چگونه خواب راحتی داشته باشیم؟

شهریور ۱۵, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, بهداشت روان, مشروح اخبار

اهـمـيت خـواب در انسان بسيار بيـشـتر از آنـست كه شما تصور مي كنــيد. نقش خواب در حفظ سـلامـت جـسم و روان  حياتي ميباشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تقويت سيستم ايمني بدن، ترميـم نـورون هــا و حــفـظ كـارآمـدي سيسـتــم عـصـبـي، سـامانـدهـي يـادگـيري و حافظه، و رشد كودكان و نوجوانان (80 درصد هورمون رشد حين خواب ترشح ميگردد) از نقشهاي عمده خواب ميباشند.

● اثرات مخرب و نامطلوبي  كمبود خواب بر بدن:

1- سيستم ايمني بدن شما ضعيف و نا كارآمد ميشود.

2- ناتواني در تمركز كردن. قدرت تمركز شما با ميزان خواب شما ارتباط مستقيم دارد.

3- چرت زدن در طي روز.

4- احساس تحريك پذيري، افسردگي، اضطراب، بد خلقي و خستگي در طي روز.

5- اشكال در بلند شدن از خواب.

6-كاهش توان يادگيري و حافظه.كاهش كارايي ذهني.كاهش هوشياري.

7-افزايش خشونت طلبي.

برای برخی افراد، به خواب رفتن به سادگی قرار دادن سر روی یک بالش نرم است. اما بعضی از افراد، مرتب در رختخواب خود غلت خورده، گاهی اوقات هم با حالتی عصبی به حرکت عقربه‌های ساعت نگاه می‌کنند.

● بیدار شدن

از خواب با چهره‌ای شاد و سرزنده یا با کسالت و چشمانی سرخ به خواب شما بستگی دارد. در حقیقت بهداشت خواب مجموعه عادات شخصی است که کیفیت خواب شما را تعیین می‌کند.

میانگین خواب مورد نیاز هر فرد بزرگسال 5/7 تا 8 ساعت در شب می‌باشد.

– چه عواملی مانع یک خواب خوب شبانه می‌شود؟

مصرف برخی داروهای خاص و حتی برخی داروهای گیاهی عوارضی مانند بی‌خوابی را به‌دنبال دارند. بنابراین
همیشه بروشورهای همراه داروها را مطالعه نموده و در این مورد با پزشک خود مشورت نمایید.

– مصرف الکل قبل از خواب موجب اختلال در خواب می‌شود، به‌طوری که فرد حتی بعداز داشتن یک شب کامل

● در رؤیا، احساس آرامش نخواهد داشت.

– خوردن یک غذای سنگین قبل از خواب باعث سوزش معده (ترش کردن)، سوءهاضمه و احساس نیاز به دفع
ادرار را موجب شده، منجر به اختلال در خواب می‌شود.

– مصرف چای یا قهوه قبل از خواب و ورود کافئین به بدن باعث بی‌خوابی می‌شود.

– کشیدن سیگار و ورود نیکوتین موجود در سیگار به بدن نیز یکی از علل بی‌خوابی است.

– ورزش کردن درست قبل از رفتن به رختخواب که در نتیجه فرد احساس نشاط کرده و دیرتر به‌ خواب می‌رود.

ورزش باید چند ساعت قبل از خواب انجام گیرد.

– چرت زدن در طول روز باعث می‌شود فرد دیرتر به بستر برود و این مسئله خواب را به هم می‌زند. در صورتی
که نیاز به خواب نیمروزی دارید سعی کنید کمتر از یک ساعت آن هم قبل از ساعت 3 بخوابید.

– همیشه سعی کنید از رختخواب فقط برای خوابیدن استفاده کنید و از انجام سایر فعالیت‌ها مانند تماشای تلویزیون
در رختخواب خودداری کنید.

– در صورتی که بعداز 30 دقیقه به خواب نرفتید بهتر است بلند شوید و خود را مشغول انجام کاری کنید. هیچ‌گاه
خود را وادار به خوابیدن نکنید.

● برای داشتن خوابی راحت چه باید کرد؟

– بهتر است مراسم زمان خواب داشته باشید. این امر علائمی را به بدن شما می‌فرستد مبنی بر این که زمان آرامش یافتن و خوابیدن است. لازم نیست که این مراسم طولانی باشد و می‌تواند شامل مسواک زدن و مطالعه به مدت 15 دقیقه باشد.

– برنامه خواب منظمی داشته باشید. این کار ساعت بیولوژیکی بدن شما را تنظیم می‌کند. همچنین می‌توانید بلافاصله بعداز بیدار شدن از خواب به مدت 15 دقیقه زیر نور مستقیم آفتاب بنشینید. با این کار ساعت بیولوژیکی بدن شما برای این ساعت از روز تنظیم خواهد شد.

قبل از خواب غذای سبکی میل کنید. در این صورت در طول شب از شدت گرسنگی بیدار نخواهید شد و معده هم آن‌قدر سنگین و پر نیست که اختلال در خواب شما ایجاد کند.

– اگر قبل از خواب یک حمام گرم کنید دمای بدن بالا می‌رود و بعد به مرور زمان بدن خنک می‌شود که در نتیجه در ایجاد خوابی خوب مؤثر است.

– همیشه سعی کنید از هنگام عصر شروع به تمدد اعصاب و آرامش دادن به ذهن و جسم خود کنید. اگر ذهن شما درگیر مشکلات، تصمیم‌گیری‌ها و مرور اتفاقات روز گذشته باشد خواب خوبی نخواهید داشت. سعی کنید بدن را به آرامش و خونسردی دعوت کنید.

تكنيكهاي ريلكسيشن و يا تن آرامي (آرام سازي) ميتواند به شما كمك كند تا راحت تر بخواب رويد:

– آرام سازي پيشرونده:

در اين روش تمام اجزاي بدن را از سمت پايين به سمت سر يكي پس از ديگري شل و ريلكس ميكنيم. از انگشتان پاي خود شروع كنيد. انگشتان پاي خود را احساس كنيد. وزن آنها را حس كنيد.

هر گونه تنش و انقباض را از روي انگشتان پاي خود برداريد.

آگاهانه آنها را شل و ريلكس كرده و آرام سازيد. به خود تلقين كنيد كه آنقدر انگشتان پاهايتان سنگين هستند كه دارند به سمت پايين و تشك تخت خوابتان فرو ميروند.

همين مراحل را به ترتيب براي زانوها، رانها، شكم، قفسه سينه، باسن، دستها، بازوها، كتفها، گردن، سر، دهان و فك، چشمها، صورت و گونه ها تكرار كنيد تا هنگامي كه تمام بدنتان يكپارچه ريلكس و آرام شود.

در طول اين آرام سازي تنفس شما بايستي عميق و آرام صورت گيرد.

چشمها نيز در اين تكنيك اهميت ويژه اي دارند در چشمان خود گرما را حس كرده و اينگونه به خود القاء كنيد كه پلكهايتان خيلي سنگين شده و شما قادر به گشودن آنها نيستيد. (در اين روش همچنين ميتوانيد ابتدا عضلات هر قسمت از بدن را منقبض كرده و سپس آنها را شل كنيد تا ريلكس شدن آنها را بهتر حس كنيد)

– آگاهانه نفس بكشيد:

تنفس شما مي بايست شكمي و عميق باشد. به مقاله نحوه تنفس صحيح رجوع كنيد.

– كشش انگشتان پا:

ابتدا به پشت دراز بكشيد و چشمان خود را ببنديد. انگشتان پاي خود را حس كنيد.

اكنون هر 10 انگشت پاي خود را به سمت صورت خود بكشيد و تا 10 به آهستگي بشماريد.

سپس انگشتان پاي خود را كاملا ريلكس و شل كنيد و مجددا  تا 10 بشماريد.10 بار اين چرخه را تكرار كنيد.

– تصوير سازي ذهني (تجسم) هدايت شده:

در اين روش چشمان خود را ببنديد و به پشت دراز بكشيد. اكنون خود را در مكاني آرام بخش و دلپذيري  تجسم كنيد. اين مكان هر جايي ميتواند باشد مانند  ساحل دريا. تجسم كنيد آنجا حضور داريد. پيرامون خود را ببينيد و حس كنيد.

به صداهاي آرام بخش محيط اطراف خود گوش دهيد(صداي پرندگان و يا موج دريا)، رايحه گلها را حس كنيد و گرماي آفتاب را روي پوست خود احساس كنيد. برخي نيز تصوير سازي ذهني از موقعيتهاي كسل كننده را ترجيح ميدهند. مانند تجسم همكار، استاد و يا سخنران كسل كننده.

