کشف مکانیسم ترمیم مغز پس از سکته مغزی

پژوهشگران علوم پزشکی در کشور سوئد می گویند موفق به کشف مکانیسم ترمیم مغز پس از سکته مغزی شدند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، علت بروز سکته قلبی تشکیل لخته خون و مسدود شدن رگ های خونی مغز است.

در این حالت، عملکرد مغز به علت کاهش فشار خون و کمبود اکسیژن با مشکل روبرو شده و اکثر سلول های عصبی از بین می روند؛ بروز مشکلاتی در تکلم، حرکت و شناخت محیط از عوارض سکته مغزی است.

محققان با بررسی روند سکته مغزی در موش ها متوجه شدند پس از سکته گروهی از سلول ها موسوم به سلول های پشتیبان در نقطه آسیب دیده مغز شروع به تغییر ماهیت به شکل سلول های عصبی می دهند.

اکنون محققان با بررسی منبع تولید این سلول ها متوجه شدند که سلول های عصبی پشتیبان در نقطه خاصی از مغز به صورت نابالغ تشکیل می شوند که در صورت مواجه با مشکل به محل مورد نظر رفته و به صورت بالغ در می آیند.

پروفسور «زال کوکایا» محقق دانشگاه لوند سوئد گفت: برای نخستین بار متوجه شدیم که سلول های پشتیبان «آستروسیت» قابلیت تغییر شکل و ترمیم محل آسیب دیده را دارند.

محققان تلاش می کنند تا با شناخت بهتر راهکار فعال کردن سلول های پشتیبان، نه تنها از آنها برای درمان سکته مغزی استفاده کنند بلکه بتوانند با تولید سلول های عصبی جدید سایر بیماری های مغز را نیز درمان کنند.

جزئیات این مطالعه در نشریه Science منتشر شده است.

کلسترول و تری گلیسرید بالا خطر عود سرطان را افزایش می دهد

مهر ۲۲, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : مشروح اخبار, مقالات و تحقیقات پزشکی

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه “دوگ” می گویند نتایج تحقیقات آنان نشان داده است که بالا بودن کلسترول و تری گلیسرید خون احتمال عود سرطان پروستات در مردان را افزایش می دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دکتر «اما آلوت» و همکارانش در دانشگاه «دوک» در کارولینای شمالی اعلام کردند: بررسی های آزمایشگاهی نشان می دهد سطوح بالای کلسترول در خون نقش مهمی در این سرطان دارد.

درک ارتباط بین چاقی، کلسترول و سرطان پروستات ، بسیار مهم است.

محققان می گویند: سطوح بالای کلسترول و تری گلیسرید در خون ، باید تصحیح شود تا خطر عود سرطان پروستات کاهش یابد.

این دانشمندان می گویند: تری گلیسرید بالاتر از 150 ، خطر عود سرطان پروستات را تا 35 درصد و کلسترول بالاتر از 200 نیز این خطر را 9 درصد افزایش می دهند.

هنگامی که سلول ها توانایی تقسیم و رشد عادی خود را از دست می دهند این موضوع منجر به تسخیر، تخریب و فاسد شدن بافت های سالم می شود و در نهایت ، سرطان ایجاد خواهد شد.

از اجتماع این سلول های سرطانی و تخریب سلول های بافت های سالم توده ای به نام تومور ایجاد می شود.

اگر تومور به لایه ای محدود ختم شود و به سایر بافت ها و ارگان ها سرایت نکند تومور خوش خیم (غیرسرطانی ) است و اگر تومور گسترده شده یا به طور بالقوه قابلیت پخش شدن و احاطه کردن سایر بافت ها و ارگان ها را داشته باشد بدخیم یا سرطانی نامیده می شود.

سازمان ملل امیدوار است طی سه ماه آینده موفق به کنترل ابولا شود

مهر ۲۱, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : سازمان جهانی بهداشت who, مشروح اخبار

نماینده ویژه سازمان ملل در امر مقابله با ابولا ابراز امیدواری کرد که شیوع این بیماری ظرف سه ماه آینده کنترل شود.

ه گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، «دیوید نابارو» گفت: تعداد افراد مبتلا به ویروس ابولا به طور تصاعدی در حال افزایش است، اما افزایش سطح آگاهی عمومی در جوامع آفریقای غربی در تحت کنترل در آوردن شیوع این ویروس اثر مثبت خواهد داشت.

وی افزود: مردم در مناطق غربی آفریقا اکنون متوجه شده اند که قرنطینه کردن افراد مبتلا، بهترین راه جلوگیری از شیوع بیشتر بیماری است.

تا کنون بیش از هشت هزار و 300 مورد ابتلا به ویروس ابولا ثبت شده که به مرگ حدود نیمی از مبتلایان انجامیده است.

اغلب قربانیان تا کنون در غرب آفریقا و بخصوص سه کشور گینه، لیبریا و سیرا لئون بوده اند، اما ویروس ابولا در نیجریه، سنگال، اسپانیا و ایالات متحده آمریکا هم تایید شده است.

اکنون مسافرانی که از کشورهای لیبریا، سیرا لئون و گینه وارد فرودگاه کندی شهر نیو یورک می شوند مورد ارزیابی پزشکی قرار می گیرند.

این اقدام مدیران فرودگاه نیویورک پس از مرگ یک نفر در اثر ابتلا به ابولا در ایالت تکزاس صورت گرفت.

ویروس ابولا از طریق تماس با مایعات بدنی فرد یا حیوان مبتلا، مثل بزاق دهان و یا خون، منتقل می شود و سبب تب همراه با خونریزی، ضعف، درد ماهیچه ها، تهوع، اسهال و در نهایت مرگ در اثر خونریزی داخلی می شود.

دکتر توماس فریدن، رییس مرکز کنترل و جلوگیری از بیماری ها در آمریکا، پیشتر گفته بود که شیوع بیماری ابولا در غرب آفریقا از زمان ظهور بیماری ایدز تا کنون بی سابقه بوده است.

او هشدار داد که دنیا باید با سرعت و جدیت بیشتری برای مقابله با ویروس ابولا دست به کار شود تا با یک ایدز دوم مواجه نشود.

سازمان ملل برای مبارزه با ویروس ابولا در غرب آفریقا خواستار بیش از یک میلیارد دلار بودجه شده است.

