آزمایش LH

آزمایش LH با نام کامل Luteinizing hormone, serum که با نامهای Luteinizing hormone; Interstitial Cell Stimulating Hormone; ICSH  نیز خوانده می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تست LH، توسط غده هیپوفیز در مغز تولید می شود. کنترل تولید LH، سیستم پیچیده ای است که هورمونهای تولید شده توسط غدد تناسلی (تخمدان ها یا بیضه)، هیپوفیز و هیپوتالاموس را درگیر می کند.

سطح بالای LH (و FSH) در اواسط سیکل قاعدگی باعث تخمک گذاری می شود. LH همچنین تخمدان ها را برای تولید استروئیدها و اصولا استرادیول تحریک می کند. استرادیول و سایر استروئیدها برای تنظیم تولید LH، به هیپوفیز کمک می کنند.

LH در مردان، نوع خاصی از سلول (Leydig cells) را در بیضه ها برای تولید تستوسترون تحریک می کند. سطح LH در مردان پس از بلوغ نسبتا ثابت است. افزایش سطح تستوسترون به غده هیپوفیز و هیپوتالاموس بازخورد منفی می دهد و در نتیجه میزان ترشح LH را کاهش می دهد.

در نوزادان و کودکان، سطح LH در مدت کوتاهی پس از تولد افزایش می یابد، سپس تا سطوح بسیار پایین افت می کند (تا ۶ ماه در پسران و ۱-۲ سال در دختران). در حدود ۶-۸ سال، سطوح LH دوباره قبل از شروع بلوغ و توسعه ویژگی های ثانویه جنسی افزایش می یابد.

● اعمال LH (هورمون لوتئینی کننده):

در مرد: اثر بر سلولهای بینابینی بیضه و تحریک ترشح تستوسترون از این سلولها

در زن : اثر بر فولیکول و تحریک ترشح استروژن از آن (همراه با FSH )

کامل شدن اولین تقسیم میوزی گامت ماده

پاره شدن فولیکول و تخمدان و آزاد شدن گامت ماده (تخمک گذاری)

تبدیل باقیمانده فولیکول به جسم زرد

اثر بر جسم زرد و تحریک ترشح استروژن و پروژسترون از آن

به این ترتیب، بافت هدف هورمون FSH در مردان، لوله اسپرم ساز و در زنان، فولیکول است. بافت هدف LH در مردان، سلولهای بینابینی بیضه و در زنان، هم فولیکول و هم جسم زرد است.

نکته بسیار مهم این است که این هورمونها، هورمون جنسی نیستند و ساختمان استروئیدی ندارند؛ بلکه پلی پپتیدی هستند و در نتیجه گیرنده آنها در غشاء سلولهای هدف قرار دارد، نه درون سلول,

● علت درخواست تست

این تست برای ارزیابی عملکرد هیپوفیز بیمار، شامل مسائل باروری، نارسایی غدد جنسی، مسائل دوران بلوغ یا تومورهای هیپوفیز؛ هنگامی که فرد دچار مشکل حامله شدن یا دوره قاعدگی نامنظم یا سنگین است؛ وقتی که پزشک فکر می کند که بیمار دارای علائم اختلالات هیپوفیز یا هیپوتالاموس است یا علائم بیماری تخمدان یا بیضه دارد؛ یا هنگامی که پزشک مشکوک شود که کودک بلوغ جنسی تأخیری یا زودهنگام دارد؛ در مردان و زنان، به عنوان بخشی از اقدامات لازم برای ناباروری و اختلالات هیپوفیز یا غدد جنسی، درخواست می شود.

● در چه شرایطی تست افزایش می یابد

در زمان یائسگی، عملکرد تخمدانها متوقف می شود و سطح LH افزایش می یابد. افزایش سطح LH و FSH در نارسایی اولیه تخمدان دیده می شود.

در مردان، سطح بالای LH ممکن است نشان دهنده نارسایی اولیه بیضه باشد که می تواند به علت نقص در رشد بیضه یا آسیب بیضه باشد. بلوغ زودرس در نوجوانان سطح LH و FSH را افزایش می دهد.

● در چه شرایطی تست کاهش می یابد

سطوح پایین LH و FSH در نارسایی ثانویه تخمدان دیده می شود. بلوغ دیررس در نوجوانان سطح LH و FSH را کاهش می دهد.

● تست های تکمیلی

FSH; Testosterone; Progesterone; Estradiol; Total estrogens

● طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید، یا از نمونه ادرار تصادفی استفاده می شود.

ادرار۲۴ ساعته ممکن است درخواست شود اگر پزشک بخواهد سطح LH تولید شده در طی یک دوره ۲۴ ساعته را اندازه گیری نماید.

LH به طور متناوب در طول روز آزاد می شود، بنابراین نمونه تصادفی ممکن است مقدار واقعی را نشان ندهد. ادرار ۲۴ ساعته می تواند این تغییرات را رفع کند.

● تداخلات دارویی

بعضی از داروها می توانند باعث افزایش LH شوند، مانند داروهای ضد تشنج، کلومیفن و نالوکسان؛ در حالی که برخی دیگر باعثکاهش LH می شوند، مانند دیگوکسین،قرص های جلوگیری از بارداری و درمان های هورمونی.

● اطلاعات تکمیلی

LH اغلب همراه با آزمایش های دیگر (FSH، تستوسترون، استرادیول و پروژسترون) در اقدامات لازم برای ناباروری در مرد و زن، هر دو مورد استفاده قرار می گیرد. سطوح LH همچنین در بررسی بی نظمی های قاعدگی و برای کمک به تشخیص اختلالات هیپوفیز یا بیماری های مربوط به تخمدان ها یا بیضه مفید هستند.

در کودکان، FSH و LH برای تشخیص بلوغ تأخیری و زودرس استفاده می شود.

در زنان، سطوح LH و FSH می تواند به افتراق بین نارسایی اولیه تخمدان (نارسایی خود تخمدان ها یا عدم توسعه تخمدانها) و نارسایی ثانویه تخمدان (نارسایی تخمدان ها به علت اختلالات هیپوفیز یا هیپوتالاموس) کمک کند.

آزمایش هورمون محرک فولیکول (FSH)

آزمایش هورمون محرک فولیکول (FSH) که با نام های Follicle-stimulating Hormone, serum و Follicle-stimulating Hormone خوانده می شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، هورمون محرک فولیکول (FSH)، توسط غده هیپوفیز در مغز ساخته می شود. کنترل تولید FSH، سیستم پیچیده ای است که هورمونهای تولید شده توسط غدد تناسلی (تخمدان ها یا بیضه)، هیپوفیز و هیپوتالاموس را درگیر می کند.

● اعمال FSH (هورمون محرک فولیکولی):

در مرد : اثر بر لوله های اسپرم ساز و تحریک ساخته شدن اسپرم

در زن : اثر بر فولیکول و تحریک ترشح استروژن از آن

FSH در زنان رشد و بلوغ تخمک ها در تخمدان در فاز فولیکولی سیکل قاعدگی را تحریک می کند. FSH در مردان بیضه ها را برای تولید اسپرم بالغ تحریک می کند و همچنین تولید پروتئین های متصل به آندروژن را پیش می برد. سطوح FSH در مردان پس از بلوغ نسبتا ثابت است.

در نوزادان و کودکان، سطح FSH در مدت کوتاهی پس از تولد افزایش می یابد، سپس تا سطوح بسیار پایین افت می کند (تا ۶ ماه در پسران و ۱-۲ سال در دختران). در حدود ۶-۸ سال، سطوح FSH دوباره قبل از شروع بلوغ و توسعه ویژگی های ثانویه جنسی افزایش می یابد.

● علت درخواست تست

این تست برای ارزیابی عملکرد هیپوفیز بیمار، شامل مسائل باروری، نارسایی غدد جنسی، مسائل دوران بلوغ یا تومورهای هیپوفیز؛ هنگامی که فرد دچار مشکل حامله شدن یا دوره قاعدگی نامنظم است؛ وقتی که پزشک فکر می کند که بیمار دارای علائم اختلالات هیپوفیز یا هیپوتالاموس است یا علائم بیماری تخمدان یا بیضه دارد؛ یا هنگامی که پزشک مشکوک شود که کودک بلوغ جنسی تأخیری یا زودهنگام دارد؛ در مردان و زنان، به عنوان بخشی از اقدامات لازم برای ناباروری و اختلالات هیپوفیز یا غدد جنسی؛ هنگامی که سیکل قاعدگی زن متوقف یا نامنظم شده، برای تعیین این که آیا زن وارد دوره یائسگی شده یا نه، درخواست می شود.

● در چه شرایطی تست افزایش می یابد

در زمان یائسگی، عملکرد تخمدانها متوقف می شود و سطح FSH افزایش می یابد. افزایش سطح LH و FSH در نارسایی اولیه تخمدان دیده می شود.

در مردان، سطح بالای FSH ممکن است نشان دهنده نارسایی اولیه بیضه باشد که می تواند به علت نقص در رشد بیضه یا آسیب بیضه باشد. بلوغ زودرس در نوجوانان سطح LH و FSH را افزایش می دهد. FSH با بالا رفتن سن و در افراد سیگاری افزایش می یابد.

● در چه شرایطی تست کاهش می یابد

سطوح پایین LH و FSH در نارسایی ثانویه تخمدان دیده می شود. بلوغ دیررس در نوجوانان سطح LH و FSH را کاهش می دهد.

● تست های تکمیلی

Total estrogens, Estradiol, LH, Testosterone, Progesterone

● طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید. گاهی اوقات نمونه ادرار تصادفی جمع آوری می شود، اما به دلیل ترشح چرخه ای FSH، ممکن است جمع آوری ادرار۲۴ ساعته درخواست شود. با اندازه گیری سطوح FSH تولید شده در طی یک دوره ۲۴ ساعته، تغییرات سطح FSH که در طول روز دیده می شود، می تواند به حداقل برسد.

● تداخلات دارویی

نتایج FSH می تواند با استفاده از سایمتیدین، کلومیفن، دیژیتالیس و لوودوپا افزایش یابد. نتایج FSH می تواند با قرص های جلوگیری از بارداری، فنوتیازین ها و درمان های هورمونی کاهش یابد.

● اطلاعات تکمیلی

FSH اغلب همراه با آزمایش های دیگر (LH، تستوسترون، استرادیول و پروژسترون) در اقدامات لازم برای ناباروری در مرد و زن، هر دو مورد استفاده قرار می گیرد. سطوح FSH همچنین در بررسی بی نظمی های قاعدگی و برای کمک به تشخیص اختلالات هیپوفیز یا بیماری های مربوط به تخمدان ها یا بیضه مفید هستند. سطح FSH برای کمک به تعیین علت تعداد کم اسپرم در مردان استفاده می شود.

در کودکان، FSH و LH برای تشخیص بلوغ تأخیری و زودرس استفاده می شود.

در زنان، سطوح LH و FSH می تواند به افتراق بین نارسایی اولیه تخمدان (نارسایی خود تخمدان ها یا عدم توسعه تخمدانها) و نارسایی ثانویه تخمدان (نارسایی تخمدان ها به علت اختلالات هیپوفیز یا هیپوتالاموس) کمک کند.

● آمادگی بیمار

آمادگی خاصی لازم نیست

● زمان نمونه گیری

نمونه خانم باید در زمان های خاصی از سیکل قاعدگی جمع آوری شود.

● نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو؛ گاهی نمونه ادرار تصادفی، یا ادرار ۲۴ ساعته

● تغییرات FSH در سیکل قاعدگی و اختلالات آن در ناباروری

در ابتدای سیکل قاعدگی (که با خونریزی همراه است) غده آدنوهیپوفیز، هورمون‌هایLH [1] و FSH[2] را ترشح می‌کند. FSH با تأثیر بر سلول‌های گرانولوزای فولیکول‌ها، گامتوژنزیس را برای تکامل فولیکول‌ها و تولید اووسیت تحریک می‌کند.