– به روي پشت خود دراز بكشيد و چشمان خود را ببنديد. با انگشتان دست بروي زبانه گوش فشار آورده و كانال گوشهاي خود را مسدود كنيد. در اين لحظه شما صداي زير و و خروشاني را خواهيد شنيد كه طبيعي است. 10 دقيقه به اين صدا گوش كنيد و سپس فعالانه ريلكس شويد و بخوابيد.

برای داشتن خوابی راحت چه باید کرد؟

بیدار شدن از خواب با چهره‌ای شاد و سرزنده یا با کسالت و چشمانی سرخ به خواب شما بستگی دارد. در حقیقت بهداشت خواب مجموعه عادات شخصی است که کیفیت خواب شما را تعیین می‌کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  یكی از اصول مهم بهداشت خواب ، همراهی آن با ساعت زیستی بدن است . بسیاری از فرآیندهای بدن انسان ( مثل دما و ترشح هورمونها ) با یك دوره فیزیولوژیك تقریبا ‪ ۲۴ساعته تنظیم می‌گردد . شرط لازم برای داشتن یك خواب خوب ، همراهی با این ساعت زیستی است .

– سعي كنيد برنامه خواب منظمي داشته باشيد. اين كار ساعت بيولوژيكي بدن شما را تنظيم مي‏كند . لازم است که هر روز صبح در یك ساعت مشخص بیدار شوید . این كار به تنظیم ساعت زیستی كمك می‌كند و پس از مدتی شما در ساعت مشخصی می‌خوابید و بیدار می‌شوید .

– میزان نیاز خود به خواب را مشخص نمایید . زمانی به رختخواب بروید كه احساس خستگی می‌كنید و از خوابیدن در ساعات عصر خودداری كنید .

– قبل از خواب غذاي سبكي ميل كنيد.

– خوردن يك غذاي سنگين قبل از خواب باعث سوزش معده (ترش كردن)، سوء هاضمه و احساس نياز به دفع ادرار را مي گردد در نهايت منجر به اختلال در خواب مي‏شود.

– مصرف برخي داروها و حتي داروهاي گياهي عوارضي مانند بي‏خوابي را به دنبال دارند بنابراين هميشه بروشورهاي همراه داروها را مطالعه نموده و در اين مورد با پزشك خود مشورت نماييد

– مصرف چاي يا قهوه قبل از خواب به دليل ورود كافئين به بدن و كشيدن سيگار و ورود نيكوتين موجود در سيگار به بدن از علل بي‏خوابي هستند

– ورزش كردن درست قبل از رفتن به رختخواب موجب مي‏شود كه فرد احساس نشاط كرده و ديرتر به خواب برود. پس سعي كنيد چند ساعت قبل از خواب ورزش كنيد

– چرت زدن در طول روز باعث مي‏شود فرد ديرتر به بستر برود و اين مسئله خواب را به هم مي‏زند.

– در صورت نياز به خواب نيمروزي سعي كنيد كمتر از يكساعت آن هم قبل از ساعت 3 بخوابيد.
هميشه سعي كنيد از رختخواب فقط براي خوابيدن استفاده كنيد و از انجام ساير فعاليتها مانند تماشاي تلويزيون در رختخواب خودداري كنيد.

– در صورتي كه بعد از 30 دقيقه به خواب نرفتيد بهتر است بلند شده و خود را مشغول انجام كاري كنيد هيچ گاه خود را وادار به خوابيدن نكنيد.

– بهتر است مراسم زمان خواب داشته باشيد. اين امر علائمي را به بدن شما مي‏فرستد مبني بر اين كه زمان آرامش يافتن و خوابيدن است. اين مراسم  مي‏تواند شامل مسواك زدن و مطالعه به مدت 15 دقيقه باشد.

– در صورتي كه قبل از خواب يك حمام گرم كنيد دماي بدن بالا مي‏رود و بعد به مرور زمان بدن خنك مي‏شود كه در نتيجه در ايجاد خوابي خوب موثر است.

– سعي كنيد از هنگام عصر شروع به تمدد اعصاب و آرامش دادن به ذهن و جسم خود كنيد.

– اگر ذهن شما درگير مشكلات، تصميم‏گيريها و مرور اتفاقات روز گذشته باشد خواب خوبي نخواهيد داشت.

– سعي كنيد بدن را به آرامش و خونسردي دعوت كنيد.

– بهتر است مراسم زمان خواب داشته باشید. این امر علائمی را به بدن شما می‌فرستد مبنی بر این که زمان آرامش یافتن و خوابیدن است. لازم نیست که این مراسم طولانی باشد و می‌تواند شامل مسواک زدن و مطالعه به مدت ۱۵ دقیقه باشد.

– برنامه خواب منظمی داشته باشید. این کار ساعت بیولوژیکی بدن شما را تنظیم می‌کند. همچنین می‌توانید بلافاصله بعداز بیدار شدن از خواب به مدت ۱۵ دقیقه زیر نور مستقیم آفتاب بنشینید. با این کار ساعت بیولوژیکی بدن شما برای این ساعت از روز تنظیم خواهد شد.

قبل از خواب غذای سبکی میل کنید. در این صورت در طول شب از شدت گرسنگی بیدار نخواهید شد و معده هم آن‌قدر سنگین و پر نیست که اختلال در خواب شما ایجاد کند.

– اگر قبل از خواب یک حمام گرم کنید دمای بدن بالا می‌رود و بعد به مرور زمان بدن خنک می‌شود که در نتیجه در ایجاد خوابی خوب مؤثر است.

– همیشه سعی کنید از هنگام عصر شروع به تمدد اعصاب و آرامش دادن به ذهن و جسم خود کنید. اگر ذهن شما درگیر مشکلات، تصمیم‌گیری‌ها و مرور اتفاقات روز گذشته باشد خواب خوبی نخواهید داشت. سعی کنید بدن را به آرامش و خونسردی دعوت کنید.

– از اتاق خواب ، تنها برای خوابیدن استفاده كنید . اگر از اتاق خواب برای تماشای تلویزیون یا مكالمه تلفنی با دوستان استفاده كنید ذهن شما برای این كارها شرطی می‌شود و به محض ورود به اتاق خواب به یاد این كارها می‌افتید .

– در طول روز و بخصوص در ساعات بعدازظهر در معرض نور آفتاب قرار بگیرید مواجهه با نور در ساعات بیداری به تنظیم ساعت زیستی كمك میكند .

پیشگیری از خستگى

افراد بسیاری گله‌ دارند كه‌ احساس‌ نامطلوب ضعف و خستگي‌ را در طول‌ روز تجربه‌ مي ‌كنند و توان‌ و نيرويشان‌ در حد قابل قبول نيست.اما چه عواملي موجب احساس ناخوشايند خستگى می شوند و آيا راه‌حلی برای اين مشكل وجود دارد؟

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ” خستگى ” فقدان کارآیی و بی میلی نسبت به هر نوع کار دارد. به طور خیلی جزئی تر خستگی در مفاهیم خستگی فیزیکی، خستگی ذهنی و …. تعریف می شود.

به طور معمول خستگی به دو نوع خستگی عضلانی و خستگی عمومی تقسیم می شود.

مورد اول پدیده ای دردناک است که ناشی از فشار بیش از حد بر روی عضلات می باشد و در آنجا جمع شده است. در مقابل خستگی عمومی مفهومی به معنی احساس سستی و بی میلی نسبت به هر نوع کار اشاعه یافته است.

این دو شکل خستگی ناشی از فرایندهای کاملا متفاوت فیزیولوژیکی می باشند و باید در بخش های مجزا مورد بحث قرار گیرند .

اكثر ما كار را به خانه مي‌بريم. همين طور حرف زدن با تلفن و كار با لپ‌تاپ و رايانه را در منزل هم ادامه مي‌دهيم و بدون توقف تا نيمه شب تلويزيون تماشا مي‌كنيم. با اين كار خود را از ساعات اوليه خواب شبانه كه تاثير بسزايي در آرام كردن و ترميم اعصاب خسته و سرحال كردن بدن دارد محروم مي‌كنيم.

گرچه بدون شك بدن شما بدون ورزش زودتر خسته و فرسوده مي‌شود. اما پس از انجام کار و کوشش و ورزش نیز بدن و ماهيچه دچار حالتى از کسالت و علائم جسمى به نام خستگى مى‌شود.

خستگى ماهيچه‌اى نتيجهٔ انباشته شدن اسيد لاکتيک در بدن است که توليد اين اسيد به‌دليل سوخت و ساز شديدى است که در ماهيچه ايجاد مى‌شود.

استراحت راه کار خوبى براى جبراى خستگى است. اکسيژن از راه خون به ماهيچه‌هاى خسته مى‌رسد و اسيد لاکتيک انباشته شده به‌تدريج دفع مى‌گردد.

ماساژ، مشت و مال، گرم کردن مايچه‌هاى خسته هم باعث سرعت جريان خون در محل مورد نظر شده و ماهيچه‌ها زودتر حالت طبيعى خود را به‌دست مى‌آورند.