جهش در ژن DNMT3A در بیماران لوسمی با اختلال رشد بیش از حد ارتباط دارد

پژوهشگران علوم پزشکی در موسسه تحقیقات سرطان در کشور انگلیس  می گویند نتایج تحقیقات جدید آنان نشان می دهد که جهش ژن مرتبط با سرطان خون با یک بیماری تازه کشف شده که رشد و پرورش فکری کودک را تحت تاثیر قرار می دهد ارتباط دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، برای رسیدن به این یافته ها، این گروه تحقیقاتی ژنوم 152 کودک مبتلا به اختلال رشد بیش از حد و پدر و مادر آنها و 1000 نفر به عنوان گروه شاهد را مورد مطالعه و تجزیه و تحلیل قرار دادند.

اختلالات رشد بیش از حد به گروهی از اختلالات ژنتیکی گفته می شود که سبب افزایش غیر طبیعی اندازه بدن و همچنین ناتوانی فکری و بدشکلی صورت می شود.

محققان کشف کردند که 13 نفر از این کودکان در ژن DNMT3A خود جهش دارند. همه کودکان با این جهش بلندتر از همسالان خود بودند و به ناتوانی فکری دچار بوده و مشترکاتی از لحاظ شکل صورت با یکدیگر داشتند.

به گفته محققان، این جهش در والدین این کودکان و یا گروه کنترل یافت نشد.

محققان می گویند جهش در ژن DNMT3A در برخی از انواع سرطان خون نیز وجود دارد.

این یافته همچنین نشان می دهد جهش در ژن DNMT3A از پدر و مادر به ارث نمی رسد. در نتیجه می توان گفت امکان ابتلا به سندروم رشد بیش از حد در خانواده هایی که فرزندی با این شرایط دارند بیشتر از بقیه نیست.

شرح کامل نتایج ین بررسی در نشریه Nature Genetics منتشر شده است.

روش اندازه گیری نبض

تیر ۱۲, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, کمک های اولیه, مشروح اخبار

برای اندازه‌گیری ضربان قلب کافی است خیلی ساده نبض خود را بگیرید زیرا سرعت ضربان قلب و سرعت نبض در اغلب افراد مشابه است. البته سرعت ضربان قلب و سرعت نبض از لحاظ فنی متفاوتند، زیرا ضربان قلب سرعت انقباض‌های قلب را اندازه می‌گیرد، در حالیکه سرعت نبض سرعت افزایش فشار خون در سراسر بدن هنگام ضربان قلب را اندازه می‌گیرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در افرادی مبتلا به برخی از عوارض قلبی که به ناتوانی قلب در پمپ کردن کارآمد قلب در هر انقباض می‌انجامند، سرعت نبض ممکت است پایین‌تر از سرعت ضربان قلب باشد؛ اما چنین مواردی استثنا هستند.

“نبض آپیکال” (apical pulse) نبضی است که در راس قلب معمولا در حالی که بیمار بر روی پهلوی چپش دراز کشیده است، با گوشی شنیده می‌شود.

این ضربان قلب شامل دو صدای مجزای قلب می‌شود که اغلب “لاب- داب” نامیده می‌شوند، و هر “لاب- داب” معادل یک ضربان قلب است. سرعت طبیعی نبض آپیکال در بزرگسالان 60 تا 100 ضربه است.

پزشکان در مواردی که به الکتروکاردیوگرام دسترسی ندارند، نبض آپیکال را دقیق‌ترین و غیرتهاجمی‌ترین شیوه ارزیابی سلامت قلب می‌شمرند. نبض آپیکال اطلاعاتی درباره سرعت، ریتم، قدرت و تساوی ضربان قلب برای پزشک فراهم می‌آورد.

سرعت میانگین نبض چقدر است؟

سرعت ضربان قلب در حال استراحت در بزرگسالان از 60 تا 100 ضربان در دقیقه متفاوت است. زنان نسبت مردان سرعت ضربان قلب اندکی بالاتر دارند، و میانگین سرعت ضربان قلب در حال استراحت در زنان در میانه 70 تا 80 قرار دارد، اما در مردان حدود 70 است. علت این تفاوت عمدتا به قوی‌تر بودن عضله قلب در مردان مربوط است.

سایر عوامل :

از جمله سن، اندازه بدن، میزان آمادگی بدنی، بیماری‌های قلبی، ایستاده یا نشسته بودن، داروها، عواطف و هیجانات و حتی دمای هوا- می‌توانند بر سرعت ضربان قلب اثر بگذارند.

به طور کلی، در افرادی مانند ورزشکاران که آمادگی قلبی- عروقی خوبی دارند، سرعت ضربان قلب در زمان استراحت پایین‌تر است، و گاهی به 40 ضربان در دقیقه یا کمتر می‌رسد.
nabz

نبض‌تان را در کجای بدن بگیرید؟

رایج‌ترین دو شریانی که برای گرفتن نبض به کار می‌روند، شریان رادیال در طرف درونی مچ در نزدیکی کناره شست دست، و شریان کاروتید در گردن در میان نای و عضله گردن.

نبض را می‌توان با گذاشتن انگشت روی شریان رانی در کشاله ران اندازه گرفت، و اغلب برای آزمایش‌های کاتتریزاسیون قلب برای مثال در آنژیوگرافی قلب از این محل استفاده می‌شود؛ و نبض‌های پشت‌پایی (pedal pulse) در پاها برای بررسی جریان خون در اندام‌های تحتانی به کار می‌روند.

به گفته کارشناسان گذاشتن انگشت بر روی این شریان‌ها و شمردن ضربان‌ها در 60 ثانیه دقیق‌ترین اندازه‌گیری را به دست خواهد داد. همچنین می‌توانید ضربان‌های نبض را برای 15 ثانیه بشمارید و عدد به دست آمده را در چهار ضرب کنید، یا برای 10 ثانیه این کار را انجام دهید و عدد به دست آمده را شش ضرب کنید، اما اغلب کارشناسان شمردن برای 60 ثانیه کامل در صورت امکان را توصیه می‌کنند.

علل ضربان نبض غیرطبیعی

اختلال ریتم قلب (آریتمی) باعث می‌شود قلب با سرعت بیش از حد بالا یا بیش از حد پایین، یا با ریتم نامنظم بتپد.