ترشح FSH تحت کنترل دو کمپلکس پروتئینی به نام اکتیوین[۳] وInhibin است. اکتیوین باعث تحریک و Inhibin سبب مهار ترشح FSH می‌شود. در زنان این دو ترکیب از تخمدان، غده هیپوفیز و جفت ترشح می‌شوند.

در ابتدای فاز فولیکولار با تأثیر FSH روی سلول‌های گرانولوزای فولیکول‌ها، تولید Inhibin B افزایش می‌یابد. همزمان با افزایش Inhibin B، FSH در انتهای فاز فولیکولار کاهش می‌یابد و زمانى که تخمک آزاد مى‌شود میزان هورمون FSH کاهش بیشتری پیدا می‌کند (در این مرحله به احتمال زیاد Inhibin A مترشحه از جسم زرد نیز نقش دارد)، اما اگر تخمکى آزاد نشود، میزان این هورمون همچنان بالا ‌مانده، احتمالاً هیپوفیز تلاش مى‌کند تا تخمدان را به این آزادسازى تخمک تحریک کند.

در انتهای فاز لوتئال، جسم زرد تحلیل رفته، تولید استروژن و پروژسترون کاهش و در نتیجه FSH افزایش مختصری می‌یابد (که به نظر می‌رسد نقش مهمی در آغاز سیکل بعدی داشته باشد). کاهش استروژن و پروژسترون (به ویژه استرادیول) در ابتدای سیکل قاعدگی سبب می‌شود اثر مهارکننده ترشح FSH حذف و یک پیک افزایش FSH در روز سوم قاعدگی ایجاد شود.

وقتی قطر فولیکول‌ها به حدود ۱۰-۸ میلی‌متر می‌رسد (روز ۷- ۵ سیکل) تولید استروژن‌ها به ویژه استرادیول به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد که به نوبه خود باعث رشد بیشتر فولیکول شده و از طرف دیگر موجب رشد و نمو لایه اندومتر رحم نیز می‌گردد. در ابتدا افزایش اندک در مقدار استروژن، مانع از ترشح بیشتر LH و FSH می‌شود، اما هرچه فولیکول به بلوغ نزدیک‌تر می‌شود، مقدار ترشح استروژن نیز بیشتر می‌شود.

پاسخ آدنوهیپوفیز به میزان بالای استروژن (در فاصله روزهای ۱۲ تا ۱۳ سیکل قاعدگی) افزایش ترشح LH است که این کار را از طریق فیدبک مثبت بر هیپوتالاموس و افزایش ترشح GnRH[4] انجام می‌دهد. مکانیسم این تغییر فیدبک از منفی به مثبت تحت تأثیر استرادیول ناشناخته است.

همزمان با نزدیک شدن به حوالی دوره یائسگی،‌ تخمدان‌ها شروع به مقاومت در برابر هورمون FSH کرده و در نتیجه غده هیپوفیز، FSH بیشتری تولید می‌کند تا سطح استروژن را بالا نگه دارد؛ این حالت سبب بی‌نظمی سیکل قاعدگی شده و خونریزی‌های شدید و غیر قابل پیش‌بینی در طول پریودها رخ خواهد داد.

عدم وجود پریود در یک سال و سطح FSH بالای ۳۰ تا ۴۰ mIU/mL نمایانگر آغاز دوران یائسگی است.

با توجه به اینکه میزان FSH در حوالی دوره یائسگی پر افت و خیز است، تنها یک نتیجه آزمایش FSHبرای تشخیص یائسگی کافی نیست. هورمون FSH در زنانى که ذخیره تخمک در تخمدان آنها کم است نیز افزایش می یابد.

افزایش پایدار FSH نشانه آن است که فیدبک منفی نرمالی که از تخمدان صادر می‌شود وجود ندارد و در نتیجه LH و FSH افزایش می‌یابند. این یافته در یائسگی طبیعی است اما در سنین باروری غیر طبیعی بوده و نشانه موارد زیر است:

۱- یائسگی زودرس که به آن نارسایی زودهنگام تخمدان نیز گفته می‌شود

۲- اختلال مادرزادی در تشکیل گونادها مثل سندرم ترنر

۳- برداشت تخمدان‌ها[۵] به روش جراحی یا اشعه

۴- سندرم سویر: زنانی با کاریوتایپ مردانه (XY) که مبتلا به نارسایی تخمدان هستند.

۵- سندرم شیهان (که نام دیگر آن سندرم سیموندزاست) و در آن به دلیل تشکیل لخته خون در عروق خونرسان به هیپوفیز، غده مذکور نکروزه شده و از بین می‌رود و در نتیجه فرد به کم‌کاری ثانویه گونادی مبتلا می‌شود. این اختلال یکی از عوارض بارداری است که در اثر خونریزی زیاد در هنگام زایمان و یا DIC[10] ایجاد می‌شود.

۶- بعضی از انواع هایپرپلازی مادرزادی غده آدرنال.

کاهش FSH نشانه‌ای از نقص در عملکرد تخمدان‌ها است که به آن هیپوگونادیسم می‌گویند. علامت اصلی کاهش FSH توقف خونریزی قاعدگی یا آمنوره است. وضعیت‌هایی که سبب کاهش ترشح LH می‌شوند عبارتند از:

۱- سندرم کالمن : یک اختلال ژنتیکی که با اختلال بویایی و هیپوگونادیسم همراه است

۲- مهار هیپوتالاموس

۳- کم‌کاری هیپوفیز

۴- اختلالات غذا خوردن : این اختلالات با عادات غیرطبیعی در غذا خوردن مشخص و در بزرگسالان به دو صورت مشاهده می‌شود: اختلال بی‌اشتهایی عصبی و اختلال پرخوری عصبی

۵- Female athlete triad : این اختلال ترکیبی از سه وضعیت اختلال در غذا خوردن، آمنوره و پوکی استخوان است که در بعضی زنان ورزشکار دیده می‌شود

۶- افزایش پرولاکتین خون

۷- فقدان ترشح گونادوتروپین‌ها

۸- سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

۹- مصرف ماری جوآنا که باعث مهار ترشح GnRH می‌شود.

۱۰- Gonadal suppression therapy: شامل دو دسته ترکیبات دارویی است که عبارتند از:

الف) GnRH antagonist: ترکیبات مشابه GnRH هستند که در اتصال به گیرنده‌های GnRH با هورمون فوق رقابت کرده و در نتیجه جلو فعالیت آن را می‌گیرند، مثل: ترکیبات تزریقی داخل عضلانی (Abarelix) و یا ترکیبات تزریقی داخل جلدی (Cetrorelix and Ganirelix)

ب) GnRH agonist (downregulation): این ترکیبات مشابه GnRH هستند و در ابتدا باعث افزایش گونادوتروپین‌ها می‌شوند ولی از آنجا که اتصال آنها به گیرنده‌های GnRH به سرعت از بین نمی‌رود تقریباً بعد از ۱۰ روز سبب کاهش گونادوتروپین‌ها می‌شوند (مثل: لوپرولید، بوزرلین، نفارلین، هیسترلین، وانتاس، گوزرلین و دزولورلین.

آزمایش آنتی بادی تیروگلوبولین

آزمایش آنتی بادی تیروگلوبولین ( Anti Tyroglobolin ) که با نامهای Thyroid peroxidase antibody (TPOAb); Thyroglobulin antibody (TgAb); Thyroid stimulating hormone receptor antibody (TRAb) نیز خوانده می شد. و در برگه درخواست آزمایش به شکل تست TgAb; TPOAb; TRAb نیز نوشته شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این آزمایش ها، حضور اتوآنتی بادی های ویژه تیروئید را تشخیص می دهند و مقدار آنها را اندازه گیری می کنند. اتوآنتی بادیها زمانی گسترش می یابند که سیستم ایمنی فرد، به اشتباه اجزای تیروئید را به عنوان خارجی (غیرخودی) شناسایی می کند و می تواند منجر به التهاب مزمن تیروئید (تیروئیدیت)، آسیب بافتی و اختلال عملکرد تیروئید شود.
در چه شرایطی تست افزایش می یابد

افزایش خفیف تا متوسط آنتی بادی های تیروئید، ممکن است در انواع اختلالات اتوایمیون تیروئید مانند سرطان تیروئید، دیابت نوع ۱، آرتریت روماتوئید، کم خونی مهلک و بیماری های عروقی کلاژن اتوایمیون یافت شود.افزایش قابل ملاحظه در غلظت، اغلب در بیماری های اتوایمیون تیروئید مانند تیروئیدیت هاشیموتو و بیماری گریوز دیده می شود.
در چه شرایطی تست کاهش می یابد

البته این آزمایش به نام های متعارف Thyroid autoantibodies; Antithyroid antibodies; Antimicrosomal antibody; Thyroid microsomal antibody; Thyroperoxidase antibody; TPOAb; Anti-TPO; TBII; Antithyroglobulin antibody; TgAb; TSH receptor antibody; TRAb; Thyroid stimulating immunoglobulin; TSI نیز خوانده می شود.

● علت درخواست تست

این تست برای کمک به تشخیص و پایش بیماری های اتوایمیون تیروئید و برای تشخیص آنها از اشکال های دیگر تیروئیدیت؛ برای کمک به راهنما در تصمیمات درمانی؛ هنگامی که فرد گواتر دارد و/ یا هنگامی که دیگر آزمایش های تیروئید، مانند T3 ،T4 و TSH اختلال عملکرد تیروئید را نشان می دهد؛ همراه آزمایش تیروگلوبولین زمانی که پزشک از آن به عنوان ابزار پایش استفاده می کند؛ در فواصل زمانی توصیه شده توسط پزشک، وقتی بیمار اختلال اتوایمیون تیروئید شناخته شده دارد، درخواست می شود.

اگر فرد با بیماری های اتوایمیون غیرمرتبط با تیروئید شناخته شده، نظیر لوپوس اریتماتوی سیستمیک، آرتریت روماتوئید یا کم خونی مهلک علائمی نشان می دهد که درگیری تیروئید را تداعی می کند، یک یا چند آزمایش آنتی بادی تیروئید نیز ممکن است درخواست شود .

● روش : الایزا

● اقدامات وابسته :

تنظیم دمای محیط ۲۰°c-25°c

بررسی انکوباتور و اندازه گیری دمای آن با دماسنج دستورالعمل کاربری انکوباتور

دستورالعمل کاربری دستگاه ELISA Reader

● هدف:

برسی و شناسایی بیماران با تیتر بیشتر از ۱:۱۰۰

بررسی سرطان تیروئیدو تشخیص بیماریهای تیروئیدی اتو ایمیون

موارد کاربرد:تیروگلوبولین ذخیره کننده ید است وبه سنتز هورمونهای تیروئیدی کمک می کند و درازمایشهای ایمنولوژی استفاده می گردد.

● موارد کاربرد:

این تست اساسا برای افتراق دادن بیماری های تیروئیدی نظیر تیروئیدیت هاشیماتو ،تیروئیدیت لمفوسیتیک مزمن در کودکان بکار می رود .چندین آنتی بادی علیه اجزای مختلف غده تیروئید وجود دارد .

آنتی تایروگلوبولین زمانی بروز می کند که تیروگلوبولین که خود بطور طبیعی در خون وجود دارد (همانند یک حامل هرمون تیروئید)ولی به عنوان یک آنتی ژن محرک سیستم ایمنی در غده تیروئید عمل نماید.بنابراین اتوآنتی بادی ها به وجود آمده و علیه تایروگلوبولین حاضر در سلول های تیروئید عمل می کند ،لذا التهاب و بنابر این تخریب تیروئید روی می دهد

اگر چه اکثر بیماری های تیروئید با افزایش سطوح آنتی تایروگلوبولین همراهند ولی تیروئیدیت مزمن (تیروئیدیت هاشیماتوز در بالغین،تیروئیدیت لمفوسیتیک در کودکان و بالغین جوان )شایعترین آنها اسی بمنظور اثبات تشخیص تیروئیدیت هاشیماتوز مقادیر آن باید بسیار بالا باشد .

این آنتی بادی فقط در قریب ۵۰% تیروئیدیت هاشیماتو مثبت می شود .هم هاشیماتو و هم تیروئیدیت لمفوسیتیک هر دو با سایر بیماری های اتوایمیون (کلاژن واسکولار)همراهند.

معمولا تیت آنتی تایروگلوبولین همراه با تست آنتی بادی آنتی تیروئید پراکسیداز انجام می شود .اگر هر دو انجام شود اختصاصیت و حساسیت نتایج افزایش می یابد

در صد ناچیزی از افراد دارای آنتی بادی های ضد تیروئیدی اند و بطور طبیعی سطوح آن در زنان از مردان بیشتر است

● اصول آزمایش:

نکات ایمنی:

استفاده از دستکش در حین انجام کار

ریختن سرسمپلرهای مورد استفاده در محلول حاوی دترجنت

دستورالعمل نگهداری نمونه­ و بایگانی آنها

پوشش مناسب

دستورالعمل کلی ایمنی و بهداشت کاری

صلاحیت و شایستگی کاربر:

کارشناس علوم ازمایشگاهی

دارای ۸ ماه سابقه­ی کار در بخش الایزا

دارای مهارت در کار با سمپلر، تفسیرنتایج مثبت و منفی، رقیق سازی

آموزش در موارد ایمنی، مستند سازی، SOP دستگاه الایزا ، SOP انکوباتور

● نقش تشخیصی :

در بررسی سرطان تیروئید و حالات هیپرتیروئیدی مشکوک به اختلال تیروکسین خارج از موضع (ectopic )

بیماری های اتوماسیون تیروئید مثل هاشیمیتو و گریور نقطه مشترک این دو وجود اتوآنتی بادی علیه آنتی ژن تیروگلوبولین است .

بیماری های خود ایمنی در زنان بیشتر است و شیوع آنتی بادی ها با افزایش سن افزایش می یابد . مقادیر بالای این انتی بادی می تواند باعث تیروئیدیت مزمن و در نهایت هیپوتیروئیدی گردد . در ضمن افرادی که بیماری گواتر دارند غالباً آنتی بادی تیروگلوبولین در  آنها بالا است . در بیماران جوان وجود گواتر به همراه مقادیر بالای آنتی تیروگلوبولین غالباً علامت بیماری هاشیمیتوز است که متعاقب آن کاهش فعالیت تیروئید و هیپوتیروئید ی وجود دارد . همچنینن در افراد مشکوک به سرطان تیروئید و افراد مشکوک به هیپر تیروئیدیسم مربوط به مصرف زیاد تیروکسین و تائید وجود تیروئیدیت مزمن که در بالا بیان شد به کار می رود .

● عوامل مداخله کننده:

فرهیحته آزمایشگاهی عزیز

شما در حال مشاهده نسخه نمایشی DEMO نرم افزار و مستندات می باشید

و به همین دلیل فقط قسمتی از مستندات برای شما قابل مشاهده می باشد

نتایج آزمایش و اهمیت بالینی:

افزایش سطح:

تیروئیدیت هاشیماتوز

آرتریت روماتوئید

بیماری روماتیسمی کلاژنی

آنمی پرنیسیوز

تیروتوکسیکوز

هیپوتیروئیدی

کارسینوم تیروئید

میکسودم

مستندات ( سوابق مورد نیاز جهت ردیابی، نگهداری و شناسایی عملکرد):

فرم Log Book

فرم درخواست کالا

دفتر کار

فرم کنترل دمای انکوباتور

فرم کنترل دمای محیط

فرم کالیبراسیون سمپلرها

پرینت دستگاه الایزا (نتیجه­ی آزمایشات)

کنترل کیفی قبل از انجام کار و حین کار:

کنترل کیفی آب مقطر مورد استفاده (آب دیونیزه)

قرار دادن یک سرم مثبت در ران کاری و برخورد با آن همانند سایر نمونه­ها

کنترل کالیبراسیون سمپلرهای مورد استفاده

● نمونه لازم:

۱ml از سرم بیمار که در کنار کیسه یخ ارسال می شود

سرم به حجم ۱۰λ

ظرف نمونه باید دارای نام کامل بیمار و شماره­ی پذیرش آن باشد

● محدوده رفرانس :

الایزا
lu/ml

۱۰۰>     Neg
۱۲۰-۱۰۰  Bor

۱۲۰ <    pos

تفسیر ( علل تکرار، چگونگی و نحوه گزارش آن):

عدم قاطعیت در گزارش QC در حین کار (صحیح نبودن نتایج کنترل منفی و مثبت و استانداردها)

عدم انطباق نتیجه­ی آزمایش با سابقه­ی بیمار

در صورت بروز هرگونه نیاز به تفسیر در نتیجه­ی کنترل کیفی با مسئول کنترل کیفی و یا مسئول فنی مشورت شود.

● زمان انالیز :

هفته ای یکبار

● آمادگی بیمار

آمادگی خاصی لازم نیست

● نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

● تست های تکمیلی

T3; T4; TSH; Thyroglobulin

● طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید

● اطلاعات تکمیلی

اگر یک زن باردار بیماری اتوایمیون تیروئید شناخته شده (مانند تیروئیدیت هاشیموتو و یا بیماری گریوز) و یا یکی دیگر از اختلالات خود ایمنی را دارد و مشکوک به درگیری تیروئید است، یک یا چند آنتی بادی تیروئید ممکن است در اوایل حاملگی و سپس دوباره در نزدیکی پایان آن درخواست شود.

این تست ها برای کمک به پزشک در تعیین این که آیا نوزاد ممکن است در خطر ابتلا به اختلال عملکرد تیروئید باشد به کار می رود، چون آنتی بادی های تیروئید می توانند از جفت عبور کنند و باعث کم کاری یا پرکاری تیروئید در جنین یا نوزاد شوند.

اگر از آنتی بادی های تیروگلوبولین به عنوان ابزار پایش استفاده می شود و بالا مانده اند یا در ابتدا کاهش یافته اند، اما در طول زمان در حال افزایش هستند، پس این احتمال وجود دارد که درمان مؤثر نبوده و بیماری در حال ادامه است یا عود کرده است.

اگر میزان در حال کاهش است و یا به سطوح پایین یا غیرقابل شناسایی افت کرده، پس به احتمال زیاد درمان موثر بوده است.

درصدی از بیماران سالم، ممکن است برای یک یا چند آنتی بادی تیروئید مثبت شوند. رواج این آنتی بادی ها در زنان بالاتر است و با افزایش سن، افزایش می یابد.

آزمایش تیروگلوبولین (Thyroglobulin)

تیروگلوبولین (Tg) پروتئین پیشساز هورمونهای تیروئیدست ومقدارش به سه عامل بستگی دارد: توده بافت تیروئید- آسیب به تیروئید- میزان تحریک گیرنده TSH توسط TSH  یا bHCG  ویا آنتی بادی ضد تیروئید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، افزایش تیروگلوبولین سرم بمعنی اختلال درعملکرد تیروئیدست. سنجش تیروگلوبولین بیشتر بعنوان تومورمارکرست وبرای پیگیری درمان سرطان متمایز تیروئید بسیار مفید میباشد.

● علت درخواست تست

آزمایش تیروگلوبولین (Thyroglobulin) که نام کامل آن Thyroglobulin, Serum or Plasma  می باشد برای پایش درمان سرطان تیروئید و تشخیص عود آن؛ گاهی برای کمک به تعیین علت پرکاری و کم کاری تیروئید؛ قبل و بعد از اتمام درمان سرطان تیروئید، قبل و بعد از درمان با ید رادیواکتیو و در فواصل منظم برای پایش عود بیماری درخواست می شود.

این تست گاهی برای پایش اثربخشی درمان بیماری گریوز و به ندرت ممکن است برای کمک به تعیین علت کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان درخواست شود.

این تست ممکن است قبل از عمل جراحی برای برداشتن غده تیروئید سرطانی؛ پس از اتمام دوره درمان برای کمک به تعیین جا ماندن هر بافت تیروئید نرمال و یا سرطانی؛ به طور منظم بعد از جراحی برای اطمینان از عدم بازگشت تومور درخواست می شود.

●  توضیح راجع به تست

این تست مقدار تیروگلوبولین در خون را اندازه گیری می کند. تیروگلوبولین، پروتئین تولید شده توسط غده تیروئید است. غده تیروئید به تنظیم سرعتی که بدن از انرژی استفاده می کند، کمک می نماید.

مقادیر کم تیروگلوبولین در افراد با عملکرد طبیعی تیروئید، نرمال است. اگر غلظت تیروگلوبولین، در ابتدا در فرد مبتلا به سرطان تیروئید افزایش یافته است، پس احتمالا تیروگلوبولین می تواند به عنوان تومور مارکر استفاده شود.

سطح تیروگلوبولین باید بعد از عمل جراحی برای برداشتن تیروئید (تیروئیدکتومی) و/ یا پس از درمان با ید رادیواکتیو غیرقابل تشخیص یا بسیار پایین باشد. اگر سطح آن هنوز هم قابل تشخیص است، ممکن است بافت تیروئید عادی یا سرطانی در بدن فرد جا مانده باشد، که نشان دهنده نیاز به درمان اضافی است.

●  در چه شرایطی تست افزایش می یابد

سرطان تیروئید پاپیلاری و فولیکولار، اغلب سبب افزایش سطح تیروگلوبولین در خون می شوند
در چه شرایطی تست کاهش می یابد

●  تست های تکمیلی

Thyroglobulin antibody, Tumor markers, TSH, Thyroxine (T4)

●  طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید

●  آمادگی بیمار

آمادگی خاصی لازم نیست

●  نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

●  اطلاعات تکمیلی

آنتی بادی تیروگلوبولین (TgAb) به طور شاخص همراه با تست تیروگلوبولین درخواست می شود.

آنتی بادی های تیروگلوبولین، پروتئین های تولید شده توسط سیستم ایمنی بدن، برای حمله به تیروگلوبولین هستند. این آنتی بادی ها می توانند در هر زمان توسعه یابند.

هنگامی که آنها وجود دارند، به هر تیروگلوبولینی که ممکن است در خون موجود باشد، متصل می شوند و با تفسیر آزمایش تیروگلوبولین تداخل می کنند.

قارچ ها به صورت طبیعی حاوی مقدار زیادی ویتامین D هستند

پژوهشگران علوم پزشکی در مرکز تحقیقات دانشگاه ˈبوستونˈ امریکا می گویند نتایج بررسی های صورت گرفته نشان می دهد که قارچ مهمترین منبع ویتامین D است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   قارچ ها به صورت طبیعی حاوی مقدار زیادی ویتامین D هستند .

نقش اصلی ویتامین D، حفظ سلامت استخوان هاست.مهمترین منبع طبیعی این ویتامین، نور خورشید است ولی به دلیل زندگی آپارتمان نشینی اکثر افراد با کمبود ویتامین D مواجه هستند.

در اکثر موارد پزشکان داروهای مکمل را برای جبران این کمبود توصیه می کنند که استفاده از آنها در دراز مدت عوارضی را به دنبال دارد.

محققان به تازگی دریافتند که مصرف روزانه قارچ، تمام ویتامین D مورد نیاز بدن را تامین می کند و به هیچ داروی مکملی نیاز نیست.

قارچ در برابر اشعه ماورای بنش خورشید ویتامین D تولید می کند که تمام این ویتامین با مصرف آن به انسان منتقل می شود.

برخی از فواید ویتامین D عبارتند از :

• جلوگیری از پوکی استخوان

• جلوگیری از ابتلا به بیماری ام اس

• کاهش احتمال بروز سرطان

• پیشگیری از بیماری های قلبی و عروقی

• افزایش عملکرد مغز

• افزایش ترشح انسولین

• محافظت از بدن در برابر انواع تشعشعات

• جلوگیری از آرتریت روماتوئید

• جلوگیری از بروز التهاب در بدن

علاوه بر تامین ویتامین D مورد نیاز بدن، قارچ برای درمان آسم، دیابت، کاهش فشار خون، افزایش ایمنی بدن، افزایش ذخیره کلسیم بدن، درمان اختلالات عصبی و حفظ سلامت کبد بسیار مفید است.

محققین عنوان می کنند که مواد مغذی موجود در قارچ ها به شرح زیر می باشد :

ویتامین B : قارچ ها منبع غنی ویتامین B هستند ، که شامل ریبوفلاوین (riboflavin)، نیاسین (niacin,B3) و اسید پانتوتنیک(pantothenic acid) است که با شکستن پروتئین، چربی و کربوهیدراتها  باعث تولید انرژی می شوند. ویتامین B  ، همچنین نقش اساسی بر عملکرد سیستم عصبی دارد .

ویتامین D : هنگامی که می خواهید از ویتامین D  بیشتری بهره بگیرید ، از قارچ ها استفاده کنید ، در حقیقت قارچ ها به صورت طبیعی حاوی ویتامین D هستند .

اسید پانتوتنیک (pantothenic acid) : که به تولید هورمون ها کمک می کند و نقش مهمی در عملکرد سیستم عصبی بدن دارد.

ریبوفلاوین  (riboflavin) : که به حفظ گلبول های قرمزسالم خون کمک می کند.

نیاسین (niacin,B3) : که برای سلامت پوست مفید است ومستقیما” بر عملکرد صحیح دستگاه گوارش و سیستم عصبی تاثیر دارد.

قارچ ها همچنین منبع مواد معدنی مهم می باشند :

سلنیوم : ماده معدنی است که به عنوان آنتی اکسیدان عمل می کند واز سلولهای بدن محافظت می کند تا از ابتلا شدن فرد به بیماری های قلبی ، برخی از سرطان ها و بیماری های مربوط به بالا رفتن سن ، جلوگیری شود.

این ماده معدنی همچنین برای سیستم ایمنی بدن و باروری مردان نقش مهمی دارد. بسیاری از غذاهائی که منبع حیوانی دارند و غلات ، منابع خوب سلنیوم به شمار می روند ، اما قارچ ها غنی ترین منابع سلنیوم هستند که در هر وعده غذائی ۸-۲۲ میکروگرم سلنیوم تولید می کنند.  این خبر خوبی برای گیاه خواران است که منابع سلنیوم محدودی دارند.

ارگوتیونن (ergothionene) : آنتی اکسیدانی طبیعی است که از سلول های بدن محافظت می کند.  قارچ ها حاوی این ماده هستند.

مس (copper) : به تولید گلبول های قرمز خون که عمل انتقال اکسیژن را به عهده دارند ، کمک می کند . این ماده همچنین درسالم نگه داشتن استخوان ها و اعصاب نقش مهمی دارد .

پتاسیم (potassium) : ماده معدنی مهمی است که در بدن بسیاری از مردم ، به اندازه کافی وجود ندارد. این ماده به  تنظیم فشار خون کمک کرده و باعث کارکرد صحیح قلب می شود.

بتا گلوکانس (beta-glucans) : در انواع مختلف قارچ ها یافت می شود و روی سیستم ایمنی محرک بدن تاثیر می گذارد. این ماده ، مقاومت بدن را در برابر آلرژی ها افزایش می دهد و به  متابولیسم صحیح چربی و قند در بدن کمک می کند.

آزمایش فسفاتاز قلیایی (ALP) چیست ؟

آلکالین فسفاتاز (Alkaline Phosphatase)، آنزیمی است که در بافت های مختلف سراسر بدن از جمله کبد، استخوان، کلیه، روده و در جفت زنان باردار یافت می شود. این تست با نام های متعارف دیگر مانند ALK PHOS; Alkp نیز خوانده می شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ALP آنزیمی است که عمدتا در کبد و مغز استخوان تولید می شود، همچنین این آنزیم از روده، کلیه و جفت استخراج می شود.

تست ALP برای تشخیص بیماری های کبد و استخوان مفید است.در موارد آسیب خفیف سلول کبدی، سطح ALP  ممکن است تنها به طور خفیفی بالا رود. اما در بیماری حاد کبد می تواند به طرز آشکاری افزایش یابد.به محض گذر از مرحله حاد ، سطح سرمی به ناگهان کاهش می یابد.و حال آنکه بیلی روبین سرم بالا باقی خواهد ماند.

برای تعیین اختلال کار کبد تست های آزمایشگاهی متعددی انجام می شود( برای مثال بیلی روبین ، لوسین آمینو پپتیداز(LAP)،۵-نوکلئوتیداز و گاماگلوتامیل ترنس پپتیداز)

در اختلالات استخوانی، سطح ALP  به خاطر فعالیت استئوبلاستی)تولید سلول استخوانی) غیر طبیعی افزایش می یابد.در کودکان یافتن سطوحبالای ALP قبل وطی دوران بلوغ ، به خاطر رشد استخوانی، غیر طبیعی نیست.

ایزو آنزیم های ALP جهت تمایز بین بیماری های کبد و استخوان به کار می رود،ALP1  نشان دهنده بیماری با منشا کبدی و ALP2 با منشا استخوانی است.

● اهداف آزمایش فسفاتاز قلیایی :

– تعیین وجود اختلال کبد یا استخوان

– مقایسه نتایج ALP با سایر تست های آزمایشگاهی برای تایید اختلال کبد یا استخوان.

● علت درخواست تست

برای غربالگری یا پایش درمان اختلال کبد یا استخوان و نیز به عنوان بخشی از پانل روتین کبد یا وقتی که فرد دارای علائم اختلال کبد یا استخوان است، درخواست می شود.
این تست همچنین ممکن است گاهی برای پایش درمان بیماری پاژه و یا سایر شرایط استخوان ، مانند کمبود ویتامین D مورد استفاده قرار گیرد.

● محدوده مرجع:

مقادیر مرجع بستگی به روش اندازه‌گیری و آزمایش دارد. مقادیر طبیعی در کودکان و زنان باردار بالاتر است. در کودکان معمولاً مقادیر طبیعی ۲ تا ۳ برابر بزرگسالان است و در سنین بلوغ به حداکثر می‌رسد.

در طی اپیزودهای بسیار سریع رشد و نمو مقادیر بالاتر از U/L1000 ممکن است طبیعی باشد. مقادیر بالای آلکالن فسفاتاز در دوران کودکی نشان دهنده فعالیت استئوبلاستی و رشد استخوانی است و پس از بلوغ اغلب منشاء آلکالن فسفاتاز، کبدی است.

مقادیر طبیعی در بزرگسالان تقریباً U/L 120- 50 است. در دوران بارداری میزان طبیعی تقریباً تا دو برابر این مقدار می‌رسد.

مقادیر طبیعی در مردان بالغ اندکی بالاتر از زنان است. پس از یائسگی مقادیر طبیعی برابر یا بیشتر از مردان می‌گردد.

● در چه شرایطی تست افزایش می یابد

افزایش میزان ALP در خون معمولا با بیماری کبدی یا اختلالات استخوان ایجاد می شود. سطوح این آنزیم می تواند تا حد زیادی افزایش یابد، به عنوان مثال در مواردی که یک یا تعدادی مجاری صفراوی مسدود شده اند. افزایش کمتر این آنزیم در سرطان کبد و سیروز با استفاده از داروهای سمی برای کبد و در هپاتیت دیده می شود. هر شرایطی که منجر به تشکیل استخوان اضافی شود، شامل بیماریهای استخوان نظیر بیماری پاژه و سایر بیماری ها مانند آرتریت روماتوئید و بهبود شکستگی ها می تواند باعث افزایش سطح ALP شود. کودکان و نوجوانان به طور شاخص دارای سطح ALP خون بالاتری هستند، چون استخوان آنها هنوز در حال رشد است.

بارداری می تواند سطح ALP را افزایش دهد. با بهبود شکستگی ها نیز افزایش موقت دیده می شود.

● در چه شرایطی تست کاهش می یابد

اگر درمان فرد مبتلا به بیماری پاژه با موفقیت انجام شود، سطح ALP کاهش می یابد یا به حد طبیعی باز می گردد. اگر فردی با سرطان استخوان یا کبد، به درمان پاسخ می دهد، میزان ALP باید کاهش یابد.
مقادیر کم ALP ممکن است به طور موقت پس از انتقال خون یا عمل جراحی بای پس قلب دیده شود. کمبود روی ممکن است باعث کاهش سطوح ALP شود. یک اختلال ژنتیکی نادر از سوخت و ساز استخوان به نام hypophosphatasia می تواند باعث پایین آمدن شدید و طولانی مدت سطوح ALP شود.

ALP بالا معمولا به این معنی است که یا کبد آسیب دیده یا شرایطی که منجر به افزایش فعالیت سلول های استخوان شده است وجود دارد.

اگر سایر آزمایش های کبدی نظیر بیلی روبین، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) یا آلانین آمینوترانسفراز (ALT) نیز بالا هستند، معمولا ALP از کبد است.

اگر مقادیر کلسیم و فسفر غیرطبیعی است، معمولا ALP از استخوان است. اگر GGT یا ۵′ – نوکلئوتیداز نیز افزایش یافته، ALP بالا احتمالا به دلیل بیماری کبدی است.

اگر هر کدام از این دو آزمایش طبیعی است، اما ALP بالا می باشد، احتمالا به دلیل وضعیت استخوان است.

اگر از روی علائم و نشانه ها یا از تست های روتین دیگر، مشخص نیست که ALP بالا ناشی از کبد یا استخوان است، آزمایش برای ایزوآنزیمهای ALP ممکن است لازم باشد تا بین ALP استخوان و کبد تمایز دهد.

● تست های تکمیلی

AST; ALT; GGT; Bilirubin; Liver panel; Bone markers; Alkaline phosphatase isoenzymes; Bone specific ALP

● تشخیص های افتراقی

اگر نتایج ALP افزایش می یابد اما معلوم نیست که آیا این به دلیل بیماری کبد یا استخوان، ابتدا آزمایش برای آزمایش ALP ایزوآنزیم برای تعیین علت باید انجام شود.

تست GGT و یا آزمایش ۵′- نوکلئوتیداز نیز ممکن است برای افتراق بین بیماری های کبد و استخوان انجام شود. مقادیر GGT و سطوح ۵′- نوکلئوتیداز در بیماری کبدی افزایش می یابد اما در اختلالات استخوان افزایش نمی یابد.
آمادگی لازم جهت انجام تست

● تداخلات دارویی

برخی از داروها ممکن است روی سطح ALP تأثیر بگذارد. برای مثال، قرص های جلوگیری از بارداری ممکن است سطح آن را کاهش دهند، در حالی که داروهای ضد صرع ممکن است سطح آنرا افزایش دهند.

● آمادگی بیمار

ناشتایی شبانه بهتر است اما برای این تست ضروری نیست. فقط نوشیدن آب مجاز است.

این آزمایش معمولأ نیازی به آمادگی قبلی ندارد.

ممکن است از شما خواسته شود که برای ۱۰ ساعت از خوردن و نوشیدن مشروبات الکلی اجتناب کنید.

مقدار آنزیم معمولأ پس از خوردن غذاهای چرب بالا می رود.

بعضی داروها می توانند بر نتایج این تست تأثیر بگذارند.

● روش انجام تست:

انجام این تست با گرفتن خون از ناحیه بازو است.

● نتایج:

۱*مقدار طبیعی آنزیم در جواب آزمایش در قسمت محدوده طبیعی (Reference Range  ) ذکر می شود. بااین حال حتی در مورد جوابهای خارج از محدوده ذکر شده نیز، تصمیم طبیعی یا غیر طبیعی  بودن با پزشک معالج شما است. مقادیر این آنزیم در سه ماهه سوم بارداری بالااست. بچه ها معمولأ به علت رشد سریع مقادیر ALP   بالایی دارند.

● مواردی که نتایج را تحت تأثیر قرار می دهند

– داروها مثل آنتی بیوتیکها، قرص های ضد بارداری، مصرف طولانی مدت آسپرین و برخی داروهای دیابت خوراکی

– بارداری

– یائسگی

– سن و رشد استخوان

– مصرف زیاد الکل

● نوع نمونه

نمونه خون وریدی بازو

● طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید

● اطلاعات تکمیلی :

تغییرات فیزیولوژیکی الکالن فسفاتاز

در کودکان فعالیت ALP پلاسما ممکن است تا سه برابر افراد بالغ بر سد که علت فعالیت شدید استئوپلاست در مغز استخوان بوده که به رشد استخوان ارتباط دارد .

در سه ماهه دوم و سوم حاملگی ممکن است الکالن فسفاتاز جفتی باعث افزایش سطح این آنزیم در پلاسما شود .

مصرف لبنیات می تواند باعث آزاد شدن ایزآنزیم الکالن فسفاتاز از سلولهای روده ای شده که از این طریق وارد جریان خون شده که در نتیجه سبب افزایش کاذب و موقت فعالیت آنزیم در پلاسما می شود .

تغییرات پاتولوژیکی الکالن فسفاتاز پلاسما

۱-در بیماریهای کارسینومای استخوان ، کبد ، فعالیت الکالن فسفاتاز پلاسما افزایش می یابد .

۲-بیماری های استخوانی: از جمله بیماریهای استخوانی Disease PageT,s هیپرپاراتیروئیدیسم ، راشتیم ، استئومالاسیا و کارسینومای همراه با متاستاز استئوبلاستیک

۳- بیماریهای کبدی ، کلستاز : این بیماری از دو راه باعث افزایش آنزیم در پلاسما می شود از طرفی مستند ALP کبدی را افزایش می دهد و از طرفی دیگر باعث تراوش آن در جریان خون می شود .

۴- کارسینوما

۵- در فسفاتازی و در بعضی از بیماریهای مانند نکروز کبد و در فقر روی مقدار این آنزیم کاهش می یابد .

افزایش فعالیت آلکالن فسفاتاز:

ایزوآنزیم استخوانی در کودکان تا سه برابر نرمال افزایش دارد که علت آن فعالیت شدید استئوبلاستهای استخوان است. این سلولها در بافت استخوانی آلکالن فسفاتاز ترشح می کند.

ایزوآنزیم جفتی در زنان حامله در سه ماهه دوم و سوم تا دو برابر نرمال افزایش دارد. ایزوآنزیم روده ای پس از مصرف غذاهای چرب افزایش دارد به همین دلیل جهت انجام آزمایش آلکالن فسفاتاز باید بیمار ناشتا باشد.

در کلستاز(cholestasis)، انسداد مجاری صفراوی، یرقانهای انسدادی، کیست و آبسه کبدی آلکالن فسفاتاز سرم شدیدا افزایش می یابد.

در تمام موارد فوق به علت انسداد مجاری صفراوی، صفرا همانند یک دترجنت روی غشاء سلول های کبدی اثر گذاشته و موجب آزاد شدن آلکالن فسفاتاز می گردد، در حالی که در ضایعات خود سلولهای کبدی که SGOT و SGPT افزایش دارند، آلکالن فسفاتاز افزایش نمی یابد.

در بیماریهای استخوانی و کلا مواردیکه فعالیت استئوکلاستها زیاد است مانند پاژت، راشیتیسم(Rickets)، استئومالاسیا، هیپرپاراتیروئیدیسم، شکستگی استخوان ایزوآنزیم استخوانی افزایش مییابد. درکارسینوماایزوآنزیم ریگان افزایش مییابد.

کاهش فعالیت آلکالن فسفاتاز:

فعالیت آلکالن فسفاتاز درهیپوفسفاتازی که یک ناهنجاری ارثی متابولیسم استخوان می باشد کاهش می یابد.

کاهش فعالیت آلکالن فسفاتاز در کمبود روی نیز اتفاق میافتد. تزریق خون و احیاء قلبی- ریوی اغلب موجب کاهش میزان آلکالنفسفاتاز میشوند. این اثر می تواند به واسطه شلاته کردن کاتیون های ضروری توسط سیترات باشد.

در آنمی پرنیشیوز، سوء تغذیه و اسکوروی میزان این آنزیم کاهش می یابد.

● آلکالن فسفاتاز در بیماریها چه تغییری خواهد کرد ؟

▪ ریکتز و نرمی استخوان: میزان کلسیم و فسفر سرم پایین یا طبیعی است و آلکالن فسفاتاز ممکن است طبیعی یا افزایش یافته باشد.

▪ افزایش ویتامین D : ممکن است سبب افزایش آلکالن فسفاتاز گردد.

▪ بیماری پاژت استخوان: اغلب فقط آلکالن فسفاتاز افزایش یافته است و معمولاً به بیشترین حد خود می‌رسد.

▪ پرکاری تیروئید: با تأثیر بر استخوان سبب افزایش آلکالن فسفاتاز می‌گردد.

▪ هیپرپاراتیروئیدیسم: باعث افزایش آلکالن فسفاتاز می‌گردد.

▪ مصرف مزمن الکل: در این موارد آلکالن فسفاتاز طبیعی یا افزایش یافته است اما اغلب با افزایش AST، بیلی‌روبین، MCV, GGT همراه است.

▪ انسداد صفراوی: افزایش ۱۰ برابری در موارد کانسر سر پانکراس و سنگ‌های مجاری صفراوی مشاهده می‌گردد. در موارد کلستاز، GGT نیز افزایش می‌یابد. در بیماران مبتلا به کله‌سیستیت و کلانژیت که سنگی داخل مجرای صفراوی مشترک ندارند، میزان آلکالن فسفاتاز در حد طبیعی یا اینکه اندکی افزایش یافته است.

▪ سیروز:‌ خصوصاً در سیروز صفراوی اولیه (PBC) افزایش ۵ برابر الکالن فسفاتاز مشاهده می‌گردد. در این بیماری آنتی‌بادی ضد میتوکندری نیز افزایش می‌یابد. سطح گاماگلوتامیل ترانسفراز (GGT) و ΄۵- نوکلئوتیداز سرمی به موازات آلکالن فسفاتاز افزایش می‌یابند در حالی که ALT,AST در سیروز صفراوی اویه اغلب طبیعی یا کمی افزایش یافته‌اند. برای تایید تشخیص و ارزیابی مرحله بیماری بیوپسی کبد انجام می‌گردد.

▪ بیماری‌های ارتشاحی ـ گرانولومی کبد(مانند سارکوئیدوز، سل، آمیلوئیدوز، تومورهای متاستاتیک، آبسه): در مواقعی که آلکالن فسفاتاز به بیشتر از U/L 1000 رسیده و همچنین مقادیر GGT نیز افزایش یافته اما میزان بیلی‌روبین کمتر از mg/dl 1/0 باشد، تشخیص بیماری‌های ارتشاحی و گرانولومی کبد مانند سارکوئیدوز، بیماری‌های قارچی، سل و لنفوم مطرح می‌باشند. در مراحل ابتدایی سیروز صفراوی اولیه و کلانژیک اسکلروزان اولیه نیز بیلی‌روبین طبیعی می‌باشد.

▪ هپاتیت: افزایش متوسط ALP در هپاتیت ویروسی دیده می‌شود اما افزایش مقادیر AST,ALT چشمگیرتر است.

▪ تومورها: کارسینوم سلول کلیوی و لنفوم نیز با افزایش ALP همراهند که نشانگر پیش‌آگهی نامطلوب در مورد اول است.

▪ علل آلکالن فسفاتاز پایین سرمی: کم‌کاری تیروئید، برخی موارد بیماری ویلسون، کم‌خونی بدخیمی در موارد نادر، هیپوفسفاتمی.

چگونه سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهیم ؟

تشخیص زودرس سرطان، از طریق غربالگری (بیماریابی) منظم یکی از بهترین راه‌ها برای مقابله با سرطان است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، غربالگری عبارت است از استفاده از معاینه و آزمایش های ساده در بین افراد سالم جامعه برای شناختن افرادی که بیماری خاصی را دارند ولی هنوز علامتی پیدا نکرده اند. مثال هایی از آن عبارتند از انجام ماموگرافی دوره ای برای تشخیص زودرس سرطان پستان یا بررسی سیتولوژی پاپ اسمیر برای تشخیص زودرس سرطان گردن رحم.

بررسی های غربالگری به شرطی انجام می شوند که آزمایش به حد کافی حساس و اختصاصی باشد(مثبت یا منفی کاذب کمی داشته باشد)، امکانات و نیروی انسانی لازم برای پوشش دادن تقریبا تمام افراد مورد نظر در اختیار باشد، برای افراد جامعه راحت و پذیرفتنی باشد، تشخیص زودرس بر سیر درمان و سرنوشت بیمار تاثیر واضح داشته باشد و با توجه به شیوع بیماری و مرگ ومیر ناشی از آن در جامعه مورد نظر، و سایر عوامل مؤثر، اثربخشی غربالگری در مقایسه با هزینه و نیروی صرف شده معقول باشد.

بر اساس شواهد موجود، انجام غربالگری برای تشخیص زودرس سرطان های زیر، در شرایطی که امکانات آن موجود باشد قابل پیشنهاد هستند:

- پستان :  با معاینات دوره ای هر ماهه توسط خود بیمار و هر ۳ سال معاینه بالینی (توسط پرستار دوره دیده، ماما یا پزشک) از سن ۲۰ سالگی به بعد و معاینه بالینی سالانه و ماموگرافی سالانه از سن ۴۰ به بعد.

گردن رحم- با پاپ اسمیرپس از سن ۲۱-۱۸ سالگی

– کولون ورکتوم : از سن ۵۰ سالگی با بررسی خون مخفی مدفوع به طورسالانه یاسیگموئیدوسکوپی هر ۵ سال یا هر دو باهم یا کولونویکوپی یا باریم انمای دابل کنتراست هر ۵ سال

– پروستات : با معاینه بالینی و بررسی سالانه psa سرم از سن ۵۰ سالگی به بعد(در افرادی که بیش از ۱۰ سال عمر برای آنها قابل پیش بینی است)

لازم به ذکر است که در گروه هایی از بیماران که به دلیل زمینه ژنتیک و خانوادگی در معرض شیوع بیشتری از یک یا چند نوع سرطان می باشند لازم است غربالگری اختصاصی آن گروه یعنی با شدت و کیفیت دقیق تری انجام شود. مثل خانواده بیماران مبتلا به آدنوم فامیلیال کولون یا د ر جهش ژن brca.

● انجمن سرطان  آمریکا برای غربالگری سرطان این اصول راهنما را پیشنهاد می‌کند:

– زنان از سن ۴۰ سالگی برای بیماریابی سرطان پستان هر سال ماموگرافی انجام دهند.

– معاینه شخصی پستان باید از ۲۰ سالگی ٱغاز شود. و از ۴۰ سالگی به بعد هر سال باید دکتر این معاینه را انجام دهد. پیش از ۴۰ سالگی که زمینه خاصی برای سرطان پستان ندارند، باید هر سه سال یک بار بوسیله دکتر معاینه شوند.

– از ۵۰ سالگی به بعد مردان و زنان باید برای سرطان‌های روده‌ بزرگ و راست روده مورد بررسی قرار گیرند. غربالگری افرادی که در معرض خطر بیشتر این سرطان هستند، از سنین پایین‌تر آغاز می‌شود.

– زنان باید به طور مرتب تست “پاپ اسمیر” (Pop smear) را برای سرطان گردن رحم انجام دهند. پاپ اسمیر باید ۳ سال پس از اولین تماس جنسی یا در سن ۲۱ سالگی- هر کدام زودتر بود- شروع شود.

– مردان بالای ۵۰ سال باید هرسال معاینه انگشتی راست روده (توش رکتال) و  آزمایش آنتی‌ژن‌ اختصاصی پروستات (PSA) را انجام دهند.

– مردانی که در معرض خطر بیشتر این سرطان هستند، باید این آزمایش را در سن ۴۵ سالگی آغاز کنند.

لازم به یادآوری با رعایت نکات زیر می توان سرطان پستان را در مراحل اولیه تشخیص داد :

– با معاینات ماهیانه سینه و تشخیص زود به هنگام توده در سینه

– با معاینات مکرر هر ۶ ماه توسط پزشک

– با انجام ماموگرافی از ۴۰ سالگی

همه زنان از سن ۲۰ سالگی باید خودآزمایی پستان را انجام دهند و نسبت به وضعیت طبیعی پستان های خود اگاهی داشته باشندوهر گونه تغییر جدید راهر چه زودتر به پزشک اطلاع دهند.

بهترین زمان معاینه ماهیانه: قبل از یائسگی بهترین زمان ۵تا۱۰روز بعد از قاعدگی وپس از یائسگی یک روز از ماه مثلااول هر ماه

مراحل خود آزمایی :

۱-مشاهده

۲- لمس

مرحله مشاهده:

جلوی آینه بایستید وبه ظاهر اندازه وشکل  پستان در حالت های مختلف دست دقت کنید.

ابتدا دستها در کنار بدن قرار داده ونگاه کلی به تمام قسمتهای پستان نمایید.

دست ها را بالای سر برده وبه قسمتهای خارجی پستان دقت کنید. برای بهتر دیدن قسمت های تحتانی پستان دست ها را پشت سر ببرید. و در نهایت دست ها را به کمر فشار دهید وکمی به جلو خم شوید در این حالت به قسمت های فوقانی پستان توجه کنید.

مرحله لمس:

روی یک سطح صاف بخوابید ویک بالش زیر سرتان قرار دهید.ابتدا در شروع با کف دست در جهت عقربه های ساعت دنبال توده بگردید ، سپس بانوک سه انگشت وسط دست مقابل در حالی که در کنار هم قرار دارند بصورت حرکات کوچک دایره وار از مرکز به سمت خارج در جهت عقربه های ساعت بدنبال توده بگردید.س

توجه کنید که :

نواحی زیر بغل وقسمت های فوقانی پستان ها راحتما” از نظروجود توده بررسی کنید و هر گونه تغییر ظاهری در پوست پستان را مهم تلقی کنید.

درنهایت :

به ترشحات دقت کنید .تر شحات یک طرفه خونی که از یک مجرا خارج می شوند را مهم تلقی کنید.

نتیجه گیری :

سرطان پستان را می توان در مراحل ابتدائی تشخیص داد و بدینترتیب از مرگ و میر و عوارض آن پیشگیری کرد ! برای این هدف باید کمی وقت بگذاریم ،حوصله را مختصری بیشتر کنیم و دقیقتر باشیم !

توجه کنید در صورتیکه سرطان پستان در مراحل پایینتر تشخیص داده شده، بجای اینکه کل پستان برداشته شود فقط بخشی که همراه غده است تخلیه می شود و بقیه پستان برای بازسازی در آینده باقی می ماند.

● تشخیص زودرس سرطان دهانه‏ی رحم

پاپ اسمیر روشی مؤثر در تشخیص زودرس سرطان دهانه‏ی رحم است که در آن با یک معاینه ساده چند سلول از دهانه رحم برداشته شده و زیر میکروسکوپ پس از رنگ آمیزی دیده می شود و در صورتی که تغییرات سلولی در جهت بدخیم شدن از خود نشان بدهد برای پیشگیری از ایجاد تومور و مشکلات بعدی ، اقدامات زودرس انجام می شود.

این کار در همه خانم هایی که فعالیت جنسی را آغاز کرده اند( پس از ازدواج ) انجام می شود و مخصوصاً افرادی که از سن پائین فعالیت جنسی را آغاز کنند به دلیل خطر بیشتر باید مورد توجه خاص قرار گیرند.

در کشورهای غربی که ارتباط جنسی آزاد است و احتمال ارتباط با چند نفر وجود دارد این خطر بالاتر است در این جوامع هم تعداد مبتلایان به سرطان گردن رحم بیشتر است و هم ابتلا در سنین پائین تر دیده می شود.

برای انجام پاپ اسمیر پزشک شما را معاینه کرده و در همان حالت با استفاده از یک وسیله چوبی یا برس ظریف چند سلول ازقسمت ابتدائی گردن رحم برداشته و روی یک قطعه شیشه‏ی نازک می گذارد و با یک اسپری یا محلول خاص آنرا فیکس می کند تا خراب نشود و به بخش پاتولوژی می فرستد.

پزشک پاتولوژیست این سلول ها را زیر میکروسکوپ مشاهده می کند و در صورت وجود تغییرات مشکوک در آن، گزارش می کند و پزشک زنان با توجه به این گزارش ،تصمیم برای درمان داروئی یا نمونه برداری مجدد می گیرد.

برای انجام پاپ اسمیر به این نکات توجه کنید:

۱- در هنگام عادت ماهیانه پاپ اسمیر انجام ندهید، زیرا وجود خون تشخیص دقیق را مشکل می سازد.

۲- از ۲۴ ساعت قبل از انجام پاپ اسمیر از نزدیکی بدون کاندوم خودداری کنید، چون نتیجه پاپ اسمیر را مخدوش می کند.

۳- از ۴۸ ساعت قبل از انجام پاپ اسمیر، استفاده از داروهای واژینال (شیاف و پماد) را قطع کنید.

آزمایش SGPT یا ALT چیست ؟

آزمایش SGPT یا ALT که به نام تست Alanine aminotransferase ( آلانین آمینوترانسفراز ) نیز نامیده می شود و به نام های متعارف دیگر Serum glutamic-pyruvic transaminase; SGPT; Alanine transaminase; AST/ALT نیز نامیده می شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ALT عمدتا” در کبد یافت می شود اما مقدار کمی از آن نیز در کلیه ها، قلب، ماهیچه ها و پانکراس وجود دارد. پیش از این به ALT ، سرم گلوتامیک پیروویک ترانس آمیناز (SGPT) گفته می شد. مقدار این آنزیم در خون معمولا” اندک است.

ALT برای کنترل کبد اندازه گیری می شود. این تست معمولا” همراه تستهای دیگری همچون AST ، آلکالن فسفاتاز، لاکتات دهیدروژنار (LDH) و بیلی روبین درخواست می شود.

ALT آنزیمی است که بیشتر در سلول های کبد و کلیه یافت می شود؛ مقادیر بسیار کوچکتر آن نیز در قلب و عضلات یافت می شود. در افراد سالم، سطح ALT در خون پایین است. زمانی که کبد آسیب دیده است، معمولا قبل از آن که علائم بارزتر آسیب کبدی مانند زردی رخ دهد، ALT داخل جریان خون آزاد می شود. این امر ALT را یک آزمایش مفید برای تشخیص آسیب کبدی می سازد.

ALT اغلب همراه با آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) یا به عنوان بخشی از پانل کبد برای غربالگری و یا کمک به تشخیص اختلالات کبدی درخواست می شود. ALT و AST دو تا از مهمترین تست ها برای تشخیص آسیب کبدی در نظر گرفته می شود، اگر چه ALT از AST اختصاصی تر است.

ارزش ALT اغلب در مقایسه با نتایج آزمایش های دیگر مانند آلکالین فسفاتاز (ALP) پروتئین تام و بیلی روبین برای کمک به تعیین نوع بیماری کبدی به کار می رود.

ALT برای پایش درمان افراد مبتلا به بیماری کبدی و بررسی مؤثر بودن آن استفاده می شود و ممکن است به تنهایی یا همراه با تست های دیگر برای این منظور درخواست شود.

سطح ALT در هپاتیت مزمن خیلی بالا نیست، اغلب کمتر از ۴ برابر بالاترین سطح نرمال است. در هپاتیت مزمن، ALT بین حد نرمال و افزایش کم، متفاوت است.

در بیشتر بیماری های کبدی، سطح ALT بالاتر از AST است و در نتیجه نسبت AST / ALT پایین خواهد بود. چند مورد استثناء وجود دارد. نسبت AST / ALT معمولا در هپاتیت الکلی، سیروز و جراحت ماهیچه ای افزایش می یابد.

● علت درخواست تست

این تست برای تشخیص آسیب کبدی و یا کمک به تشخیص بیماری کبدی است.

وقتی که پزشک فکر می کند بیمار دارای علائم اختلال کبدی است. برخی از این علائم عبارتند از: ضعف، خستگی، از دست دادن اشتها، تهوع، استفراغ، تورم و یا درد شکم، یرقان، ادرار تیره، مدفوع رنگی روشن، خارش

·مقدار طبیعی در جواب آزمایش در قسمت محدوده طبیعی می آید. با این حال حتی در مورد جوابهای خارج از محدوده ذکر شده، تصمیم طبیعی بودن یا نبودن با پزشک شما است.

● رنج نرمال ALT وAST

Female: 7–۳۰ U/L (0.12–۰٫۵۰ µkat/L SI units) – زنان
Male: 10–۵۵ U/L (0.17–۰٫۹۱ µkat/L SI units) – مردان

● در چه شرایطی تست افزایش می یابد

خوردن خیلی زیاد غذاهای حاضری (fast-food) می تواند باعث افزایش خفیف در ALT، به علت آسیب کبدی شود.

علل دیگر افزایش متوسط ALT شامل انسداد مجاری صفراوی، سیروز (معمولا ناشی از هپاتیت مزمن یا انسداد مجرای صفراوی) و تومور در کبد است.

صدمه به اندام هایی نظیرعضلات قلب و اسکلتی، می تواند سبب افزایش اندک ALT شود.
در چه شرایطی تست کاهش می یابد

● مقادیر بسیار بالا

آسیب کبدی اخیر یا شدید مثل هپاتیت ویروسی

مسمومیت با سرب

واکنشهای دارویی

مواجهه با تتراکلرید کربن

شوک

نکروز تومور بزرگ

● مقادیر بالا

مونو نوکلئوز

هپاتیت

سوء مصرف الکل

مسمومیت با استامینوفن

جهش رشد در کودکان

● مقادیر کمی بالا

رسوب چربی در کبد

برخی داروها مثل  استاتین ها، آنتی بیوتیک ها، کموتراپی، آسپرین، باربیتورات ها

بیماری های مزمن کبد مثل سیروز

● مواردی که نتایج را تحت تاثیر قرار می دهند

استفاده از داروها و حتی برخی داروهای گیاهی مثل اکیناسئا

ورزش شدید

آنژیوگرافی یا جراحی قلب

● آمادگی بیمار

برای انجام این تست آمادگی خاصی لازم نیست البته فرد نباید طی روز گذشته انجام ورزش سنگین داشته باشد . همچنین سابقه دارویی و حساسیت دارویی باید به آزمایشگاه اطلاع داده شود.

در صورت بارداری به آزمایشگاه اطلاع داده شود.

● زمان نمونه گیری

محدوده مرجع (نرمال رنج) وابسته به جنس زن/مرد

● نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

تست های تکمیلی :

جهت تفسیر صحیح نتیجه این تست لازم است تست های تکمیلی زیر نیز صورت گیرد :

AST ،ALP ،GGT، بیلی روبین، پانل کبد، آلبومین، پروتئین تام

طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید
تشخیص های افتراقی

● تداخلات دارویی

تزریق دارو به بافت ماهیچه ای، پانکراتیت حاد و یا حتی ورزش سنگین، ممکن است سطح ALT را افزایش دهد.

● محدودیت‌ها:

میزان فعالیت ALT در داخل گلبول قرمز شش برابر سرم می‌باشد، بنابراین نمونه‌های دارای همولیز برای ارزیابی مناسب نیستند. افزایش ALT در آسیب‌های وارده به عضلات مخطط، رابدومیولیز، پلی میوزیت و درماتومیوزیت نیز دیده می‌شود اما در این بیماران علاوه بر ALT، CK نیز افزایش یافته و جهت بررسی این بیماران ترجیح داده می‌شود.

ALT از AST در بیماری کبد الکلی از حساسیت کمتری برخوردار است و حتی ممکن است در این بیماران در محدوده طبیعی باشد.

مقادیر افزایش یافته ALT در افراد چاق دیده شده است. اگرچه از این تست برای انتخاب بیماران مبتلا به هپاتیت C جهت درمان و بیوپسی کبدی استفاده می‌گردد، اما ALT بطور مداوم در هپاتیت C بالا نمی‌باشد.

ورزش شدید به خصوص ورزش‌های قدرتی باعث افزایش ALT تا میزان ۵۰% می‌شود.

بیماری‌های تیروئید ممکن است سبب افزایش متوسط ALT گردند. ALT  با فعالیت بدنی افزایش یافته و دارای تغییرات روزانه و روز به روز می‌باشد.

در نارسایی کلیه ممکن است ALT به صورت کاذب پایین باشد که منجر به عدم تشخیص آسیب کبد در افراد مبتلا می‌گردد.

تداخلات دارویی: مصرف تعداد اندکی از داروها در برخی روش‌های اندازه‌گیری سبب کاهش میزان ALT می‌گردد(مانند مترونیدازول) در حالی که داروهای بسیاری می‌توانند سبب افزایش ALT گردند که از این بین می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: استامینوفن، آمپی‌سیلین، آسیکوویر، آلویپورینول، پنی‌سیلین، سیپروکساسین، نیتروفورانتوئین، کتوکنازول، فلوکنازول، ایزونیازید، کاربامازپین، کاربن‌سیلین، سفوکسیتین، کلرامفنیکل، دی‌اتیل‌استیل بسترول، دوکسوروبیسین، اریترومایسین، استروژن، فلوتامید، فوروسماید، جنتامایسین، سیمواستاتین، مپروبامات، متوتروکسات، متیل دوپا، متیل تستوسترون، ناپروکسن، داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی، آسپیرین، فنوباربیتال، فنوتیازین، فنی‌توئین، پروژسترون، پروپرانول، پیرازین‌آمید، ریفامپین، تیکارسیلین، تولبوتامید، تری‌متوپریم، والپروئیک اسید، زیدوودین و غیره…

در موارد سوء مصرف موادی مانند استروئیدهای آنابولیک، کوکائین و اکستازی (۴،۳  متیلن‌دی‌اکسی مت‌آمفتامین) فن‌سیکلیدین، کلروفرم و حلال‌های حاوی تولوئن نیز افزایش سطح سرمی ALT دیده می‌شود.

● اطلاعات تکمیلی:

نیمه عمر ALT حدود ۱۰ ± ۴۷ ساعت و تغییرات روز به روز ۱۰ تا ۳۰% است به نحوی که نتایج بعد از ظهر ۴۵% بیشتر از اول صبح می‌باشد.

مسمومیت کبدی با استامنیوفن در افراد الکلیک شدید می‌گردد (سندرم الکل ـ استامنیوفن) که در این موارد اختلالات انعقادی و افزایش شدید ALT و AST نیز دیده می شود. در این موارد ALT و AST مقادیر بیشتر از units/L9000 دارند.

نسبت ALT/ AST: در افراد مبتلا به هپاتیت الکلی این نسبت بطور مشخص حداقل بیشتر از ۲ است. در مواردی که این نسبت بیشتر از ۳ باشد، در بیشتر از ۹۶% موارد، فرد مبتلا به بیماری کبد الکلی می باشد.

نسبت بالای AST به ALT همچنین در بیماری حصبه نیز گزارش شده است. اگر این نسبت بین ۵/۰ تا ۸/۰ باشد بیشتر با هپاتیت ویروسی حاد یا مزمن روبرو هستیم.

اگرافزایش ALT و AST کمتر از ۵ برابر طبیعی بود بایستی ابتدا PT، آلبومین، شمارش گلبول‌های خون همراه با تعداد پلاکت، سرولوژی هپاتیت‌های C,B,A، سطح سرمی آهن، TIBC و فریتین سنجیده شود. اگر این موارد طبیعی بود، مطالعات اضافی شامل سونوگرافی کبد، ANA ، آنتی‌بادی ضد عضله صاف (SMA)، سرولوپلاسمین و آلفا ـ یک ـ آنتی تریپسین انجام گردد و در صورت غیر طبیعی بودن این موارد اقدام به بیوپسی کبد گردد.

بطور کلی سطوح افزایش یافته ALT در هپاتیت، نکروز کبدی، ایسکمی کبد، سیروز، کلستاز، تومور کبد، داروهای هپاتوتوکسیک، یرقان انسدادی، سوختگی‌های شدید، تروما به عضلات مخطط، میوزیت، پانکراتیت، انفارکت میوکارد، منونوکلئوز عفونی و شوک قابل مشاهده خواهد بود.

آزمایش SGOT یا AST چیست ؟

آزمایش SGOT یا AST که مخفف Aspartate aminotransferase  ( آسپارتات آمینوترانسفراز ) می باشد این آزمایش به نام های نام های متعارف دیگر Serum glutamic- oxaloacetic transaminase ; SGOT; Aspartate transaminase; AST/ALT ratio نیز خوانده می شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، AST آنزیمی در سلول های سراسر بدن است، اما بیشتر در قلب و کبد و تا حد کمتری در کلیه ها و ماهیچه یافت می شود. در افراد سالم، سطح AST در خون پایین است.

هنگامی که سلول های کبد یا عضله آسیب می بینند، AST را داخل خون آزاد می کنند. به همین دلیل AST یک آزمایش مفید برای تشخیص آسیب کبدی است.

AST معمولا در گلبولهای قرمز، کبد، قلب، بافت ماهیچه، پانکراس و کلیه ها یافت می شود.. پیش از این به AST    ، سرم گلوتامیک اگزالوستیک ترانس آمیناز (SGOT) گفته می شد. مقدار این آنزیم در خون معمولا” پایین است.

با آسیب بافتی یا عضوی مثل آسیب کبد یا قلب مقدار AST در خون بالا می رود. این آنزیم ۶ تا ۱۰ ساعت پس از آسیب بافتی بالا می رود و تا ۴ روز بالا می ماند.

● علت درخواست تست

این تست برای تشخیص آسیب کبدی و یا کمک به تشخیص بیماری های کبدی درخواست می شودو وقتی که پزشک فکر می کند بیمار دارای علائم اختلال کبدی است.

AST اغلب همراه با آنزیم های کبدی دیگر، آلانین آمینوترانسفراز (ALT) یا به عنوان بخشی از پانل کبد برای غربالگری و یا کمک به تشخیص اختلالات کبدی درخواست می شود. AST و ALT دو تا از مهمترین تست ها برای تشخیص آسیب کبدی در نظر گرفته می شود، اگر چه ALT از AST اختصاصی تر است.

AST ممکن است پس از حمله های قلبی و آسیب های عضلانی، به درجه بسیار بیشتر از ALT افزایش یابد.

سطح AST در هپاتیت مزمن خیلی بالا نیست، اغلب کمتر از ۴ برابر بالاترین سطح نرمال است. در هپاتیت مزمن، AST بین حد نرمال و افزایش کم، متفاوت است.

● رنج نرمال ALT وAST

Female: 7–۳۰ U/L (0.12–۰٫۵۰ µkat/L SI units) – زنان
Male: 10–۵۵ U/L (0.17–۰٫۹۱ µkat/L SI units) – مردان

● در چه شرایطی تست افزایش می یابد

مقدار طبیعی در جواب آزمایش در قسمت محدوده طبیعی می آید. با این حال حتی در مورد جوابهای خارج از محدوده ذکر شده، تصمیم طبیعی بودن یا غیر طبیعی بودن با پزشک شما است.

لازم به ذکر است داروهای سمی برای کبد، سیروز و اعتیاد به الکل، پانکراتیت حاد و یا حتی ورزش سنگین، ممکن است سطح AST را افزایش دهد.

● بعضی از حالاتی که باعث افزایش در میزان ALT وAST می شوند :

– Biliary obstruction | انسداد صفراوی
– Bone metastases | متاستاز استخوان
– Cholestasis | کلستاز
– Cirrhosis | سیروز
– Congestive heart failure | نارسائی احتقانی قلب
– Eclampsia | اکلامپسی
– Hepatic ischemia | ایسکمی کبدی
– Hepatic necrosis | نکروز کبدی
– Hepatitis | هپاتیت
– Infectious mononucleosis | عفونت مونونوکلئوزیس
– Liver cancer | سرطان کبد
– Muscle inflammation | التهاب عضله
– Obesity | چاقی
– Pancreatitis | پانکراتیت
– Pulmonary infarction | انفراکتوس ریوی
– Reye’s syndrome | سندرم Reye ‘s
– Shock | شوک
– Trauma | ضربه یا تروما

● مقادیر بسیار بالا

آسیب کبدی اخیر یا شدید مثل هپاتیت ویروسی

نکروز تومور بزرگ

مواجهه با تتراکلرید کربن

شوک

● مقادیر بالا

مونو نوکلئوز

سوء مصرف الکل

بیماری مزمن کبدی مثل سیروز

حمله قلبی

استفاده از ویتامین آ در دوز بالا

آسیب کبد یا کلیه

دیستروفی عضلانی دوشنبه

برخی سرطانها

بیماری خود ایمن به نام میوزیت

● مقادیر کمی بالا

رسوب چربی در کبد

سوء مصرف الکل

مصرف زیاد استامینوفن

برخی داروها مثل  استاتین ها، آنتی بیوتیک ها، کموتراپی، آسپرین، باربیتورات ها

سوختگی، آمبولی، گرمازدگی، خوردن سم

● در چه شرایطی تست کاهش می یابد

کاهش AST در خون می تواند نشانه بهبود بیماری یا آسیب باشد.

البته بارداری نیز ممکن است سطح AST را کاهش دهد.

● آمادگی بیمار

برای انجام این تست آمادگی خاصی لازم نیست البته فرد نباید طی روز گذشته انجام ورزش سنگین داشته باشد .

● نوع نمونه

معمولا نمونه خون از ورید بازو گرفته می شود .

● تست های تکمیلی

جهت تفسیر صحیح نتیجه این تست لازم است تست های تکمیلی زیر نیز صورت گیرد :

ALT ،ALP ،GGT،بیلی روبین، پانل کبد، آلبومین، پروتئین تام

● طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید .

● تداخلات دارویی

تزریق دارو به بافت ماهیچه ای ممکن است سطح AST را افزایش دهد.

● عوامل که در گزارش نتیجه غیر طبیعی می توانند موثر باشند :

– همولیز نمونه ممکن است نتایج آزمایش را تحت تاثیر قرار دهد .

– داروهایی که ممکن است میزان ALT را افزایش دهد متعدد است و شامل : بازدارنده های ACE ، استامینوفن ،داروهای ضد تشنج ، آنتی بیوتیک ، آنتی سایکوز ها ، بنزودیازپین ، استروژن ، سولفات فروس ، هپارین ، اینترفرون ، کاهش دهنده های چربی ، NSAIDs ، سالسیلاتها ، تیازیدها

● نکات تکمیلی :

تست ALT  همراه با تست asparate aminotransferase یا AST برای تشخیص آسیب کبدی استفاده می شود . رنج نرمال آنها ۱:۱ است . مقدار آنزیم AST در هپاتیت الکلی ، سیروز و سریان متاستاتیک کبدی  بیشتر از ALT است .

همچنین ALT در هپاتیت ویروسی و یا هپاتیت حاصل از دارو و سایر هپاتیت ها و انسداد کبدی بیشتر از AST  است . مقدار افزایش این آنزیم ها ما را برای یافتن ریشه اصلی بیماری هدایت می کند .

افزایش هر دو نشان دهنده انسداد کبدی است که نیاز به جراحی دارد . افزایش ۱۰ برابری آنزیم های ALT و AST  نشان دهنده یک مشکل پزشکی مانند هپاتیت است .

مروری بر سرطان پروستات

اردیبهشت ۱, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

سرطان پروستات یکی از شایعترین سرطانها در مردان است. سرطان پروستات اگر در مراحل ابتدائی تشخیص داده شود با اقدامات درمانی مناسب می توان از پیشرفت و عوارض آن کاست.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سرطان پروستات، سرطانی است که در بافت های غده پروستات آغاز می شود، غده ای که دقیقا در زیر مثانه و در جلوی مقعد قرار گرفته است. پروستات غده جنسی مردانه است که وظیفه تولید اسپرم را برعهده دارد. سرطان پروستات،متداول ترین سرطان در بین مردان آمریکایی است.

انجمن سرطان آمریکا برآورد می کند که بطور کلی ۱۹۲۲۸۰ مورد جدید سرطان پروستات در سال ۲۰۰۹ در آمریکا دیده شده است. تقریبا از هر ۶ نفر مرد، یک نفر در طول عمر خود دچار سرطان پروستات می شود اما معمولا تشخیص این بیماری پس از ۴۰ سالگی است.

خوشبختانه سرطان پروستات یکی از خطرناک ترین بیماری هایی است که در صورت پیگیری در مراحل اولیه، قابل درمان می باشد. غربال گیری متداول، تشخیص این سرطان را در سالیان اخیر بهبود بخشیده است.

همچنین فناوری جدید و ابتکاری، اثرات جانبی درمان این بیماری را به حداقل رسانیده است، این اثرات جانبی، شامل کنترل نداشتن بر روی مثانه و عدم نعوظ می باشد.

احتمال ابتلاء به سرطان پروستات

احتمال ابتلاء به سرطان پروستات با بالا رفتن سن افزایش می یابد. در حالی که از هر ۱۰ هزار مرد زیر ۴۰ سال فقط یک نفر دچار سرطان پروستات می شوند، از هر ۱۵ مردی که در دهه ۶۰ سالگی عمر خود بسر می برند، یک نفر به این بیماری مبتلاء می شود.

دیگر عوامل موارد احتمال ابتلاء به این سرطان عبارتند از:

– نژاد: بررسی ها نشان می دهد که سیاه پوستان نسبت به سفید پوستان، ۶۰ درصد بیشتر احتمال ابتلاء به سرطان پروستات دارند.

– سابقه خانوادگی: مردان دارای نسبت خونی بی واسطه مانند پدر یا برادر که سرطان پروستات داشته اند، دو برابر بیشتر احتمال ابتلاء به این بیماری را دارند. اگر عضو دیگری از فامیل نیز دچار سرطان پروستات باشد، احتمال ابتلاء به این بیماری افزایش می یابد.

– برنامه غذائی: برنامه غذائی سرشار از چربی، احتمال ابتلاء به این بیماری را افزایش می دهد.

– بالا بودن میزان testosterone: مردانی که زیر درمان testosterone هستند، رشد غده پروستات آنها برانگیخته می شود.

– Neoplasia درون مخاطی مربوط به پروستات (PIN): این شرایط ممکنست به افزایش احتمال ابتلاء به سرطان پروستات مربوط باشد. PIN شرایطی است که یاخته های پروستات در زیر میکروسکوپ غیر طبیعی دیده می شوند. این مورد ضرورتا نشانه هایی به همراه ندارد. تقریبا نیمی از مردان زیر سن ۵۰ سال، PIN دارند.

– تغییرات ژنی: معلوم شده است که ژن های خاصی از قبیل ژن های BRCA1 و BRCA2، احتمال ابتلاء به سرطان پروستات را افزایش می دهند.

دیگر عوامل بالقوه احتمال ابتلاء به سرطان پروستات نیز مورد بررسی قرار گرفته اند، از قبیل مصرف مواد مخدر و داشتن بیماری های مقاربتی. همچنین بطور مداوم این موضوع تحت بررسی است که آیا ویتامین ها و مکمل های غذائی احتمال ابتلاء به این سرطان را کاهش می دهند و یا نه.

توجه:

هر چیزی که احتمال ابتلاء به یک بیماری را افزایش می دهد، عاملی برای احتمال ابتلاء نامیده می شود.

دارا بودن عوامل احتمال ابتلاء به سرطان بدین معنی نیست که شما حتما دچار این بیماری خواهید شد و نداشتن این عوامل بدان معنی نیست که شما به هیچ وجه دچار این بیماری نخواهید شد.

اگر فکر می کنید که احتمال ابتلاء به این بیماری را دارید، آن را با پزشک خودتان در میان بگذارید.

انواع سرطان پروستات

پروستات عضوی به اندازه گردو است که مجرای ادرار را احاطه کرده است. پروستات مایعی تولید می کند که بخشی از اسپرم را تشکیل می دهد. بیش از ۹۹ درصد از موارد سرطان پروستات، در یاخته های خود غده بوجود می آیند. این نوع سرطان پروستات، adenocarcinoma نامیده می شود.

سرطان پروستات خیلی بندرت در دیگر بخش های پروستات ریشه می گیرد که تومور سرطانی نامیده می شود.

سرطان پروستات موقعی اتفاق می افتد که سلولهای پروستات شروع به تکثیر شدن پیدا می کنند. سرطان پروستات یکی از شایعترین سرطانها در مردان می باشد.

سرطان پروستات به دو شکل دیده می شود: بالینی و پاتولوژیک.

در سرطان پروستات بالینی، بیمار بعلت علائمی که سرطان ایجاد کرده است مراجعه می کند. در نوع پاتولوژیک بیمار علائمی ندارد و پس از بررسی و آزمایشات لازم مشخص می شود که فرد سرطان پروستات دارد.

ده درصد مردانیکه بعلت بزرگی خوش خیم پروستات تحت عمل جراحی قرار می گیرند، پس از جراحی و آزمایش پاتولوژی پروستاتی که با جراحی خارج شده است، مشخص می شود که بیمار سرطان پروستات دارد. به این نوع سرطان، سرطان پاتولوژیک می گویند.

سرطان پروستات اگر در مراحل ابتدائی تشخیص داده شود با اقدامات درمانی مناسب به مقدار زیاد می توان از پیشرفت و عوارض آن کاست. امروزه یک آزمایش خون بسیار حساس وجود دارد که در تشخیص سرطان پروستات خیلی کمک کننده است.

بسیاری از مردان علاقه دارند که بفهمند علت سرطان پروستات چیست. تا کنون علت قطعی آن مشخص نشده است ولی یک عده عوامل هستند که ابتلا به سرطان پروستات را مستعد می سازند، این عوامل را در اصطلاح فاکتورهای خطرزا می گویند.. یعنی مردانیکه دارای این فاکتورهای خطرزا هستند، شانس ابتلا به سرطان پروستات در آنها زیاد است و باید بطور منظم پی گیری شوند.

این فاکتورهای خطر زا عبارتند از:

• سن بالای ۶۵ سال. با بالا رفتن سن خطر ابتلا به سرطان پروستات افزایش می یابد. اکثر مردان مبتلا به سرطان پروستات بالای ۶۵ سال دارند. سرطان پروستات در مردان زیر ۴۵ سال بندرت دیده می شود.

• سابقه فامیلی. اگر مردی پدر یا برادرش مبتلا به سرطان پروستات بوده اند، خطر ابتلا به سرطان پروستات در او بیشتر از جمعیت عادی است.

• نژاد. سرطان پروستات در سیاه پوستان بیشتر از سفید پوستان دیده می شود.

• تغییرات ژنتیکی. عده ای از عوامل ژنتیکی وجود دارند که مرد را به ابتلا به سرطان پروستات مستعد می سازند. این تغییرات ژنتیکی را با آزمایش می توان تشخیص داد.

داشتن عوامل مستعد کننده فوق دلیل بر این نیست که مرد حتما مبتلا به سرطان پروستات خواهد شد، بلکه استعداد ابتلا به سرطان پروستات در وی بیشتر است.

علائم سرطان پروستات

سرطان پروستات،‌ اغلب در مراحل اولیه هیچ علامتی را نشان نمی‌دهد. وقتی ‌که علائم بروز می‌یابد، بعید نیست بیماری به خارج از پروستات انتشار یافته باشد. علائم سرطان پروستات شامل این موارد است:

مشکلات ادراری:

– ناتوانی در ادرار کردن.
– دشواری شروع یا توقف جریان ادرار.
– احساس دفع در اغلب مواقع، به ویژه در شب.
– جریان ضعیف ادرار.
– وقفه در جریان ادرار.
– درد یا سوزش وقت ادرار کردن.
– اشکال در نعوظ آلت تناسلی.
– خون در ادرار یا مایع منی.

درد متناوب در قسمت پایین پشت، مفصل ران، یا قسمت‌های بالای ران.

علائم ابتلا به سرطان پروستات همانهائی هستند که در بزرگی خوش خیم پروستات نیز دیده می شوند و عبارتند از: مشکل در دفع ادرار، باریک شدن ادرار، قطره قطره ادارار کردن، طولانی شدن زمان تخلیه مثانه و احتباس ادراری. معمولا هنگام معاینه و آزمایش است که پزشک متوجه می شود متاسفانه بیمار مبتلا به سرطان پروستات شده است. سرطات پروستات طول کشیده دارای علائم مخصوص به خود نیز است.

یکی از آنها کمر درد و دردهای استخوانی است. چون شایعترین محلی که سرطان پروستات منتشر می شود، ستون فقرات است. بعلت انتشار سرطان، استخوان خورده شده و گاه شکستگی خود بخود استخوان اتفاق می افتد.

اعصابی که مسئول نعوظ در مردان هستند، از کنارهای پروستات عبور کرده و وارد آلت تناسلی می شوند. اگر سرطان از پروستات خارج شده و این اعصاب را گرفتار نماید، ممکن است بیمار مبتلا به اختلال نعوظ گردد، و گاها مردیکه با شکایت اختلال نعوظ مراجعه می کند، پس از بررسی مشخص می شود که علت آن سرطان پیشرفته پروستات می باشد.

کیسه های منی درست در پشت پروستات قرار دارند، اگر سرطان از پروستات عبور کرده و به کیسه های منوی دست اندازی پیدا کند، اینگونه مردان ممکن است در منی خود خون ببینند.

تشخیص سرطان پروستات با معاینه انگشتی پروستات و انجام آزمایش خون به اسم PSA است. این آزمایش بسیار حساس است و در تشخیص سرطان پروستات خیلی کمک کننده است. ولی باید در نظر داشت که بسیاری از بیماریهای دیگر هستند که سبب بالا رفتن میزان PSA خون می شوند، سر دسته آنها عفونت و التهاب پروستات است که گاه میزان PSA خون را بشدت افزایش می دهند.

بنابراین تفسیر نتیجه آزمایش خون با پزشک است. روش حساس دیگر برای تشخیص سرطان پروستات، سونوگرافی از پروستات از راه مقعد می باشد. اگر تمامی موارد فوق بیانگر وجود سرطان پروستات باشند، باید وجود سرطات تائید شود. تائید تشخیص با نمونه برداری از پروستات می باشد.

درمان سرطان پروستات بستگی به مرحله ای دارد که بیمار در آن قرار دارد (بستگی به میزان پیشرفت سرطان). توسط یک عده روشهائی می توان سرطان پروستات را بدقت مرحله بندی کرد.

اگر سرطان پروستات در مراحل ابتدائی باشد، درمان آن معمولا خارج کردن کل پروستات با عمل جراحی است، آن با عمل جراحی که در بزرگی خوش خیم پروستات انجام می شود متفاوت است. در بزرگی خوش خیم پروستات، آن قسمت از پروستات که مجرا را مسدود ساخته است خارج می شود نه کل پروستات. درآوردن کل پروستات یک عمل جراحی سنگین و پر عارضه است. یکی از عوارض آن ناتوانی جنسی است.

تقریبا صددرصد مردان پس از این عمل جراحی مبتلا به ناتوانی جنسی می شوند. درمان سرطان پروستات در مراحل پیشرفته هورمون درمانی است که در آن میزان هورمونهای مردانه بیمار تا حد صفر کاهش داده می شود چون رشد سرطان پروستات وابسته به هورمون مردانه است.

تعدادی ار مردان مبتلا به سرطان پروستات را نیز پرتودرمانی می کنند. سرطان پروستات شیمی درمانی ندارد.

بطور خلاصه اگر سرطان پروستات به موقع تشخیص داده شده و درمان مناسب نیز صورت گیرد، بسیاری از مبتلایان به آن به علل دیگری به غیر از سرطان پروستات فوت خواهند کرد.

« Previous PageNext Page »