انسان بالغ با ۴ الى ۸ ساعت خواب شبانه استراحت مغز و بدن خود را تأمين مى‌کند. نگراني، اضطراب و فکر و خيال موجب افزونى خستگى مغز مى‌شود و خواب هنگامى مى‌تواند باعث رفع خستگى شود که اين عوامل وجود نداشته باشد.

اگر انسان به هنگام خستگى خود را وادار به کار و فعاليت نمايد کنترل اعضاء بدنى به‌خوبى صورت نخواهد گرفت و بررسى‌هاى مختلفى نشان داده است که بسيارى از حوادث رخ داده در منزل يا خارج آن ناشى از کم خوابى و خستگى افراد مى‌باشد.

لازمهٔ داشتن خواب مناسب و شيرين، وجود اتاقى آرام و ترجيحاً تاريک با هوائى پاک و تميز و پوشاک سبک و راحت است.

خوردن غذاى زياد قبل از خواب بهداشتى نيست و سبب آشفتگى خواب مى‌شود.

جدول زير مقدار خواب لازم را در سنين مختلف براى اکثريت اشخاص که داراى فعاليت عادى هستند نشان مى‌دهد.

جدول ميزان خواب به ساعت در شبانه‌روز

ميزان خواب به ساعت در شبانه‌روز         سن
۱۲-۱۱                        ۸-۶
۱۱-۱۰                        ۱۳-۹
۱۰-۹                        ۱۶-۱۴
۹-۸                        ۲۱-۱۷
۸-۶                        ۲۱<

خستگى پى‌آمد غير قابل اجتناب تمرين شديد و طولانى است اما طبيعت فرآيند خستگى به‌وسيلهٔ عوامل مختلى تحت تأثير قرار مى‌گيرد.

مهمترين اين عوامل بدون شک شدت ورزش نسبت به ظرفيت فردى بوده و مؤثرترين راه براى تأخير شورع خستگى و افزايش کارآئي، بدنسازى است.

علت اوليهٔ خستگى در فعاليت‌هاى بيش از ۱ ساعت و کمتر از ۴ تا ۵ ساعت (مثل فوتبال، هاکي، تنيس و دو ماراتن) کمبود ذخيرهٔ کربوهيدارت بدن است.

بدنسازى Systematic (برنامه‌ريزى شده) منجر به سازگارى‌هاى متعدد با سيستم قلبى و عروقى و عضلات شده و به آن اجازه مى‌دهد که از ذخاير چربى به‌عنوان سوخت استفاده کرده و مقادير کمترى از کربوهيدرات ذخيره شده در عضلات و کبد تلف گردد.

در جائى‌که دسترسى به سوخت کربوهيدرات ورزش را محدود مى‌کند، اين مسئله منجر به افزايش کارآئى مى‌شود.

عوامل زياد ديگرى کارآئى را تحت تأثير قرار مى‌دهند اما بايد دانست که در ميان آنها عوامل محيطى که در آن شرايط ورزش صورت مى‌گيرد اهميت بيشترى دارند.

وقتى درجهٔ حرارت و خشکى هوا زياد است. ظرفيت انجام ورزش طولانى کاهش مى‌يابد. در چنين شرايطي، از دست دادن آب و مشکلات حرارتى بيش از سوخت، خستگى ايجاد مى‌کند.

در زمان استراحت ميزان توليد حرارت کم است اما در زمان کار زياد ميزان توليد حرارت به ۸۰ کيلو ژول در دقيقه مى‌رسد و ورزشکاران ماهر مى‌توانند اين فعاليت را تا ۲ ساعت ادامه دهند.

ميزان تعريق لازم براى از دست دادن گرما منجر به از دست دادن بيشتر آب و الکتروليت مى‌گردد.

نكات بهداشتی هنگام فعاليتهای ورزشی

بهداشت ورزشی عبارت است از برخوردى اصولی مهم جهت پيشگيري، درمان و توانبخشى صدمات ورزشي. پيچيدگى ورزش‌هاى جديد و کثرت شرکت‌کنندگان در تمامى سطوح سني، به اين امر اهميت بخشيده است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  با رعايت اصول بهداشت ورزشي، استعداد ورزشکار به آسيب‌ها کاهش مى‌يابد و در نتيجه هم در وقت و هزينه‌اى که صرف درمان ورزشکار آسيب‌ديده مى‌شود صرفه‌جوئى خواهد شد و هم کارآئى ورزشکار دچار تغيير نمى‌شود.

رعايت بهداشت ورزشي، پيشرفت پرورش و تامين سلامت ورزشكاران مي‌باشد و شامل سلامت جسمي، فكري، اجتماعي و رواني است.

نكات بهداشتی هنگام فعاليتهای ورزشی :

-پس از ورزش، جهت نظافت بدن، با آب گرم دوش بگيريم.
-سعي كنيم پس از تمرين و بازي، لباسهاي ورزشي خود را شسته و زير نور آفتاب خشك كنيم.
-لباسهاي ورزشي آغشته به عرق بدن، محيط مناسبي براي رشد قارچهاي بيماري زايي است كه در صورت عدم شستشوي آنها مي‌توانند انسان را مبتلا نمايند.
-بهتر است فاصله غذا خوردن تا شروع تمرينات ورزشي، كمتر از 3 ساعت نباشد تا هضم و جذب مواد غذايي به خوبي انجام گرفته و خون به مقدار كافي در دسترس ماهيچه‌ها باشد.
-نيم ساعت قبل از تمرين و يك ربع بعد از آن، از آشاميدن نوشيدني‌هاي خيلي سرد بايد خودداري نمود.
-بعد از تمرينات و مسابقات ، تنها مواد غذايي مناسب،نوشيدني‌ها مخصوصاً آب ميوه‌ها هستند
-در هنگام ورزش كردن در زمين يا سالنها بايد به موانع و خطرات توجه كنيم.
-هنگام استفاده از ابزار و وسايل ورزشي هوشيار باشيم و چگونگي استفاده از آنها را بدانيم تا از ورزش خود لذت ببريم
-ورزش و تمرينات را با توجه به فصل انجام دهيم. اگر در فصل گرما هستيم ورزشها وحركات را سبك، ملايم و با فاصله انجام دهيم و اگر در فصل سرما هستيم، حركات وتمرينات را پي در پي و به تندي انجام دهيم
-سرما ورزش در فصل گرما ورزش ملايم‌تر و در فصل بيشتر و شديدتر مناسب است
-پس از فعاليتهاي ورزشي  نبايد در معرض جريان هواي سرد قرار گيريم زيرا احتمال ابتلا به امراض مختلف از جمله بيماريهاي كليوي همواره وجود دارد.
-از ورزش كردن در هوای آلوده خودداري كنيد
بهتر است لباسهاي زيركه مستقيماً با بدن تماس دارند از جنس پنبه و سفيد رنگ باشند
-تا حد امكان از لباسهاي رنگي و داراي الياف مصنوعي به عنوان لباس زير استفاده نشود.
-لباسهاي زير رابايد زود به زود عوض كرد.
-به هنگام ورزش بايد از لباس كم و مناسب و كفش فاقد پاشنه بلند استفاده نمود
-ورزش حتي الامكان بايد در هواي آزاد صورت گيرد
-استفاده كافي از ظرفيت تنفسي يعني تنفس عميق و كافي ضروري است بدين منظور باز بودن و پاكيزه بودن مجاري تنفسي فوقاني لازم است
-از فعاليتهاي ورزشي سنگين بطور ناگهاني بايد اجتناب نمود. توصيه مي‌شود فعاليتهاي ورزشي را ازمقدار كم و نسبتاً سبك شروع نموده و بتدريج مقدار و شدت آنرا افزايش دهيد.
-از ورزش كردن با شكم خالي بپرهيزيم.
-نوع ورزش را بايد به تناسب سن و جنس انتخاب كرد
-ورزش نبايد بعد از يك فعاليت جسمي يا فكري سنگين صورت گيرد.
-بعداز ورزش در حاليكه بدن عرق دارد نبايد در معرض جريان هوا قرار گيريد.

تصلب شرایین مهمترین علت پیدایش بیماری های قلبی- عروقی است

تصلب شرایین سبب می شود كه سرخرگ های گوناگونی كه به سمت های مختلف بدن خون می رسانند، به تدریج سخت و تنگ گردند و توانایی آنها برای انتقال اكسیژن و مواد غذایی به سلول های بدن كاهش یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، عواملی هستند كه موجب سریعتر شدن تصلب شرایین می گردند و در صورت وجود آنها احتمال پیدایش بیماری قلبی- عروقی افزایش پیدا می كند. برای پیشگیری از پیدایش بیماری های قلبی- عروقی و مرگ و میر و ناتوانی ناشی از آنها، باید این عوامل خطر را بشناسید و به توصیه های پزشكی توجه نمایید.