“تاکیکاردی “را عموما به عنوان رسیدن سرعت ضربان قلب به بالای 100 تپش در دقیقه تعریف می‌کنند و معمولا ناشی از آن است که گسیل پیام‌های الکتریکی که از حفره قلب منشا می‌گیرند، وضعیتی نابهنجار پیدا کرده است.

رسیدن سرعت ضربان قلب به 150 و بالاتر ناشی از عارضه‌ای است که “تاکیکاردی فوق‌بطنی” نام دارد.

سرعت ضربان قلب کمتر از 60 ضربه در دقیقه را “برادیکاردی” می‌نامند و ممکن است بیانگر آسیب‌دیدن قلب به علت حمله قلبی یا سایر بیماری‌های قلبی- عروقی یا مشکلات به گره سینوسی- دهلیزی- که به عنوان ضربان‌ساز قلب عمل می‌کند- باشد.

رابطه‌ محکمی میان فشار خون و سرعت ضربان قلب وجود ندارد، و ممکن است با وجود سرعت ضربان قلب طبیعی، فشار خون شما بالا باشد.

سرعت ضربان قلب در هنگام فعالیت جسمی شدید افزایش می‌یابد، اما چنین فعالیتی ممکن است تنها اندکی فشار خون را بالا ببرد. هنگامی که فشار خون بیش از حد پایین می‌آید، بدن با افزایش سرعت ضربان قلب برای تشدید برون‌ده قلب به آن واکنش نشان می‌دهد.

محل های رایج لمس نبض:

نبض رادیال: که در قسمت داخلی مچ دست (پایین انگشت شست و روی استخوان رادیوس قرار دارد).

نبض کاروتید که در روی گردن و در فرورفتگی کنار سیب آدم می باشد.

در جاهای دیگر از جمله کشاله ران، مچ پا، آرنج (براکیال)، گیجگاهی (تمپورال) می توان نبض را لمس نمود.

نکات:

– با انگشت شست نبض را لمس نکنید زیرا خود شست نبض قابل لمس دارد.

– هر دو شریان کاروتید را همزمان لمس نکنید و فشار زیادی بر روی این شریان وارد ننمائید. زیرا در ریتم ضربان قلبی اختلال ایجاد می کند.

– در بزرگسالان رایج ترین محل، برای لمس نبض، شریان رادیال بوده و مطمئن ترین محل شریان کاروتید می باشد.

– در افرادی که خونریزی دارند نبض ضیعف ولی تعدادش زیاد است

– در افراد دچار اسهال و استفراغ شدید نبض ضعیف و حتی غیر قابل لمس است.

– تعداد نبض در شرایط طبیعی با افزایش سن تا رسیدن به سن بلو کاهش می یابد.

– جثه: تعداد نبض در افراد با جثه بزرگ و ورزشکار کمتر از افراد با جثه کوچک است.

برای لمس نبض در شیرخواران از شریان بازویی در داخل و وسط بازو استفاده کنید.

برای بیماران دچار فیبریلاسیون دهلیزی وارفارین بهتر از آسپیرین است

موسسه ارتقاء سلامت و مراقبت بریتانیا در راهنمای جدیدی که منتشر نموده عنوان کرده است که پزشکان برای یک بی نظمی (آریتمی) شایع ضربان قلب (فیبریلاسیون دهلیزی) نباید به آسپیرین اکتفا کنند، چون داروهای رقیق کننده خون مثل وارفارین در پیشگیری از سکته مغزی موثرتر هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، کارشناسان می گویند که در بریتانیا بیشتر پزشکان تجویز این دارو را از مدت ها پیش شروع کرده اند.

با این همه توصیه های جدید مرجع درمانی انگلستان مسلما روی وضعیت صدها هزار بیمار تاثیر خواهد گذاشت.

فیبریلاسیون دهلیزی (AF) شایعترین بی نظمی ضربان قلب است و حدود یک درصد از مردم بریتانیا یعنی 800 هزار نفر به آن مبتلا هستند.

در این حالت براثر انقباض بسیار سریع عضلات دهلیزها، قلب نمی تواند کار خود را به خوبی انجام دهد و ممکن است لخته های خون تشکیل شود که به نوبه خود خطر سکته مغزی را افزایش می دهد.

از سال ها پیش برای کمک به بیمارانی که مشکلات قلبی دارند از آسپیرین استفاده می شده و اعتقاد اکثر پزشکان این بود که مصرف این دارو می تواند احتمال سکته مغزی را کاهش دهد.

اما پژوهش های متعددی که در سالهای اخیر انجام شده نشان داده است که تاثیر آسپیرین در مقایسه با سایر داروها ناچیز است.

در دستورالعملی که موسسه ارتقاء سلامت و مراقبت بریتانیا (نایس) منتشر کرده، این موضوع مد نظر قرار گرفته است.

توصیه این نهاد برای جایگزین کردن آسپیرین با داروهای رقیق کننده خون نظیر وارفارین، قاعدتا باید از وقوع هزاران سکته مغزی پیشگیری کند.

به گفته موسسه ارتقاء سلامت و مراقبت بریتانیا، داروهای رقیق کننده خون جدیدتر که برخلاف وارفارین به نظارت دائم پزشک نیاز ندارند، شاید برای مصرف عموم مناسبت تر باشند.

متخصصان تاکید می کنند که در صورت توقف مصرف آسپیرین این کار باید تدریجی و حتما زیر نظر پزشک انجام شود.

پروفسور وایسبرگ از مسئولان بنیاد قلب بریتانیا می گوید:سکته مغزی ناشی از فیبریلاسیون دهلیزی هم بسیار شایع و هم قابل پیشگیری هستند به شرط آنکه غیرعادی بودن ضربان قلب تشخیص داده شود و به شرط انکه داروهای موثر برای جلوگیری از لخته شدن خون تجویز شود.

ˈتجدید نظر جدید در توصیه های مرجع پزشکی انگلستان در واقع یافته های جدید علمی را منعکس کرده که نشان می دهند وارفارین و سایر داروهای جدید رقیق کننده خون در پیشگیری از سکته مغزی از آسپیرین موثرتر هستند.ˈ

ˈاین نتیجه گیری به این معنا نیست که آسپیرین در پیشگیری از سکته مغزی و قلبی و بیماری های دیگر موثر نیست. بیمارانی که در مورد ادامه دادن و یا قطع کردن مصرف آسپیرین تردید دارند باید با پزشک معالج خود در این مورد صحبت کنند.ˈ

پروفسور پیتر الوود متخصص بیماری های قلبی در دانشگاه کاردیف هشدار می دهد که قطع ناگهانی مصرف آسپیرین می تواند خطرناک باشد.

وی تاکید کرد:اگر قرار است مصرف آسپیرین را متوقف کنید حتما این کار را تدریجی و زیرنظر پزشک انجام دهید.

تحرك و جنب و جوش عامل اصلی پيش‌گيری از سرطان است

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه “رگنسبورگ” آلمان می گویند نتایج یک مطالعه که به تازگی صورت گرفته است نشان می دهد که نشستن بی وقفه بیش از دو ساعت خطر ابتلا به سرطان را تا 10 درصد افزایش می دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دانشمندان تاکید کردند افرادی که به طور متوسط هشت ساعت کار نشسته دارند باید مراقب سلامت خود باشند. این افراد به علت نشستن زیاد دچار کمردرد، مشکلات گردش خون، درد در تمام بدن، انحطاط عضلانی، بیماری‌های قلبی و پانکراس و افت بدن و مغز می‌شوند.

به گفته چهار کارشناس افرادی که بیشترین وقت خود را نشسته می‌گذرانند به کمر درد دچار می‌شوند و نگران کننده‌ترین آن سرطان روده بزرگ است.

این محققان با بررسی 43 مطالعه مختلف که چهار میلیون نفر در آن شرکت داشتند و 70 هزار مورد سرطان در آن وجود داشت متوجه شدند که نشستن طولانی مدت خطر ابتلا به برخی سرطان ها از جمله سرطان آندومتر (مخاط رحم) ، ریه و حتی روده بزرگ را افزایش می دهد.

پژوهشگران می گویند: کار کردن، غذا خوردن و تماشای تلویزیون حالت هایی است که همواره به صورت نشسته صورت می گیرد اما اگر بتوان این عادات را تغییر و آن را به صورت ایستاده انجام داد وضعیت سلامت بهتری خواهیم یافت.

مطالعات قبلی نشان داده است که نشستن زیاد ، امید به زندگی را کاهش و خطر اضافه وزن ، چاقی و دیابت را افزایش می دهد.

اما این مطالعه که به تازگی توسط دانشمندان آلمانی صورت گرفت نشان داد که نشستن طولانی مدت می تواند عواقب بسیار بدتری داشته باشد.

محققان در این مطالعه متوجه شدند که صرف نظر از فعالیت فیزیکی، نشستن خطر ابتلا به سرطان را افزایش می دهد یعنی شما می توانید کاملا ورزشکار باشید، اما هنگامی که در طول روز دو ساعت پیاپی در حالت نشسته قرار می گیرید خطر ابتلا به سرطان آندومتر را تا 10 درصد افزایش می دهید.

این مطالعه همچنین نشان داد که دو ساعت نشستن خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ و سرطان ریه را به ترتیب تا هشت و شش درصد افزایش می دهد.

این مطالعه نشان داد که برای پیشگیری از سرطان باید تا حد امکان زمان نشستن را محدودتر کرد.

همچنین  انجمن سرطان امریکا طی مطالعاتی در سال 2010 به افرادی که بیش از هشت ساعت می‌نشینند هشدار داد؛ میزان مرگ و میر فردی که بیش از شش ساعت می‌نشیند 20 درصد بیشتر از فردی است که سه ساعت می‌نشیند.

شرایط پیوند اعضاء چیت؟

اعضا قابل اهدا قلب ، ريه ها ، کبد ، روده ها ، لوزالمعده و کليه ها می باشد. علاوه بر این اعضا، برخی از بافتهای بدن نیز قابل پیوند می باشند. با اهدای قرنيه می توان بينایی رابه فردی که دچار صدمه شديد به چشم شده باز گرداند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تاندون و غضروف باعث باز سازی اعضای آسيب ديدهٔ مربوطه می شوند. پيوند استخوان می تواند مانع قطع عضو در سرطان استخوان شود. دريچه قلب برای کودکان با بيماری مادرزادی دريچه ای و بزرگسالان با دريچه آسيب ديده به کار می رود.

پيوند پوست نجاتبخش بيماران با سوختگی شديد می باشد.

پیوند مغز استخوان تنها درمان ممکن در بعضی از سرطان های خون می باشد. برخلاف عضو، بافت می تواند تا 24 و یا حتی 48 ساعت بعد از مرگ فرد اهدای شود و حتی می توان آن را برای مدتهای طولانی ذخيره کرد.

آيا فرد زنده هم می تواند اهداء کننده باشد؟

بله، در بعضی شرايط.

کليه يکی از معمولترين اعضای اهدائی افراد زنده می باشد، زيرا يک فرد سالم با يک کليه هم قادر است به زندگی طبيعی خود ادامه دهد. قسمتی از کبد يا ريه و در موارد نادر قسمتی از روده کوچک نيز قابل اهدا می باشد.

آیا در صورت مرگ طبیعی نیز امکان اهدای عضو وجود دارد یا خیر؟

بله ؛ بعد از مرگ کامل به صورت طبیعی تا 48 ساعت نسوجی مانند قرنیه ، دریچه قلب ، استخوان و تاندون قابل اهدا می باشند.

آيا اهدا کنندگان عضو از نظر بيماريهای خاص غربالگری خواهند شد؟

همه اهدا کنندگان عضو از نظر ایدز ، هپاتیت ، ویروس های مشابه و یک سری بدخیمی ها مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

آيا داشتن ” کارت اهدا عضو ” برای اهدای اعضاء پس از مرگ کفایت می کند ؟

بسیار مهم است که نزدیکان نیز در جریان این امر خداپسندانه قرار گیرند تا در زمان فوت فرد در خصوص اهدای عضو غافلگير نشوند و آنرا مصيبتی افزون بر از دست دادن عزیز خود ندانند چرا که ، بنا بر قانون جمهوری اسلامی ایران و اکثریت کشورهای جهان برای اهدای عضو رضایت اولیای دم ضروری میباشد و حتی علی رغم داشتن کارت اهدای عضو در صورت عدم رضایت اولیای دم اهدای عضو صورت نخواهد گرفت.

با در نظر گرفتن لزوم رضایت اولیای دم از اهدای عضو دلیل دریافت کارت چیست ؟

کارت اهدای عضو نشان دهنده آرزوی قلبی فرد در مورد اهدای اعضای بدن خویش می باشد و همین امر می تواند با نشان دادن خواسته فرد به اولیای دمش تصمیم گیری را برای آن ها در آن زمان حیاتی آسان تر نماید و ضمنا این کارت می تواند جنبه فرهنگ سازی نیز داشته باشد.

آیا به همراه داشتن کارت اهدای عضو به صورت مدام ضروری می باشد ؟

با در نظر گرفتن لزوم رضایت اولیای دم برای اهدای عضو توصیه می شود فرد دارنده کارت اهدا خانواده خود را از رضایت قلبی برای این امر مطلع سازد و در صورت اطلاع خانواده از این امر لزومی به همراه داشتن مداوم کارت نیست.

آیا باطل کردن کارت اهدای عضو بعد از تکمیل فرم امکان پذیر می باشد ؟

بله ؛ در هر زمان که از داشتن کارت منصرف شوید می توانید با اعلام خواسته خود به مسئولین تقاضای خود را لغو کنید. هر چند با در نظر داشتن نیاز به رضایت اولیای دم برای اهدا تنها با اعلام خواسته خود به اولیای دم خویش نیز میتوانید انصراف خود را از اهدا اعلام کنید.

واحد فراهم آوری اعضای پيوندی چگونه از وجود مرگ مغزی مطلع خواهد شد؟
بنا بر قانون، کليه بيمارستانها در سطح کشور اعم از دولتی و غیر دولتی موظفند موارد مرگ مغزی را به اطلاع این واحد برسانند. سپس هماهنگ کنندگان عضو پيوندی در محل حاضر شده و با خانواده فرد اهدا کننده در زمينه ابعاد قانونی و اخلاقی اهدا صحبت خواهند کرد.

در صورت عدم حضور فرد دارنده کارت در ایران آیا انتقال وی به کشور صورت می گیرد؟

خیر؛ متاسفانه در حال حاضر امکان انتقال بیمار مرگ مغزی و یا عضو اهدایی از کشورهای دیگر به ایران وجود ندارد. ولی ممکن است در آن لحظه خاص فرد در ایران باشد !!!

مراسم خاکسپاری فرد اهدا کننده چقدر به تاخير خواهد افتاد؟

کل مراحل اهدا و پیوند عضو ( اخذ رضایت از خانواده فرد اهدا کننده تا پايان برداشت و پيوند عضو ) معمولا ٣٦ ساعت بطول می انجامد.

آيا خانواده های فرد اهدا کننده و فرد گیرنده عضو پیوندی یکدیگر را ملاقات خواهند کرد ؟

خیر، هويت طرفين محرمانه خواهد ماند، البته تعدادی از خانواده ها تمايل خواهند داشت که از طريق نامه های بی نام و نشان (با همکاری واحد فراهم آوری اعضای پيوندی) با هم مکاتبه داشته باشند . در مراسمی تحت عنوان جشن نفس جشن زندگی که به ابتکار واحد پیوند دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی همه ساله مقارن با تولد حضرت فاطمه زهرا برگزار می گردد کلیه خانواده های اهدا کننده عضو و کلیه گیرندگان اعضای پیوندی به این جشن دعوت شده و بدون شناسایی یکدیگر لحظات دیدنی ای را می آفرینند.

چه کسی اولویت دريافت اعضا و بافت های پيوندی را در زمان اهدا خواهد داشت ؟

لیست انتظار بیماران نیازمند در مرکز مدیریت پیوند و بیماری ها خاص وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی تنظیم و به روز میگردد ودر زمان اهدا ،تخصیص اعضا فقط توسط این مرکز صورت خواهد گرفت.
افزون بر سازگاری خونی و بافتی بیمار ، وخامت شرایط بالینی و طول مدت انتظار در لیست پیوند و فاصله مکانی شخص از واحد پیوند نیز در اولویت بندی و انتخاب گیرنده عضو پیوندی نقش دارد.
آیا برای انتخاب گیرنده عضو پیوندی پارتی بازی صورت می گیرد یا خیر؟
خیر ؛ فردی که به عنوان مسئول تخصیص عضو در وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی مشغول به کار است لیست بیماران نیازمند اهدا را در اختیار داشته و بنا بر اولویت زمان ورود به لیست ،گروه خونی و همخوانی سایز گیرنده و دهنده فردی را انتخاب کرده و اعلام می دارد در نتیجه امکان مداخله افراد در این امر امکان پذیر نمی باشد.

آیا در قبال عضو اهدا شده پولی به خانوده دهنده داده می شود یا خیر؟

خیر ؛ عضو پیوندی به صورت رایگان و به عنوان هدیه به خانواده گیرنده اهدا می شود و گیرنده نیز پولی بابت عضو پیوندی پرداخت نمی کند و برای تضمین این امر شما می توانید در جشن نفس که هر ساله مصادف با روز مادر برگزار می شود شرکت کرده و با خانواده های دهنده و گیرنده صحبت کرده و سوالات خویش را در این مورد از آن ها بپرسید.

آيا ممکن است بدن فرد گیرنده ، عضو پيوندی را رد کند ؟

آمار موفقیت پیوند در اکثریت موارد بیش از ٧٠ درصد گزارش شده است. بدن گیرنده عضو پیوندی در صورت عدم مراقبت صحیح فرد از خود و یا در موارد بسیار نادر بطور خود بخودی ، می تواند عضو پیوندی را رد کند.

اگر عضو پيوندی، توسط بدن فرد گيرنده رد شود چه خواهد شد؟

در اکثریت مواقع در صورت تشخیص بموقع رد پیوند ، امکان درمان آن وجود خواهد داشت. کنترل دقیق بیمار بعد از انجام پیوند عضو ، مصرف مرتب دارو های مربوطه و انجام آزمایشات لازم می تواند از رد کامل پیوند پیشگیری نماید.

آيا پيوند عضو ميان جنس ها و نژادهای مختلف امکان پذير است ؟

آری، البته اندازه عضو پيوندی حائز اهميت است و بايد مورد توجه قرار گيرد و بويژه انطباق بافتی در خصوص پيوند کليه حياتی می باشد.

چه مدت بايد يک بيمار نیازمند دریافت عضو پيوندی در لیست انتظار بماند؟
مدت زمانی که بیمار در لیست انتظار خواهد بود می تواند از چند روز تا چند سال بسته به وخامت شرایط بالینی، موجود بودن عضو پيوندی و سازگاری آن تفاوت کند.

کدام بیماری های زمینه ای مانع اهدای عضو فرد خواهند شد؟

بیماری های عفونی مانند ایدز و اکثر بد خیمی ها مانع از اهدای عضو خواهند شد. البته همه این شرایط در زمان فوت شخص مجدداً ارزیابی می گردند.

چه کسی می تواند جزو اهدا کنندگان عضو باشد؟

همه می توانند درامر اهدای عضو پيشقدم شوند و محدوديت سنی منظور نشده است. تنها عاملی که می تواند مانع اهدای عضو شود شرايط بالینی فرد اهداء کننده است که در زمان فوت وی توسط پزشک متخصص تشخيص داده خواهد شد.

آیا افراد مبتلا به بیماری دیابت و فشار خون و یا افراد مبتلا به بیماری های روماتیسمی مانند لوپوس و غیره می توانند اهدا کننده باشند؟

بله ، البته در صورت بروز حادثه برای این افراد و ایجاد مرگ مغزی سلامت اعضای بدن توسط تیم پزشکی به دقت بررسی می گردد و در صورت عدم وجود مشکل اهدای اعضایی که عملکرد مناسبی دارند انجام می شود.

با برخی باورهای رایج ولی نادرست در رابطه با اهدا چه باید كرد؟

عمده ترین علت كمبود عضو پیوندی و عدم دسترسی آسان به آن، وجود باورها و ظهور نگرش های نادرست عمومی در رابطه با اهدای عضو است.

برخی انسانها هیچ وقت نتوانستند و یا نخواستند خود را به جای یك بیمار نیازمند عضو پیوندی قرار دهند و دردها و رنجهای جانكاه آنان را حس كنند و فقط موقعی با این دردمندان هم صدا می شوند كه كار از كار گذشته و خود خدای نا كرده بصورت بیماری اورژانسی نیازمند چنین درمان هایی هستند در صورتیكه چنانچه ما در یابیم كه هر یك از ما هیچ وقت نمی توانیم خود را از سایرین جدا بشناسیم و چه بسا خود روزی به عضو پیوندی نیازمند شویم همواره خواهیم كوشید كه دیگران را به اهدای اعضایشان تشویق و ترغیب كنیم تا اگر خود یا خانواده خویش هم گرفتار آمدیم به آسانی با پیوند عضو حیات دوباره یابیم و تا هنگامی كه اهدای عضو به باور عمومی مردم عادی كوچه و بازار نرسد و ضرورت آن از سوی همه هموطنان احساس نگردد اینچنین كم و كاستی های درد آور همچنان باقی خواهد بود.

به امید روزی كه همگان برای اهدای اعضای خویش پس از مرگ جهت نجات هموطنان از یكدیگر پیشی بجوییم و خود و خدای مهربان خویش را راضی نگاه داریم

دین من اهدای عضو را تایید نمی کند.

خیر ، تمامی ادیان بر این باورند که عمل اهدای عضو یک حرکت خداپسندانه و عشق به همنوع محسوب می شود.

در دین مبین اسلام بر این مهم تأکید شده است، در قرآن کریم سورهٔ مائده آیه ٣٢ آمده است:
” و هر که نفسی را حیات بخشد مانند آن است که همه مردم را حیات بخشیده است. ”

چون مبتلا به بیماری زمینه ای هستم، نمی توانم اهدا کننده عضو یا نسج باشم.

خیر، صلاحیت فرد برای اهدای عضو پیوندی تنها در زمان فوت وی توسط پزشکان متخصص تیم پیوند تشخیص داده می شود و بجز تعداد محدودی از بیماریهای عفونی و یا بدخیمی ها، ابتلا به سایر بیماریها منعی برای اهدای نمی باشد.

سن من برای اهدا کننده بودن بالاست.

خیر، هیچ محدودیت سنی برای اهدای عضو وجود ندارد.

حتی اگر رضایت به اهدای تنها برخی از اعضای بدن خویش داده باشم، همه اعضا و بافتهای بدن من برداشت خواهند شد.

خیر، تیم تخصصی برداشت عضو پیوندی ، فقط مجاز به برداشت اعضا و نسوجی می باشد که اجازه آنها توسط فرد اهدا کننده با خانواده وی داده شده باشد.

چون مبتلا به بیماری آب مروارید (کاتاراکت) هستم، نمی توان از نسج قرنیه جهت پیوند استفاده کرد.

خیر، ابتلا به بیماری آب مروارید و ضعف بینایی هیچ کدام منعی برای استفاده از نسج قرنیه نمی باشند.

شخص گیرنده عضو پیوندی، خصوصیات بد و خوب فرد اهدا كننده را كسب می كند.

اگرچه این باور در میان تعدادی از گیرندگان عضو پیوندی وجود دارد، از نظر علمی تا كنون به اثبات نرسیده است. بنابر این بهتر است در چنین مواردی نخست در فكر نجات حیات بیمار پیوندی باشیم و بس. می دانیم كه اعضای پیوندی فاقد “حافظه” هستند بنابراین این دلیل و دلایل دیگری كه به هر صورت طرح آن در اینجا نمی گنجد خود می توانند باور انتقال خصوصیات فردی از دهنده به گیرنده را تضعیف یا رد نماید .

پس از مرگ، هزینه های مربوط به انتقال و برداشت اعضای پپوند ی بر خانواده من تحمیل می گردد.
خیر، تأمین کلیه هزینه های مربوط به امر اهدای عضو شامل بستری، برداشت و پپوند بر عهده وزارت بهداشت و درمان می باشد و هیچ هزینه ای توسط فرد اهدا کننده پرداخت نخواهد شد.

اگر کارت اهدای عضو داشته باشم، کیفیت مراقبتهای پزشکی در زمان حوادث تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

خیر، در زمان حادثه، تمام اقدماتی که برای حفظ جان بیمار لازم است، انجام خواهد شد. امکان اهدای عضو فقط زمانی در نظر گرفته خواهد شد که دیگر هیچ اقدام نجات بخشی امکان پذیر نبوده و مرگ مغزی تایید شده باشد.

همچنین باید متذکر شد که تیم پزشکان مراقبت کننده از تیم پپوند عضو کاملا مجزا می باشند.
اهدای عضو پس از مرگ، باعث تغییر شکل پیکر من خواهد شد.

خیر، فرایند برداشت عضو هیچ تغییری در ظاهر فرد اهدا کننده بوجود نخواهد آورد. این فرایند در اتاق عمل و با بیشترین مراقبت و احترام برای فرد اهدا کننده توسط تیم جراحی متخصص انجام خواهد گرفت. پس از عمل برداشت، محل جراحی بخیه زده شده و از بیرون فقط به صورت یک خط تمیز عمل جراحی دیده خواهد شد.

مراحل فراهم آوري اعضاء

1.مرحله شناسايي

روشهاي شناسايي شامل:

الف: رابطين پيوند: در هر بيمارستان يک نفر که معمولا” سرپرستار يا يکي از پرسنل ICU مي باشد و با هماهنگي رياست بيمارستان انتخاب شده است ، در صورت داشتن بيمار مرگ مغزي واحد را مطلع مي نمايد.

ب: تماس مستمر که توسط هماهنگ کننده به صورت تماس تلفني با تمام بيمارستانهاي تحت پوشش هر دو روز يکبار انجام ميگيرد

ج:سرکشي متناوب که توسط هماهنگ کننده ها به صورت مراجعه حضوري سرزده به بيمارستانهاي تحت پوشش معمولا” هر 2 هفته يکبار انجام مي شود.

2.مرحله ويزيت اوليه:

پس از اطلاع از وجود بيمار مرگ مغزي هماهنگ کننده واحد فراهم آوري به بيمارستان مبداء اعزام مي شود. در بيمارستان مربوطه ويزيت اوليه انجام مي شود (برخي از بيماران در معاينه اوليه حذف مي شوند) چنانچه مرگ مغزي در معاينه اوليه تائيد شد سپس نوار مغزي اوليه از بيمار گرفته مي شود و فرمهاي مربوطه توسط هماهنگ کننده پر مي شود.

3.مرحله اخذ رضايت انتقال:

در صورت رضايت خانواده به اهدای عضو، فرم رضايت انتقال توسط همراهان بيمار امضاء شده و بيمار توسط خانواده خود ترخيص مي گردد.

4.مرحله يافتن گيرنده:

پس از اين مرحله ضمن تماس با وزارتخانه کار يافتن گيرنده براساس گروه خوني و سايز دهنده، وضعيت عمومی گيرنده ها و نوبت آنها در ليست انتظار و تطابق بافتی آغاز ميشود.
5.مرحله انتقال:
پس از تکميل فرم رضايت و انجام مراحل ترخيص و بعد از هماهنگي هاي لازم آمبولانس مجهز به همراه متخصص بيهوشي و هماهنگ کننده واحد به بيمارستان مبداء ارسال مي شود و اهدا کننده به بيمارستان دکتر مسيح دانشوري منتقل مي گردد.

6.مرحله نگهداري :

بعد از انتقال به بيمارستان دکتر مسيح دانشوري اهدا کننده به آي سِي يِو منتقل شده و توسط متخصصين بيهوشي وضعيت بيمار پايدار شده و مراحل مراقبت شروع مي شود. در طول مرحله نگهداري، متخصص بيهوشي و يکي از هماهنگ کننده ها و يک پرستار مجرب دائما” وضعيت بيمار را کنترل مي کنند.

7.مرحله تائيد مرگ مغزي:

در اين مرحله از متخصصين جراحي اعصاب ، اعصاب، داخلي و بيهوشي به صورت جداگانه دعوت مي شود تا بيمار را ويزيت نمايند و مرگ مغزي را در اهدا کننده تائيد یا رد کنند . متخصصين مذکور مستقيما” از وزارتخانه و بدون دخالت واحد انتخاب مي شوند.

8.مرحله اخذ رضايت هاروست:

پس از تائيد مرگ مغزي توسط هر چهار نفر گروه تائيد کننده مرگ مغزي، متخصصين پزشکي قانوني بيمار را ويزيت کرده و پس از تائيد نهايي مرگ مغزي جلسه توجيهي در محل واحد پيوند با حضور مسئول اهدای عضو ، مددکار ، روانشناس ، نماينده پزشکي قانوني ، هماهنگ کننده ها و خانواده اهدا کننده برگزار مي شود و ضمن توجيه خانواده رضايت نهايي براي اهدای عضو از آنها اخذ مي شود.

9.مرحله هماهنگي:

در اين مرحله هماهنگي با تيمهاي مختلف سراسر کشور و مسئولين اتاق عمل و پرسنل درباره زمان عمل و مراحل بعدي انجام مي شود.

10.مرحله هاروست:

در اين مرحله بيمار به اطاق عمل برده مي شود و تحويل تيم حاضر در اطاق عمل داده مي شود. خارج سازي اعضا انجام مي شود. و در پايان عمل ، محل عمل توسط يکي از جراحان به خوبي ترميم شده و بيمار تحويل سردخانه مي شود.

11.مرحله انتقال متوفي:

در اين مرحله پس از انجام مراحل ترخيص توسط واحد فراهم آوري، آمبولانس پزشکي قانوني توسط واحد جهت انتقال به پزشکي قانوني و يا محل تدفين خبر مي شود.

12.مرحله تقدير و شرکت در مراسم خاکسپاري:

در اين مرحله هماهنگ کننده واحد فراهم آوري با تقديرنامه مخصوص و يک دسته گل بزرگ در مراسم ختم اهدا کننده شرکت کرده و ضمن تقدير از خانواده ، در صورتي که شرايط اجازه دهد متن تقديرنامه را پشت بلندگو قرائت مي نمايد.

13.مرحله نگارش گزارش هاروست

پس از انجام هر هاروست گزارش چگونگي انجام آن با کليه جزئيات توسط مسئول اهداي عضو نوشته مي شود.

توجه کنید :

پیوند اعضا بخشیدن زندگی به یک فرد که می تواند زنده بماند از فردی که هر ثانیه در خطر مرگ است . لازم است بدانید در این شرایط هیچ گاه احساسی برخورد نکنید .

لوزالمعده مصنوعی درمان بیماران دیابتی را آسان می سازد

پژوهشگران علوم پزشکی در کشور انگلیس، موفق به ساخت دستگاهی شده اند که همانند لوزالمعده مصنوعی به هزاران بیمار دیابتی کمک می کند تا بدون تزریق انسولین به زندگی عادی خود ادامه دهند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، محققان دانشگاه کمبریج در انگلیس امیدوارند با ساخت این دستگاه در نهایت بتواند با شیوع دیابت مرتبط با چاقی مبارزه کنند.

این دستگاه شبیه یک آی پاد (iPod) است که به لباس بیمار می چسبد و دارای یک صفحه نمایش کوچک و یک پمپ تزریق انسولین است که به پوست بیمار می چسبد.

لوزالمعده غده‌ای است که در داخلی‌ترین بخش شکم، بین معده و ستون فقرات قرار دارد. اندام‌هایی نظیر کبد و روده در اطراف لوزالمعده قرار دارند.

لوزالمعده انسولین و هورمون‌های دیگر را تولید می‌کند. این هورمون‌ها وارد جریان خون شده و در تمام بدن منتشر می‌شوند. آنها برای مصرف و ذخیره‌سازی انرژی ناشی از ‌غذاها به بدن کمک می‌کنند. به‌عنوان مثال انسولین به کنترل میزان قند خون کمک می‌کند.

این دستگاه مرتب سطح قند خون بیمار را کنترل می کند و سپس در زمان لازم انسولین تزریق می کند تا همواره سطح قند خون بدن را در سطح عادی نگاه دارد.

این دستگاه برای اولین بار به 24 بیمار مبتلا به دیابت نوع یک داده شد تا به جای تزریق انسولین برای یک ماه از این دستگاه در خانه استفاده کنند.

قیمت این دستگاه هنوز مشخص نیست اما دستگاه های مشابه که در آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد حدود پنج هزار پوند قیمت دارند.

حدود 300 هزار انگلیسی به دیابت نوع یک مبتلا هستند؛ دیابت نوع یک، بیماری مادام العمری است که در کودکی یا نوجوانی تشخیص داده می شود در این بیماری لوزالمعده انسولین تولید نمی کند.

بیماران مبتلا به دیابت نوع یک مجبورند که دو تا پنج بار در روز انسولین تزریق کنند و مدام سطح قند خون خود را با زخم کردن نوک انگشتشان بررسی کنند.

علاوه بر این 2.9 میلیون انگلیسی به دیابت نوع دو مبتلا هستند؛ در این بیماری بدن انسولین کافی تولید نمی کند یا از آن به درستی استفاده نمی کند.

14 درصد از این افراد به شدیدترین شکل دیابت نوع دو مبتلا هستند که لازم است انسولین تزریق کنند.

به دلیل افزایش چاقی تخمین زده می شود که در مجموع پنج میلیون انگلیسی در عرض 10 سال آینده به دیابت مبتلا شوند.

این مطالعه در مجله Lancet Diabetes and Endocrinology Journal منتشر شده است.

شستن مرغ موجب انتشار باکتری خطرناک کمپیلوباکتر می شود

بیشتر افراد مرغ را قبل از پختن با آب می شویند اما سازمان استاندارد غذایی انگلیس اعلام کرد که این عادت اشتباه است زیرا سبب انتشار باکتری خطرناک کمپیلوباکتر (campylobacter) می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سازمان استاندارد غذایی انگلیس اعلام کرد:شستن مرغ باعث گسترش باکتری کمپیلوباکتر (campylobacter) می شود و در دراز مدت سلامتی انسان را به خطر می اندازد.

مپيلوباكتر (Campylobacter jejuni) باسيل گرم منفي، خميده، متحرك، گرمادوست و ميكروآئروفيل از خانواده كمپيلوباكترياسه (Campylobacteriaceae)  بوده و يكي از عاملين مهم انتريت به نام كمپيلوباكتريوز است.

منبع اصلي اين باكتري مجراي گوارش حيوانات، به ويژه مرغ و بوقلمون مي‌باشد. مصرف گوشت و مرغ نيم‌پز، شير خام و آب غير كلرينه علل عمده انتقال اين باكتري به انسان و بروز كمپيلوباكتريوز مي‌باشند.

2 تا 5 روز پس از مصرف غذاي آلوده، علائم كمپيلوباكتريوز شامل تب، دل درد و اسهال ظاهر مي‌شود كه اسهال ممكن است به اسهال خوني ختم گردد. معمولاً در اين عفونت غذايي استفراغ وجود ندارد.

براي كنترل اين عفونت بايد مواد غذايي گوشتي به طور كامل پخته شده و از مصرف شير خام و آب غير كلرينه نيز جلوگيري شود.

سازمان استاندارد غذایی انگلیس افزود:کمپیلوباکتر از طریق قطرات آبی که در هنگام شستن مرغ به دست و لباس فرد شوینده می پاشد به اطراف آشپزخانه منتقل می شود.

این باکتری می تواند باعث بروز تهوع، اسهال، سندرم روده تحریک پذیر و آرتریت، چشم درد و مشکلات عصبی شود.

در نظر سنجی اخیر سازمان استاندارد غذایی انگلیس 44 درصد از افراد مورد مصاحبه اظهار داشتند که همیشه قبل از پختن مرغ را می شویند.

طبق این نظرسنجی، فقط 28 درصد مصاحبه شوند از باکتری کمپیلوباکتر اطلاع داشتند و 90 درصد از باکتری سالمونلا (salmonella) و ایی.کولی (E. coli) با خبر بودند.

کاترین براون مدیر اجرایی سازمان استاندارد غذایی انگلیس گفت: کمپیلوباکتر یک موضوع جدی است؛ این باکتری موجب ابتلا به بیماری های شدید می شود.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »