراد منجمد شود. کرایو باید از طریق فیلتر ۲۶۰-۱۷۰ میکرونی (صافی استاندارد ) تزریق شود .

* برای مصرف کرایو ابتدا باید در ۳۷ درجه سانتی گراد ذوب شود وپس از ذوب شدن نباید دوباره منجمد گردد و لازم است هر چه سریعتر مصرف گردد. پس از ذوب شدن فقط حداکثر تا ۲۴ساعت در دمای ۶-۱درجه قابل نگهداری و مصرف است .

* سرعت تزریق بسته به تحمل بیمار داشته و باید هر چه سریعتر تزریق شود .

* میزان مصرف کرایو بستگی به عوامل مختلفی داشته و به عنوان مثال برای هیپو فیبرینوژ نمیا معمولأ یک واحد (کیسه) به ازای هر ۵ تا ۱۰ کیلوگرم وزن بدن می باشد .

*استفاده ازفراورده سازگارازنظرABOبه ویژه برای کودکان که حجم خون آنهاکم است ارجحیت دارداماانجام آزمایش سازگاری قبل از تزریق لازم نمیباشدوچون حاوی گلبول قرمز نیست انجام آزمایشRHهم لازم نیست.

اندیکاسیون های مهم تزریق رسوب کرایو

* کمبود فاکتور ۸ (در صورت عدم دسترسی به کنسانتره فاکتور )

* هیپو فیبرینوژنمی

* کمبود فاکتور ۱۳

* خونریزی اورمیک (DDAVP در این حالت ارجحیت دارد )

* چسب فیبرین موضعی

ج) کرایوپورپلاسما(CPP)(Cryo Poor Plasma)

* حجم آن حدود ۲۰۰ سی سی  می باشد. نام دیگر این فرآورده (CRYO PRECIPITATE-REDUCED ) می باشد .

* این فرآورده حاوی مقادیر خیلی کم فیبر ینوژن ، فاکتور (VIIIC) و فاکتور فون ویلبراند می باشد . لیکن سایر فاکتور های پلاسمایی را به حد کافی دارد .

* در درمان بیماران مبتلا به TTP  کاربرد دارد .

د)(Whole blood) خون کامل

* یک واحد خون کامل شامل ۴۵۰ سی سی خون ( به طور متوسط ) و ۶۳ میلی لیتر ماده ضد انعقاد – نگهدارنده است .

هماتوکریت آن ۳۶ تا ۴۴% است .

* در فرد بالغ مصرف یک واحد از آن هموگلوبین را g/dl 1 و هماتوکریت را ۳% افزایش می دهد.
* تزریق خون کامل همگروه از نظر سیستم ABO  و RH با گیرنده الزامی است  .

* حتما از ست تزریق خون باید استفاده شود .

*اندیکاسیون های مصرف خون کامل جایگزینی بیش از یک حجم خون یا بیش از ۴ -۵ لیتر در طی ۲۴ ساعت در یک فرد بالغ.

*مدت نگهداری۳۵روز(باماده ضدانعقادCPDA-1)و۲۱روز(باضدانعقادCPD)میباشدودمای خون کامل وخون فشرده ۱-۶درجه سانتی گراد است.

اندیکاسیون های مصرف خون کامل

۱-Massive Transfusion (جایگزینی بیش ازیک حجم خون یابیش از۴-۵لیتردرطی ۲۴ساعت دریک فردبالغ)

۲-Exchange Transfusion(تعویض خون)

۳-درمواردی که کنسانتره قرمز در دسترس نباشد.

کنترا اندیکاسیون های مصرف خون کامل

۱-نارسایی احتقانی قلب

۲  -آنمی مزمن

د-پلاکت متراکم (Platelet concentration)

تعریف:حجمی از سلولهای پلاکتی که ازخون کامل جداشده است.

* حجم۷۰-۵۰ میلی لیتر

* دوز مناسب تزریق در بالغین به خوبی تعیین نشده است .ولی می توان پاسخ درمانی به تزریق را با محاسبه CCI  امکانپذیر نمود. معمولا یک دوز درمانی برای یک بیمار بالغ به ۵ واحد یا بیشتر نیاز دارد .

* تزریق هر واحد پلاکت رندوم ۱۰۰۰۰ – ۵۰۰۰ در میکرولیترو پلاکت آفرزیس ۶۰۰۰۰-۳۰۰۰۰ در میکرولیتر پلاکت را افزایش می دهد .

* پلاکت در دمای ۲۴-۲۰ درجه سانتی گراد و به طور متوسط ۲۲ درجه به مدت۵-۳ روزهمراه باتکانهای ملایم وآژیتاسیون  قابل نگهداری است.

* تزریق پلاکت همگروه و یا سازگار از نظر سیستم ABO با گلبول قرمز گیرنده توصیه می گردد.

بیماران RH  منفی بایستی پلاکت  RH  منفی دریافت نمایند به خصوص در کودکان و یا زنان در سنین باروری در غیر این صورت باید از ایمونوگلوبولین RH  استفاده شود .درموردسایربیماران تزریق پلاکت بدون درنظرگرفتن سازگاری ABOامکانپذیراست.

اندیکاسیون های مهم تزریق پلاکت

* ترومبوسیتوپنی به علت کاهش تولید پلاکت :

– پایدار سازی وضعیت بیمار   PIT<10,000

– در صورتی که بیمار تب دارد  PIT<20,000

* در صورت خونریزی شبکیه یا CNS و خونریزی عروق کوچک به علت اختلال عملکرد پلاکت :
PIT<100,000

* درصورت خونریزی یاانجام اقدامات تهاجمی یاجراحی:    PlT<40,000-50,000

کنتر اندیکاسیون های تزریق پلاکت

* تزریق پلاکت در ITP  اندیکاسیون ندارد مگر در صورت خونریزی فعال .

* در(Heparin Induced Thrombocytopenia)HIT و TTPتزریق پلاکت می تواند زیان بار باشد .
و) گلبول قرمز(RBC)(Packed cell)

تعریف: حجمی ازخون که سرم آن جداشده باشد.

* حجم هر واحد تقریبا ۲۵۰ میلی لیتر است.

* فاصله زمانی مناسب برای تزریق Packed cellاز زمان ارسال توسط بانک خون تا شروع تزریق بر بالین بیمار ۳۰ دقیقه می باشد .

* هماتوکریت گلبول قرمز متراکم  ۶۵ تا ۸۰ درصد می باشد .

*مدت نگهداری (با ضد انعقاد CPDA-1) 35 روز می باشد دمای نگهداری خون کامل و خون فشرده ۶-۱ درجه سانتی گراد می باشد .

* سرعت تزریق در بالغین ۳۰۰-۱۵۰ میلی لیتر در ساعت و در کودکان ۵-۲ میلی لیتر به ازای هر کیلو گرم در ساعت است.

*تزریق RBC هم گروه و یا سازگار از نظر سیستم ABO با پلاسمای گیرنده الزامیست .

*در فرد بالغ مصرف یک واحد از آن هموگلوبین را g/Dl 1 و هماتوکریت را ۴-۳ در صد افزایش می دهد. در اطفال تزریق به میزانMl/kg 8-10 هموگلوبین را g/Dl2 هماتوکریت را ۶ درصد افزایش می دهد.

اندیکاسیون های مهم تزریق گویچه های قرمز

* آنمی علامت دار در یک بیمار با حجم خون طبیعی (علائم مانند نارسایی احتقانی قلب ، آنژین و …)

* از دست دادن حاد خون بیشتر از ۱۵ % حجم خون تخمین زده شده ACUTE BLOOD LOSS>15%

*HB<9  قبل از عمل جراحی و انتظار از دست دادن بیش از  ۵۰۰ ml خون در عمل جراحی

* HB<7 در یک بیمار بد حال و بحرانی

* HB<8 در بیمار مبتلا به سندرم حاد عروق کرونر

* HB<10 همراه با خونریزی ناشی از اورمی یا ترومبوسیتوپنی

*  در بیماری سلول داسی شکل (SCA)

تذکر :

جهت تزریق خون کامل و Packed cellسازگاری ABOوانجام کراس مچ الزامی است.

نکاتی مهم از سرطان پستان

سرطان پستان، شایع ترین سرطانی است که خانم ها به آن مبتلا می شوند. در کشور- های غربی این بیماری بیشتر در سنین بالای ۵۰ سال دیده می شود ولی در کشور ما بیماران جوان تر هستند و در بسیاری از موارد به علت عدم آگاهی از علائم بیماری در مراحل پیشرفته تری مراجعه می کنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  هر چقدر سرطان پستان زودتر تشخیص داده شود، درمان آن آسان تر و موفقیت آمیز تر است. به همین دلیل لازم است بانوان جهت حفظ سلامت خود، حقایقی را در مورد این بیماری بدانند.

هنوز علت اصلی ایجاد کننده سرطان پستان شناخته نشده است و در واقع همه زنان در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند، ولی مهمترین عواملی که باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان پستان می شوند عبارتند از :

– سابقه فامیلی ابتلا به سرطان پستان، بخصوص در مادر، خواهر یا دختر

– سابقه سرطان پستان در خود فرد

– سن اولین زایمان بیشتر از ۳۵ سال

– نازایی

– بلوغ زودرس

– یائسگی دیررس

– چاقی پس از یائسگی

– مصرف زیاد چربی حیوانی در رژیم غذایی

– سابقه تابش اشعه زیاد به قفسه سینه

– برخی از بیماریهای خوش خیم پستان

البته باید تاکید کرد که وجود یک یا تمام این شرایط در هر فرد به معنای ابتلای قطعی وی به این بیماری نیست و این عوامل صرفا” احتمال ابتلا را افزایش می دهند. به عبارت دیگر افرادی که هر یک از این شرایط را دارند باید بیشتر از سایرین به سلامت پستان خود توجه کنند.

همچنین بسیاری از بیماران سرطان پستان هیچ یک از عوامل فوق را ندارند لذا همه زنان در معرض خطر ابتلا هستند.

این بیماری با علایم زیر امکان بروز دارد:

۱- توده یا تومور پستان :

شایعترین علامت سرطان پستان، وجود یک توده سفت، منفرد و بدون درد در پستان است.

۲- ترشح از نوک پستان :

ترشحات نوک پستان بویژه اگر خونی، خونابه ای یا آبکی باشند و خروج آنها خودبخود و بدون فشار باشد، احتیاج به بررسی از نظر وجود سرطان دارند.
۳- تغییرات پوست پستان : هر گونه تغییر شامل فرورفتگی، برآمدگی، تغییر رنگ یا زخم باید مورد توجه قرار گیرد.

۴- تغییرات نوک پستان :

توجه به فرورفتگی، قرمزی، پوسته پوسته شدن همراه با خارش، انحراف یا هر تغییری در نوک پستان مهم است.

۵- تغییر اندازه در پستان :

غیر قرینه شدن اندازه پستان ها که اخیراً ایجاد شده باشد، باید بررسی شود.

۶- بزرگی غدد لنفاوی زیربغل با وجود آنکه نمی توان از ایجاد سرطان پستان جلوگیری کرد ولی با تشخیص زودرس و به موقع آن، شانس بیشتری برای درمان موفقیت آمیز این بیماری وجود دارد.

سه روش شناخته شده برای تشخیص زودرس سرطان پستان وجود دارد که عبارتند از:

– خودآزمایی پستان

– معاینه پستان توسط پزشک

– ماموگرافی

خودآزمایی پستان

بهترین زمان برای انجام معاینه ماهیانه، ۲ الی ۳ روز پس از قطع خونریزی ماهیانه است. در دوران یائسگی، حاملگی و شیردهی معاینه را در روز اول هر ماه یا هر روز دلخواه دیگر می توانید انجام دهید.

خودآزمایی پستان شامل دو مرحله است:

نگاه کردن

نگاه کردن در مقابل آینه طی مراحل زیر صورت می گیرد:

الف- دستها را در دو طرف بدن به حالت آویزان قرار دهید و پستان ها را از نظر تغییرات غیر طبیعی بررسی کنید.

ب- دستها را در دوطرف سر بصورت صاف بالا ببرید و به پستان ها خصوصاً از نظر فرو رفتگی پوست و توکشیدگی نوک پستان ها و سایر علائم غیرطبیعی نگاه کنید

ج- دستها را به روی کمر فشار داده و شانه ها را به عقب بکشید و در این حالت پستان های خود رامانند حالتهای قبل بدقت بررسی کنید.

د- خم شوید و دستها را به صورت آویزان در دو طرف تنه قرار دهید و در آیینه ، بدقت به ظاهر پستان ها نگاه کنید.

در هر یک از این ۵ حالت، پستان ها را هم از روبه رو و هم از کنار نگاه کنید و آنها را از نظر علائم سرطان پستان که قبلاً گفته شد، بررسی کنید.

لمس

برای لمس پستان ابتدا به پشت دراز بکشید.

برای معاینه پستان چپ، یک بالش کوچک در زیر شانه چپ بگذارید و دست چپ را نیز در زیر سرتان قرار دهید، بطوریکه پستان چپ کاملاً در وسط قفسه سینه قرار بگیرد. در مورد پستان راست، بر عکس عمل کنید.

برای معاینه از نرمه انگشتان (بند آخر انگشت) استفاده کنید. هیچگاه بافت پستان را بین انگشت شست و سایر انگشتان فشار ندهید. زیرا ممکن است اشتباهاً احساس کنید که یک توده را لمس کرده اید.

از انتهای بالایی پستان (حدود استخوان ترقوه) تا پایین پستان (لبه پایینی دنده ها) و از جناغ سینه تا تمام زیر بغل باید معاینه شود. برای این کار می توانید از اطراف پستان به طرف نوک پستان در دایره های فرضی هم جهت با عقربه های ساعت، لمس را انجام دهید.

درصورت لمس توده در پستان و یا سفت شدن بافت قسمتی از پستان به پزشک مراجعه کنید.

پس از لمس هر پستان، لمس زیر بغل همان طرف را انجام دهید. در انتهای معاینه، پستان ها را در جهات مختلف مانند حالت دوشیدن فشار مختصری دهید و به ترشحات نوک پستان توجه کنید.

لمس پستان ها را می‌توان در زیر دوش هنگام حمام کردن انجام داد. در این حالت که پستان و انگشتان خیس و لغزنده هستند، ممکن است توده ها بهتر لمس شوند.

معاینه پستان توسط پزشک

معاینه پستان از سن ۲۰ سالگی به بعد توصیه می شود.

این معاینه باید در فواصل ۱۲-۶ ماه انجام شود. توجه داشته باشید که تنها پزشک است که می تواند ماهیت و نوع یک ضایعه را تشخیص دهد.

ماموگرافی

ماموگرافی، عکس‌برداری از پستان بوسیله اشعه ایکس است. در صورتی که خانمی مشکلی در پستان نداشته باشد، جهت تشخیص زودرس اولین ماموگرافی در سنین ۳۹-۳۵ سالگی انجام می شود.

هر چند در کشورهای غربی با توجه به شیوع بیماری و امکانات موجود، در ۴۹-۴۰ سالگی هر ۲-۱ سال و پس از آن تا سن ۶۵ سالگی و بسته به نظر پزشک بهتر است هر سال ماموگرافی انجام شود.

بسیاری از مبتلایان به آرتروز درد ندارند

بهمن ۱۱, ۱۳۹۱ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, سلامت سالمندان, مشروح اخبار

آرتروز یکی از بیماریهای مفصلی است که در میانسالی به آن دچار می‌شود. این بیماری بصورت کند و آهسته پیشرفت می‌کند و انسان را دچار دردهای متناوبی می‌کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بسیاری از مبتلایان به آرتروز درد ندارند ولی یک عکسبرداری تصادفی وجود آن را ثابت می‌کند اولین قسمتی که در آرتروز آسیب می‌بیند غضروف مفصل است که ناهموار و فرسوده می‌شود .

بعد از تخریب غضروف استخوانهای مجاور دچار ضایعه می‌گردند مثل سخت شدن استخوان بوجود آمدن حفره‌های خالی در استخوان تیزی نوک استخوان و در آخر سفت شدن مایع مفصلی و کپسول مفصل آرتروز در افراد بین ۲۰ تا ۳۰ ساله هم دیده می‌شود بیم آن می‌رود که نوزادان مبتلا نیز رو به افزایش برود.

آرتروز در همه کشورها و با هرگونه آب و هوائی وجود دارد فقط در نقاط آفتابی و غیرمرطوب شاید کمتر و در نواحی مرطوب و بدون آفتابی کمی بیشتر دیده می‌شود. بدون تردید کسانی که شبکه خون رسانی مفاصل آنها بد کار می‌کند در معرض ابتلا به آرتروز هستند متلا‌‌ً خانم‌هایی که مبتلا به واریس ساق پا هستند در معرض ابتلا به آرتروز زانوها قرار دارند به این جهت است که آرتروز زانو در خانمها بیشتر از مردها دیده می‌شود.

در مورد آفتاب باید گفت که اثر مهمی در پیدایش آرتروز دارد زیرا منع اصلی ویتامین D در چربیهای پوست بدن قرار دارد که با تابش آفتاب تغییر شکل یافته و تبدیل به ویتامین D می‌شود و همچنین ویتامین D است که موجب جذب کلسیم و تثبیت آن در استخوانها می‌شود.

برای اینکه چربیهای پوست به وسیله نور آفتاب تبدیل به ویتامین D بشوند باید نور آفتاب روی پوست بدن بتابد و برای اینکه ویتامین D ساخته شود باید روی پوست چربی وجود داشته باشد بهداشت مدرن که عمومیت یافته بچه‌ها را مجبور می‌سازد همه روزه با صابون شستشو کنند و این عادت پسندیده را سراسر عمر دنبال نمایند در صورتی که اگر این چربیهای گرانبها را از دست بدهیم مسلماً بدن خود را از منابع اصلی ویتامین D محروم ساخته و به بروز التهاب استخوان و غضروف و در نهایت به آرتروز کمک کرده‌ایم .

افرادی که با احتیاط رفتار می‌کنند کمی ‌پیاده راه می‌روند و کمتر عصبانی می‌شوند خیلی دیرتر مبتلا به آرتروز مفصل خواهند شد تا افرادی که فعالیت کمتری دارند و همیشه یک جا ایستاده‌اند.

از آغاز ۴۰ تا ۵۰ سالگی سرعت ترمیم مفاصل شروع به کم شدن می‌کند و اگر این آهستگی زیادتر شده و روز به روز سلولهای مفاصل با تحمل کار زیاد ناتوانتر می‌شوند و این آغاز بیماری آرتروز است.

پس ما باید با انجام – حرکت درمانی – ماساژ ، آب درمانی، حمام با آب دریا، درمان با آفتاب، مصرف نمکهای معدنی هدف از انجام حرکات درمانی ، حفظ و نگهداری، نرمش و سهولت حرکت مفاصل بطوریکه هر چه بیشتر آنها را وادار به حرکت طبیعی خود سازیم.

ـ حفظ و نگهداری حالت عادی

ـ عادی ساختن جریان عمومی خون که موجب تغذیه بهتر مفاصل خواهد شد می‌باشد این حرکات باید بدون فشار و در مواقعی انجام گیرد که درد وجود ندارد زیرا حرکات باید فشار و در مواقعی انجام گیرد که درد وجود ندارد زیرا حرکات ناشیانه و با فشار وضع مفصل را بدتر می‌کند.

ماساژ:

اگر ماساژ بدرستی انجام شود موجب رفع گرفتگی عضلات شده و با سرعت بخشیدن به جریان خون تغذیه مناطق آسیب دیده را آسان ساخته و بتدریج حرکات مفصلی را طبیعی می‌سازد این عمل باید توسط افراد مجرب و ماهر انجام گیرد زیرا ماساژ با فشار زیاد باعث خون مردگی آسیب دیدن بافتها وخیم‌تر کردن انقباضات و بالاخره التهاب بیشتر مریض را فراهم می‌سازد در آرتروز مفصل لگن و زانو ماساژ ضروری نیست ولی در تمام ستون فقرات، شانه، گردن و یا نقاطی که اختلال جریان خون سیاهرگی وجود دارد.

ماساژ نتایج مفیدی در بر دارد.

درمان فیزیوتراپی و پیش‌گیریهای روزانه در آرتروز مفصل ران :

۱ـ پیاده‌روی ـ سرپا ایستادن و ورزشهای سرخود زیان آور است.

۲ ـ پیاده‌روی تا هنگامی مجاز است که درد ظاهر نشده

۳ـ استفاده از عصا فشار بر روی مفاصل را کم می‌کند

۴ـ پیاده‌روی نباید سریع و با قدم‌های بلند انجام گیرد.

۵ـ خانمهای خانه ‌دار برای حمل اشیاء از زنبیل‌های چرخدار استفاده کنند.

۶ـ برای ظرفشویی ، سبزی پاک کردن، صبحانه حتی تلفن از چهار پایه استفاده نشود.

۷ـ حتی‌الامکان از توالت فرنگی یا صندلی‌های مخصوص استفاده شود.

سرطان پستان

سرطان پستان یکی از مهم ترین و شایع ترین بیماری ها در زنان است و دانستن اطلاعات اساسی در این زمینه برای هر زنی اگر چه دچار این بیماری نیز نباشد به دلیل شایع بودن و مهم بودن بیماری، لازم است.  قابل ذکر است که بیشتر توده های پستان سرطانی نیستند و درمان سرطان پستان همیشه به برداشتن پستان منتهی نمی شود و در مراحل اولیه بیماری با درمان های جدید شانس بهبودی واقعی وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  سرطان پستان شایع ترین علت مرگ زنان در محدوده سنی ۳۵ تا  ۵۵سالگی را تشکیل میدهد. در هر سال، یک تا دو مورد سرطان پستان در هر  ۱۰۰۰زن به طور جدید تشخیص داده می شود.

نسج پستان در مجاورت عضلات اطراف پستان قرار دارد. شناخت سیستم لنفاوی پستان از لحاظ تشخیصی و درمانی حائز اهمیت می باشد. تومورهای پستان می توانند از طریق سیستم لنفاوی گسترش یافته و به تمام بدن راه یابند و در حقیقت سیستم لنفاوی راهی برای ارتباط لنف با عروق میباشد. خون رسانی به قسمت های داخلی و مرکزی پستان توسط شاخه های شریانی انجام می شود.پستان دارای سیستم عصب دهی نیز می باشد.

علائم بیماری های پستان

شایع ترین علامت و شکایت های بیماری پستان که یک زن را به مشاوره پزشکی ارجاع می دهد احساس توده در پستان ، ترشح یا خونریزی از نوک پستان و درد پستان می باشد و در صورت مشاهده این علائم و تغییرات باید به پزشک مراجعه نمود اگر چه خیلی از این موارد سرطانی نخواهد بود.

علائم سرطان پستان

علائمی که ممکن است در سرطان پستان ظاهر شوند:
• توده در پستان (شایع ترین علامت)
• تغییردر اندازه یا شکل پستان
• به داخل کشیده شدن یا برگشتن نوک پستان ها
• قرمزی و جوش در اطراف نوک پستان
• خونریزی یا ترشح از نوک پستان
• کشیده شدن پوست پستان
•  تورم و احساس توده در زیر بغل
• ورید های واضح روی پستان
• زخم پوست پستان
• علائم تومورهای ثانوی در جاهای دیگر
• تورم بازو
• درد

علت و عوامل ایجاد سرطان پستان

فاکتورهای خطر:

۱٫ سابقه سرطان پستان در سمت مقابل
۲٫ سابقه خانوادگی سرطان پستان( بستگان درجه یک)
۳٫ نولی پاریته ( نداشتن زایمان)
۴٫ یائسگی بعد از ۵۵ سالگی
۵٫ بالا بودن سن( سن بالاتر از ۳۵ سال)
۶٫ اختلاف جغرافیایی( جهان غرب)
۷٫ اثرات هورمونی
۸٫ سرطانهای دیگر
۹٫ رژیم غذایی ( چربی و گوشت)
۱۰٫ چاقی
۱۱٫ الکل
۱۲٫ بیماری های خوش خیم پستان
۱۳٫ ویروس ها
۱۴٫ تابش اشعه یونیزان
۱۵٫ نوع بافت پستانی
۱۶٫ شخصیت (مضطرب)
۱۷٫ مصرف استروژن (داروهای استروژنی)
۱۸٫ قاعدگی زودرس (شروع قاعدگی زودتر از موعد)
۱۹٫ اولین حاملگی بعد از ۲۵ سالگی

تحقیق در زمینه علل سرطان پستان مهم می باشد زیرا با یافتن آنها  هم درمان و هم پیشگیری ممکن می گردد که منجر به شناسایی زنان در معرض خطر و استراتژی های پیشگیری و غربال گری برای کشف زودرس بیماری می گردد و نتایج بدست آمده، قادر است تغییر در فاکتورهای محیطی که مسئول ایجاد بیماری شناخته شده اند بدهد و تحولی در نوع زندگی زنان ایجاد شود که کاهش خطر ابتلا به بیماری را در آنان باعث میشود.
پیشگیری

به استفاده از معیارهایی که بتوان  عوامل خطر شناخته شده در توسعه و پیشرفت یک بیماری را تغییر داد پیشگیری اولیه اطلاق می گردد. یک شیوه برتر, سعی در پیشگیری از ایجاد بیماری است که پیشگیری ثانویه نامیده می شود. پیشگیری ثانویه در مورد سرطان پستان عبارت است از غربال گری پستان به منظور کشف و درمان سرطان در اسرع وقت تا خطر انتشار بیماری و مرگ را کاهش دهد.

غربال گری (بیماریابی)

غربال گری به این معنی است که در جمعیت زنان سالم، حتی قبل از آن که هر نوع علائمی در پستان تظاهر کند بتوان با انجام آزمایشات و معاینه، تغییرات غیر طبیعی را کشف نمود و تصمیمات لازم را جهت درمان بکار گرفت. روش های غربال گری عبارتند از:

۱٫ مامو گرافی سالانه در زنان  ۴۰ساله و مسن تر
۲٫ معاینه پستان ها توسط زنان به صورت ماهیانه از سن ۲۰ سالگی( بهترین زمان معاینه پس از قاعدگی و پیش از تخمک گذاری است یعنی بین پاک شدن از خونریزی تا ۱۴ روز مانده به قاعدگی بعد)
۳٫ معاینه بالینی پستان توسط پزشک در زنان۲۰ تا۴۰ ساله، هر سه سال و در زنان مسن تر از۴۰ سال، هرسال

درمان – سرطان پستان

انواع روش های درمان:

درمان های متفاوتی برای سرطان پستان وجود دارد:

۱٫ جراحی
۲٫ پرتودرمانی
۳٫ درمان کمکی( هورمون درمانی- شیمی درمانی)
۴٫ تخریب تخمدان

۱- جراحی:

جراحی محافظتی پستان:

درمان قطعی پس از صحبت کردن بیمار با پزشک و در نظرگرفتن یک سری از عوامل مثل اندازه توده نسبت به اندازه پستان، محل تومور، مرحله ودرجه تومور و تمایل بیمار در پذیرفتن درمان های اضافی به همراه جراحی مشخص می گردد. اغلب تومورهای کوچک که طی برداشتن قسمتی از بافت پستان خارج می شوند اثر قابل توجهی روی ظاهر پستان نمی گذارند و جای برش پوستی بر پوست، جزئی خواهد بود اما در مورد تومورهای بزرگ بخصوص اگر یک قسمت کامل پستان برداشته شود ممکن است از دست دادن واضح بافت پستان، نمایان شود.

برداشتن پستان (ماستکتومی):

• ماستکتومی به خارج کردن کامل بافت پستان که در بر گیرنده پوست روی پستان همراه با نوک پستان و آرئول (هاله اطراف پستان) نیز می باشد، اطلاق می گردد.
• تنها در ماستکتومی زیر پوستی می با شد که پوست پستان بدون عیب و به صورت دست نخورده روی پستان در حالی که با فت پستان خارج می شود، می ماند.
• ماستکتومی ساده یا کامل: این عمل شامل بردا شتن تمام نسج پستان که به طرف زیر بازو کشیده می شود و نوک پستان و هاله و پوست اطرا ف آن می باشد.
• ماستکتومی نسبتاْ وسیع : علاوه بر بافت های پستان که در جریان ماستکتومی ساده برداشته می شوند یکی از عضلات جدار قفسه سینه و قسمت های کوچک و بزرگ عضلات، برداشته میشوند.
• ماستکتومی کاملاْ وسیع :علاوه بر ماستکتومی نسبتاً وسیع، غدد لنفاوی نیز برداشته می شود.

برداشتن غدد لنفاوی :

در حا ل حاضر عقیده بر این است که درگیری غدد لنفاوی ( یعنی در نمونه برداری از غده‌ ‌،سلول سرطانی مشاهده شود) علامتی برگسترش بیماری در بدن می باشد. برداشتن جراحی ممکن است که برای بهبود علائم و تسکین آن مفید باشد اما الزاما اثری درجهت افزایش بهبودی و درمان ندارد.

۲٫ اشعه درمانی(پرتودرمانی) :

پرتودرمانی یا درمان تشعشی اغلب پس ا زجراحی برای سرطا ن  پستا ن جهت از بین بردن موضعی سلول ها ی سرطانی بکا ر می رود که طی آن اشعه به ناحیه ای از پستان تابیده می شود و باعث کاهش خطر عود می شود.

۳- درمان کمکی :

هدف  از این درمان انهدا م سلول های سرطانی است  که از پستان خارج و در نقا ط دیگر بدن انتشار یافته اند و هدف از درمان کاهش خطر رشد ثانویه در سایر نقاط بدن می باشد که به دو روش صورت می گیرد:

• هورمون درمانی
• شیمی در ما نی

شیمی درمانی:  از داروهای ضد سرطان شیمیایی به منظور پیدا کردن و از بین بردن سلول های سرطانی در سرتاسر بدن استفاده می شود. این داروها اغلب پس از جراحی سرطان پستان در افراد پرخطر بکار می رود. قبل و بعد از تشخیص تومور، در این افراد احتمال انتشار سلول های سرطانی به  خارج از پستان موجود است. درمان بیشتر در زنان قبل از یائسگی به کار می رود بخصوص کسانی که تومور مهاجم و یا غدد گرفتار در زیر بغل دارند.

۴- تخریب تخمدا ن ها :

تخریب تخمدان ها باعث افزایش  بقای عمر در ۳۰%  موارد  و کاهش عود بیماری در ۳۵% موارد می شود.

روش های درمان سرطان پستان منتشر شده (متاستاتیک)

مواردی که هورمون درمانی به کارمی رود :

۱٫ بیماری های همراه با گیرنده مثبت استروژن
۲٫ متاستاز به غده لنفاوی ، پوست ، استخوان
۳٫ بیش از ۲ سال از پایان درمان کمکی گذشته باشد

مواردی که شیمی درمانی به کار می رود:

۱٫ بیماری همراه باگیرنده استروژن منفی
۲٫ گرفتاری های ریه و کبد
۳٫ کمتر از ۲سال از پایان درمان کمکی گذشته باشد
۴٫ پیشرفت بیماری بعد از مصرف داروهای رده اول و دوم شیمی درمانی

انهدام تخمدان در زنان قبل از یائسگی با تاموکسیفن و با داروهای دیگر شیمی درمانی انجام می شود.

عوارض جانبی روش های درمان

عوارض جانبی جراحی ها ی سرطان پستان :

معمولا” متعاقب جراح‍ی مشکلات و عوارضی در اطراف نا حیه برش جراحی شا مل کوفتگی، عفونت زخم، تورم و عدم بهبود سریع محل عمل مشاهده می شود. اگر بیمار حوالی زمان جراحی تحت  شیمی درمانی قرار بگیرد معمولا عفونت زخم تا چندین هفته به طول می کشد .

در تمام اشکال ماستکتومی، درجاتی از ضعف حرکات شانه وجود دارد که پس از عمل جرا حی با ورزش بهبود می یابد.

تورم بازو در اثر تجمع مایع لنف، بدنبال برداشتن یا ضایعه غدد و عروق لنفاوی باعث درد زیادی می شود که نیاز به درمان دارد (این موارد کمتر شا یع هستند). گاهی اوقات اختلالاتی در اعصاب عضله زیر بازو در جریان جراحی وسیع ایجاد می شود که منجر به عدم تعادل و پرش شانه می شود. ( این موارد نادر است) .

عوارض جانبی پرتودرمانی:

۱٫ نیاز به مراجعا ت منظم و مکرر به بیمارستان خسارتی برا ی بیمار محسوب می شود و ناراحتی که متعاقب این روند حاصل می شود، منجر به خستگی مفرط بیمار می گردد.
۲٫ احساس بیماری و حالت  تهوع
۳٫ حساسیت پوستی
۴٫ تیرگی پوست و خارش و سوزش
۵٫ سرفه ها ی خشک و تنگی نفس

پیشگیری از این عارضه: اغلب ایده خوبیست که برای این  بیماران پس از برگشت از بیمارستان استراحتی ترتیب داده شود تا حتی الامکان از حالت دستپاچگی و خستگی آنها مما نعت به عمل آید .

اثرات جانبی شیمی درمانی :

ممکن است بعضی از داروها به سلول های سالم بدن نیز صدمه بزنند. پس باید، پس از هر دوره درمان فرصتی جهت بازگشت به حالت طبیعی به شخص داده شود که معمولا این زمان در نظر گرفته می شود. یک آزمایش خون قبل از هر دوره درمان جهت کنترل سطوح سلول های سفید خون انجام می شود، تا مقاومت بدن در مقابل عفونت تعیین شود و تحت تاثیر آن قرار نگرفته باشد.
عوارض جانبی دیگر:

خستگی، تهوع، ریزش موی سر، زخم های دهانی، بی اشتهایی، اسهال و یا ترکیبی از این ها، توقف قاعدگی، نازایی

پیشگیری از این عوارض : شستشوی دهان ،مصرف ضد استفراغ ،مصرف کلاه گیس .درمان شیمی درمانی باعث  ۲۸% کاهش عود  و ۱۶% کاهش  میزان مرگ سالیانه می شود.

تهیه وتنظیم: مهری گلچین

سوپروایزر آموزشی

مرکز تحقیقات هماتولو‍ژی انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی تبریز

منبع :

http.//crc.tums.ac.ir/fa/pamphlet.

رابطه سیگار و بیماریها

طبق تحقیقات سازمان جهانی بهداشت در هر ‌٨ ثانیه یک نفر در دنیا به علت استعمال دخانیات جان خود را از دست می‌دهد.  نتایج تحقیقات حاکی از آن است چنانچه افراد در سنین نوجوانی شروع به کشیدن سیگار کنند (بیش از ‌٧٠ درصد موارد سیگاری شدن در این مرحله اتفاق می‌افتد) و مدت ‌٢٠ سال یا بیشتر به این عمل ادامه بدهند بین ‌٢٠ تا ‌٢۵ سال زودتر از افرادی که به هیچ‌وجه در زندگی سیگار نکشیده‌اند، خواهند مرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  تنها سرطان ریه یا بیماریهای قلبی پیامدهای استعمال دخانیات نیست بلکه مجموعه‌ای از مسایل و مشکلات بهداشتی در ارتباط با مصرف مواد دخانی وجود دارد که می‌تواند به لحاظ شرایط جسمانی و مقاومت ایمنی در افراد سیگاری بروز می‌کند، که برخی از آنها عبارتند از:

‌١- از دست دادن موها

با تضعیف سیستم ایمنی افراد سیگاری در اثر مصرف مواد دخانی، بدن این افراد مستعد ابتلا به انواع بیماریها از جمله «لوپوس اریتماتوز» می‌شود که این بیماری می‌تواند عامل از دست دادن موها، ایجاد زخم‌ در دهان، جوش‌های پوست روی صورت، سر و دست‌ها شود.

‌٢ – آب مروارید (کاتاراکت(

افراد سیگاری ‌۴٠ درصد بیش از افراد دیگر در معرض ابتلا به آب مروارید، کدر شدن عدسی چشم و ممانعت از عبور نور و در نهایت نابینایی هستند.

‌٣ – چین و چروک

استعمال دخانیات باعث از بین بردن پروتئین‌های انعطاف دهنده پوست می‌شود؛ همچنین باعث تحلیل بردن ویتامین A و محدود کردن جریان خون در عروق پوست می‌گردد.
پوست افراد سیگاری خشک و دارای خطوط و چین خوردگی‌های ریزی در اطراف لبها و چشمهاست.

‌۴ – ضایعات شنوایی

افراد سیگاری ‌٣ برابر بیش از افراد غیر سیگاری به عفونت گوش میانی دچار می‌شوند.

‌۵ – سرطان پوست

افراد سیگاری ‌٢ برابر بیشتر از افراد غیر سیگاری در معرض خطر ابتلا به نوعی سرطان پوست (پوسته پوسته شدن، برجستگی روی پوست) قرار دارند

‌۶ – فساد دندانها

افراد سیگاری ‌۵/١ مرتبه بیشتر از افراد غیر سیگاری در معرض خطر از دست دادن زودرس دندانها هستند.

‌٧ – پوکی استخوان

منواکسید کربن یکی از اصلی‌ترین گازهای سمی در خروجی اگزوز اتومبیل و دود سیگار است، میل ترکیبی این گاز با خون بسیار بالاتر از اکسیژن است. این گاز باعث کاهش قدرت عمل اکسیژن در خون افراد سیگاری حرفه‌ای تا ‌١۵ درصد می‌شود.

استخوان‌های افراد سیگاری تراکم خود را از دست داده و به راحتی شکسته می‌شود همینطور زمان التیام یافتن و جوش خوردن آنها پس از شکستگی تا ‌٨٠ درصد افزایش پیدا می‌کند.

٨ – بیماریهای قلبی

بیماریهای قلبی ـ عروقی ناشی از استعمال دخانیات بیش از ‌۶٠٠ هزار نفر را در سال در کشورهای توسعه یافته از بین می‌رود استعمال دخانیات باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون، افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا و گرفتگی عروق و نهایتا ایجاد حمله قلبی و سکته می‌شود.

‌٩ – زخم معده

استعمال دخانیات مقاومت معده را در برابر باکتریها پایین می‌آورد؛ همچنین باعث تضعیف معده در خنثی سازی اسید معده و مقاومت در برابر آن بعد از غذا خوردن و بر جای ماندن باقیمانده اسید در معده و در نتیجه تخریب دیواره آن می‌شود.
زخم معده افراد سیگاری به سختی درمان می‌شود و احتمالی بهبودی آن تا زمانی که فرد سیگاری است اکثرا اندک می باشد.

‌١٠- تغییر رنگ انگشتان

قطران موجود در دود سیگار در اثر استعمال مستمر دخانیات روی انگشتان و ناخنها جمع شده و باعث تغییر رنگ آنها به قهوه‌ای مایل به زرد می‌شود.

‌١١ – سرطان رحم و سقط جنین

استعمال دخانیات در دوران بارداری می‌تواند باعث افزایش خطر زایمان نوزاد با وزن کم و بروز مسایل بهداشتی در آینده شود. سقط جنین در مادران سیگاری ‌٢ تا ‌٣ برابر بیشتر است

‌١٢ – تغییر شکل دادن سلولهای جنسی در مردان

استعمال دخانیات باعث کاهش تعداد اسپرم و کاهش جریان خون در آلت تناسلی مردان و ناتوانی جنسی در این افراد می‌شود. ناباروری جنسی در مردان سیگاری نیز متداول‌تر از افراد غیر سیگاری است.

‌١٣ – سرطان

بیش از ‌۴٠ عنصر سرطانزا در دود سیگار وجود دارد احتمال سرطان ریه ‌٢٢ مرتبه بیشتر از افراد غیر سیگاری است.

طبق تحقیقات بی شماری که انجام شده است در صورت ادامه استعمال دخانیات توسط افراد سیگاری، احتمال مبتلا شدن آنها به انواع سرطان‌های دیگر از قبیل زبان، دهان، غدد، بزاق و حلق (‌۶ تا ‌٢٧ برابر)، سرطان بینی (‌٢ مرتبه بیشتر)، گلو (‌١٢ مرتبه)، مری (‌٨ تا ‌١٠ برابر)، حنجره (‌١٠ تا ‌١٨ برابر)، معده ٢ تا ‌٣ برابر)، کلیه (‌۵ برابر)، آلت تناسلی مرد (‌٢ تا ‌٣ برابر)، لوزالمعده٢ تا ‌۵ برابر) مقعد (‌۵ تا ‌۶ برابر) وجود دارد

سیگار و مضرات آن و روش های ترک آن

شما را به جان مادرتان، به این ۲۲ دلیل سیگار نکشید!

افراد سیگاری نه تنها سـلامـتـی خـود را در مـعـرض انــواع بیماری های خطرناک قرار می‌ دهـنـد، بـلـکه بـاعث رنجش و آزرده خاطر شدن اطرافیانشان می گردند. متأسفانه امـروزه برخی افراد سیـگار کـشـیـدن را نشانـه بلـوغ و یـا حتی «کلاس» خود محسوب می کنند و با پـک زدن هـای آنچنانی سعی در خودنمایی و فخرفروشی دارند.

عوارض و صدمات ناشی از استعمال سیگار تقریـبـاً بـرای همگی ما آشکار و معلوم است امـا در ایـن بـخـش بـه ۲۲ دلیل مهم برای ترک سیگار اشاره می کنیم:

۱- ظاهر آراسته تر با حذف لکه های روی انگشتان و دندانهایتان.

۲- حذف بوی بد دهان ناشی از کشیدن سیگار و تنفس راحت تر.

۳-حذف بوی سیگار از لباس، مو، و بـدنـتـان و تـمـام وسـایـلـی که با آنها سروکار دارید.
۴- پیشگیری از پیدایش چین و چروک زودرس در پوست صورتتان.

۵- حذف مشکلات تنفسی از قبیل: خس خس حین تنفس، سرفه ، برونشیت مزمن، و از همه مهمتر سرطان ریه.

۶- بازیافت دوباره حس بویایی و چـشایی کـه بـر اثر استعمال سیگار از حساسیتشان کاسته شده است. دوباره طعم واقعی غذایتان را احساس خواهید کرد.

۷- احساس سرزندگی و شادابی دوباره در زندگی، افزایش قوای جسمانی.

۸- خواب بهتر و راحت تر.

۹- کاهش خطرات بیماری های قلبی ، نـفـخ، فـشـارخـون بـال ا، تـپـش قـلـب، زخـم مـعده ، برگشت اسید معده، سرطان دهان و تعداد بیشماری از سرطان های گوناگون .

۱۰-  کاهش بیش از ۵۰ بیماری و عارضه های گوناگون.

۱۱-  دوباره کنترل رفتار خود را به دست خواهید آورید و با رهایی از زنـدان اعـتـیـاد بـار دیگر حس آزادی را باز پس خواهید گرفت.

۱۲- کاهش خطر آسیب رسیدن به نوزاد در زنان باردار.

۱۳- افزایش طول عمر (افرادی که به طور مستمر سیگار می کشند به طور متوسط ۱۶ سال از عمر خود را از دست می دهند)

۱۴- فراهم آوردن یک محیط سالم و سلامت برای کودکان وتمام افرادی که با آنان زندگی می کنید.

۱۵- الگوی مناسبی برای فرزندانتان خواهید بود .

۱۶- حذف هـزیـنـه هـای خرید سیگار که قابل توجه بوده و می توان آن را صرف امور بهتری کرد.

۱۷- رهایی از صدها ماده سمی و سرطان زای موجود در سیگار.

۱۸- تردد و مسافرت به وسیله قطار، هواپیما و اتوبـوس بـرای شـما و دیـگر افراد سهل تر و دلپذیرتر خواهد شد.

۱۹-  دیگر در محل کارتان مجبور نیستید برای سیگار کشیدن از اتاق خارج شوید!

۲۰-  بـا تـرک ایـن عـادت نـادرسـت اعـتـمـاد بـه نـفس خود را افزایش دهید و به اراده خودتان ببالید.

۲۱- از دنبال جا سیگاری گشتن خلاصی می یابید.

۲۲-  از آن مهمتر دیگر نیازی به مطالعه دوباره این مقاله نخواهید داشت!

لذت ترک سیگار

فواید زود هنگام و تدریجى ترک سیگار

۲۰ دقیقه بعد از استعمال آخرین سیگار، فشارخون شما پایین مى آید و به سطح معمولى مى رسد. درجه حرارت دست ها و پاهاى شما افزایش می یابد و به حد طبیعى مى رسد.

۸ ساعت بعد از ترک:   منواکسید کربن در خون شما پایین آمده و به حد مطلوب مى رسد.

۲۴ ساعت بعد از ترک: احتمال حمله قلبى در بدن شما کاهش مى یابد.

دو هفته تا سه ماه بعد از ترک: گردش خون شما پیشرفت مى کند و عملکرد ریه نیز تا ۳۰ درصد افزایش مى یابد.

یک تا ۹ ماه بعد از ترک: سرفه ، ترشحات و گرفتگى سینوس ، خستگى و کوفتگى و میزان کم آوردن نفس کاهش مى یابد. موهاى ریزى که با حرکت دودى شکل خود خلط را به بیرون از ریه مى رانند، دوباره وظیفه طبیعى خود را در ریه شروع مى کنند و توانایى جابه جایى خلط را به دست مى آورند، ریه را تمیز مى کنند و به این ترتیب عفونت کاهش مى یابد.

۱۰ سال بعد از ترک: نرخ مرگ ناشى از سرطان ریه نسبت به کسانى که به سیگار کشیدن خود ادامه مى دهند، نصف مى شود. احتمال ابتلا به سرطان دهان، گلو، مرى، مثانه، کلیه و لوزالمعده نیز کاهش مى یابد.

۱۵سال بعد از ترک: احتمال بیمارى هاى کرونرى قلب به اندازه یک غیرسیگارى کاهش می یابد.

نتایج آنى و ظاهرى ترک سیگار

ترک سیگار به شما کمک مى کند تا عوامل زیان آور تنباکو را در ظاهر خود از بین ببرید:
چین و چروک زودرس در پوست، بوى بد دهان ، زردى دندان ها، بیمارى هاى لثه، بوى بد لباس ها، زردى دست ها. پشت پا زدن به عادت استعمال تنباکو مزایاى دیگرى نیز به ارمغان مى آورد که شما خیلى زود متوجه آن خواهید شد.تعدادى از این مزایا در هفته هاى اول به تدریج پدیدار می شود و زندگى شما را روز به روز لذت بخش تر مى کند:

– غذا طعم بهترى پیدا مى کند.

-حس بویایى به حالت طبیعى خود برمى گردد.

-براى فعالیت هاى روزانه مانند بالا رفتن از پله، کارهاى سبک خانه و غیره، نفس کم    نمى آورید.

امید دستیابى به سلامت بیشتر یک دلیل خوب براى ترک سیگار است، اما دلایل مهم دیگرى نیز وجود دارد. استعمال سیگار هزینه زیادى دارد. خسارت اقتصادى استعمال سیگار حدود ۳۹۱/۳ هزار دلار در سال براى هر سیگارى تخمین زده شده است. آیا واقعاً بدون در نظر گرفتن مشکلات بهداشتى مى خواهید به آتش زدن پول هایتان ادامه دهید؟!
هزینه
سیگاری بودن گران است. به دست آوردن مبلغى که روزانه صرف خرید سیگارتان مى شود، چندان سخت نیست. رقم به دست آمده را ضرب در ۳۶۵ کنید!! این رقم برایتان تعجب آور است. حال این عدد را ضرب در سال هایى که سیگار مى کشید!!! نتیجه به دست آمده شما را مبهوت مى کند. فکر کنید که با این مبلغ چه چیز هایى مى توانستید بخرید!! این بدون در نظر گرفتن خسارت هاى وارد شده بر سلامت و ایمنى زندگى و هزینه اى است که صرف به دست آوردن سلامت از دست رفته شما مى شود.

پذیرش اجتماعى
امروزه سیگار کشیدن از نظر اجتماعى کمتر مورد پذیرش قرار مى گیرد. در عین این که امکان اجراى تصمیمات مبنى بر عدم استعمال دخانیات در همه جاى کشور وجود ندارد در بسیارى از اماکن عمومى استعمال دخانیات ممنوع است و بسیاری از کارفرمایان نیز ترجیح مى دهند افراد غیرسیگارى را استخدام کنند.
مطالعات نشان مى دهد که کارکنان سیگارى هزینه بیشترى به کارفرمایان تحمیل مى کنند. زیرا بیشتر اوقات با حالت بیمار سرکار حاضر مى شوند و کارکنانى که نسبت به غیر سیگارى ها بیشتر بیمار مى شوند خرج کارفرما را براى جایگزینى فرد بالا مى برند.

سلامت دیگران
سیگارى ها نه تنها به سلامت خودشان صدمه مى زنند بلکه بهداشت و سلامت اطرافیان را نیز به مخاطره مى اندازند. وجود «دود دست دوم» (دود باقى مانده از سیگار کشیدن فرد سیگارى در محیط به همان مقدار خطرناک است که کشیدن خود سیگار. مطالعات نشان داده است که دود دست دوم سالانه موجب مرگ هزاران نفر مبتلا به سرطان ریه و بیماران قلبى در میان افراد غیر سیگارى که فقط در معرض این دود قرار گرفته اند، شده است.

بچه هاى مادران سیگارى خصوصاً اگر مادران در دوران باردارى هم سیگار مصرف کنند، در خطر ابتلا به آسم هستند و یا خطر بروز مرگ ناشى از نوعى سندرم؛ سیگاری بودن مادر باردار احتمال تولد نوزاد کم وزن را افزایش مى دهد. نوزادان و کودکانى که در معرض دود سیگار هستند بیشتر دچار عفونت هاى گوش، سرماخوردگى ، برونشیت و دیگر مشکلات تنفسى مى شوند. همچنین دود سیگار مى تواند موجب سوزش چشم، سردرد، تهوع و سرگیجه شود.

الگوى تربیتى مناسب
تقریباً همه سیگارى ها مى گویند که نمى خواهند بچه هایشان سیگارى شوند در حالى که بچه ها از رفتار والدین خود الگو بردارى مى کنند و بچه هایى که پدر و مادرشان سیگارى هستند بیشتر تمایل به شروع استعمال دخانیات از خود نشان مى دهند. شما مى توانید یک الگوى خوب براى فرزندانتان باشید، به شرط این که همین حالا اقدام به ترک سیگار کنید.

سیگار نکشید!
استعمال دخانیات مهمترین عامل مرگ های قابل پیشگیری است.

– دود تنباکو و سیگار حاوی بیش از ۴۰۰۰ ماده شیمیایی است که شمار زیادی از آنها مواد محرک یا سمی و سرطان زا هستند.

– دود سیگار بیش از ۴۰ نوع ترکیب سرطان زا دارد.

– جزء اعتیاد آور سیگار، نیکوتین است که با اثر بر دستگاه اعصاب مرکزی موجب اعتیاد می شود. نیکوتین سیگارو تنباکو به سرعت جذب جریان خون می شود و ظرف ۳۰ ثانیه به مغز می رسد و روی سلولهای عصبی آن اثر می گذارد.

– برخی گازهای سمی موجود در دود سیگار عبارتند از : مونوکسید کربن ، آمونیاک ،   دی متیل نیتروزامین ، فرمالدیید ، سیانید هید روژن و آکرولئین .

-دود تنباکو و سیگار مانند آزیت ( پنبه نسوز) ، آرسنیک ، بنزن و گاز رادون جزء مواد سرطان زا ی درجه یک طبقه بندی می شود.

– نیتروزامین ها فعال ترین مواد سرطان زای موجود در دود سیگار و تنباکوهستند.

–  خطر پیدایش سرطان در سیگاری ها بیشتر از دیگران است و این افراد حداقل ۱۵ سال زودتر از غیر سیگاری ها به سنین در معرض خطر سرطان می رسند.

– ذرات زیان آور موجود در دود سیگار شامل موادی مانند قطران ، نیکوتین ، بنزن و    بنزو پیرن است.

– دود سیگار برای اطرافیان نیز زیان آور است . ۸۵% دود سیگاری که دریک اتاق جمع   می شود، ناشی از سوختن نوک سیگار است و نه دودی که فرد سیگاری از راههای     هوایی اش خارج می کند.

– بیش از ۳۰ درصد مرگهای ناشی از سرطان مربوط به استعمال دخانیات است .

– علت بیش از ۸۰% مرگهای ناشی از سرطان ریه، استعمال دخانیات است .

– خطر مرگ ناشی از سرطان ریه با افزایش تعداد سیگارهایی که فرد در روز می کشد، زیاد می شود.

– خطر بیماری قلبی و سرطان ریه در افراد غیر سیگاری که در خانه در معرض دود سیگار اطرافیانشان هستند، ۲۵% بیشتراز دیگران است.

– در افرادی که سالهای زیاد حتی تا زمان میانسالی سیگار کشیده اند، قطع کامل استعمال دخانیات خطر پیدایش سرطان ریه را به میزان زیادی کاهش می دهد.

–  استعمال دخانیات ( به هر شکل ) یک عامل خطر برای سرطانهای حنجره ، حفره دهان و مری به شمار می رود.

– بیش از ۹۰% مبتلایان به سرطان حفره دهان از تنباکو به صورت کشیدن ( تدخینی ) یا جویدنی استفاده کرده اند. سرطان های حفره دهان شامل سرطان های لب، زبان ، دهان وگلو است.

– خطر پیدایش سرطان سینه درزنان سیگاری و حتی در زنانی که درمعرض دود سیگاراطرافیان هستند ( درمکانهای سربسته )، بیش از زنانی است که با دود سیگار تماس ندارند.

– استعمال دخانیات خطر سرطان لوزالمعده را افزایش می دهد و با ترک دخانیات، درصد این خطر پس از چند سال مشابه افراد غیر سیگاری خواهد شد.

– خطرسرطان خون ( لوسمی ) در سیگاری ها بیشتر از سایر افراد جامعه است .

۵۰درصد سرطان های مثانه در مردان و بیش از ۳۰% سرطان های مثانه درزنان با استعمال دخانیات ارتباط دارد و سرطان کلیه نیزدر افراد سیگاری شایع تر است .

– سیگار عامل مهم ایجاد سرطان های ریه ، حفره دهان ، گلو ، حنجره ، مثانه و… است و مبارزه با سیگار مهمترین راهکار پیشگیری از سرطان است.

اگر سیگار می کشید ، هر چه زودتر آن را ترک کنید و اگر سیگاری نیستید، هرگز طرف آن نروید زیرا نیکوتین موجود در تنباکو اعتیاد آور است .

–  با خوردن سبزیها و میوه جات تازه و مواد غذایی پر فیبر، خطر بروز سرطان های دستگاه گوارش را کاهش دهید.

–  مصرف زیاد نوشابه های الکلی همراه با سیگار موجب پیدایش سرطان می شود .

–  اشکال در بلع به ویژه مواد جامد غذا باید به طور جدی پیگیری شود.

– در صورت پیدایش برجستگی یا لکه یا خونریزی درحفره دهان یا وجود زخم طول کشیده ، سریعاً به پزشک مراجعه کنید .

– در صورت همراهی سرفه های مزمن با خلط خونی یا گرفتگی صدا سریعاً به پزشک مراجعه نمایید.

– اگر سیگاری هستید ، در صورت افزایش دفعات سرفه یا پیدایش تغییر صدا سریعاً به پزشک مراجعه کنید. این تغییرات ممکن است ناشی از سرطان ریه باشد.

–  کاهش وزن زیاد ، بی اشتهایی و تب ها ی مزمن می توانند نشانه بدخیمی باشند . در صورت وجود این علائم به پزشک مراجعه نمایید.

–  پیدایش توده های بزرگ شونده در هر جای بدن ممکن است نشانه ای از یک سرطان باشد.

-پیشگیری بسیار بهتر از درمان است.

مصرف تنباکو به هر شکل مرگ آور است

سازمان بهداشت جهانی: مصرف تنباکو به هر شکل مرگ آور است

سازمان بهداشت جهانی روز ‘دخانیات ممنوع’ خود را با این هشدار برگزار کرده است که صنعت دخانیات با توجه به مقررات سختی که در کشورهای مختلف در مورد کشیدن سیگار و تبلیغ در این باره اجرا شده، تولید محصولات دیگری مانند تنباکوی جویدنی، انفیه (گرد توتون) و قلیان را افزایش داده است.
این سازمان از کشورهای جهان خواسته است تا تدابیر فوری برای کنترل بازاریابی این دست از محصولات تنباکو – که به ویژه جوانان و زنان را هدف قرار داده – و همچنین مصرف آنها اتخاذ کنند.

سازمان بهداشت جهانی در گزارش خود به مناسبت “روز دخانیات ممنوع” می گوید بر خلاف آنچه تبلیغ شده است این محصولات سالم تر از سیگار نیستند.

به مناسبت روز جهانی “دخانیات ممنوع” برنامه های متعددی در کشورهای مختلف برپاست تا در مورد خطرات انواع دخانیات آگاهی بیشتری به مردم به ویژه نوجوانان داده شود. موضوع
ا ا مسال روز جهانی دخانیات ممنوع “مرگ آور در هر شکل و پوشش” است.

نظر سنجی سازمان بهداشت جهانی از هفتصد و پنجاه هزار نوجوان ۱۳ تا ۱۵ سال در کشورهای مختلف همچنین نشان داده که در استعمال انواع دخانیات در میان این گروه سنی نگران کننده است.

این گزارش می گوید که یازده درصد از نوجوانان محصولات تنباکو به غیر از سیگار را مصرف می کنند در حالی که ۹ درصد سیگار می کشند.

سازمان بهداشت جهانی تبلیغات نادرست بازار را که می گوید استعمال شکل های دیگر تنباکو بی خطر است دلیل گسترش مصرف این گونه محصولات می داند.

این سازمان خواستار مقررات شدیدتری در مورد محصولات تنباکو شده است و می گوید که دخانیات در هر شکل آن مرگ آور است.

روزانه حدود ۱۳ هزار و پانصد نفر در دنیا بر اثر بیماریهای مرتبط با مصرف دخانیات جان می بازند.

کنوانسیون دخانیات

کنوانسیون کنترل دخانیات سازمان بهداشت جهانی فوریه سال گذشته ضمانت اجرایی یافت. سازمان بهداشت جهانی این کنوانسیون را که مدت ده سال در دست بررسی بود به امید پیشگیری از پنج میلیون مرگ سالیانه ناشی از مصرف دخانیات به اجرا درآورده است.

این سند اولین معاهده جهانی درباره بهداشت عمومی است و کشورهای عضو سازمان بهداشت جهانی ملزم به اعمال مفاد آن هستند.

کشورهایی که این کنوانسیون را تصویب کرده اند، اکنون سه سال وقت دارند تا روی بسته های سیگار هشدارهای جدی بهداشتی بچسبانند و پنج سال فرصت دارند تا تبلیغات دخانیات را ممنوع کنند. آنها باید پیروی خود از این معاهده را بصورت منظم به سازمان بهداشت جهانی گزارش کنند.

این کشورها می توانند علیه کشورهایی که این کنوانسیون را تصویب نکرده اند و کشورهای تولید کننده دخانیات که مبارزه شان را تضعیف می کنند، به سازمان بهداشت جهانی شکایت کنند.

سازمان بهداشت جهانی امیدوار است که این معاهده به ویژه در کشورهای در حال توسعه مفید باشد، زیرا این جوانان کشورها هدف تبلیغات صنعت دخانیات قرار می گیرند.

آمار نشان می دهد که ۸۴ درصد از ۸/۱ میلیارد مصرف کننده دخانیات جهان در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند که نقش بسزایی در اجرایی کردن این کنوانسیون داشتند. دوسوم تصویب کنندگان، از کشورهای در حال توسعه هستند.

عبارات ایمنی و عبارات خطر در برچسب‌ گذاری

در روش بر چسب‌گذاری (Labeling) به کدهای S و R اشاره می‌شود. مفاهیم این کدها به قرار ذیل می‌باشند:

الف : عبارت ایمنی (Safety Phrase)

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این عبارت معمولا با کد S بر روی برچسب دیده می‌شود. به عنوان مثال کد اسید سولفوریک S: 2-26-36 می‌باشد. یعنی این ماده باید دور از دسترس اطفال نگهداری شود – در صورت تماس با چشم‌ها، محل را با آب شستشو داده و به پزشک مراجعه نمایید – در طول کار از لباس محافظ مناسب استفاده شود.

ب: عبارت خطر (Risk Phrase)

این عبارت معمولا با کد R برروی برچسب دیده می‌شود. به عنوان مثال کد اسید سولفوریک R-35 می‌باشد. یعنی این ماده سوختگی‌های خورنده شدید ایجاد می‌نماید.

در رابطه با عبارات ایمنی کدهای S1 الی S62 به صورت ذیل تعریف می‌شوند:

S1 – در محل امن نگهداری شود.
S2 – دور ازدسترس اطفال نگهداری شود.
S3 – در جای خنک نگهداری شود.
S4 – دور از محل زندگی نگهداری شود.
S5 – در مایعی که توسط کارخانه سازنده توصیه شده نگهداری شود.
S5.1 – آب
S5.2 – نفت
S6 – در گاز بی‌اثر که توسط کارخانه سازنده توصیه شده نگهداری شود.
S6.1 – نیتروژن
S6.2 – آرگون
S6.3 – دی اکسید کربن
S7 – در ظرف کاملا در بسته نگهداری شود.
S8 – در ظرف کاملا خشک نگهداری شود.
S9 – در محلی با تهویه خوب نگهداری شود.
S10 – ندارد.
S11 – از نفوذ هوا جلوگیری شود.
S12 – در ظرف مهر و موم شده نگهداری شود.
S13 – به دور از مواد غذایی، نوشیدنی و خوراک دام نگهداری شود.
S14 – به دور از مواد ناسازگار که توسط کارخانه سازنده اعلام شده نگهداری شود.
۱۴٫۱ – فلزات سنگین، اسیدها، بازها.
۱۴٫۲ – اکسیدکننده‌ها و اسیدها و فلزات سنگین
۱۴٫۳ – آهن
۱۴٫۴ – آب و بازها
۱۴٫۵ – اسیدها
۱۴٫۶ – بازها
۱۴٫۷ – فلزات
۱۴٫۸ – اکسیدکننده‌ها و اسیدها
۱۴٫۹ – مواد آلی قابل اشتعال
۱۴٫۱۰ – مواد قابل اشتعال، اسیدها
۱۴٫۱۱ – مواد قابل اشتعال
S15 – دور از گرما نگهداری شود.
S16 – به دور از منابع جرقه و احتراق نگهداری شود.
S17 – به دور مواد قابل احتراق نگهداری شود.
S18 – درب ظرف با احتیاط باز شود.
S19 – ندارد.
S20 – در هنگام استفاده از خوردن و آشامیدن خودداری شود.
S21 – در هنگام استفاده سیگار نکشید.
S22 – گرد و غبار آن را تنفس نکنید.
S23 – بخارات آن را تنفس نکنید.
۲۳٫۱ – گازهای آن را تنفس نکنید.
۲۳٫۲ – بخارات آن را تنفس نکنید.
۲۳٫۳ – اسپری آن را تنفس نکنید.
۲۳٫۴ – فیوم‌های آن را تنفس نکنید.
۲۳٫۵ – بخارات و اسپری آن را تنفس نکنید.
S24 – از تماس با پوست اجتناب شود.
S25 – از تماس با چشم‌ها اجتناب شود.
S26 – در صورت تماس با چشم‌ها، محل را سریعا با آب جاری شسته و به پزشک مراجعه کنید.
S27 – سریعا همه لباس‌ها را عوض کنید.
S28 – بعد از تماس با پوست محل را سریعا با کف صابون فراوان بشویید.
۲۸٫۱ – با آب
۲۸٫۲ – آب و صابون
۲۸٫۳ – آب و صابون، در صورت امکان پلی‌اتیلن گلیکول ۴۰۰
۲۸٫۴ – پلی‌اتیلن گلیکول ۳۰۰ و اتانول (۲ به ۱) و مقداری آب و صابون.
۲۸٫۵ – پلی‌اتیلن گلیکول ۴۰۰
۲۸٫۶ – پلی‌اتیلن گلیکول ۴۰۰ با آب فراوان
۲۸٫۷ – آب و صابون اسیدی
S29 – در فاضلاب تخلیه نکنید.
S30 – هرگز به این محصول آب اضافه نکنید.
S31 – دور از موارد قابل انفجار نگهداری شود.
S32 – ندارد.
S33 – نکات ایمنی در مورد مواد  و اجسام الکتریسیته‌دار را رعایت نمایید.
S34 – از ایجاد اصطکاک و وارد آمدن ضربه خودداری کنید.
S35 – مواد زاید و ظروف باید به روش ایمنی دفع شود.
S36 – از لباس محافظ مناسب استفاده کنید.
S37 – از دستکش مناسب استفاده کنید.
S38 – اگر تهویه کافی نبود از ماسک تنفس مناسب استفاده کنید.
S39 – از عینک مناسب استفاده کنید.
S40 – کف محل کار و اشیای آلوده را با ماده‌ای که توسط کارخانه سازنده توصیه کرده تمیز نمایید.
S41 – در صورت آتش‌سوزی یا انفجار از استنشاق فیوم‌ها خودداری شود.
S42 – به هنگام انتشار دود یا اسپری کردن، از تجهیزات تنفسی مناسب استفاده کنید.
S43 – در صورت بروز حریق از خاموش کننده‌ای که توسط کارخانه سازنده توصیه شده استفاده کنید.
۴۳٫۱ – آب
۴۳٫۲ – خاموش کننده آب یا پودر
۴۳٫۳ – خاموش کننده پودر، هرگز از آب استفاده نشود.
۴۳٫۴ – دی‌اکسید کربن، هرگز از آب استفاده نشود.
۴۳٫۵ – هالون‌ها، هرگز از آب استفاده نشود.
۴۳٫۶ – ماسه، هرگز از آب استفاده نشود.
۴۳٫۷ – پودر فلزات، هرگز از آب استفاده نشود.
۴۳٫۸ – ماسه، دی‌اکسیدکربن یا پودر، هرگز از آب استفاده نشود.
S44 – در صورت احساس ناراحتی به پزشک مراجعه کنید (در صورت امکان برچسب را نشان دهید)
S45 – به هنگام بروز حادثه یا احساس ناراحتی سریعا به پزشک مراجعه کنید (در صورت امکان برچسب را به پزشک نشان دهید).
S46 – در صورت خوردن آن سریعا به پزشک مراجعه کنید – ظرف یا برچسب را به پزشک نشان دهید.
S47 – در دمای پایین نگهداری شود.
S48 – با توجه به نوع ماده در آب نگهداری شود.
S49 – فقط در ظرف اصلی نگهداری شود.
S50 – اجازه ندهید با مواد زیر مخلوط شود:
۵۰٫۱ – اسیدها
۵۰٫۲ – قلیاها
۵۰٫۳ – اسیدهای قوی، بازهای قوی، فلزات غیر آهنی
S51 – فقط در محلی با تهویه خوب استفاده شود.
S52 – توصیه نمی‌شود به مقدار زیاد در داخل محیط استفاده شود.
S53 – از تماس با آن اجتناب شود (قبل از استفاده دستورالعمل آن را بگیرید) .
S54 – ندارد.
S55 – ندارد.
S56 – مواد زاید و ظروف خطرناک و ضایعات ویژه آن را در نقطه‌ای جمع کنید.
S57 – از ظرف مخصوص استفاده کرده و از آلوده کردن محیط اجتناب کنید.
S58 – ندارد.
S59 – با مراجعه به کارخانه سازنده و تهیه کننده اطلاعات بازیافت را بدست آورید.
S60 – این ماده و ظروف آن باید به عنوان ضایعات خطرناک دفع شوند.
S61 – از رها کردن آن در محیط اجتناب شود (مراجعه به دستورالعمل مخصوص MSDS).
S62 – در صورت خوردن، از استفراغ جلوگیری شود. سریعا به پزشک مراجعه کرده و ظرف یا برچسب را به پزشک نشان دهید.
کدهای ترکیبیS
S1/2 = در محل امن (قفل دار) و دور از دسترس اطفال نگهداری می‌شود.
S3/7/9 = در ظرفی کاملا در بسته در محل خنک و با تهویه خوب نگهداری شود.
S3/9 = در ظرفی کاملا در بسته در محلی با تهویه خوب نگهداری شود.
S3/9/14 = در محل خنک با تهویه خوب بدور از مواد زیر نگهداری شود:
۳/۹/۱۴٫۱ = فلزات سنگین، اسیدها و قلیاها
۳/۹/۱۴٫۲ = اکسید کننده، اسیدی، ترکیبات فلزی سنگین
۳/۹/۱۴٫۳ = آهن
۳/۹/۱۴٫۴ = آب و قلیاها
۳/۹/۱۴٫۵ = اسیدها
۳/۹/۱۴٫۶ = قلیاها
۳/۹/۱۴٫۷ = فلزات
۳/۹/۱۴٫۸ = اکسیدکننده و مواد اسیدی
۳/۹/۱۴٫۴۹ = فقط در ظرف اصلی در محل خنک با تهویه خوب بدور از مواد ذیل نگهداری شود:
۳/۹/۱۴٫۱/۴۹ = ترکیبات فلزی سنگین اسیدها و قلیاها
۳/۹/۱۴٫۲/۴۹ = اکسید کننده، اسیدها ترکیبات فلزی سنگین
۳/۹/۱۴٫۳/۴۹ =  آهن
۳/۹/۱۴٫۴/۴۹ = آب و قلیاها
۳/۹/۱۴٫۵/۴۹ = اسیدها
۳/۹/۱۴٫۶/۴۹ = قلیاها
۳/۹/۱۴٫۷/۴۹ = فلزات
۳/۹/۱۴٫۸/۴۹ = اکسید کننده و اسید
۳/۹/۴۹ =در ظرف اصلی در جای خنک در محلی با تهویه خوب
۳/۱۴ = در جای خنک بدور از مواد ذیل نگهداری شود:
۳/۱۴٫۱ = مواد کاهنده ترکیبات فلزی سنگین، اسیدها و قلیاها
۳/۱۴٫۲ = اکسیدکننده ، مواد اسیدی ترکیبات فلزی سنگین
۳/۱۴٫۳ = آهن
۳/۱۴٫۴ = آب و قلیاها
۳/۱۴٫۵ = اسیدها
۳/۱۴٫۶ = قلیاها
۳/۱۴٫۷ = فلزات
۳/۱۴٫۸ = اکسیدکننده و مواد اسیدی
S7/8 = در ظرف کاملا در بسته و خنک نگهداری شود.
S7/9 = در ظرف کاملا در بسته در محلی با تهویه خوب نگهداری شود.
S20/21 = در موقع کار و استفاده، از خوردن آشامیدن و سیگار کشیدن خودداری کنید.
S24/25 =  از تماس با پوست و چشم‌ها اجتناب شود.
S36/37 = از دستکش و عینک مناسب استفاده کنید.
S36/37/39 = از لباس، دستکش و عینک مناسب استفاده کنید.
S36/39 = از لباس و عینک مناسب استفاده کنید.
S37/39 = از دستکش و عینک مناسب استفاده کنید.
S47/49 = فقط در ظرف اصلی و در دمایی که توسط کارخانه سازنده توصیه شده نگهداری ‌شود.

در رابطه با عبارات خطر کدهای R1 الی R68 به صورت ذیل تعریف می‌شوند:
R1 – در حالت خشک قابل انفجار است.
R2 – در اثر ضربه، اصطکاک، آتش و یا دیگر منابع جرقه، خطر انفجار وجود دارد.
R3 – در اثر ضربه، اصطکاک، آتش و یا دیگر منابع جرقه، خطر انفجار زیاد است.
R4 – شکل ترکیبات فلزی بسیار حساس و قابل انفجار است.
R5 – گرما ممکن است باعث انفجار شود.
R6 – در صورت وجود یا عدم وجود هوا، قابل انفجار است.
R7 –  ممکن است آتش بگیرد.
R8 – در صورت تماس با مواد قابل احتراق ممکن است آتش بگیرد.
R9 – در صورت ترکیب با مواد قابل احتراق خطر انفجار وجود دارد.
R10 – قابل اشتعال است.
R11 – قابلیت اشتعال بالا دارد.
R12 – به شدت مشتعل می‌شود.
R13 – گاز مایع با اشتعال بالا
R14 – با آب واکنش شدید می‌دهد.
R15 – در صورت تماس با آب، گازهای قابل اشتعال زیادی تولید می‌کند.
R16 – در صورت تماس و اختلاط با مواد اکسید کننده، خطر انفجار وجود دارد.
R17 – در هوا خود بخود مشتعل می‌شود.
R18 – در هنگام استفاده و مخلوط هوا و بخار ممکن است مشتعل یا منفجر شود.
R19 – ممکن است پروکسیدهای قابل انفجار تشکیل دهند.
R20 – برای تنفس مضر است.
R21 – در تماس با پوست، مضر است.
R22 – اگر خورده شود، مضر است.
R23 – برای تنفس سمی است.
R24 – در تماس با پوست، سمی است.
R25 – اگر خورده شود، سمی است.
R26 – برای تنفس، خیلی سمی است.
R27 – در تماس با پوست خیلی سمی است.
R28 – اگر خورده شود خیلی سمی است.
R29 – در تماس با آب گاز سمی تولید می‌کند (آزاد می‌کند).
R30 – هنگام استفاده ممکن است شدیدا مشتعل شود.
R31 – در تماس با اسیدها گاز سمی تولید می‌کند (آزاد می‌کند).
R32 – در تماس با اسیدها گاز خیلی سمی آزاد می‌کند.
R33 – خطر اثرات تجمعی وجود دارد.
R34 – باعث سوختگی می‌شود.
R35 – باعث سوختگی‌های شدید می‌شود.
R36 – باعث تحریک چشم‌ها می‌شود.
R37 – باعث تحریک سیستم تنفس می‌شود.
R38 – باعث تحریک پوست می‌شود.
R39 – خطر خیلی جدی و اثرات غیر قابل برگشت وجود دارد.
R40 – اثر سرطان‌زای محدودی مشاهده شده است.
R41 – خطر آسیب جدی به چشم‌ها وجود دارد.
R42 – در صورت تنفس ممکن است باعث حساسیت شود.
R43 – در صورت تماس با پوست ممکن است باعث حساسیت شود.
R44 – در صورت محبوس شدن گرما خطر انفجار وجود دارد.
R45 – ممکن است باعث سرطان شود.
R46 – ممکن است باعث آسیب توارث ژنتیکی شود.
R47 – ممکن است باعث تولد ناقص شود.
R48 – در تماس طولانی، خطر جدی داشته و باعث آسیب به سلامتی فرد می‌شود.
R49 – در صورت تنفس ممکن است باعث سرطان شود.
R50 – برای موجودات آبی خیلی سمی است.
R51 – برای موجودات آبی سمی است.
R52 – برای موجودات آبی ضرر دارد.
R53 – در طولانی مدت ممکن است باعث اثرات مضر در محیط آبی شود.
R54 – برای کلیه گیاهان سمی است.
R55 – برای کلیه جانوران سمی است.
R56 – برای موجودات خاکی سمی است.
R57 – برای زنبور عسل سمی است.
R58 – در تماس طولانی مدت ممکن است باعث اثرات مضر در محیط شود.
R59 – برای لایه ازون خطرناک است.
R60 – ممکن است به حاصلخیزی خاک آسیب برساند.
R61 – ممکن است باعث آسیب به جنین شود.
R62 – خطر صدمه به حاصلخیزی خاک وجود دارد.
R63 – امکان وارد شدن صدمه به جنین وجود دارد.
R64 – ممکن است باعث صدمه به بچه‌هایی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، گردد.
R65 – اگر خورده شود مضر است؛ ممکن است باعث آسیب دیدگی شود.
R66 – در صورت تکرار تماس ممکن است باعث خشکی و ترک پوست شود.
R67 – بخارات آن ممکن است باعث گیجی و خواب آلودگی شود.
R68 – خطر اثرات غیر قابل برگشت ممکن است وجود داشته باشد.

کدهای ترکیبی R
R14/15 – به شدت با آب واکنش داده و گازهای قابل اشتعال آزاد می‌کند.
R45/29 – با آب واکنش داده و گازهای سمی و قابل اشتعال آزاد می‌کند.
R20/21 – در صورت تماس با پوست و استنشاق مضر است.
R20/22 – در صورت خوردن و استنشاق مضر است.
R20/21/22 – در صورت خوردن، استنشاق و تماس با پوست مضر است.
R21/22 – در صورت خوردن و تماس با پوست مضر است.
R23/24 – در تماس با پوست و استنشاق، مسمومیت ایجاد می‌کند.
R23/25 – در صورت خوردن و استنشاق مسمومیت ایجاد می‌کند.
R23/24/25 – در صورت استنشاق، خوردن و تماس با پوست مسمومیت ایجاد می‌کند.
R24/25 – در صورت تماس با پوست یا خوردن مسمومیت ایجاد می‌کند.
R26/27 – در صورت استنشاق و تماس با پوست مسمومیت شدید ایجاد می‌کند.
R26/28 – در صورت استنشاق و خوردن مسمومیت شدید ایجاد می‌کند.
R26/27/28 – در صورت استنشاق، تماس با پوست و خوردن، مسمومیت شدید ایجاد می‌کند.
R27-28 – در تماس با پوست و خوردن مسمومیت شدید ایجاد می‌کند.
R36/37 – چشم ها و دستگاه تنفسی را تحریک می‌کند.
R36/38 – باعث تحریک چشم‌ها، و پوست می‌شود.
R36/37/38 – باعث تحریک چشم‌ها دستگاه تنفسی و پوست می‌شود.
R37/38 – باعث تحریک دستگاه تنفسی و پوست می‌شود.
R42/43 – در صورت استنشاق و تماس با پوست ممکن است باعث حساسیت شود.

روح‌الله قاسم زاده، کارشناس بهداشت حرفه‌ای

روش های انجماد سبزیجات

منجمد کردن سبزی ها درست شبیه میوه ها می باشد، با این تفاوت که به آن شکر اضافه نمی کنیم. در عوض سبزی ها را قبل از اینکه داخل فریزر قرار گیرند در آب جوش قرار می دهیم. سبزی را باید برای مدت زمان خیلی کوتاه در آب جوش غوطه ور کنیم.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  این عمل باعث می شود آنزیم هایی که سبب تخریب محصول می شوند، غیرفعال شوند، از سویی (سبزی ها) با غوطه ور شدن در آب جوش، به صورت تازه حفظ می شوند. در ضمن برای جلوگیری از پخت سبزی در حین غوطه ور شدن در آب جوش، باید بعد از مدت زمان مشخصی سبزی را از آب جوش خارج نموده و به درون آب سرد فرو ببریم.

همچنین هنگام بسته بندی سبزی ها باید فضای خالی (در ظرف) برای انجماد در نظر گرفت. حالا سبزی ها برای قرار گرفتن در فریزر آماده هستند.

• انجماد مارچوبه

مارچوبه ها را شسته و قسمت های سفت آن را جدا کنید. ساقه های کوچک آن را به مدت دو دقیقه در آب جوش قرار دهید. برای قسمت های بزرگ تر این عمل چهار دقیقه طول می کشد. سپس آن را با آب سرد خنک کرده و آبکش نمایید. هنگام بسته بندی مارچوبه ها، آن ها را به صورت یکی در میان (ابتدا و انتهای ساقه) قرار دهید. در ضمن بسته نیازی به فضای خالی ندارد و می توانید آن را در فریزر قرار دهید.

• انجماد لوبیا سبز

لوبیاهای جوان و ترد را انتخاب کنید. لوبیاهای نخ دار سفت بوده و مزه خوبی ندارند. برای منجمد کردن بعد از انتخاب لوبیا، ساقه آن ها را گرفته و به اندازه ۴-۲ سانتی متر خرد کنید، سپس شستشو نمایید و به مدت سه دقیقه داخل آب جوش قرار دهید. آن گاه لوبیاهای بریده شده گرم را در آب سرد غوطه ور کنید تا خنک شوند و سپس آبکشی، بسته بندی و منجمد کنید (به یاد داشته باشید؛ باید ۴-۲ سانتی متر فضای خالی در بسته وجود داشته باشد).

• انجماد چغندر

وقتی چغندر را تمیز می کنید به یاد داشته باشید؛ یک اینچ (حدود ۲٫۵ سانتی متر) از بالای آن را باقی بگذارید. این عمل باعث می شود مایع قرمز رنگ چغندر حفظ شود. اگر این کار را انجام ندهید مایع قرمز رنگ چغندر خارج شده و هنگام پخت، سفید می شود. چغندرها را بعد از تمیز کردن و شستن به مدت ۲۵ دقیقه بپزید، سپس در آب سرد خنک کنید و پوست آن ها را جدا نمایید (در این پوست به راحتی جدا می شود). آن ها را به صورت دلخواه برش داده، بسته بندی و در فریزر قرار دهید. ۴-۲ سانت فضای اضافی را در بسته بندی مورد توجه قرار دهید.

• انجماد کلم بروکلی

ابتدا کلم بروکلی را شسته و سپس پوست ساقه های آن را بگیرید. برای جدا کردن حشرات ریز احتمالی موجود در این نوع کلم، باید آن را به مدت نیم ساعت در محلول حاوی ۵-۴ قاشق چای خوری نمک در یک لیتر آب، قرار داده، سپس آن را شسته و به مدت سه دقیقه در آب جوش غوطه ور کنید. آنگاه با آب سرد خنک نموده، آبکشی کرده، در ظرف قرار داده و برای انجماد در فریزر قرار دهید (نیاز به وجود فضای خالی در ظرف نمی باشد).

• انجماد کلم پیچ

برگ های بیرونی را جدا کرده و به صورت دلخواه برش دهید. آن ها را شسته و به مدت ۲ دقیقه در آب جوش حرارت دهید، آن گاه در آب سرد غوطه ور نمایید و آبکشی کنید با در نظر گرفتن ۴-۲ سانت فضای اضافی در بسته، آن ها را بسته بندی کنید کلم پیچ منجمد فقط برای استفاده در غذا مناسب است، نه برای سالاد.

• انجماد هویج

قسمت بالای هویج را ببرید، آن ها را شسته، بتراشید یا پوست بکنید. اگر هویج بزرگ است آن را به تکه های کوچک تر برش دهید. سپس هویجهای کوچک را به مدت پنج دقیقه و هویج های برش خوردن را به مدت ۲ دقیقه در آب جوش، غوطه ور نمایید. آن گاه با آب سرد خنک کنید، آبکشی، بسته بندی نموده و در فریزر قرار دهید (در هنگام بسته بندی به ۴-۲ سانت فضای خای توجه داشته باشید).

• انجماد گل کلم

گل کلم را در اندازه های ۱ اینچ (حدود ۲٫۵ سانتی متر) برش دهید و سپس شستشو نمایید. برای جدا کردن حشرات احتمالی موجود در گل کلم باید تکه های آن را به مدت نیم ساعت در محلولی حاوی ۵-۴ قاشق چای خوری نمک در یک لیتر آب قرار دهید. سپس تکه های آن را در آب شسته و آبکشی نمایید. سپس به مدت سه دقیقه در آب جوش غوطه ور نموده و بلافاصله با آب سرد خنک کنید و در ظرف بسته بندی نموده و در فریزر قرار دهید (نیاز به فضای خالی نمی باشد).

• انجماد ذرت

ابتدا پوست و کاکل های ذرت را جدا نمایید. آن گاه ذرت را شسته و به مدت ۵ دقیقه در آب جوش غوطه ور کنید. بلافاصله با آب سرد خنک نموده و آب کش نمایید. دانه های ذرت را از ساقه جدا کنید (آن را دانه دانه کنید) و با آب بپوشانید، ۲ سانت فضای خالی در بسته در نظر بگیرید و آن را فریز کنید.

• انجماد درست درسته

ذرت ها را پوست کنده و کاکل های آن را جدا نمایید. به روش بالا بجوشانید و آن ها را با یک پوشش پلاستیکی پوشانده و در ظرف بسته بندی قرار داده و فریز نمایید.

• انجماد قارچ

ابتدا قارچ ها را با آب سرد شستشو نمایید. در صورت لزوم آن ها را برای چند ساعت (یا یک شب) در محلول آب نمک بخیسانید تا حشرات آن جدا شوند. سپس قارچ ها را دوباره شستشو نمایید. اگر قارچ ها بزرگ تر از دو سانتی متر هستند می توانید آن ها را برش داده و یا به چهار قسمت تقسیم نمایید. سپس قارچ ها را به مدت ۵ دقیقه در آب لیمو غوطه ور و آبکش نمایید. همچنین به مدت ۵ دقیقه آن ها را بخار دهید. آن گاه بلافاصله در آب سرد، خنک کنید. در ظرف بسته بندی نموده و سپس داخل فریزر قرار دهید. میزان ۴-۲ سانت فضای خالی در ظرف بسته بندی باید مدنظرتان باشد.

• انجماد بامیه

برای انجماد بامیه، از بامیه های ریز و کوچک که تر و تازه هستند، استفاده نمایید. انتهای ساقه را جدا نموده به گونه ای که سلول های دانه ای باز نشوند، به خوبی شستشو نمایید و به مدت ۴ دقیقه در آب جوش غوطه ور کنید و فورا با آب سرد خنک نمایید. در صورتی که بامیه درشت باشد آن را برش دهید. سپس بامیه های درسته یا برش داده شده را داخل ظروف مناسب بسته بندی کنید. ۴-۲ سانت فضای خالی در نظر گرفته و سپس آن ها را فریز کنید.

• انجماد پیاز

پیازها را پوست کنده، شسته و ریز خرد کنید. داخل ظرف هایی مناسب قرار داده و فریزر کنید. (نیازی به فضای خالی نیست).

• انجماد نخودفرنگی

ابتدا نخودها را از پوست جدا کرده و به مدت ۲ دقیقه در آب جوش، حرارت دهید. بلافاصله با آب سرد خنک کنید و آب کش نمایید. نخودها را در ظرف قرار دهید ۴-۲ سانت فضای خالی را حفظ کرده و سپس آن ها را در فریزر قرار دهید.

• انجماد نخود به همراه غلاف

نخودها را شسته و غلاف های ترد و جوان را به مدت ۲ دقیقه در آب جوش غوطه ور نمایید. سپس بلافاصله با آب سرد، خنک کرده و در داخل ظرف بسته بندی قرار دهید و منجمد کنید.

• انجماد فلفل

ابتدا فلفل ها را شسته، برش داده، دانه ها را خارج نموده و سپس خرد کنید. آنگاه در ظرف مناسب بسته بندی نمایید (نیازی به فضای خالی نمی باشد.)

• انجماد کدو تنبل

ابتدا کدو را شسته و به چهار قسمت تقسیم کنید. سپس آن ها را بپزید یا بخارپز کنید تا نرم شوند. سپس آبکش کرده و خنک نمایید. آن گاه در داخل ظرفی که ۴-۲ سانت فضای خالی دارد، بسته بندی کرده و فریز نمایید.

• انجماد گوجه فرنگی

گوجه ها را شسته و انتهای ساقه را جدا نمایید. سپس به مدت ۴-۳ دقیقه در آب جوش، بجوشانید. بلافاصله با آب سرد خنک کرده و پوست آن ها را بگیرید.

با توجه به اندازه گوجه فرنگی ها می توانید آن ها را به صورت نصف یا یک چهارم شده و یا به شکل کامل در ظرفی مناسب بسته بندی کنید. ۴-۲ سانتی متر فضای خالی را نیز مورد توجه قرار دهید، سپس بسته را در فریزر بگذارید.

• انجماد گوجه فرنگی پخته شده

ابتدا گوجه فرنگی ها را شستشو نمایید و دم آن ها را بگیرید. سپس به مدت ۴-۳ دقیقه در آب جوش غوطه ور نمایید. بلافاصله با آب سرد، خنک کرده و پوست آن ها را جدا نمایید. آن ها را به چهار قسمت تقسیم کرده و به مدت ۲۰ دقیقه بپزید تا نرم شوند. قابلمه حاوی گوجه فرنگی پخته شده را در ظرف سرد قرار دهید، تا خنک شود. آن گاه آن را در ظرف مخصوصی بسته بندی کرده و ۴-۲ سانت فضای خالی در نظر داشته باشید و سپس فریز کنید.

• انجماد ریواس

بعد از تهیه ریواس ابتدا آن ها را شسته و به ابعاد ۲-۱ اینچ (۵-۲٫۵ سانتی متر) تقسیم کنید. آن گاه آن ها را به مدت ۱ دقیقه در آب جوش قرار دهید و بلافاصله با آب سرد خنک کنید. ریواس را داخل ظروف بسته بندی قرار داده و منجمد نمایید.

مهندس مسیح انصاری دزفولی

« Previous PageNext Page »