عوامل خطر برای بیماری های قلب و عروق

عوامل خطر برای بیماری های قلب و عروق عبارتند از:

سن بالا، جنس مذكر، سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس، فشار خون بالا، افزایش چربی خون به ویژه كلسترول)، دیابت قندی، سیگار كشیدن، چاقی، كم تحركی (انجام ندادن فعالیت های بدنی) و اختلال در انعقاد خون.

با توجه به اینكه دیابت از عوامل خطر بیماری های قلبی-عروقی است و معمولا با عوامل خطر دیگر همراهی دارد و گاهی شاید ایجاد كننده آنها باشد، مبتلایان به دیابت باید بیش از دیگران مراقب سلامت قلب و عروق خود باشند.

پژوهش های فراوان پزشكی نیز نشان داده اند كه عوامل خطر قلبی- عروقی در مبتلایان به دیابت نوع ۲ شایعتر هستند.

بیماری های قلبی – عروقی را می توان به سه گروه عمده تقسیم كرد:

▪ بیماری های كرونری قلب

▪ حوادث عروقی مغز

▪ بیماری رگ های محیطی

▪ بیماری های كرونری قلب

قلب یك پمپ عضلانی به اندازهٔ مشت گره كرده انسان است كه در هر دقیقه به طور متوسط ۶۰ تا ۱۰۰ بار می تپد و خون را در بدن به گردش در می آورد.

گردش خون سبب می شود كه اكسیژن و مواد غذایی به اندام های بدن برسد و مواد زائد ناشی از فعالیت سلول ها نیز دفع شود.

عضله قلب هم از این قاعده مستثنی نیست و باید خونرسانی مناسب داشته باشد تا این كار حیاتی خود را به درستی انجام دهد.

خونرسانی به عضله قلب توسط رگ هایی موسوم به «سرخرگ های كرونر» صورت می گیرد.

رسیدن خون به قلب و میزان فعالیت عضله قلب تا حدی مشابه وضعیت عرضه و تقاضا است؛ هرچه قلب فعالیت بیشتری داشته باشد (مثلاٌ هنگام فعالت های سنگین بدنی یا اضطراب و تنش)، به خون بیشتری احتیاج خواهد داشت.

سرخرگ های كرونر باید بتوانند این افزایش نیاز را تأمین كنند و گرنه سلولهای عضله قلب با مشكل روبرو خواهند شد.

تصلب شرایین و همچنین پیدایش لخته درون رگ های كرونر سبب می شود كه خونرسانی به سلول های عضله قلب كاهش یابد. در نتیجهٔ كمبود اكسیژن و مواد غذایی و انباشت مواد زائد در عضله قلب، دردی پدید می آید كه به «درد قلبی» یا «آنژین صدری» معروف است.

اگر سرخرگ كرونر به طور كامل (به وسیله تنگی شدید یا لخته خون) بسته شود، سلول های قلبی مربوط به حوزه آن سرخرگ خواهند مرد كه به این وضعیت «انفاركتوس قلبی» می گویند. گاهی نیز در اثر اختلال شدید و گسترده در كاركرد عضله قلب، مرگ ناگهانی رخ می دهد.

نشانه های مهم بیماری قلبی

۱) درد قفسه سینه: این درد كوبنده یا فشارنده در ناحیه پشت جناغ سینه احساس می شود و ممكن است به گردن، دستها، پشت و یا شكم هم انتشار یابد. آنژین صدری اغلب هنگام كارهای بدنی یا فشارهای روحی و روانی كه فعالیت قلب افزایش پیدا می كند، بروز می نماید و معمولاٌ با استراحت یا مصرف نیتروگلیسرین زیرزبانی تسكین می یابد.

اگر درد با استراحت یا چندین دقیقه پس از مصرف قرص یر زبانی بهبود نیافت و به ویژه اگر همراه با تنگی نفس، تهوع و تعرق شدید بود، ممكن است نشانه انفاركتوس قلبی باشد.

به دلیل اختلال در اعصاب محیطی، شدت نشانه های بیماری قلبی در افراد دیابتی ممكن است كمتر از میزان مورد انتظار باشد (انفاركتوس بی سروصدا)؛ از این رو شما كه به بیماری دیابت مبتلا هستید باید بیشتر متوجه چنین نشانه هایی باشید و به موقع به پزشك مراجعه كنید.

البته به یاد داشته باشید كه دردهای قفسه سینه فقط نشانه بیماری قلبی نیستند و ممكن است مثلاٌ در اثر بیماری های گوارشی یا ریوی نیز پدید آیند.

۲) تنگی نفس:

احساس تنگی نفس می تواند از نشانه های بیماری كرونری قلب باشد گرجه در بسیاری از بیماری های تنفسی و… نیز این حالت پدید می آید.

۳) تپش قلب:

در این وضعیت، فرد به طور ناراحت كننده ای ضربان قلب خود را احساس می كند. تپش قلب در حالت های اضطرابی و برخی بیماری های دیگر قلبی نیز ممكن است پدید آید.

۴) خیر یا ادم:

در مراحل پیشرفته تر بیماری قلبی (نارسایی قلب) كه كاركرد پمپ اشكال پیدا می كند، مایع موجود در بافت های بدن (به ویژه بخشهای پایینی بدن مثل قوزك پاها) به طور كامل تخلیه نمی شود و در زیر جلد انباشته می گردد.

البته خیر یا ادم در نتیجه بیماری های واریسی پاها، بیماری كبد، اختلالات كلیوی و… نیز ممكن است پدید آید.

حوادث عروقی مغز (سكته مغزی)

هنگامی كه رگ های تغذیه كننده مغز به شدت آسیب ببینند، خون به سلول های مغزی نمی رسد و آنها دچار مرگ خواهند شد كه به این حالت «انفاركتوس مغزی» می گویند. سكته مغزی هم در اثر تنگی و بسته شدن رگ های مغز پدید می آید و هم به دنبال پاره شدن و خونریزی رگهای مغز.

مهم ترین عامل خطر برای حوادث عروقی مغز افزایش فشار خون (پرفشاری خون) است. خطر سكته مغزی در مبتلایان به دیابت كه فشار خون بالا هم دارند، دو برابر افرادی است كه تنها به پرفشاری خون دچار هستند.

این مسأله اهمیت كنترل فشار خون در بیماری دیابت را آشكارتر می سازد.

نشانه های حوادث عروقی مغز بسته به اینكه كدام قسمت مغز اختلال خونرسانی پیدا كند، بسیار گوناگون هستند. كرختی یا ضعف حركتی شدید (فلج) در یك نیمه بدن و نابینایی یا تاری دید زودگذر یك چشم از جمله نشانه های حوادث عروقی مغز می باشند.

بیماری رگ های محیطی

منظور از بیماری رگ های محیطی بیماری هایی است كه عروق بیرون از قلب و مغز را گرفتار می كنند.

این بیماری ها معمولاٌ در نتیجه تنگ شدن رگ هایی كه خون را به پاها و دست ها می رسانند، پدید می آیند. كاهش خونرسانی به پاها سبب دو نوع عارضه می شود:

۱) قنقار یا یاگانگرن:

مرگ بافتی در اثر نرسیدن خون به اندامها كه در نهایت به قطع آن عضو می انجامد.

۲) لنگش متناوب:

به علت تصلب شرایین خونرسانی كنندهٔ پاها، پس از مدتی راه رفتن درد شدیدی معمولاٌ در عضلات پشت ساق پا به وجود می آید.

به طور كلی احتمال اینكه مبتلایان به دیابت نیاز به قطع قسمتی از پاهایشان پیدا كنند، ۱۵ تا ۴۰ برابر جمعیت جامعه است. بنابراین پایبندی به توصیه های مربوط به پیشگیری از بیماری های قلبی- عروقی و نیز رعایت اصول مراقبت از پاها، برای افراد دیابتی بسیار اهمیت دارد.

اصول پیشگیری از بیماری های قلب و عروق در افراد دیابتی

۱) چربی (به ویژه كلسترول) خون خود را كاهش دهید.

كلسترول كه نوعی چربی است، در پیدایش و گسترش تصلب شرایین نقش مهمی دارد زیرا می تواند در دیوارهٔ رگها رسوب كند و همراه با عوامل دیگر به تنگی و بسته شدن سرخرگ ها بینجامد.

كلسترول دو نوع مهم دارد: یكی كلسترول «بد» (LDL) كه موجب بسته شدن رگ ها و بیماری قلبی-عروقی می شود و دوم كلسترول «خوب» (HDL) كه كلسترول اضافی بدن را از بافت ها خارج می كند و خطر بیماری قلبی را می كاهد.

نوعی از كلسترول كه باید غلظت كمی در خون داشته باشد، همان نوع «بد» یا LDL است.

شما می توانید با پرهیز از مصرف غذاهای پرچربی و رعایت توصیه های پزشكتان، چربی خون خود را در سطح مناسب نگه دارید.

۲) فشار خون خود را كنترل كنید

فشار خون بالا افزون بر اینكه فشار بیشتری بر قلب وارد می سازد و نیاز آن به خون را افزایش می دهد، روند تصلب شرایین را هم تسریع می كند و سبب آسیب اندام های گوناگون بدن می گردد.

۳) وزن خود را به حد مناسب برسانید

چاقی عامل خطر مهمی برای افزایش فشار خون است. همچنین چاقی یا اضافه وزن موجب افزایش مقاومت سلول های بدن نسبت به انسولین می شود. شما باید زیر نظر یك پزشك یا متخصص تغذیه وزن بدنتان را به میزان متناسب باقد، جنس و سن خود برسانید.

۴) سیگار نكشید

استعمال دخانیات سبب افزایش ضربان قلب و در نتیجه كار قلب می شود و فشار خون را هم بالا می برد.

همچنین سیگار بر اثر روی عوامل انعقادی و نیز غلیظ كردن خون احتمال تشكیل لخته و بسته شدن سرخرگ ها را افزایش می دهد.

افزون براین، سیگار با اثر بر رگ های كوچك، خونرسانی به بخش های انتهایی اندام ها (به ویژه پاها) را مختل می كند و این عارضه در افراد دیابتی كه گرفتاری اعصاب محیطی نیز دارند، بسیار مهم است و خطر قطع عضو را باز هم افزایش می دهد.

این آثار جدای از سرطان زایی سیگار است كه موجب ناتوانی و مرگ خواهد شد. امروزه سیگار مهم ترین علت قابل پیشگیری سرطان به شمار می آید.

۵) قند خون خود را كنترل كنید

كنترل دقیق قند خون، هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم، نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای عروقی می تواند داشته باشد.

۶) فعالیت ورزشی منظم داشته باشید

پژوهش های پزشكی نشان داده اند كه داشتن یك زندگی كم تحرك (از نظر بدنی)، صرف نظر از عوامل خطر دیگر، احتمال دیابت، چاقی و بیماری كرونری قلب را افزایش می دهد.

پیاده روی، دوچرخه سواری، تنیس روی میز، باغبانی و دویدن آرام فعالیت های بدنی هستند كه اثر مفیدی بر تندرستی شما خواهند داشت.

توصیه می شود كه روزانه ۳۰ دقیقه به فعالیت بدنی بپردازید، می توانید این میزان فعالیت را در سه دوره ۱۰ دقیقه ای (بافاصله) نیز انجام دهید.

نکاتی مهم در مورد بيماريهای قلبی

مهمترین علت پیدایش بیماری های قلبی، تصلب شرایین می باشد. تصلب شرایین سبب می شود كه سرخرگ های گوناگونی كه به سمت های مختلف بدن خون می رسانند، به تدریج سخت و تنگ گردند و توانایی آنها برای انتقال اكسیژن و مواد غذایی به سلول های بدن كاهش یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بیماریهای قلبی عروقی در حال تبدیل شدن به اصلی ترین عامل مرگ و میر و ناتوانی بشر در اغلب کشورهای جهان هستند .

این بیماریها در حال حاضر جزو سه علت اول مرگ و میر و ناتوانی انسان در سراسر دنیا هستند . درگذشته بیماریهای عفونی و واگیر عامل عمده مرگ و میر های بشر بودند ، امّا امروزه بیماریهای غیرواگیر تبدیل به عوامل خطرناکتر شده اند .

اگرچه خطرات ناشی از بیماریهای مسری بدلیل ماهیت واگیری آنها فوری و آنی تر است امّا عوارض ناشی از بیماریهای مزمن مثل بیماریهای قلبی عروقی ماندگارتر ، پرهزینه تر و ناتوان کننده تر هستند .

هرچند بعضی از عوامل ایجاد و پیدایش بیماریهای قلبی عروقی مثل سن غیر قابل مداخله هستند، امّا روشهایی برای پیشگیری از بیماریهای قلبی عروقی وجود دارد.

با بکار بستن این روشها و شیوه ها می توان از ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی پیشگیری کرد و یا حداقل بروز آنها را به تأخیر انداخت .

عواملی هستند كه موجب سریعتر شدن تصلب شرایین می گردند و در صورت وجود آنها احتمال پیدایش بیماری قلبی- عروقی افزایش پیدا می كند.

برای پیشگیری از پیدایش بیماری های قلبی- عروقی و مرگ و میر و ناتوانی ناشی از آنها، باید این عوامل خطر را بشناسید و به توصیه های پزشكی توجه نمایید.

نکاتی مهم در مورد بيماريهای قلبی :

1. هیجان ها و عصبانیت های بیش ازحد سلامت قلب را تهدید می كند
2. کاهش استرس و داشتن استراحت کافی نقش بسیار مهمی در پیشگیري از بیماري هاي قلبی- عروقی دارد.
3. افردي که در معرض استرس هاي روزمره قرار دارند بیش از دیگران در معرض خطر ابتلا به بیماري قلبی هستند
4. بهترین فعالیت ها برای سلامت قلب ، راه رفتن ، پیاده روی تند ،شنا، باغبانی و دوچرخه  سواری  است.
5. 40دقیقه ورزش روزانه  برای سلامت قلب ضروری است.
6. ورزش می تواند خطر حملات قلبی را 2 تا 4 برابر کم کند.
7. هر فرد در هر شرایطی چه لاغر و چه چاق باشد براي پیشگیري از بیماري هاي قلبی عروقی باید روزانه فعالیت بدنی داشته باشد.
8. ورزش و فعالیت بدنی موجب تقویت عضله قلب می شود.
9. ترک سیگار خطر بیماریهای قلبی را به نصف کاهش می دهد.
10. براي پیشگیري از بیماریهاي قلبی عروقی حداقل 2 وعده خوراك ماهی در هفته مصرف كنيم
11. براي داشتن قلب سالم به جاي سرخ کردن مواد غذایی از روش آب پز یا بخار پز کردن استفاده کنیم
12. براي اینکه قلب سالم داشته باشید میوه، سبزي و حبوبات بیشتري استفاده نمائیم.
13. فشارخون بالا، بار قلب را افزایش می دهد در نتیجه باعث سکته مغزي و حمله قلبی می شود.
14. کسانی که چربی اضافه به خصوص در ناحیه شکم دارند بیش از دیگران به بیماري هاي قلبی مبتلا می شوند.
15. بیماری قند ، بالابودن میزان چربی خون و پرفشاری خون و اضافه وزن و چاقی عمده ترین عوامل  بیماری های قلبی هستند.
16. اگر دارای عوامل خطر بیماری قلبی مانند اضافه وزن، فشار خون بالا یا کلسترول بالا هستیم، لازم است در برنامه غذایی روزانه خود تغییراتی را ایجاد كنيم .
17. مواد غذایی  مانند جو دوسر، حبوبات، سیب و گلابی می توانند به کاهش سطح کلسترول بد خون کمک می کنند.
18. روغن زیتون ، مغزها و دانه ها حاوی نوعی از اسیدهای چرب هستند به کاهش سطح کلسترل بد خون کمک می کنند.
19. میوه ها و سبزی ها حاوی ویتامین های آنتی اکسیدان (ضد سرطان)، مواد معدنی و مواد مغذی مفیدی هستند که سبب متوقف کردن آسیب به دیواره رگ ها و در نتیجه کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی می شوند.
20. مصرف پروتئین، سویا منجر به کاهش کلسترول بد خون  و افزایش کلسترول خوب خون می شود.
21. سبزیجات و میوه ها دارای ویتامین زیاد و فیبر بالا هستند و چربی خون را كاهش می دهند.
22. نان های سبوس دار مثل نان بربری – نان سنگك و نان جوی سبوس دار حاوی ویتامینB زیاد و كاهش دهنده چربی خون هستند
23. بهترین روغن برای افراد مبتلا به بیماری های قلب و عروق،روغن مایع ذرت و آفتابگردان برای پخت غذا و خصوصا روغن كانولاوروغن زیتون روی سالاد است .
24. مصرف ماهی نقش مهمی در حفظ و ارتقای سلامت  قلب و عروق قلب دارد.
25. ماهي كباب شده و يا بخار پز براي سلامتی قلب و عروق مفيد هستند
26. شير و ماست با چربي بالاي 5/2% پر چرب محسوب مي شود ، از مصرف لبنيات پر چرب بپرهيزيم
27. اين تصور كه تمام خاصيت لبنيات در چربي موجود در آن است اشتباه است
28. مصرف لبنيات پرچرب زمينه ايجاد فشار خون ، و تنگ شدن رگهاي اصلي قلب است
29. از لبنيات پر چرب فقط براي كودكان زير 5 سال در صورتي كه چاق نيستند استفاده كنيم
30. چاقي در ناحيه شكم عامل مهمي در ابتلا به بيماري فشار خون است
31. در روز بيش از يك قاشق مربا خوري نمك (3-2گرم) مصرف نكنيم مصرف نمك اضافي به قلب فشار اضافي وارد مي كند
32. مصرف لبنيات كم چرب ، حبوبات ،سبزيها و ميوه جات در كنترل فشار خون موثر است
33. در هفته 2 بار حبوبات مصرف كنيم
34. براي كاهش مصرف چربي از رژيم غذايي ، كاهش مصرف غذاهاي سرخ شده ( سيب زميني ، بادمجان ، زولبيا ،باميه) و كاهش مصرف ته ديگ و سس مايونز ضروري است
35. مغزها (گردو ، بادام ،پسته ….) در جلوگيري از جذب كلسترول و كاهش تري گيليسريد خون مفيد هستند
36. بهترين نوشيدني آب ، دوغ كم نمك ، شربتهاي خانگي كم شيريني (آبليمو ، آلبالو…) مي باشد
37. مصرف مواد غذايي حاوي شكر و قندهاي ساده را به حداقل برسانيم
38. مصرف ماهي 3 بار درهفته به ويژه ماهيهاي روغني (آزاد ،حلوا ،كپور ،شير ،كيلكا ) براي پيشگيري و كنترل بيماري قلبي مفيد است .

بیماری های قلبی و به عبارتی ناراحتی های قلبی، علایم آشکار و پنهانی دارد که در زیر به بخشی از آن ها اشاره کرده ایم.

دندان درد هنگام راه رفتن:

آنژین در قسمت های مختلف بدن خود را آشکار می کند. یکی از علایم بیماری های قلبی آنژین است. آنژین همراه با درد در قفسه سینه، خون رسانی به قلب را محدود می کند. با این حال علایم آنژین ممکن است در قسمت های دیگر بدن از جمله گردن، فک، دست، بین استخوان های کتف یا دندان آشکار شود. یکی از علایم این بیماری که اغلب نادیده گرفته می شود، دندان درد مکرر است که تنها هنگام انجام کار بدنی سخت مانند بالارفتن از تپه بروز می کند و با استراحت تسکین می یابد.درد ناحیه فک و دندان هفته ها قبل از بروز حمله قلبی خود را نشان می دهد و حتی ممکن است به صورت گوش درد تظاهر پیدا کند.

میگرن:

زنانی که حداقل ماهی یک بار دچار حمله میگرن و مشکلات بینایی از جمله دیدن خط های شکسته می شوند، دو برابر بیشتر در معرض خطر بروز بیماری قلبی قرار دارند.

برآمدگی روی دست:

برآمدگی های زردرنگ روی دست یا قوزک پا ممکن است جزو علایم بیماری ارثی به نام «فامیلیال هیپرکلسترولمیا» باشد.

این بیماری فرد را از سن پایین در معرض خطر ابتلا به بیماری قلبی قرار می دهد. در این بیماری بدن قادر نیست کلسترول مضر را از خون دفع کند.

در بعضی از افراد در بالای پاشنه و یا پشت دست پایین تر از بند انگشت، برآمدگی هایی ایجاد می شود.

اگر این برآمدگی ها در دست یا پای شما ایجاد شده است و سابقه خانوادگی ناراحتی قلبی دارید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. رسوب های زردرنگ و موم مانند در اطراف چشم یا رسوب کرم رنگ آشکار در قسمت سفیده چشم ممکن است نشانه کلسترول بالا در فرد باشد.

آنفلوآنزا:

مواردی از بیماری آنفلوآنزا که با گذشت ۵یا۶روز هم بهبود پیدا نمی کند ممکن است جزو علایم سکته قلبی باشد زیرا قلب قادر نیست عمل پمپاژ را درست انجام دهد. آنفلوآنزا را می توان به «مایوکاردیتیس» نوعی عفونت ویروسی که به التهاب منجر می شود و به قلب آسیب وارد می کند، ارتباط داد.

این حالت همزمان یا پس از عفونت گلو یا سینه آشکار می شود و مردم به اشتباه آن را آنفلوآنزای طولانی مدت می دانند، در اغلب موارد، این ناراحتی در عرض یک هفته برطرف می شود اما گاهی روند بهبود التهاب قلب طولانی تر می شود و همراه با علایم درد در ناحیه قفسه سینه، تب، ضربان نامنظم قلب و… دیده می شود.

سرگیجه:

این احساس که ممکن است به علت بیماری آریتمی نهفته قلبی ایجاد شود،همراه با علایم بی نظمی ضربان قلب و اختلال فعالیت الکتریکی قلب است.

با افت فشار خون و نرسیدن خون کافی به مغز، فرد دچار سرگیجه می شود. معاینه ساده برای تشخیص دادن «آریتمیا» از طریق گرفتن نبض و کنترل آن انجام می شود.

علاوه بر آن، احساس سبکی در سر، نداشتن تعادل هنگام بلندشدن یا دراز کشیدن ممکن است نشانه پایین بودن فشار خون باشد.

طاسی:

کم شدن مو به خصوص در قسمت تاج سر ممکن است نشانه ناراحتی قلبی در مردان باشد. نتایج بررسی که در این زمینه انجام شد نشان می دهد، مردانی که دچار طاسی شدید تاج سر می شوند، ۳۶درصد و مردانی که دچار طاسی متعادل در تاج سر هستند ۳۲درصد بیشتر در معرض بیماری قلبی قرار دارند. طاسی خفیف نیز تا ۲۳درصد خطر بیماری قلبی را به همراه دارد.

طاسی در قسمت جلوی سر نیز تا ۹درصد احتمال خطر بیماری قلبی را نشان می دهد. یکی از نظریه ها این است که بالابودن میزان تستسترون که با طاسی ارتباط دارد، ممکن است باعث بروز ناراحتی قلبی شود.کمبود خون رسانی به پیاز مو باعث مردن پیاز مو می شود.

آبی رنگ شدن ناخن ها:

یکی از آسان ترین روش ها برای کنترل گردش اکسیژن در خون، معاینه ناخن، انگشتان پا و لب هاست.خون اکسیژن دار، قرمز براق است، بنابراین صورتی رنگ بودن لب، ناخن ها و انگشتان پا نشان دهنده گردش خون مناسب در بدن است اما خونی که اکسیژن کافی ندارد آبی رنگ به نظر می آید؛ به همین علت است که سیاهرگ های ما آبی است. ناخن و انگشتان آبی رنگ بیانگر این است که خون کافی پمپاژ نمی شود و در برخی موارد می توان این علامت را اخطاری برای بروز سکته دانست.

تعریق:

علایم بیماری قلبی بین زنان و مردان متفاوت است. به گفته متخصصان، مردان احساس تنگی نفس و درد در پایین دست چپ می کنند در زنان نیز این علایم دیده می شود اما علایم عادی تری مانند ناراحتی در ناحیه فک، شانه، قسمت بالای معده، کمردرد، تعریق، استفراغ و خستگی مفرط شایع تر است. اگر چه احتمال دارد این علایم به بیماری قلبی ارتباط نداشته باشد اما احتمال آن را نباید نادیده گرفت. موضوع این است که بیشتر زنان فکر می کنند بیماری قلبی یک بیماری مردانه است.

پادرد:

درد در قسمت پشت ساق پا هنگام راه رفتن در برخی موارد نشانه بیماری عروقی است.

لاله گوش چروک خورده:

این مسئله با کلسترول بالا ارتباط داده شده است. یکی از علت های این چروک، خون رسانی ناکافی است.توجه داشته باشید که نمی توان چروک نبودن لاله گوش را نشانه سالم بودن قلب دانست.

خرخرکردن:

خرخرکردن، یک علامت شایع آپنه است. در این ناراحتی برای مدت کوتاهی، نفس فرد متوقف می شود و او از خواب بیدار می شود. آپنه با افتادن عقب گلو، باعث قطع جریان هوا به ریه ها می شود. این علایم ممکن است نشانه سکته قلبی باشد.

کمبود روی

شهریور ۱۱, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, اخبار تغذیه, مشروح اخبار

کمبود روي  به معنی ناکافی بودن  مقادير عنصر روی  در سلول های  بدن، بر عملکرد غدد تناسلی مردانه، کبد و عضلات  و ساختار استخوان ها، دندان ها، مو و پوست  تاثير نامطلوب می گذارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، عنصر روي  جزئي  حياتي  در ساختار بسياري  از آنزيم هايي  است  که  واکنش هاي  شيميايي  لازم  براي  فعاليت طبيعي  بدن  از جمله  عملکرد سيستم ايمني بدن و ترميم  پوست  را تسهيل  مي کند.
هر فردي در هر گروه سني ممکن است با مشکل کمبود روي مواجه شود اما کودکان  در دوران  رشد سريع،  بيشتر با کمبود اين عنصر حياتي مواجه مي شوند.

شايع ترين علائم کمبود روي در بدن شامل کم اشتهايي، رشد کم ، احساس  مزه  يا بوي  نامطبوع  و کاهش  حس  چشايي  و بويايي ، کاهش  ميل  جنسي، تيره  شدن  پوست  سراسر بدن، آسيب موها و تغيير شکل  ناخن ها هستند.

به گفته متخصصان تغذيه، مصرف  بيش  از حد موادي  که  به  روي  متصل  شده و مانع  جذب  آن  در لوله  گوارش  مي شوند، عامل مهمي در کاهش ميزان اين عنصر در بدن است. اين  مواد شامل کلسيم ، ويتامين  د، رژيم  غذاي  پرفيبر و آنزيم  فيتات  موجود در نان  سبوس دار هستند.

علاوه بر اينها، عوامل ديگري که از اين حيث در درجه دوم اهميت هستند عبارت از برداشتن  هر يک  از بخش هاي  لوله  گوارش  به  ويژه  معده  طي عمل جراحي ، آلوده  شدن  لوله  گوارش  با انگل  و مصرف  بيش  از حد شير در دوران  قبل  از مدرسه  هستند.

عواملي که موجب افزايش  خطر کمبود روي در بدن مي شوند شامل مصرف الکل ، استفاده  از داروهاي  افزايش دهنده دفع  روي ، بارداري،  ديابت  قندي ، بيماري  کليوي  يا سيروز کبدي و سوختگي  هستند.

متخصصان تاکيد دارند که افراد بزرگسال  نبايد بيش  از مقادير توصيه  شده  و موجود در شير و ساير لبنيات  يا نان  سبوس دار از اين عنصر مصرف  کنند. همچنين نبايد بيش  از 1500 ميلي گرم  کلسيم  در روز مصرف  کنند. بعلاوه توصيه مي شود که از مصرف دوزهاي  زياد مکمل  ويتامين  د نيز پرهيز شود.

بررسی های انجام شده نشان می دهد که نیاز خانم ها به این عنصر مهم و ضروری ، روزانه حداقل 10 میلی گرم و نیاز آقایان روزانه حداقل 12 میلی گرم است. بیشتر دیده می شود که مقدار مصرف روی بسیار کمتر از مقدار مورد نیاز است.

مراکز تغذیه ی کشور آلمان و آمریکا توصیه می کنند که برای پیشگیری از امراض حاصل از کمبود روی ، خانم ها باید روزانه 12 میلی گرم و آقایان 15 میلی گرم روی مصرف کنند.

اصولاً دوز 15 میلی گرم در روز را حد متوسط دریافت روی می دانند.

دوز درمانی توسط روی روزانه حدوداً 50 میلی گرم است. تامین روی به صورت ترکیب ” گلوکونات روی ” برای بدن بسیار خوب و قابل تحمل است و به خوبی جذب می شود.

منابع غذایی روی :

بهترين منابع غذايي حاوي عنصر روي شامل غذاهاي حيواني مانند صدف‌هاي خوراكي، گوشت‌هاي كاملا لخم و بدون چربي، گوشت مرغ، ماهي و گوشت اعضاي حيوانات هستند.

فرآوردهاي لبني و تخم‌مرغ نيز مقادير كمتري از عنصر روي را تامين مي‌كنند. به علاوه محصولات كاملا غله‌اي، گندم، لوبيا چشم سياه، نخود، دانه‌ها، حبوبات و دانه سوياي تخمير شده نيز حاوي روي هستند.

البته بايد توجه داشت كه شكل اين ماده معدني كه در مواد غذايي گياهي يافت مي‌شود به خوبي توسط بدن قابل استفاده نيست.

همچنين عنصر روي كه در شير مادر وجود دارد بهتر از آنچه در شيرهاي فومولي و شير گاو است جذب بدن نوزاد مي‌شود.

منابع خاص حاوي عنصر با مقدار آن به قرار زير است:

– صدف خوراكي ( ‌٦ عدد متوسط): ‌٨/٤٩ ميلي گرم روي

– گوشت گاو، گوشت لخم ( ‌٣او نس): ‌٦/٤ ميلي گرم روي

– بوقلمون، گوشت قرمز ( ‌٣ اونس): ‌٨/٣ ميلي گرم روي

– سبوس كشمش ( يك فنجان): ‌٣/٠ ميلي گرم روي

– شير كم چرب( يك فنجان): يك ميلي گرم روي

– بادام ( يك اونس): يك ميلي گرم روي

در مورد تاثير تغذيه‌اي اين عنصر بر بدن بايد گفت كه روي براي بسياري از فعاليت‌هاي بدن مورد نياز است روي بخشي از ساختار بيش از ‌٢٠٠ آنزيم را در بدن تشكيل مي‌دهد آنزيم‌ها پروتئين‌هايي هستند كه برخي از انجام واكنش‌هاي شيميايي خاص را در بدن امكان‌پذير مي‌كنند.

روي براي رشد مناسب بدن مورد نياز است. اين عنصر همچنين توليد مجدد سلول‌ها، رشد بافت‌ها و ترميم آن‌ها را تقويت مي‌كند. عنصر روي براي التيام و بهبود زخم‌ها ضروري است و همچنين براي كاركرد مناسب سيستم ايمني بدن نقشي كليدي دارد.

اين عنصر كاربردهاي بسيار ديگري نيز دارد كه از آن جمله به خنثي شدن حالت سمي الكل در كبد، ساخته شدن پروتئين‌ها، كاربرد مناسب از انسولين براي كنترل قند خون و تبديل مناسب كربوهيدارت‌ها، پروتئين‌ها و چربي‌ها به انرژي كمك مي‌كند.

مصرف مقادير توصيه شده از سويي به متابوليسم ويتامين d و كلسيم كمك مي‌كند. اين امر مي‌تواند به كاهش آسيب‌هاي استخواني مانند پوكي استخوان كمك كند. عنصر روي همچنين در حركت دادن ويتامين a در جريان خون موثر است.

اسپری ضد تعريق موجب حمله قلبي و مرگ یک جوان ۱۶ ساله شد

در پی مرگ جاناتان كيپ ول ۱۶ ساله به دلیل حمله قلبي ناشی از استفاده از اسپري های ضد تعريق ، محققان اعلام كردند كه سردرد، اگزما، آسم و حتي مشكلات قلبي كشنده مي تواند از خطرات مصرف اسپري هاي ضد تعريق باشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، محققان مي گويند استنشاق مقادير گسترده اي مواد شيميايي ناشي از اسپري هاي ضد تعريق مي تواند كشنده باشد.

به رغم هشدار برخي كارشناسان در مورد استفاده نكردن بيش از حد از اين اسپري ها، برخي نظرسنجي ها نشان مي دهد امروزه ۵۰ درصد از كودكان از سن ۱۱ سالگي از اين اسپري ها استفاده مي كنند و به دليل عدم آگاهي ممكن است بيش از حد آن را به كار برند.

مارين جنكينز مدير خدمات كلينيكي در مركز پزشكي آلرژي انگليس گفت: يك نفر از هر سه بزرگسال در اين كشور نوعي بيماري آلرژيك نظير آسم، اگزما يا التهاب بيني دارد و اين نشانه ها به سادگي با محصولات عطري شيميايي تحريك مي شوند.

وي افزود: حتي افرادي كه آلرژي ندارند نيز ممكن است به مواد شيميايي در محصولات آرايشي حساسيت داشته باشند و دچار واكنشهاي پوستي، مشكلات تنفسي، تهوع يا سردرد شوند و هنگامي كه از اسپري هاي ضد عرق استفاده شود، اين واكنشها شديدتر مي شوند.

دكتر پيتر دينگل دانشمند محيط زيست و متخصص زهر شناسي در پرث استراليا در اين مورد گفت :بر روي برچسب اسپري هاي ضد تعريق نوشته شده كه در محيط هاي بسته از آنها استفاده نكنيد اما مي توان گفت كه اكثر مردم هنگام استفاده از اسپري هاي ضد تعريق به خارج از خانه يا محل ديگر نمي روند. حتي ممكن است كه در حمام با در بسته از اين اسپري ها استفاده شود.

اين اظهارات زماني مطرح شد كه جاناتان كيپ ول ۱۶ ساله به دليل استفاده از اين اسپري ها بر اثر حمله قلبي جان خود را از دست داد. بررسي هاي پس از مرگ اين نوجوان نشان داد كه ميزان گاز و پروپان در خون او ۱۰ برابر بيشتر از حجم خطرناك بوده است. اين گازها در بدن او در طول ماه ها متراكم شده بودند.

ویروس کشنده و خطرناگ MERS در بدن خفاش ها نیز وجود دارد و به طور صددرصد از لحاظ ژنتيكی مطابق با ويروس مشاهده شده در بدن انسان است

طی یک کار تحقیقاتی مشترک، محققان دانشگاه كلمبيا، هلند و وزارت بهداشت عربستان سعودي با استفاده از خفاش، به روشي جديد براي سركوب يك ويروس خطرناك و كشنده سيستم تنفسي دست يافتند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سال گذشته ۵۰ نفر در عربستان سعودي بر اثر يك ويروس ناشناخته جان خود را از دست دادند. اين ويروس كشنده سيستم تنفسي فرد را مختل مي كند و منجر به مرگ مي شود.

اين ويروس توسط يك پزشك مصري شناخته شده و MERS ( مخفف Middle East respiratory syndrome coronavirus ) نام دارد و براي نخستين بار در يك مرد قطري ديده شده است.

برخي از علايم اين ويروس خطرناك، تب، سرفه، تهوع و تنگي نفس است. به دليل ناشناخته بودن اين ويروس، علت مرگ بسياري از مبتلايان، فقط بيماري تنفسي گزارش شده است.

تا به حال هيچ روشي براي درمان اين بيماري ارايه نشده بود ولي محققان به تازگي دريافتند كه چنين ويروسي در بدن خفاش نيز وجود دارد كه به طور صددرصد از لحاظ ژنتيكي مطابق با ويروس مشاهده شده در انسان است و اميد تازه اي براي درمان و ساخت واكسن اين بيماري مهلك محسوب مي شود.

در ادامه اين تحقيقات آمده است كه خفاش ناقل بسياري از بيماري ها از جمله سارس و هاري به انسان است.

اين ويروس ها از طريق محيط ، لمس كردن و وارد شدن خون حيوان به بدن انسان از طريق نيش زدن و يا گزيدن منتقل مي شود.

همچنين اين ويروس در بدن شتر نيز وجود دارد ولي از لحاظ ژنتيكي مطابق ويروس مشاهده شده در انسان نيست.

در ادامه تحقيقات مشخص شده است كه اين ويروس در گاو، گوسفند و بز نيز وجود دارد.

آمار مبتلايان به اين ويروس در اوايل امسال درعربستان سعودي حدود ۸۲ نفر گزارش شده است و اين آمار در فرانسه، ايتاليا، و قطر به ترتيب ۲، ۳، ۲ نفر است.

تابه حال هيچ آماري مبني بر ابتلا به اين ويروس در ايران و آمريكا گزارش نشده است.

نتايج كامل اين تحقيقات در نشريه Emerging Infectious Diseases به چاپ رسيده است.

روز پزشک بر جامعه پزشکی مبارک باد

شهریور ۱, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار صنفي, اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

روز پزشک بر جامعه پزشکی ایران و تمامی پزشکانی که خود را متعلق به فرهنگ سرزمین بوعلی سینا می دانند مبارک باد

آنگاه که دردمندی سلامت خود را باز یابد آنگاه که دستی به نشان شکر به آسمان بلند شود ملائک تو را می ستایند… روزت مبارک!

پزشکان ضامن سلامت جامعه ، امنیـت روحی بیماران و فرشتگان نجاتی هستند که درد جسم را با روح بلندشان در سایه لطف الهی التیام می بخشند. این روز بر جامعه پزشکی و تمامی پزشکان متعهد کشور، مبارک باد.

یکم شهریور ماه سالروز ولادت بزرگ دانشمند و طبیب برجسته نامدار ایرانی جهان ، شیخ الرئیس ابوعلی سینا و روز پزشک بر تمامی طبیبان فرزانه و جامعه پزشکی تلاشگر ایران خجسته باد

در دنیای امروز کمتر ملتی است که به مفاخر گذشته خود توجه نکند زیرا یکی از علایم حیات و زنده بودن ملت ها ملتفت بودن و توجه داشتن به مفاخر گذشته فلسفی، علمی، فرهنگی، ادبی، سیاسی، اجتماعی و ملی آن هاست که این گذشتگان با وجود گذشت روزگار و سیر زمان و وقوع حوادث نا گوار با هزاران خون دل برای آینده گان خود به میراث گذاشته‏اند که باید آن را گرامی و عزیز داشت و بارور ساخت.

در پیشینه تاریخی و در فرهنگ عمومی و باور اجتماعی مردمان سرزمین کهن ایران همواره طبابت و طبیب از قداست و جایگاه ویژه ای برخوردار بوده است.

طبیب را مظهر اسم محیی و احیاء گری نامیده و عیسوی مسلک می دانستند که با دم مسیحیائی خویش درد و رنج را از جسم و روان دردمندان زدوده و شوق امید را در کالبد جسم و روح زندگی آنان می دمیده است.

و با چنین نگاه و انتظاری طبابت نیز با حکمت و اخلاق درآمیخته و طبیب خود را نیازمند عنایت شافی مطلق و حقیقت محض می پنداشته است.

در فرهنگ ایرانی ، ارزش دانش گرانقدر پزشکی و فعالیت حرفه ای طبیب تا بدان اندازه والا و عظیم است که طبیب مظهر اسم شریف محیی و احیاء گری معرفی شده است و همچنین در متن فرهنگ و حیات اجتماعی مردمان این مرز و بوم نیز طبیب و طبابت از جایگاه ویژه و اهمیت والایی برخوردار بوده است تابدان اندازه که بیماران و دردمندان نه فقط برای جستجوی تسکین و درمان دردهای جسمانی خویش، که بلکه در مقام مشاوره و هدایت جویی در همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی خود به حکیم و طبیب متوسل می گردیده اند چرا که حکیم و طبیب در افق نگاه و قضاوت آنان شخصیتی مبـّرز و برخوردار از دانشی  علمی و پزشکی و آراسته به فضائل والای اخلاقی بوده است و نماد برجسته و الگوی بارز چنین اندیشوران دلسوز وعالمان فرزانه در تاریخ پر فروغ این سرزمین، طبیب نامور و نابغه بزرگ ایرانی، شیخ الرئیس ابوعلی سینا بود که بدلیل ارتباطش با خدا و مکتب وحی نور حکمت الهی در دل او درخشید و به حکیم الهی تبدیل شد.

همان دانشمند بزرگی که با نبوغ والا و مجاهدات بی شائبه در عرصه کشف و تبیین واقعیتها و مفاهیم علمی خدمات بزرگی به جهان علم و بشریت نموده و تألیفات ارزشمند وی سالیان مدیدی عامل تعمیق و پویایی آموزش و تحقیق در معتبر ترین مراکز علمی و آکادمیک دنیا بوده است.

این فرهنگ و باور بزرگمردانی را تربیت کرده است. که فروغ علم و اندیشه شان در سپهر دانش بشری، راهگشا بوده است و همگان را به تلمذ و همراهی فراخوانده است ابن سینا، جرجانی، رازی و … دانشمندان شهیر و طبیبان فرهیخته ای هستند که پرچمدار همراهی دانش و اخلاق بوده و در سایه سار ارزشهای انسانی ، علم را در خدمت انسانیت و رشد فضلیت های اخلاقی قرار داده اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  جامعه پزشکی ایران علاوه بر برخورداری از چنین پیشینه ارزشمند و افتخار انتساب روز پزشک به زادروز طبیب و فیلسوف نامدار ایران  بزرگ شیخ الرئیس ابن سینا, مفتخر است که در همه اعصار فضای معنوی آن معطر به عطر وجود بزرگ مردان گمنام و نیک اندیشان موحدی بوده است که وسوسه های فریبناک مادی و تفاخرات دنیوی در مقابل روح بلند آنان سر تعظیم و ستایش سائیده است و افتخار خدمت به محرومین و دردمندان را با هیچ موقعیتی برابری نداده اند.

روز پزشک فرصت مغتنمی است تا سیاستگذاران و مدیران عرصه آموزش پزشکی و بهداشت و درمان کشور  ایران با همفکری، همراهی و مساعدت همه مجامع و نیروهای دلسوز جامعه پزشکی سیاستها و راهکارهای ترویج و اشاعه ارزشهای معنوی و اخلاق پزشکی و ارتقاء جایگاه و منزلت شاغلین حرف پزشکی را مورد بازخوانی و توجه قرار داده و با برنامه ریزی و بهره مندی از توانمندیهای ملی در عرصه تقنینی و اجرائی مسئولیت ملی خویش را در جهت حل و رفع معضلات و مشکلات جامعه پزشکی کشور بویژه پزشکان جوان اداء نمایند.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »