گلوکوما زاویه‌ بسته‌ اولیه‌

آب‌ سیاه یا گلوکوما (glaucoma)‏ نوع‌ زاویه‌ بسته‌ اولیه‌ عبارت‌ است‌ از یك‌ نوع‌ بیماری‌ چشم‌ كه‌ در آن‌ مایعی‌ كه‌ به‌ طور طبیعی‌ به‌ چشم‌ وارد و از آن‌ خارج‌ می‌شود به‌ طور ناگهانی‌ گیر می‌افتد. این‌ گیر افتادن‌ ناگهانی‌ باعث‌ درد شدید و از دست‌ رفتن‌ بینایی‌ می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  علایم‌ شایع‌ گلوکوما نوع‌ زاویه‌ بسته‌ اولیه‌ به شرح زیر است :

▪ درد چشم‌ و سردرد شدید و ضربان‌دار قرمزی‌ چشم‌
▪ تاری‌ دید یا دیدن‌ هاله‌ در اطراف‌ نورها
▪ كره‌ چشم‌ سفت‌ و حساس‌ می‌شود.

گشادشدن‌ مردمك‌ و عدم‌ پاسخ‌ آن‌ به‌ نور (مردمك‌ در حالت‌ عادی‌ در اثر تابش‌ نور تنگ‌ می‌شود).
گاهی‌ به‌ علت‌ درد شدید در چشم‌ ممكن‌ است‌ تهوع‌، استفراغ‌ و ضعف‌ رخ‌ دهد.

● علل‌

▪ علت‌ دقیق‌ آن‌ ناشناخته‌ است‌.
● عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
▪ سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌
▪ سابقه‌ خانوادگی‌ آب‌ سیاه‌ یا دوربینی‌
▪ استفاده‌ از بعضی‌ از داروها كه‌ باعث‌ مهار سیستم‌ كولینرژیك‌ (پاراسمپاتیك‌) می‌شوند.

● پیشگیری‌

مرتباً تحت‌ معاینه‌ چشم‌ قرار گیرید تا قبل‌ از شروع‌ علایم‌ بتوان‌ آب‌ سیاه‌ را كشف‌ كرد. اگر بیش‌ از ۴۰ سال‌ دارید، باید فشار داخل‌ چشمتان‌ سالانه‌ حداقل‌ یك‌ بار اندازه‌گیری‌ شود. اندازه‌گیری‌ فشار چشم‌ ساده‌ و بدون‌ درد است‌.

● عواقب‌ مورد انتظار

▪ اگر درمان‌ زود آغاز شود می‌توان‌ علایم‌ را كنترل‌ نمود.
● عوارض‌ احتمالی‌
▪ اگر درمان‌ به‌ تأخیر افتد یا موفقیت‌آمیز نباشد، امكان‌ دارد آن‌ چشم‌ بینایی‌ خود را به‌ طور كامل‌ از دست‌ بدهد.

● درمان‌

بستری‌ شدن‌ به‌ هنگام‌ حمله‌ حاد آب‌ سیاه‌. برای‌ پایین‌ آوردن‌ فشار بسیار بالای‌ چشم‌ از داروهای‌ مختلف‌ (قطره‌، قرص‌، سرم‌) ممكن‌ است‌ استفاده‌ شود.

جراحی‌ (سوراخ‌ كردن‌ عنبیه‌ با لیزر) برای‌ پیشگیری‌ از بروز حملات‌ آب‌ سیاه‌ در صورتی‌ كه‌ دیگر درمان‌ها موفقیت‌آمیز نباشند. با ایجاد این‌ سوراخ‌ كوچك‌ در قسمت‌ محیطی‌ عنبیه‌ به‌ مایع‌ درون‌ چشم‌ اجازه‌ تخلیه‌ داده‌ می‌شود. با این‌ كار ممكن‌ است‌ بتوان‌ حملات‌ آب‌ سیاه‌ را تحت‌ كنترل‌ در آورد، اما برای‌ كنترل‌ فشار چشم‌ ممكن‌ است‌ تجویز دارو همچنان‌ ضروری‌ باشد.

● داروها

▪ به‌ هنگام‌ بستری‌، برای‌ كنترل‌ فشار داروهایی‌ داخل‌ رگ‌ تزریق‌ می‌شوند.
پس‌ از جراحی‌، ممكن‌ است‌ نیاز به‌ قطره‌های‌ چشمی‌ برای‌ كم‌ كردن‌ فشار داخل‌ چشم‌ وجود داشته‌ باشد. حتی‌ در صورت‌ رفع‌ علایم‌ یا بروز ناراحتی‌ گاه‌گاهی‌ در اثر قطره‌های‌ چشمی‌، دستور دارویی‌ را به‌ دقت‌ پیگیری‌ و رعایت‌ كنید.

● فعالیت‌

پس‌ از درمان‌، فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را تدریجاً از سر گیرید و سعی‌ كنید خسته‌ نشوید.

● رژیم‌ غذایی‌
▪ رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.

● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمایید

اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان علایم‌ آب‌ سیاه‌ حاد چشم‌ را دارید. این‌ یك‌ اورژانس‌ است‌!

اگر دچار علایم‌ جدید و غیرقابل توجیه شده اید‌. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

گلوکوم مزمن‌ زاویه‌ باز

آب‌ سیاه یا گلوکوما (glaucoma)‏ نوعی بیماری چشم است که در آن به علت افزایش شدید فشار مایع درون چشم، دید از بین می‌‏رود. گلوکوم می تواند سبب آسیب عصب بینایی و در نتیجه کوری شود. این بیماری در آغاز هیچ علامتی ندارد ولی می تواند در طول چند سال سبب کاهش بینایی و نهایتاٌ کوری شود. درمان زودرس می تواند مانع پیشرفت بیماری و کاهش دید بیمار گردد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، گلوکوم یا آب‌ سیاه‌ چشم‌، نوع‌ مزمن‌ زاویه‌ باز عبارت‌ است‌ از یك‌ نوع‌ بیماری‌ مزمن‌ چشم‌ كه‌ در آن‌ مایعی‌ كه‌ به‌ طور طبیعی‌ به‌ چشم‌ وارد و از آن‌ خارج‌ می‌شود تدریجاً گیر می‌افتد. این‌ تجمع‌ مایع‌ در چشم‌ موجب‌ آسیب‌ رسیدن‌ به‌ عصب‌ بینایی‌ و درجاتی‌ از نابینایی‌ می‌شود.

آب‌ سیاه‌ مزمن‌، برعكس‌ آب‌ سیاه‌ حاد، معمولاً درد ایجاد نمی‌كند. بیماری‌ آب‌ سیاه‌ مزمن‌ چشم‌ در تمام‌ سنین‌ می‌تواند به‌ وجود آید، اما در افراد بالای‌ ۴۰ سال‌ شایع‌تر است‌. علایم‌ شایع‌ عبارت است از:

● مراحل‌ اولیه‌:

▪ از دست‌ رفتن‌ دید محیطی‌ در نواحی‌ كوچك‌ از میدان‌ دید
▪ تاری‌ دیدی‌ در یك‌ طرف‌ در سمت‌ بینی‌ میدان‌ دید
● مراحل‌ پیشرفته‌:
▪ بزرگتر شدن‌ نواحی‌ از دست‌ رفتن‌ دید، معمولاً در هر دو چشم‌
▪ سفت‌ شدن‌ كره‌ چشم‌
▪ دیدن‌ هاله‌ در اطراف‌ نورها
▪ وجود نقاط‌ كور در میدان‌ دید
▪ نامناسب‌ بودن‌ دید در شب‌
● علل‌
علایم‌ در اثر تجمع‌ مایع‌ و افزایش‌ درون‌ چشم‌ و در نتیجه‌ آسیب‌ رسیدن‌ به‌ رشته‌های‌ عصب‌ چشمی‌ به‌ وجود می‌آیند. وقتی‌ علایم‌ زیر در فرد وجود داشته‌ باشند امكان‌ دارد شك‌ به‌ وجود بیماری‌ آب‌ سیاه‌ مزمن‌ چشم‌ برانگیخته‌ شود: عوض‌ كردن‌ مداوم‌ عدسی‌ عینك‌، سردرد خفیف‌ یا اختلالات‌ مبهم‌ بینایی‌، دیدن‌ هاله‌ در اطراف‌ لامپ‌ها، یا عدم‌ توانایی‌ در تطبیق‌ بینایی‌ از روشنایی‌ به‌ تاریكی‌.
● عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
▪ سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌
▪ سابقه‌ خانوادگی‌ آب‌ سیاه‌ حاد یا مزمن‌ چشم‌
▪ دیابت‌
بیماران‌ باید توجه‌ داشته‌ باشند كه‌ بسیاری‌ از داروها فشار داخل‌ چشم‌ را بالا می‌برند و موجب‌ بدتر شدن‌ بیماری‌ می‌شوند. این‌ داروها عبارتند از قرص‌های‌ سرماخوردگی‌ و آلرژی‌، آنتی‌هیستامین‌ها، آرام‌بخش‌ها، داروهای‌ كورتیزونی‌، و داروهای‌ مختلف‌ برای‌ مشكلات‌ معده‌ و روده‌.
● پیشگیری‌
از چشم‌ پزشك‌ خود بخواهید در هر بار معاینه‌ چشم‌، فشار چشم‌ شما را نیز اندازه‌ بگیرد. توجه‌ داشته‌ باشید كه‌ پس‌ از ۴۰ سالگی‌ باید حداقل‌ سالی‌ یك‌ بار معاینه‌ چشم‌ انجام‌ شود.
در صورت‌ بروز هرگونه‌ تغییر در بینایی‌ به‌ پزشك‌ مراجعه‌ كنید.
● عواقب‌ مورد انتظار
علایم‌ معمولاً با درمان‌ برطرف‌ می‌شوند. درمان‌ آب‌ سیاه‌ چشم‌ تا آخر عمر باید ادامه‌ یابد. اگر آب‌ سیاه‌ به‌ موقع‌ تحت‌ درمان‌ قرار گیرد، اشكال‌ دایمی‌ در بینایی‌ به‌ وجود نمی‌آید.
‌● عوارض‌ احتمالی‌
از دست‌ دادن‌ بینایی‌ قبل‌ از این‌ كه‌ سایر علایم‌ آغاز شوند.
● درمان‌
معاینات‌ چشم‌ از جمله‌ تونومتری‌ یا فشارسنجی‌ (اندازه‌گیری‌ فشار درون‌ كره‌ چشم‌).
این‌ بیماری‌ را نمی‌توان‌ معالجه‌ قطعی‌ كرد، اما علایم‌ آن‌ را می‌توان‌ كنترل‌ نمود. در اكثر اوقات‌ می‌توان‌ فشار چشم‌ را با دارو تا حدی‌ پایین‌ آورد كه‌ از آسیب‌ به‌ عصب‌ چشمی‌ و از دست‌ دادن‌ احتمالی‌ بینایی‌ در آینده‌ جلوگیری‌ شود.
در صورتی‌ كه‌ با قطره‌های‌ چشمی‌ نتوان‌ بیماری‌ را كنترل‌ نمود، می‌تواند از جراحی‌ با لیزر كمك‌ گرفت‌.
● داروها
▪ قطره‌های‌ چشمی‌ برای‌ كاهش‌ فشار داخل‌ چشم‌ تجویز خواهند شد. دستورات‌ و برنامه‌ درمانی‌ را به‌ دقت‌ پیگیری‌ كنید، حتی‌ اگر علایم‌ تخفیف‌ یابند.
▪ داروهای‌ ادرارآور (دیورتیك‌) برای‌ كاهش‌ تولید و در نتیجه‌ كاهش‌ تجمع‌ مایع‌ در چشم‌.
● فعالیت‌
محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد.
● رژیم‌ غذایی‌
▪ رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمایید
▪ اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده تان علایم‌ آب‌ سیاه‌ مزمن‌ چشم‌ را دارید.
▪ اگر قطره‌های‌ چشمی‌ غیرقابل‌ تحمل‌ شوند
▪ اگر هرگونه‌ علامت‌ عفونت‌ چشم‌ مثل‌ تب‌ ظاهر شود.
▪ اگر شما دچار درد چشم شده اید.
▪ اگر قرمزی چشم دارید.
▪ اگر تغییرات‌ ناگهانی‌ بینایی در خود احساس می كنید.‌

آب مروارید چیست ؟

آب‌ مروارید عبارت‌ است‌ از کدر شدن‌ عدسی‌ چشم. عدسی‌ چشم‌ یک‌ ساختار شفاف‌ و انعطاف‌پذیر در نزدیکی‌ جلوی‌ کره‌ چشم‌ است‌. عدسی‌ کمک‌ می‌کند تا اشیایی‌ که‌ چشم‌ به‌ آنها نگاه‌ می‌کند تار به‌ نظر نرسند و نیز در شکست‌ و تمرکز نور روی‌ شبکیه‌ نقش‌ دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، عدسی‌ رگ‌ خونی‌ ندارد و توسط‌ زجاجیه‌ که‌ در اطراف‌ آن‌ قرار دارد تغذیه‌ می‌شود. اگر تصلب‌ شرایین‌ موجب‌ عدم‌ تغذیه‌ مناسب‌ زجاجیه شود، عدسی‌ چشم‌ نیز منبع‌ تغذیه‌ خود را از دست‌ خواهد داد (این‌ مشکل‌ اغلب‌ در سنین‌ پیری‌ رخ‌ می‌دهد). سپس‌ شفافیت‌ و انعطاف‌ پذیری‌ عدسی‌ کم‌ می‌شود و آب‌ مروارید اتفاق‌ می‌افتد.

آب‌ مروارید ممکن‌ است‌ در یک‌ یا هر دو چشم‌ تشکیل‌ شود. البته‌ در این‌ حالت‌، سرعت‌ رشد آب‌ مروارید در دو چشم‌ ممکن‌ است‌ متفاوت‌ باشد. آب‌ مروارید سرطان‌ نیست‌.

● علایم‌ شایع‌

۱) تاری‌ دید که‌ ممکن‌ است‌ در نور روشن‌ بدتر باشد. تاری‌ دید ممکن‌ است‌ اول‌ بار وقتی‌ توجه‌ فرد را جلب‌ کند که‌ به‌ هنگام‌ شب‌ در حال‌ رانندگی‌ باشد و به‌ نظر وی‌ برسد که‌ نورها پخش‌ می‌شوند یا هاله‌ای‌ دور آنها وجود دارد.
۲) دو تا دیدن‌ اشیا (گاهی‌)
۳) کدر شدن‌ و رنگ‌ سفید شیری‌ در آمدن‌ مردمک ها (تنها در مراحل‌ پیشرفته‌)

● علل‌

۱ ) روند طبیعی‌ پیری‌
۲) آسیب‌ به‌ چشم
۳) در بیماری‌های‌ که‌ قند خون‌ بالاست‌، مثل‌ دیابت شیرین
۴) التهاب‌، مثل‌ اووئیت‌ (التهاب‌ آن‌ قسمت‌هایی‌ از چشم‌ که‌ عنبیه‌ را می‌سازد)
۵ـ داروها، به‌ خصوص‌ کورتیزون و مشتقات‌ آن‌
۶) قرار گرفتن‌ در معرض‌ اشعه ایکس، امواج‌ میکرو ویو و اشعه مادون قرمز
۷) علل‌ ارثی‌، و نیز اثرات‌ سرخجه روی‌ چشم‌ جنینی‌ که‌ مادرش‌ در اوایل‌ حاملگی‌ مبتلا به‌ این‌ بیماری‌ می‌شود.
۸) گالاکتوزمی (بیماری‌ ارثی‌ در شیرخواران‌ که‌ باعث‌ ناتوانی‌ در هضم‌ شیر می‌شود). عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌ وجود هر کدام‌ از علل‌ فهرست‌ شده‌

● عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر

۱) سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌
۲) وجود هر کدام‌ از علل‌ فهرست‌ شده‌

● پیشگیری‌

۱) خانم‌هایی‌ که‌ در سنین‌ باروری‌ هستند، در صورتی‌ که‌ سرخجه‌ نگرفته‌اند یا واکسن‌ آن‌ را نزده‌اند، باید علیه‌ آن‌ واکسینه‌ شوند.
۲) مصرف‌ داروهای‌ کورتیزونی‌ یا هرگونه‌ داروی‌ دیگری‌ که‌ بر عدسی‌ تأثیر می‌گذارد باید به‌ دقت‌ تحت‌نظر قرار داشته‌ باشد.
۳) بیماری‌های‌ چشمی‌ای‌ که‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ آب‌ مروارید شوند، مثل‌ ایریت (التهاب‌ خود عنبیه ) و اووئیت، باید سریعاً درمان‌ شوند.
۴) به‌ طور منظم‌ از عینک‌ آفتابی‌ مناسب‌ استفاده‌ کنید.
۵) رژیمی‌ دارای‌ مقادیر مناسب‌ از ویتامین‌ ـ آ و بتا کاروتن‌ داشته‌ باشید.

● عواقب‌ مورد انتظار

معمولاً با جراحی‌ خوب‌ می‌شود. بعضی‌ آب‌ مرواریدها هرگز آن‌ قدر در بینایی‌ اختلال‌ ایجاد نمی‌کنند که‌ نیازمند جراحی‌ باشد. در سیر تشکیل‌ آب‌مروارید، تعویض‌ مرتب‌ عینک‌ ممکن‌ است‌ به‌ بینایی‌ کمک‌ کند.

● عوارض‌ احتمالی‌

۱) از دست‌ دادن‌ بینایی‌
۲) عوارض‌ پس‌ از عمل‌ جراحی‌، از جمله‌ پارگی‌ چشم‌، چسبندگی‌ها، عفونت‌، و جدا شدن‌ شبکیه از محل‌ خود

●درمان‌

▪ اصول‌ کلی‌

۱) معاینه‌ چشم‌ (با افتالموسکپ‌) تشخیص‌ آب‌ مروارید را تأیید می‌کند.
۲) درمان‌ معمولاً شامل‌ عمل‌ جراحی‌ است‌.

۳) در صورتی‌ که‌ بینایی‌ چندان‌ زیاد تحت‌تأثیر قرار نگرفته‌ باشد، می‌توان‌ از عینک‌هایی‌ که‌ بیشترین‌ فایده‌ را داشته‌ باشند بهره‌ جست‌.

در صورتی‌ که‌ بینایی‌ بدتر شود یا آب‌ مروارید باعث‌ التهاب‌ و فشار در چشم‌ شود، عدسی‌ چشم‌ با جراحی‌ برداشته‌ می‌شود. هم‌اکنون‌ روش‌های‌ مختلفی‌ برای‌ بیهوشی‌، بستری‌ کردن‌ بیمار، و تصحیح‌ بینایی‌ پس‌ از عمل‌ جراحی‌ وجود دارد. عمل‌ جراحی‌ را می‌توان‌ با یا بدون‌ بستری‌ کردن‌ بیمار در بیمارستان‌ به‌ انجام‌ رساند. اگر هر دو چشم‌ آب‌ مروارید داشته‌ باشند، معمولاً با هم‌ عمل‌ نمی‌شوند.

● داروها

معمولاً دارو برای‌ این‌ بیماری‌ لازم‌ نیست‌.

● فعالیت‌

‌هیچ‌ محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد، فقط‌ اگر بینایی‌ در شب‌ دچار مشکل‌ شده‌ است‌ در شب‌ رانندگی‌ نکنید.

● رژیم‌ غذایی‌

‌رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.

● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
‌اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ آب‌ مروارید را دارید.

لاپاراسکوپی‌ چیست ؟

مرداد ۱۳, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

لاپاراسکوپی یکی از روش‌های جراحی است که در طی آن پزشک می‌تواند از طریق یک برش کوچک در زیر ناف‌، تلسکوپ مخصوص را وارد شکم کرده و اعضای لگنی یک زن نابارور را مشاهده نماید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  بواسطه لاپاراسکوپی می‌توان علل مختلفی مثل تخریب لوله‌ها، اندومتریوز، چسبندگی و سل را که موجب نازایی می‌گردند شناسایی کرد.

چه زمانی باید لاپاراسکوپی انجام شود؟

برای اینکه بررسی یک زن نابارور تکمیل شود در اغلب موارد به‌ یک لاپاراسکوپی تشخیصی نیاز پیدا می‌شود. بطورکلی‌، این عمل را پس‌ از بررسی‌های دیگر ناباروری انجام می‌دهند. امّا اگر درد یا مشکلات ‌دیگری مثل سابقه یک عمل جراحی وجود داشته باشد بایستی ‌لاپاراسکوپی را حتی قبل از انجام دیگر اقدامات تشخیصی ناباروری ‌درخواست نمود. بیشتر پزشکان بعلت آنکه لاپاراسکوپی یک عمل‌جراحی محسوب می‌گردد آن را تا زمانی که دیگر بررسی‌های لازم تکمیل‌ شود به تأخیر می‌اندازند.
زمان جراحی‌

عده زیادی از پزشکان ترجیح می‌دهند این عمل را در زمان قبل از قاعدگی (هفته قبل از قاعدگی بعدی‌) انجام دهند. همراه نمودن کورتاژ رحم (D&C)[1] اطلاعات ذیقیمتی را در مورد وضعیت تخمک‌گذاری آن‌ زن در طی همان عمل فراهم می‌آورد.

عده‌ای دیگر سعی می‌کنند که لاپاراسکوپی تشخیصی را در حوالی‌ تخمک‌گذاری یعنی زمانی که تخمک‌ها با کمک سونوگرافی به حد بلوغ‌رسیده‌اند انجام دهند تا بتوانند رشد فولیکول را بطور مستقیم مشاهده‌کنند. عده‌ای دیگر هم لاپاراسکوپی را در حوالی زمان تخمک‌گذاری انجام‌ می‌دهند تا بتوانند با تلقیح اسپرم به داخل لوله در همان سیکل (ZIFT) ناباروری بیمار را درمان نمایند. این کار فقط زمانی قابل اجرا است که ‌هیستروسالپنگوگرافی قبلی بیمار طبیعی بودن لوله‌ها را تأیید کرده باشد.
احتیاطات لازم قبل از عمل‌

بیمار بایستی از چند ساعت قبل از عمل هیچ  غذایی نخورد و نیاشامد. بهتر است به منظور اطمینان از بی‌خطر بودن بی‌هوشی یکسری آزمایشات لازم را قبل از عمل درخواست نمود ولی انجام چنین‌ آزمایشاتی در زنان جوانی که از سلامت کافی برخوردار هستند ضرورتی ‌ندارد. عده‌ای از پزشکان قبل از انجام لاپاراسکوپی از بیماران خود می‌خواهند که هیستروسالپنگوگرافی انجام دهند.

این عمل را می‌توان در کلینیکهای سرپایی هم انجام داد. برای آنکه ‌بیمار در طی عمل خوابیده باشد و احساس ناراحتی ننماید لاپاراسکوپی ‌را تحت بیهوشی عمومی انجام می‌دهند.
عمل لاپاراسکوپی‌

قبل از همه چیز بایستی شکم را با بتادین ضدعفونی کرده و آن را با پارچه استریل پوشاند. یک وسیله مخصوص را از طریق واژن داخل رحم ‌قرار می‌دهند. از طریق سوزن نازکی که از زیر ناف وارد شکم شده‌ مقداری گاز دی‌اکسیدکربن یا اکسیدنیترو یا هوا را به داخل شکم وارد می‌کنند. این گاز باعث ایجاد یک فضای کافی در زیر جدار شکم و همچنین بالا راندن روده‌ها به دور از لگن شده و امکان مشاهده راحت‌تر اعضای تناسلی لگن را فراهم می‌آورد.

لاپاراسکوپی را که همانند یک تلسکوپ مینیاتوری به شکل لوله ‌باریکی است از طریق یک برش کوچک زیر ناف وارد شکم می‌کنند. در طی عمل لاپاراسکوپی به منظور مشاهده راحت‌تر و دقیق‌تر وسیله کوچک دیگری را برای جابجایی اعضای داخل لگن از یک محل دیگر وارد شکم می‌کنند. در واقع بعلت آنکه نمی‌توان تمام اعضای موجود در لگن را بدون وسیله مخصوص دوم بطور کامل مشاهده نمود، بدون ایجاد سوراخ دوم لاپاراسکوپی تشخیصی ناقص خواهد بود. در طی‌لاپاراسکوپی تمام لگن شامل رحم‌، تمام طول لوله رحم‌، تخمدان‌ها و جداره شکم که پریتوان‌ نامیده می‌شود بدقت بررسی و مشاهده می‌گردد. بعلاوه پزشک باید به موارد دیگری که ممکن است روی این ساختمان‌ها تأثیر بگذارد مثل چسبندگی‌ها، اندومتریوز و توده‌های کوچک دقت کافی ‌بعمل آورد. در صورت مواجه شدن با موارد غیرطبیعی پزشک می‌تواند آنها را درمان نموده (لاپاراسکوپی جراحی‌) و یا اینکه به کمک گیره‌های ‌مخصوص بیوپسی تکه‌هایی از بافت مورد نظر را برای بررسی پاتولوژی ‌جدا کند. سپس به منظور بررسی باز بودن لوله‌ها رنگ آبی «متیلن‌بلو» را از طریق رحم وارد لوله‌ها می‌کنند. پس از تکمیل و اتمام عمل گازها را ازشکم خارج کرده و از یک یا دو عدد بخیه برای نزدیک کردن لبه‌های‌ محل برش استفاده می‌کنند. از آنجایی که این برشها کوچک هستند می‌توان آنها را به کمک چسب به هم نزدیک کرد.

همانطور که قبلاً هم گفته شد، عده‌ای از پزشکان پس از باز کردن‌ دهانه رحم‌، داخل رحم را کورتاژ (D&C) می‌کنند تا در صورت وجود سل مخفی آن را پیدا کنند و یا چگونگی تخمک‌گذاری را بررسی نمایند. برخی دیگر به منظور اطمینان از طبیعی بودن حفره رحم‌، هیستروسکوپی ‌تشخیصی را هم در همان زمان انجام می‌دهند.

یکی از دیگر روش‌های پیشرفته موجود ویدئو لاپاراسکوپی است‌. در این روش یک ویدئو به لاپاراسکوپ متصل شده و آنچه که جراح ‌می‌بیند بر روی صفحه تلویزیون منتقل می‌شود. این روش بسیار خوبی‌ برای ضبط یافته‌ها و نگاهداری آنها می‌باشد. این وسیله بسیار مناسبی ‌برای توجیه و آموزش بیماران است زیرا پزشک می‌تواند بعداً با استفاده ‌از ویدئو چگونگی و مشکل واقعی بیمار را برای وی توضیح دهد.

پیشرفتهای اخیر این امکان را برای شرکتهای سازنده فراهم آورده است که تلسکوپهای بسیار نازک را تولید کنند. این تلسکوپها به نازکی یک سوزن هستند و میکرولاپاراسکوپ یا دوربین سوزنی  نامیده می شود. این امکان به پزشکان این فرصت را میدهند تا در مطب و بدون بیهوشی انجام دهند . البته کیفیت تصاویر بخوبی تلسکوپهای معمولی نخواهد بود.

البته در سالهای اخیر روش جدید هیدرولاپاراسکوپی نیز مطرح شده است که پزشک می‌تواند از طریق واژن بدون برش شکمی، یک لاپاراسکوپ کوچک و نازک را وارد شکم نموده و لگن را از نظر چسبندگی و وضعیت تخمدان‌ها بررسی نموده و در صورت نیاز حتی کوتریزاسیون تخمدان را هم انجام دهد.
لاپاراسکوپی جراحی‌

بسیاری از علل ناباروری را می‌توان از طریق لاپاراسکوپی در همان زمان لاپاراسکوپی تشخیصی جراحی و اصلاح نمود. در طی عمل لاپاراسکوپی جراحی وسایل مورد نیاز دیگر مثل گیره بافت، قیچی‌،گیره‌های بیوپسی‌، منعقد کننده‌ها و نخ‌های بخیه را از طریق سوراخ ‌لاپاراسکوپ و یا 2 یا 3 سوراخ دیگری که در بالای استخوان عانه ایجاد می‌شود وارد شکم می‌گردد.

بعضی از ضایعات را می‌توان با کمک روش‌های ذکر شده اصلاح ‌نمود. از این موارد می‌توان به آزاد نمودن بافتهای نابجای ناشی از اعمال‌جراحی و یا چسبندگی‌ها از اطراف لوله رحم و تخمدان‌، باز کردن لوله‌های‌ مسدود و برداشتن کیست‌های تخمدان اشاره نمود. می‌توان نقاط اندومتریوز پشت رحم‌، تخمدان یا پریتوان را ضمن عمل لاپاراسکوپی جراحی‌ سوزاند و تخریب کرد. در شرایط خاص می‌توان توده‌های کوچک میوم‌ را خارج کرده و یا اینکه حاملگیهای خارج رحمی را درمان کرد.

در ضمن اعمال لاپاراسکوپی جراحی‌، جراح می‌تواند از سوزاندن الکتریکی (الکتروکوتر)، لیزر و یا بخیه استفاده کند. انتخاب روش مورد نظر بستگی به عوامل مختلفی از جمله تجربه جراح‌، محل ضایعه و در دسترس بودن وسایل دارد.

گاهی اوقات انجام یک لاپاراسکوپی «برای بار دوم‌» توصیه‌ می‌گردد. این عمل بیشتر پس از اعمال لاپاراسکوپی جراحی یا جراحی‌های بزرگ روی لوله درخواست می‌گردد. لاپاراسکوپی دوم‌ چند روز پس از عمل اول یا چند ماه پس از آن انجام می‌شود. در ضمن این‌عمل‌، پزشک می‌تواند از اینکه چه مقدار از چسبندگی‌ها مجدداً تشکیل‌شده و یا اینکه اندومتریوز چقدر برگشت پیدا کرده مطلع گردیده و درصورت نیاز آن را درمان نماید.

پس از عمل بیمار بایستی 2 تا 4 ساعت استراحت کند تا اثرات داروهای بیهوشی خنثی گردد. بیمار می‌تواند همان روز مرخص شده و به ‌منزل برود و 2 تا 3 روز بعد هم کارهای معمول خود را از سر گیرد. فعالیت‌ جنسی را می‌توانند پس از یک هفته و یا بسته به نظر و توصیه پزشک ‌خود شروع نمایند.

ممکن است بیمار پس از عمل احساس ناراحتی مختصری داشته‌باشد. این موارد شامل‌:

تهوع خفیف به علت استفاده از داروها یا روش جراحی‌.
درد شانه و گردن به علت وجود گاز داخل شکم‌.
درد محل عبور وسایل از جدار شکم‌.
احساس گرفتگی گلو و خشونت صدا در مواردی که از لوله تنفسی‌ در هنگام بیهوشی عمومی استفاده شده است‌.
دردهای شکمی مثل دردهای دوران قاعدگی‌.
ترشحاتی مثل خون قاعدگی برای یک یا دو روز.
درد عضلانی‌.

بیشتر این علائم خفیف در عرض یک یا دو روز از بین می‌روند. برای چند روز بیمار احساس نفخ شکم دارد. بروز هرگونه علامت‌ غیرمعمول یا خاص را بایستی فوراً به پزشک خبر دهید.

بجز فواید بسیار زیاد دیگر لاپاراسکوپی باید بخاطر داشته باشید که ‌این روش می‌تواند جایگزین یک عمل جراحی بزرگ (لاپاراتومی‌)گردد که نیاز به یک برش بزرگ شکمی و 4 تا 6 هفته دوران نقاهت پس‌از عمل جراحی دارد.

با وجود اینکه پزشک در برابر بیمار از لاپاراسکوپی بعنوان یک «عمل جراحی کوچک‌» نام می‌برد، بخاطر داشته باشید که برای بیمار هر عمل جراحی‌، عمل بزرگی خواهد بود! لاپاراسکوپی خطرات کمی را بدنبال دارد. با اینحال وجود برخی شرایط خاص احتمال بروز عوارض را افزایش می‌دهد. مثلاً اگر فردی قبلاً عمل جراحی روی شکم و بخصوص‌عمل جراحی روده انجام داده باشد احتمال خطر در او افزایش می‌یابد. از دیگر شرایطی که ممکن است باعث افزایش احتمال بروز عوارض گردد شواهدی از عفونت در شکم‌، یک توده بزرگ شکمی و چاقی را می‌توان ‌ذکر نمود.

بروز عوارض در زنان جوانی که از سلامت کافی برخوردار هستند و تحت عمل لاپاراسکوپی قرار می‌گیرند نادر بوده و معمولاً در 3 مورد به ازای هر 1000 عمل جراحی روی می‌دهد. این عوارض شامل آسیب به ‌اعضای داخل شکم مثل روده‌، یک رگ خونی یا مثانه است‌. بیشترعوارض هم در هنگام ورود لاپاراسکوپ از طریق ناف اتفاق می‌افتد. درصورت بروز چنین حوادثی در ضمن عمل‌، پزشک بایستی یک عمل‌جراحی بزرگ انجام داده و آسیب وارده را از طریق یک برش بزرگتر شکمی ترمیم نماید. گاهی اوقات این عوارض پس از اتمام عمل جراحی‌ روی می‌دهند. اگر درد یا خونریزی بیش از حد باشد و یا اگر تب بروزکند، بایستی پزشک را از این موضوع مطلع ساخت‌.

چه کسی و کجا می توانید لاپاراسکوپی انجام دهید؟

به منظور انتخاب بهترین پزشک برای انجام لاپاراسکوپی بایستی به سوالات زیر پاسخ دهید.

1-    چقدر لاپاراسکوپی انجام داده‌اید؟

2-    سوراخهای متعدد برای انجام لاپاراسکوپی ایجاد می‌کنید؟

3-    ایا نتایج را به صورت ویدئو ضبط می‌کنید؟

4-  اگر مشکلی پیدا کردید، آیا در همان زمان اصلاح می‌کنید؟ زیرا ایده‌ال، آن است که اگر پزشکی ضایعه‌ای را در حین جراحی پیدا کرد در همان زمان اصلاح شود تا از هزینه مجدد و خطرات آن پیشگیری شود.

مقایسه لاپاراسکوپی و HSG

از سؤالات شایعی که معمولاً بیماران می‌پرسند این است که اگر آنها به جای لاپاراسکوپی تحت اشعه x  ، هیستروسالپنگوگرافی انجام دهند می‌توانند بفهمند که لوله‌های آنها باز است یا خیر؟ گرچه با انجام یک ‌HSG خوب می‌توان از باز بودن لوله‌های رحمی اطمینان حاصل کرد ولی‌ لاپاراسکوپی فواید دیگری هم دارد که در HSG وجود ندارد. به کمک‌ HSG فقط می‌توان از وضعیت داخلی لوله‌های رحم و حفره رحم آگاهی ‌پیدا نمود. در حالیکه در لاپاراسکوپی علاوه بر تأیید باز بودن لوله‌ها، دیگر اختلالات داخل شکم مثل چسبندگی‌ها و اندومتریوز که می‌تواند روی عملکرد لوله‌ها تأثیر بگذارد ولی در HSG نمایان نمی‌شود هم‌تشخیص داده می‌شود. بعلاوه‌، یکی از دیگر فواید بزرگ لاپاراسکوپی‌ این است که می‌توان در صورت امکان ضایعات مشخص شکمی را درمان کرد. یک تیر و دو هدف‌! البته HSG هم از مزایایی از قبیل عدم‌نیاز به جراحی‌، بستری شدن و بیهوشی و همچنین ارزانتر بودن برخورداراست و از نظر تشخیصی از ارزش خاصی برخوردار است‌. در واقع HSG و لاپاراسکوپی مکمل هم بوده و در صورت نیاز به خصوص در مورد بسته ‌بودن لوله‌ها هر دو کار بایستی انجام شود.

از مشکلات شایعی که بیماران در مطب با آن مواجه می‌شوند این‌ است که عده‌ای از پزشکان بر تکرار لاپاراسکوپی پافشاری می‌نمایند. یکی از دلایل چنین پزشکانی این است که احساس می‌کنند باید خودشان‌ لاپاراسکوپی را انجام دهند و نمی‌توانند به نظرات پزشک دیگر اطمینان‌کنند. این معضل یکی از مشکلات بزرگ بیمارانی است که از انجام مجدد و غیر ضروری لاپاراسکوپی رنج می‌برند. ثبت یافته‌های لاپاراسکوپی بر روی نوارهای ویدئویی می‌تواند این مشکل را برطرف کند. اگرلاپاراسکوپی شما طبیعی بوده باشد و پزشک بخواهد بار دیگر آن را تکرار کند چه اتفاقی می‌افتد؟ گاهی اوقات پزشک هیچ درمان مفید دیگری را نمی‌تواند توصیه کند و چون نمی‌تواند اقدام دیگری انجام‌دهد، در صورت تمایل و موافقت بیمار می‌تواند لاپاراسکوپی را تکرار کند. اگر لاپاراسکوپی اول شما دلالت بر وجود بیماری و عارضه‌ای داشته‌ باشد، انجام لاپاراسکوپی دوم به منظور تعیین اینکه آیا آن مشکل بخوبی ‌برطرف شده است یا خیر ضرورت پیدا می‌کند. شما می‌توانید از پزشک خود بپرسید که او چه قدر امیدوار است که بتواند اطلاعاتی را از تکرار لاپاراسکوپی بدست آورد و یا اینکه اینکار چه تغییری در نحوه درمان او بوجود می‌آورد؟  اگر احساس می‌کنید که پزشک دلیل خوبی برای‌ لاپاراسکوپی ندارد می‌توانید از انجام آن سرباز زنید! بهرحال آن هم یک ‌عمل جراحی است و شما اختیار بدن خود را دارید!
شما چه تصوّری در مورد لاپاراسکوپی دارید؟

یکی از عمده‌ترین فواید لاپاراسکوپی علاوه بر تشخیص دقیق ‌بیماری این است که می‌توان در همان زمان به کمک عمل لاپاراسکوپی جراحی آن ضایعه را ترمیم و اصلاح نمود. در اغلب موارد لاپاراسکوپی ‌این اطمینان را به زن می‌دهد که او سالم است و از شانس خوبی برای‌ بچه‌دار شدن برخوردار است‌. بعلاوه گاهی این امکان برای پزشک فراهم‌ می‌شود تا در طی همان سیکل با استفاده از تلقیح منی بداخل لوله یا  ZIFT ناباروری زن را درمان کند.

در نهایت‌، لاپاراسکوپی منجر به تشخیص دقیق و در نتیجه درمان مؤثرتر و خاص بیماری می‌گردد. پس از لاپاراسکوپی پزشک نظر خوبی ‌نسبت به اشکالات موجود و کارهایی که می‌توان برای آن انجام داد پیدا می‌کند. اختلال موجود هرچه که باشد در صورتیکه تشخیص صحیح داده شود احتمال درمان مؤثرتر و بهبود عارضه بیشتر خواهد بود.
پس از لاپاراسکوپی‌ چه اقدامی انجام می دهید؟

در ویزیت بعدی‌، پزشک مربوطه یافته‌هایی را که طی ‌لاپاراسکوپی با آن مواجه شده توضیح داده و مسائل موجود را برای بیمار توجیه می‌کند. سه احتمال در این زمینه وجود دارد:

1ـ یافته‌های طبیعی‌: این قبیل یافته‌ها شایعترین مواردی است که در لاپاراسکوپی دیده می‌شود و خیلی خوب است‌.

2ـ یافته‌های غیرطبیعی‌: که می‌توان در طی همان عمل هم آنها را اصلاح کرد. شاید پزشک جهت تأیید درمان آن مشکل عمل لاپاراسکوپی دوم یا HSG را پس از مدتی توصیه نماید. یا از طرف دیگر به منظور رفع ضایعات باقیمانده درمان طبی مثل تجویز آنتی‌بیوتیک در عفونتهای لگنی‌، درمان دارویی اندومتریوز را امتحان کند. هنگامی که در لاپاراسکوپی مواردی مشاهده گردد که هیچ ارتباطی به مشکل ناباروری ‌ندارد، سرگردانی بیمار و پزشک شروع خواهد شد. بعنوان مثال ممکن‌ است پزشک در لاپاراسکوپی با میوم‌های کوچک‌، مراحل ابتدایی ‌اندومتریوز یا کیست تخمدان مواجه گردد. این موارد شایع بوده و اغلب ‌در زنان بارور هم دیده می‌شود. تشخیص چنین اختلالاتی به معنی اصلاح ‌فوری آنها نیست بلکه زنگ خطری برای پزشک است و هیچ تأثیری هم ‌در باروری ندارد. در حقیقت عمل جراحی غیرضروری این اختلالات نه‌تنها سودی برای شما نخواهد داشت بلکه مشکل ناباروری شما را هم‌ تشدید خواهد کرد.

3ـ یافته‌های غیرطبیعی که نمی‌توان آنها را در ضمن لاپاراسکوپی‌اصلاح نمود و پزشک جهت درمان آنها بایستی یک عمل جراحی بزرگ‌ را انجام دهد. بعنوان مثال عمل جراحی میکروسکوپی در مورد انسداد لوله‌ها و یا IVF برای بیمارانی که مبتلا به سل لگنی هستند را می‌توان ذکرکرد. البتّه در صورتی می‌توان برای مبتلایان به سل لگنی عمل IVF را انجام داد که حفره رحم درگیر نباشد.

واریکوسل

مرداد ۱۳, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

واریکوسل بزرگ شدن وریدهای درون کیسه بیضه (اسکروتوم) است. اسکروتوم کیسه پوستی شلی است که بیضه‌ها درون آن قرار دارند. واریکوسل شبیه به وریدهای واریسی است که در پا ممکن است بروز کنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، حدود یک ششم مردان واریکوسل دارند. در مردانی که دچار ناباروری هستند، این رقم بالاتر است و به 40 درصد می‌‌رسد.

واریکوسل شایع‌ترین علت تولید کم اسپرم و کاهش کیفیت آن است، گرچه همه واریکوسل‌ها بر تولید اسپرم اثر نمی‌گذارند.

اغلب واریکوسل‌ها در طول زمان ایجاد می‌شوند. خوشبختانه اغلب واریکوسل‌ها به آسانی تشخیص داده می‌شوند، و اگر علامت‌دار شده باشند، می‌توان آنها را با جراحی ترمیم کرد.
علائم

واریکوسل، اغلب علامتی ایجاد نمی‌کند. ندرتا واریکوسل درد ایجاد می‌کند که ممکن است در طول روز به علت فعالیت‌های جسمی بدتر شود و به طور شاخص با خوابیدن به پشت تخفیف می‌یابد. در طول زمان ممکن است واریکوسل‌ها بزرگ تر و چشمگیرتر شوند.
علل

طناب اسپرماتیک که خون را به بیضه‌ها می‌رساند و از آنها خارج می‌کند،‌ حاوی “واز دفرانس” است که اسپرم تولیدشده از بیضه را تخلیه می‌کند. “شبکه پامپینیفرم” گروهی از وریدها درون اسکروتوم و بالای بیضه‌ها هستند. شبکه پامپینیفرم، خون را از بیضه‌ها تخلیه می‌کند. بزرگ شدن این وریدها اغلب در حین بلوغ رخ می‌دهد.

اگر چه علت دقیق ایجاد واریکوسل معلوم نیست، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند که دریچه‌های غیرطبیعی درون وریدها مانع جریان خون طبیعی در آنها می‌شوند و پس زدن خون، به گشاد شدن وریدها می‌انجامد.

واریکوسل معمولا در ناحیه بیضه چپ رخ می‌دهد، که به علت موقعیت ورید بیضه‌ای چپ است. اما واریکوسل در یک بیضه، بر تولید اسپرم در هر دو بیضه تاثیر می‌گذارد.

در سنین 15 تا 25 سالگی، بیشترین احتمال بروز واریکوسل وجود دارد.
تشخیص

از آنجایی که واریکوسل معمولا علامتی ندارد،‌ اغلب در حین ارزیابی ناباروری یا معاینه جسمی کشف می‌شود.

با این حال اگر در اسکروتوم‌تان احساس درد یا تورم می‌کنید، باید با پزشک تماس بگیرید. علل گوناگونی ممکن است باعث درد بیضه شوند، و برخی از این عارضه‌ها نیاز به درمان فوری دارند. پزشک شما می‌تواند تعیین کند که کدام عارضه باعث درد بیضه شما شده است.
پزشک در معاینه جسمی شما، ممکن است توده غیردردناک کلاف‌مانندی را در بالای بیضه شما لمس کند. برخی از افراد، این توده را به صورت احساس “کیسه‌ای از کرم” وصف می‌کنند. اگر این توده به اندازه کافی بزرگ باشد، پزشک هنگامی که ایستاده‌اید، می‌تواند آن را لمس کند.

اگر واریکوسل شما کوچک تر باشد، پزشک ممکن است از شما بخواهد نفس عمیقی بکشید و چند ثانیه آن را نگه دارید و به پایین زور بزنید (مانور والسالوا).

این مانور به پزشک کمک می‌کند، بزرگی غیرطبیعی وریدها را لمس کند. اگر معاینه جسمی نتیجه قطعی به دست ندهد، پزشک ممکن است درخواست سونوگرافی اسکروتوم کند. این آزمون که در آن از امواج صوتی پرفرکانس برای ایجاد تصاویر دقیق از ساختار درون استفاده می‌شود، برای این مورد استفاده قرار می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود علائم شما به دلیل دیگری رخ نداده است. یکی از علل چنین عارضه‌ای ممکن ست توموری باشد که بر ورید اسپرماتیک فشار می‌آورد.
عوارض

واریکوسل ممکن است باعث این عوارض شود:

تحلیل رفتن (آتروفی) بیضه: توده بیضه از لوله‌های سازنده اسپرم تشکیل شده است. هنگامی که این لوله‌ها در اثر عاملی مانند واریکوسل آسیب می‌بینند، ممکن است بیضه‌ها نرم شوند و تحلیل روند. روشن نیست که چه عاملی باعث تحلیل رفتن بیضه ها می‌شود،‌ اما اختلال در کارکرد دریچه‌های وریدها باعث تجمع خون در بیضه‌ها می‌شود و افزایش فشار وریدها و قرارگیری در معرض سموم درون خون ممکن است باعث آسیب شود.

ناباروری: روشن نیست که واریکوسل چگونه باعث ناباروری می‌شود. برخی از کارشناسان معتقدند که وریدهای بیضه، خون را در شریان بیضه سرد می‌کنند، و به این ترتیب به حفظ درجه حرارت مناسب برای تولید مناسب اسپرم کمک می‌کنند. واریکوسل با مسدود کردن جریان عادی خون، ممکن است باعث شود درجه حرارت بیضه‌ها بیش از حد بالا رود، و به این ترتیب بر تولید اسپرم و حرکت آن اثر بگذارد.
درمان

درمان واریکوسل ممکن است ضروری نباشد. اما اگر نابارور هستید، یا واریکوسل شما باعث درد یا تحلیل‌رفتگی بیضه‌ها شده است، ممکن است لازم باشد واریکوسل را ترمیم کنید. درمان، با هدف بستن وریدهای آسیب‌دیده و هدایت جریان خون به وریدهای طبیعی انجام می‌گیرد.

گرچه واریکوسل معمولا در دوران نوجوانی رخ می‌دهد،‌ اما روشن نیست که آیا باید واریکوسل را در همان زمان ترمیم کرد یا نه. در صورتی که تحلیل‌رفتگی پیشرونده بیضه،‌ درد یا نتایج غیرطبیعی در آزمایش اسپرم رخ دهد، ترمیم در دوره نوجوانی ممکن است ضرورت پیدا کند.

ترمیم واریکوسل ممکن است با جراحی باز، یا جراحی از طریق لاپاراسکوپی، و یا بستن ورید با بالون یا فنر از راه پوست (آمبولیزاسیون از راه پوست) انجام گیرد.

مروری بر آب مروارید

آب مرواریدآب‌ مروارید عبارت‌ است‌ از کدر شدن‌ عدسی‌ چشم. عدسی‌ چشم‌ یک‌ ساختار شفاف‌ و انعطاف‌پذیر در نزدیکی‌ جلوی‌ کره‌ چشم‌ است‌. عدسی‌ کمک‌ می‌کند تا اشیایی‌ که‌ چشم‌ به‌ آنها نگاه‌ می‌کند تار به‌ نظر نرسند و نیز در شکست‌ و تمرکز نور روی‌ شبکیه‌ نقش‌ دارد. عدسی‌ رگ‌ خونی‌ ندارد و توسط‌ زجاجیه‌ که‌ در اطراف‌ آن‌ قرار دارد تغذیه‌ می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  اگر تصلب‌ شرایین‌ موجب‌ عدم‌ تغذیه‌ مناسب‌ زجاجیه شود، عدسی‌ چشم‌ نیز منبع‌ تغذیه‌ خود را از دست‌ خواهد داد (این‌ مشکل‌ اغلب‌ در سنین‌ پیری‌ رخ‌ می‌دهد). سپس‌ شفافیت‌ و انعطاف‌ پذیری‌ عدسی‌ کم‌ می‌شود و آب‌ مروارید اتفاق‌ می‌افتد. آب‌ مروارید ممکن‌ است‌ در یک‌ یا هر دو چشم‌ تشکیل‌ شود. البته‌ در این‌ حالت‌، سرعت‌ رشد آب‌ مروارید در دو چشم‌ ممکن‌ است‌ متفاوت‌ باشد. آب‌ مروارید سرطان‌ نیست‌.

● علایم‌ شایع‌

۱) تاری‌ دید که‌ ممکن‌ است‌ در نور روشن‌ بدتر باشد. تاری‌ دید ممکن‌ است‌ اول‌ بار وقتی‌ توجه‌ فرد را جلب‌ کند که‌ به‌ هنگام‌ شب‌ در حال‌ رانندگی‌ باشد و به‌ نظر وی‌ برسد که‌ نورها پخش‌ می‌شوند یا هاله‌ای‌ دور آنها وجود دارد.

۲) دو تا دیدن‌ اشیا (گاهی‌)
۳) کدر شدن‌ و رنگ‌ سفید شیری‌ در آمدن‌ مردمک ها (تنها در مراحل‌ پیشرفته‌)

● علل‌

۱ ) روند طبیعی‌ پیری‌
۲) آسیب‌ به‌ چشم
۳) در بیماری‌های‌ که‌ قند خون‌ بالاست‌، مثل‌ دیابت شیرین
۴) التهاب‌، مثل‌ اووئیت‌ (التهاب‌ آن‌ قسمت‌هایی‌ از چشم‌ که‌ عنبیه‌ را می‌سازد)
۵ـ داروها، به‌ خصوص‌ کورتیزون و مشتقات‌ آن‌
۶) قرار گرفتن‌ در معرض‌ اشعه ایکس، امواج‌ میکرو ویو و اشعه مادون قرمز
۷) علل‌ ارثی‌، و نیز اثرات‌ سرخجه روی‌ چشم‌ جنینی‌ که‌ مادرش‌ در اوایل‌ حاملگی‌ مبتلا به‌ این‌ بیماری‌ می‌شود.
۸) گالاکتوزمی (بیماری‌ ارثی‌ در شیرخواران‌ که‌ باعث‌ ناتوانی‌ در هضم‌ شیر می‌شود). عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌ وجود هر کدام‌ از علل‌ فهرست‌ شده‌

● عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر

۱) سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌
۲) وجود هر کدام‌ از علل‌ فهرست‌ شده‌

● پیشگیری‌

۱) خانم‌هایی‌ که‌ در سنین‌ باروری‌ هستند، در صورتی‌ که‌ سرخجه‌ نگرفته‌اند یا واکسن‌ آن‌ را نزده‌اند، باید علیه‌ آن‌ واکسینه‌ شوند.
۲) مصرف‌ داروهای‌ کورتیزونی‌ یا هرگونه‌ داروی‌ دیگری‌ که‌ بر عدسی‌ تأثیر می‌گذارد باید به‌ دقت‌ تحت‌نظر قرار داشته‌ باشد.
۳) بیماری‌های‌ چشمی‌ای‌ که‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ آب‌ مروارید شوند، مثل‌ ایریت (التهاب‌ خود عنبیه ) و اووئیت، باید سریعاً درمان‌ شوند.
۴) به‌ طور منظم‌ از عینک‌ آفتابی‌ مناسب‌ استفاده‌ کنید.
۵) رژیمی‌ دارای‌ مقادیر مناسب‌ از ویتامین‌ ـ آ و بتا کاروتن‌ داشته‌ باشید.

● عواقب‌ مورد انتظار

معمولاً با جراحی‌ خوب‌ می‌شود. بعضی‌ آب‌ مرواریدها هرگز آن‌ قدر در بینایی‌ اختلال‌ ایجاد نمی‌کنند که‌ نیازمند جراحی‌ باشد. در سیر تشکیل‌ آب‌مروارید، تعویض‌ مرتب‌ عینک‌ ممکن‌ است‌ به‌ بینایی‌ کمک‌ کند.

● عوارض‌ احتمالی‌

۱) از دست‌ دادن‌ بینایی‌
۲) عوارض‌ پس‌ از عمل‌ جراحی‌، از جمله‌ پارگی‌ چشم‌، چسبندگی‌ها، عفونت‌، و جدا شدن‌ شبکیه از محل‌ خود

●درمان‌

▪ اصول‌ کلی‌

۱) معاینه‌ چشم‌ (با افتالموسکپ‌) تشخیص‌ آب‌ مروارید را تأیید می‌کند.
۲) درمان‌ معمولاً شامل‌ عمل‌ جراحی‌ است‌.
۳) در صورتی‌ که‌ بینایی‌ چندان‌ زیاد تحت‌تأثیر قرار نگرفته‌ باشد، می‌توان‌ از عینک‌هایی‌ که‌ بیشترین‌ فایده‌ را داشته‌ باشند بهره‌ جست‌.
در صورتی‌ که‌ بینایی‌ بدتر شود یا آب‌ مروارید باعث‌ التهاب‌ و فشار در چشم‌ شود، عدسی‌ چشم‌ با جراحی‌ برداشته‌ می‌شود. هم‌اکنون‌ روش‌های‌ مختلفی‌ برای‌ بیهوشی‌، بستری‌ کردن‌ بیمار، و تصحیح‌ بینایی‌ پس‌ از عمل‌ جراحی‌ وجود دارد. عمل‌ جراحی‌ را می‌توان‌ با یا بدون‌ بستری‌ کردن‌ بیمار در بیمارستان‌ به‌ انجام‌ رساند. اگر هر دو چشم‌ آب‌ مروارید داشته‌ باشند، معمولاً با هم‌ عمل‌ نمی‌شوند.

● داروها

معمولاً دارو برای‌ این‌ بیماری‌ لازم‌ نیست‌.

● فعالیت‌

‌هیچ‌ محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد، فقط‌ اگر بینایی‌ در شب‌ دچار مشکل‌ شده‌ است‌ در شب‌ رانندگی‌ نکنید.

● رژیم‌ غذایی‌

‌رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.

● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید

‌اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ آب‌ مروارید را دارید.

پیشگیری از خشکی چشم

خشکی چشم یکی از شایعترین علتهای مراجعه افراد به درمانگاه چشم پزشکی است. این بیماری که ناشی از تغییر در کیفیت یا کمیت اشک چشم می‌باشد و می‌تواند افراد را در همه گروه‌های سنی مبتلا کند اما شیوع آن در افراد مسن تر بیشتر است. به علاوه این بیماری بیشتر زنان را مبتلا می‌کند. علائم این بیماری ممکن است از سوزش و خارش خفیف چشم در موقع انجام کارهای چشمی تا ایجاد سوراخ قرنیه در موارد خیلی شدید متغییر باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  هر عاملی که عملکرد تولید اشک را مختل کند موجب خشکی چشم می‌شود.  بیشتر جمعیت مبتلا به خشکی چشم را زنان در سنین یائسگی و زنان یائسه تشکیل می‌دهند.

استفاده‌کنندگان از لنزهای تماسی، افرادی که به‌تازگی تحت جراحی تصحیح عیوب انکساری قرار گرفته‌اند، افراد در معرض آلودگی‌های شغلی و محیطی، مبتلایان به بیماری‌های سیستمیک مانند پارکینسون، دیابت و بیماری‌های اتوایمیون و مصرف‌کنندگان برخی از داروهای سیستمیک و موضعی، بیش از سایر افراد در معرض ابتلا به خشکی چشم قرار دارند.

خشکی چشم در میان افراد بالای ۵۵ سال در هر دو جنس شایع است، اما شیوع آن در میان زنان در تمام مقاطع سنی، دو تا سه برابر مردان است.

تنها در ایالات متحد امریکا بیش از ۸ میلیون نفر دچار خشکی چشم هستند .

بیماران مبتلا به خشکی چشم، اغلب با شکایاتی مانند ترس از نور، احساس وجود شن یا جسم خارجی در چشم، سوزش، خارش، خستگی و درد چشم مراجعه می‌کنند. در موارد شدیدتر ممکن است تاری دید، قرمزی، تحمل نکردن لنز تماسی و ترشح از چشم نیز گزارش شود.

جالب آنکه حتی برخی از بیماران مبتلا به خشکی چشم از اشک‌ریزش شکایت دارند.

خشکی چشم اغلب در اواخر روز بدتر می‌شود. به هر حال در اغلب بیماران استفاده از اشک مصنوعی موضعی مفید است.

با تشدید خشکی چشم، کیفیت زندگی بیماران تحت تاثیر قرار می‌گیرد، به‌طوریکه با افزایش خشکی چشم کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آن به شدت کاهش می یابد .

● علل خشکی چشم

به طور کلی هر عاملی که باعث کاهش تولید یا تغییر کیفیت اشک شود، می‌تواند منجر به بروز خشکی چشم شود. مهمترین عوامل ایجاد خشکی چشم عبارتند از :

بالارفتن سن:

با بالا رفتن سن مقدار ترشح لایه آبکی اشک کم می‌شود. به علاوه همانطور که در افراد مسن چربی پوست کمتر و پوست خشک می‌شود، در چشم نیز میزان ترشح چربی کمتر می‌شود و در نتیجه مقدار تبخیر لایه آبکی زیاد می‌شود. کاهش تولید و افزایش تبخیر لایه آبکی اشک باعث ایجاد خشکی چشم در اکثر افراد مسن می‌شود.

عوامل محیطی:

در محیطهای گرم و خشک میزان تبخیر لایه آبکی اشک زیاد می‌شود. همچنین قرار گرفتن در معرض باد شدید و یا هوای سرد و خشک ارتفاعات می‌تواند باعث بدتر شدن خشکی چشم شود. استفاده از وسایل گرمازا (مثل بخاری و شومینه) و قرار گرفتن در معرض گرد و غبار و دود (به خصوص دود سیگار) از عواملی است که باعث تشدید خشکی چشم می‌شود.

کار چشمی طولانی مدت:

پلک زدن متناوب برای پخش شدن لایه اشک بر روی چشم ضروری است. در مواردی که فرد برای مدت طولانی به چیزی خیره شود و پلک نزند (مثلاً در موقع کار با کامپیوتر، تماشای تلویزیون یا مطالعه) علائم خشکی چشم بدتر می‌شود.

داروها:

بسیاری از داروهای معمولی می‌توانند باعث کم شدن ترشح اشک و ایجاد خشکی چشم شوند. مهمترین این داروها ، داروهای ضد فشار خون، داروهای سرماخوردگی (آنتی هیستامینها)، داروهای ضد افسردگی، داروهای قلبی، قرصهای جلوگیری از بارداری، قطره‌های چشمی (به خصوص داروهایی که برای درمان گلوکوم استفاده می‌شوند) می‌باشند.

تغییرات هورمونی:

تغییرات هورمونی به علت تغییر در چربی لایه اشکی می‌توانند باعث خشکی چشم شوند. یائسگی، بارداری و قرصهای جلوگیری از بارداری به علت تغییرات هورمونی خشکی چشم را تشدید می‌کنند.

بیماریها:

بیماریهای مختلف مثل (کم‌کاری تیروئید|بیماریهای تیروئید)) و برخی از بیماریهای سیستم ایمنی (مثل شوگرن و لوپوس ) می‌تواند باعث ایجاد خشکی چشم شود.

مشکلات تغذیه‌ای:

کمبود ویتامین A می‌تواند به موارد شدید و خطرناک خشکی چشم منجر شود.

التهاب لبه پلکها (بلفاریت):

این بیماری با تغییر در چربی لایه اشکی باعث بدتر شدن خشکی چشم می‌شود.

بسته نشدن پلکها:

در صورتی که به علت مشکلات ساختاری پلکها درست بسته نشود مقدار تبخیر اشک زیاد می‌شود و خشکی چشم ایجاد می‌شود (مثلا در بیماری فلج بل). بعلاوه در مواردی که به علت مشکلات عصبی (مثلاً پارکینسون) فرد کمتر در حالت عادی پلک بزند خشکی چشم ایجاد می‌شود.

استفاده از لنزهای تماسی:

استفاده از لنز تماسی یکی از علل شایع خشکی چشم است. لنزهای تماسی مثل یک اسفنج لایه آبکی اشک را جذب می‌کنند و باعث خشکی چشم می‌شوند. بعلاوه استفاده از لنز تماسی باعث کم شدن حس قرنیه و کاهش پلک زدن می‌شود و در نتیجه تولید و پخش شدن اشک را با مشکل مواجه می‌کند.

پیش از این به تمام بیماران مبتلا به خشکی چشم ترکیبات اشک مصنوعی داده می شد، اما امروزه پزشکان توصیه های مختلفی را برای پیشگیری و درمان خشکی چشم در نظر می گیرند .

اگر دچار خشکی چشم هستید لازم است به موارد زیر توجه داشته باشید:

● از قرار گرفتن در مسیر باد مستقیم دوری کنید . همچنین محیط غبار آلود و قرار گرفتن در کنار دود و محیط‌های خشک می تواند موجب تشدید خشکی چشم شما شود.

● سعی کنید در اتاق محل کار شما دستگاه تهویه هوا وجود داشته باشد البته شما می توانید دستگاه های مرطوب کننده‌های هوا بکار ببرید .

● در هنگام کار طولانی‌مدت بادر هنگام کار با رایانه حتما فواصل استراحت در نظر بگیرید.

● همچنین استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی می تواند از شروع علایم و خشکی چشم پیشگیری کند.

● به یاد داشته باشید که استفاده از بعضی داروها مانند آنتی‌هیستامین و ضداحتقان‌های موضعی یا داروهایی که خاصیت آنتی‌کولینرژیک دارند، ممکن است خشکی چشم شما را تشدید کند.

● همیشه پلک‌های خود را تمیز نگه دارید به خصوص اگر با اختلال عملکرد غده میبومین روبرو هستید در این صورت استفاده از کمپرس گرم، ماساژ پلک و شست‌وشوی پلک با صابون‌هایی که تحریک کننده نیستند، برای شما مفید است.

● ترکیبات حاوی پلی‌اتیلن‌گلیکول و سورفاکتانت‌های غیرمحرک می‌توانند به تمیز کردن پلک‌ها بدون تحریک خود چشم کمک کنند.

هموروئيد

هموروئيد یا بواسير به كلافه هاي عروقي ناحيه مقعد گويند كه به علت فشار آمدن به كف لگن در هنگام زور زدن موقع اجابت مزاج، پر خون و متورم شده و در صورت تكرار و ادامه يافتن يبوست سبب پارگي اين كلافه هاي عروقي شده و بصورت خونريزي و بيرون زدگي از مقعد نمايان مي شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، هموروئيد از جمله بيماريهاي بسيار شايعي است که تقريبا در 70 درصد افراد بالاي سي سال ديده مي شود.

هموروئيد حاد در هر سني مشاهده مي شود اما درصد پيدايش آن در ميان جوانان و افراد ميانه سال بيشتر از پيرها و در بين سفيدپوستان و افرادي که متعلق به اقشار مرفه جامعه هستند بيشتر از رنگ پوستان و اقشار ديگر جامعه مي باشد. بسياري از بيماران هموروئيدي داراي منشاء ارثي از طرف خانواده مادري هستند.

هموروئيد، مکانيسم و علل پيدايش آن

به اتساع وريدهاي انتهايي راست روده که با ايجاد گره همراه است هموروئيد گفته ميشود. اين بيماري براي اولين بار توسط بقراط پدر علم پزشکي Hemorrhoids ــ خونريزي ناميده شد، اما با توجه به اينکه خونريزي فقط در 28 تا 48 درصد بيماران مشاهده مي شود اصطلاح هموروئيد تنها در برگيرنده بخشي ازحقيقت مربوط به اين بيماري است.

افزايش فشار و اختلال در خروج خون از گره هاي هموروئيدي موجب احتقان شبکه هموروئيدي و ايجاد بيماري مي شود. مکانيسم اصلي آن را مي توان در دو دسته گروه بندي نمود:

1 ـ کاهش ظرفيت انتقالي وريدهاي شبکه هموروئيدي
2 ـ افزايش ورود خون شرياني به گره هاي هموروئيدي که هماهنگ با ظرفيت خروجي و طبيعي سياهرگها نيست.

جريان خون وريدي در بافت ها نه تنها در اثر انقباض عضلات صاف ديواره سياهرگها (به شکل غير ارادي) بلکه بيشتر در نتيجه انقباض عضلات مخطط (به گونه ارادي) مي باشد. در افرادي که غير فعال و کم تحرک هستند بازگشت خون وريدي به قلب به سختي جريان داشته، عضلات صاف ديواره سياهرگها متحمل فشار و بار فيزيکي بيشتري مي گردند.

اين روند در نهايت منجر به نارسايي عمل سياهرگ ها، کند شدن جريان خون در بافتهاي هموروئيدي راست روده و ايجاد لخته مي گردد. لخته هاي ايجاده شده نيز ظرفيت انتقالي وريدها را کم تر مي کنند. گره هاي هموروئيدي در نتيجه اختلال در خروج خون بزرگ شده، موجب ايجاد برجستگي هايي در لايه مخاطي راست روده مي گردند.

اين گره ها بسته به محل ايجادشان به گره هاي خارجي، داخلي و يا مختلط تقسيم مي گردند.

هموروئيدهاي داخلي در بالاي خط دندانه دارdentate line راست روده قرار گرفته، فاقد اعصاب حسي هستند ولي هموروئيدهاي خارجي در پايين خط نامبرده قرار گرفته، توسط اعصاب تحتاني راست روده عصب رساني مي شوند.

انتشار لخته از گره ها به سياهرگ هاي مخاط راست روده موجب تشکيل کانون هاي نکروزي (بافت مرده) و جدا شدن مخاط مي گردد. در پي نازک شدن ديواره، گره هاي هموروئيدي به راحتي دچار پارگي و خونريزي مي گردند.

در اوايل، خونريزي معمولا با زور زدن در هنگام دفع مدفوع روي مي دهد اما با رشد بيماري، هر گونه حرکت مانند نشست و برخاست کردن نيز مي تواند منجر به خونريزي گردد. غالبا بيماران در اثر خونريزي مزمن مکرر دچار کم خوني مي شوند.

عدم تعادل رواني ــ عصبي و فشارهاي روحي از جمله عواملي هستند که در اثر تحريک سيستم اعصاب سمپاتيک موجب انقباض ديواره عروق برنده خون از گره هاي هموروئيدي و احتقان خون در آنها مي شوند.

کارهاي سخت و طولاني، مصرف مستمر مشروبات الکلي و افراط در انجام عمل جنسي نيز موجب افزايش جريان خون شرياني به گره هاي هموروئيدي و ايجاد هموروئيد ميگردند. ايستادن و نشستن هاي طولاني، حاملگي و يبوست مزمن نيز از عوامل افزايش فشار در شبکه هاي هموروئيدي و احتقان خون در آن هستند.

نشانه هاي اصلي هموروئيد

از نظر روند و ظهور، اين بيماري به انواع زير تقسيم مي گردد:

ـ هموروئيد بدون نشانه مشخص
ـ هموروئيد حاد
ـ هموروئيد مزمن

نشانه هاي اوليه هموروئيد حاد عبارتند از :

ـ درد در مقعد و اطراف آن
ـ خارش
ـ خونريزي

درد از نشانه هاي اصلي و ثابت بيماري بوده، تقريبا در 40 % بيماران، بخصوص در هنگام دفع مدفوع مشاهده ميشود. حاشيه مقعد به علت التهاب مخاط راست روده و پوست به راحتي آسيب مي بيند. در موقع زور زدن، حرکت مدفوع در روده، انجام تنقيه و گاها مصرف شياف هاي آنتي هموروئيدي نيز مخاط راست روده به آساني آسيب ديده، ديوار پسين کانال مقعد ترک بر مي دارد.

در 35% موارد خونريزي به علت حرکت جرم سفت مدفوع در هنگام اجابت مزاج ميباشد. گره هاي خارج شده از مقعد در نتيجه اصطکاک با لباس و يا جا انداختن با دست، آسيب ديده، دچار خونريزي مي شوند.

سوزش و خارش مقعد و اطراف آن در نتيجه تاثير ترشحات غده مخاطي روده بزرگ بر اعصاب حسي اين منطقه مي باشد. در پي پايين افتادگي طولاني گره ها، کشيدگي اسفنکتر (ماهيچه تنگ کننده) مقعد کاهش يافته، گاز و مدفوع آبکي به گونه غير ارادي خارج مي گردند. اين روند موجب تحريک و التهاب مزمن پوست و گاها پوسته دادن لايه فوقاني آن مي شود.

عوارض

پرولاپس (پايين افتادگي هموروئيد از مقعد)، خونريزي و پيدايش کانونهاي نکروزي در گره هاي هموروئيد از جمله عوارض هموروئيد مي باشند. لخته شدگي گره هاي هموروئيد يکي از بدترين عوارض آن مي باشد. اين روند مي تواند به سياهرگهاي غشاء مخاط راست روده نيز گسترش يابد.

تورم و التهاب ممکن است به ديواره خروجي راست روده، اسفنکتر مقعد، اطراف مقعد و حتا اعضاء تناسلي انتشار يابد. فشار بافت هاي ملتهب و ورم کرده به شاخه هاي متعدد عصب و پايانه هاي آنان موجب دردهاي شديد در مقعد و اطراف آن مي شود. بيمار قادر به نشستن و حرکت دلخواه نبوده، مجبور به دراز کشيدن اجباري مي شود. تب بيمار ممکن است به 5 / 37 تا 8 /38 درجه برسد.

آنمي فقر آهن نيز از جمله عوارض خونريزي مزمن هموروئيد مي باشد.

درمان و پيشگيري

درمان موضعي هموروئيد حاد

ـ شستن گره هاي پايين افتاده از کانال مقعد 3 تا 4 بار در روز با گرفتن دوش آب گرم
ـ در صورتي که نشانه هاي التهاب حاد وجود نداشته باشد بايد پس از چرب نمودن گره ها با امولسيون سنتوميسين يا روغن گياهي، آنها را با احتياط وارد مجراي راست روده کرد.
اطراف مقعد را بايد با دستمال نرم، خشک و تميز پوشانده، براي نگه داشتن آن از مايوهاي T شکل استفاده کرد. هر بار بعد از توالت رفتن اين عمل بايد انجام گيرد.
ـ با شروع خونريزي بايد اطراف مقعد و گره هاي هموروئيدي را با گرفتن دوش آب گرم شسته، گره ها را با امولسيون سنتوميسين چرب نمود. 2 بار در روز از شياف هاي ضد هموروئيد استفاده کرد و با محلول فوراسيلين يا ريوانول اطراف مقعد را ضدعفوني و پانسمان نمود. درصورت خونريزي نبايد گره ها را وارد مجراي راست روده کرد چراکه اين عمل موجب آسيب ديدن بيشتر، خونريزي مجدد و عفوني شدن آنها مي گردد.

جراحي

افرادي تحت عمل جراحي قرار مي گيرند که دچار پايين افتادگي گره هاي هموروئيدي شده، در طي يکسال دچار ايجاد لخته شدگي حاد و خونريزي از گره هاي هموروئيد شده اند.

تزريق ماده اسکلروزان

تزريق الکل، محلول يد و اسيد فنول در گره هاي هموروئيدي موجب تغييرات تدريجي گره ها به بافت جوشگاهي مي شود.

گره زدن سفت گره هاي هموروئيد با نوار لاستيکي در افرادي که بخصوص به مواد اسکلروزان جواب نمي دهند موجب خشک شدن و افتادن بي درد گره مي شود.

تخريب با ليزر (Laser destruction )
نوربندايش ماوراء قرمز ( Infrared Photocoagulation )
بندايش الکتريکي (Electrocoagulation)
هدف از درمان کنسرواتيو رفع موقتي حدت بيماري، آماده کردن بيمار براي جراحي و دوره بعد از عمل بوده، شامل پرهيز درماني، جلوگيري از يبوست با استفاده از نرم کننده هاي مدفوع و … مي باشد.

پيشگيري از عوارض هموروئيد

ـ تغذيه مناسب. خوردن غذاهاي فيبردار و اضافه نمودن 1 تا 2 قاشق غذاخوري پودر سبوس به غذا و يا حل آن در 80 اونس آب.
ـ جلوگيري از چاق شدن
ـ ورزش منظم
ـ داشتن شيوه فعال و پر تحرک زندگي
ـ مصرف متعادل مشروبات الکلي
ـ حمام نشسته در آب گرم
ـ پمادهاي بي حس کننده موضعي
ـ رعايت جدي بهداشت و نظافت فردي. به علت عدم رعايت نظافت شخصي، از هر 2 بيمار يکي از آنها دچار حدت بيماري مي شود. لازم به توجه است که در 1mm3 مدفوع انسان سالم در حدود 17 ميليون ميکروب وجود دارد. اگر بيمار بعد از توالت رفتن مقعد و اطراف آن را نشويد در حدود 3-4mm3 از جرم مدفوع در حاشيه مقعد مانده، موجب حدت دائم و رشد عفونت در آن مي شود.

يبوست ( Constipation )

مرداد ۲, ۱۳۹۲ بواسطة:   موضوع : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

يبوست ( Constipation ) عبارت است از اجابت مزاج کمتر از سه بار در هفته که معمولاً مدفوع سفت و خشک و همراه با ناراحتي هنگام دفع است و در برخي موارد همراه با احساس پري و سنگيني مي باشد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  یبوست موجب می شود که مواد دفعی در رودهٔ بزرگ سفت شوند و دفع آنها با درد و سختی همراه می‌شود.

یبوست حاد ممکن است سبب بسته شدن روده شود، که به نوبهٔ خود ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد.

علل بروز این عارضه ممکن است رژیم غذایی نامناسب، بر هم خوردن تعادل هورمونی، اثر جانبی داروهای مصرفی و یا آناتومی بدن باشد. روش‌های درمان شامل اصلاح رژیم غذایی و تمرینات ورزشی است.

تصور غلطي که در برخي بيماران وجود دارد اين است که اگر روزي يک بار اجابت مزاج نداشته باشند غيرطبيعي است ! در حالي که تصور فوق صحيح نيست ، زيرا تعداد اجابت مزاج در هر فرد بسته به ميزان و نوع مواد غذايي مصرفي ، ميزان فعاليت و … متفاوت است .

مطالعات نشان داده که هر انساني در طول زندگي خود يبوست را به نوعي تجربه مي کند ، ولي اغلب اين موارد گذرا و قابل چشم پوشي است .

تأثير رژيم غذايي : براي جلوگيري از ايجاد يبوست ،‌بايد از غذاهايي که فيبر بالايي دارند ، مثل سبزيجات ، ميوه ها و غلات بيشتر استفاده کرد . مصرف غذاهاي فيبردار باعث مي شود که مدفوع حجيم و نرم شود . اما بايد توجه داشت که افزايش مصرف غذاهاي فيبردار بايد به آهستگي صورت گيرد تا بدن به آنها عادت کند . در غيراين صورت ، فرد دچار نفخ شکم و دل پيچه خواهد شد .

همچنين حتي الامکان بايد از غذاهايي که فيبر اندک دارند ، مثل : بستني ، پنير ، گوشت ، چيپس و سيب زميني سرخ کرده ، پيتزا ، غذاي کنسروي و غذاهاي چرب مثل آبگوشت و کله پاچه پرهيز کرد .

مصرف آب و مايعات : بسياري از مواقع به علت مشکلات کاري فراموش مي کنيم که به ميزان کافي آب مصرف کنيم و اين مسئله باعث خشکي سيستم گوارشي و در نتيجه خشکي و سفتي مدفوع مي شود . يکي از توصيه هاي مهم براي مبارزه با يبوست مصرف مايعات به خصوص آب يا آب ميوه ها به ميزان کافي است . مصرف روازنه حداقل ۳ ليتر مايعات ( معادل ۱۲ ليوان بزرگ ) براي مبارزه با يبوست بسيار مفيد است . توجه شود که در اين راستا از مايعات کافئين دار ( مثل قهوه ، نوشابه و چاي پررنگ ) يا نوشابه هاي الکلي بايد جداً پرهيز شود ، چرا که باعث خشکي سيستم گوارشي و اثر معکوس مي شوند .

عدم تحرک : تحرک کافي يک از کارهاي بسيار مفيد براي مبارزه با يبوست است . البته نيازي نيست که حتماً يک ورزشکار باشيد ، بلکه روزانه حداقل ۲۰ تا ۳۰ دقيقه پياده روي که تداوم داشته باشد بسيار مؤثر خواهد بود .

نحوه اجابت مزاج :

صرف وقت کافي براي اجابت مزاج از نکات بسيار مهم است . بيشتر مواقع ، به علت شتاب و عجله ، توجه و دقت کافي به زمان اجابت مزاج نمي شود که اين يکي از علل مهم ايجاد يبوست است . لذا توصيه مي شود که حتماً ساعت معيني از روز به اجابت مزاج اختصاص داده شود و در هنگام اجابت مزاج نيز اين عمل را با حوصله انجام داد . حتي اگر فرد در ساعت فوق احساس اجابت مزاج ندارد ، حتماً براي اجابت مزاج به دستشويي مراجعه کند . نکته مهم ديگر اين است که هرگز نبايد احساس اجابت مزاج را صرفاً به دليل دوري از منزل يا کارداشتن ناديده گرفت .

مصرف داروهاي ملين يا داروهاي گياهي :

بايد از مصرف هر نوع ملين چه گياهي و چه دارويي بدون تجويز پزشک پرهيز کرد . با اينکه مصرف کوتاه مدت ملين ها براي مبارزه با يبوست ضروري است ، مصرف بي رويه آنها مي تواند مشکلاتي را به همراه داشته باشد . برخي از مردم تصور ميکنند که مصرف ملين هاي گياهي بي ضرر است ، در صورتي که هميشه چنين نيست . مثلاً مصرف طولاني مدت برگ سنا مي تواند مشکلات بسياري را به دنبال داشته باشد .

از طرفي ، برخي داروها باعث يبوست مي شوند . مثلاً برخي داروهاي قلبي ( آدالات )‌ ، قرص کلسيم ، داروهاي کدئين دار ،‌شربتهاي آنتي اسيد ، قرص آهن و داروهاي ضدافسردگي از جمله داروهايي هستند که مي توانند باعث يبوست شوند .

براي پيشگيري از يبوست ميزان فيبر غذايي و مايعات را افزايش دهيد . انجام فعاليت هاي ورزشي و توجه و صرف زمان کافي براي اجابت مزاج در اغلب موارد باعث مرتفع شدن يبوست مي شوند .

در نهايت ، بايد توجه داشت که در صورت ادامه يبوست ، عليرغم اقدامات فوق ، حتماً به پزشک مراجعه شود .

روش درمان

روش درمان براساس علت یبوست تعیین می‌شود. در ابتدا باید رژیم غذایی این افراد اصلاح شود. در صورتی که جواب مناسب گرفته نشد، از داروهای ملین و به ترتیب از داروهای بی ضرر، کم ضرر و داروهای محرک شروع می‌کنیم تا به نتیجه مطلوب برسیم. البته تمام بیماران نیازمند مصرف دارو نیستند. در صورت امکان قطع داروهایی که منجر به یبوست می‌شود از راه‌های درمان است. درمان کم‌کاری تیروئید و سایر بیماری‌ها باید انجام شود.

برخی از ملینهای معروف عبارتند از هیدروکسید منیزیم، روغنهای معدنی مانند پارافین، داروهای گیاهی مانند سنا، سی لاکس و پسیلیوم، ملینهای اسموتیک مانند لاکتولوز، بیزاکودیل و روغن کرچک.

توصیه های تغذیه ای برای کاهش یبوست

– روزانه۱۰-۸ لیوان مایعات مصرف کنید مثلا هریک ساعت یکبار ۱لیوان آب بخورید.

– آلو يا آب آلوی گرم ملین است.سایر میوه های ملین شامل:انجیر،انگور،هندوانه،توت فرنگی، گلابی، زردآلو، زیتون، هلو، آب سیب، کیوی و … .

– به، سیب، موزنخورید.

– رژیم غذایی شما باید پرهیز باشد، برای این منظور نان و غلات سبوسدار و حبوبات و میوه و سبزی مصرف کنید.میتوانید روزانه ۱قاشق مرباخوری سبوس برنج همراه باآب بخورید .(رژیم پرفیبردربیمارانی که پوست آنها به علت اختلالات نورولوژیک می باشد نمیتواند موثر باشد)

– روزانه حداقل ۵واحد میوه و سبزی تازه مصرف کنید.

– پسیلیوم (اسفرزه)یک ملین حجم دهنده مدفوع است که آب موجود در روده را جذب کرده و سبب افزایش حجم مدفوع و دفع آن میشود .باید همراه با مقادیر زیادی آب یا مایعات خورده شود(به ازای هر قاشق چایخوری ۲۴۰سی سی یا۱لیوان مایعات بخورید). – روغن کرچک به دفع کمک میکند ولی استفاده آن در بلند مدت سبب کاهش جذب کلسیم و ویتامین های محلول در چربی مثل A,D,E,K میشود.

– سنا، دانه کتان، شنبلیله، ریواس برای یبوست توصیه میشود(سنابیشتر از۲باردرهفته توصیه نمیشود.)

– نعناع و چای بابونه سبب کاهش علایم یبوست میشود.

– چای زیاد پر رنگ نخورید.

– در مدتی که یبوست دارید ماست نخورید و به جای آن شیر بخورید.

– مرزه و دارچین استفاده نکنید.

– بیشتر غذاهایی که با نان سبوسدار خورده میشود مصرف کنید و کمتر برنج بخورید.

– از استرس و اضطراب خود بکاهید.

– حتما فعالیت بدنی داشته باشید روزانه حداقل ۳۰دقیقه پیاده روی کنید.

– برقراری نظم برای دفع داشته باشید وبه محض احساس دفع اجابت مزاج انجام گیرد.

درمان دیابت نوع یک با انسولین

انسولین از سلولهای بتا جزایر لانگر هانس ترشح می شود واز طریق تسهیل برداشت و مصرف گلوکز توسط سلولهای عضلانی,کبدی و چربی غلظت گلوکز را پس از خوردن غذا پایین می آورد.در غیاب انسولین کافی دارو درمانی ضرورت دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  وقتي فردی به بیماری دیابت نوع یک دچار می شود ، هيچ چاره اي به غير از تزريق روزانه انسولين نخواهيد داشت. همچنين بعضي از مبتلايان به مرض قند نوع 2 كه با رژيم غذايي و مصرف قرصهاي پايين آورنده قند خون، ميزان قند خون آنها همچنان بالا مي باشد، مجبورند كه از تزريق روزانه انسولين براي كنترل قند خونشان استفاده نمايند.

انسولین با اثر به سلول‌های کبد باعث می‌شود این سلول‌ها با گرفتن قند از خون و ذخیرهٔ آن به صورت گلیکوژن، قند خون را کاهش دهند و با تجمع گلیکوژن در سلول‌های ماهیچه‌ای -به عنوان یک منبع سوخت- انرژی را افزایش دهد.

همچنین با اثر به بافت‌های چربی، استفاده از چربی به عنوان منبع سوخت را متوقف می‌کند. در صورت نبود یا کمبود انسولین در خون، بدن از چربی به عنوان منبع سوخت استفاده می‌کند. انسولین به عنوان مرکز کنترل متابولیسم بدن عمل می‌کند.

●  انسولین درمانی:

تزریق انسولین به بافت زیرجلدی به وسیله سرنگ های مخصوصی انجام می گیرد.

●  نگهداری انسولین:

انسولین های کدر و شیری رنگ را بایستی قبل از مصرف و کشیدن ان به داخل سرنگ,با برگرداندن آرام ویال آن و غلتاندن در بین دو دست کاملا مخلوط کرد.ویال انسولین های کوتاه اثر ویا طولانی اثر که استفاده نمی شود بایستس در یخچال نگهداری شود.نباید اجازه داد که انسولین منجمد شود و نباید در معرض نور خورشید قرار داده شود.

●  انتخاب سرنگ ها:

در انتخاب سرنگ انسولین مناسب سه نکته لازم است:

سرنگ ها باید با غلظت انسولین مطابقت داشته باشند.امروزه سه نوع سرنگ انسولین 100 واحدی در دسترس می باشد:

سرنگ ها 1 میلی لیتری(1 سی سی)با گنجایش 100 واحد انسولین,سرنگ های نیم میلی لیتری با گنجایش 50 واحد انسولین,سرنگ های 3/0 میلی لیتری با گنجایش 30 واحد انسولین.

●  آموزش بیمار جهت تزریق انسولین به خود:

o  نوع انسولین باید کنترل گردد مثل انسولین رگولار و غیره.

o  غلظت انسولین و نوع سرنگ باید صحیح باشد.

o  آسپیره کردن سوزن ضروری بوده تا اینکه به طور سهوی وارد رگ خونی نشود.

o  در صورت لاغری ناحیه مورد نظر را بین دو انگشت جمع کرده و در صورت چاقی ناحیه تزریق باید کشیده شود, در هر دو حالت منظور تزریق انسولین به درون زیر جلد است.

o  هرتزریق انسولین باید حداقل نیم تا یک اینچ از محل تزریق قبلی فاصله داشته باشد.

o  برای استفاده مجدد از یک نقطه برای تزریق انسولین 3-2 هفته فاصله گذاشت.

o        نباید انسولین را به اندامی که فعالیت خواهد کرد تزریق کرد زیرا در اثر جذب سریع تر انسولین ممکن است هیپوگلیسمی ایجاد شود.

o  بهتر است در هر زمان از روز,یک ناحیه آناتومیک مشخص برای تزریق استفاده شود(مثلا صبح ها شکم و عصرها ران یا بازو) تا تغییرات روزانه قند خون(به علت سرعت جذب متفاوت نواحی تشریحی مختلف) به حداقل برسد.

o  سرعت جذب انسولین در شکم سریع تر بوده و در بازو, ران و باسن به ترتیب کاهش می یابد.

o  زاویه تزریق باید 45 تا 90 درجه باشد که بستگی به توده عضله دارد.بااین وجود در کودکان سن مدرسه, استفاده از زاویه 45 درجه بهترین است.

o  نیازی به ماساژ پس از تزریق نیست.روش پذیرفته عبارتست از نگهداشتن گلوله پنبه ای در محل تزریق به مدت چند دقیقه است.

o  چنانچه انسولین در یخچال نگهداری شود پیش از تزریق باید چند دقیقه ای در حرارت اتاق قرار داد چونکه انسولین خنک غالبا می تواند سبب لیپودیستروفی در ناحیه تزریق شود.

●  چرا بايد انسولين را تزريق كرد و آن را بصورت قرص نمي سازند؟

تزريق انسولين تنها راه مؤثر براي رساندن اين هورمون به گردش خون مي باشد. خوردن انسولين باعث مي شود كه قسمت عمده آن هضم شده و غير فعال مي گردد و در نتيجه نتواند وظيفه خود را بخوبي انجام دهد. گرچه ساير روشهاي مصرف انسولين نيز امتحان شده اند، اما تمام آنها داراي مشكلاتي هستند، بنابراين در حال حاضر تنها راه مصرف انسولين، تزريق آن مي باشد.

●  چرا انسولين را زير پوست تزريق مي‌كنند؟

در تئوري مي توان انسولين را به داخل وريد يا عضله نيز تزريق نمود. با اينحال در عمل، تزريق انسولين چندبار در روز به داخل وريد بسيار مشكل مي باشد و همچنين تزريق داخل عضلاني انسولين نيز بسيار دردناك مي باشد. از هر دوي اين روشها گاهي اوقات و در بعضي شرايط استفاده مي شود، مثلاً در هنگامي كه شما به سختي بيمار هستيد يا نمي توانيد بطور منظم بخاطر عمل جراحي كه داشته ايد غذا بخوريد.

●  انواع انسولين چه هستند؟

تفاوت عمده انواع انسولين، در نحوه سرعت اثر آنها مي‌باشد، بنابراين مي توان انسولين‌ها را به انواع كوتاه اثر، با اثر متوسط و طولاني اثر تقسيم نمود.

انسولين‌هاي كوتاه اثر، شفاف و بي‌رنگ هستند و مهمترين انسولين کوتاه اثر انسولين کريستال يا رگيولار (Regular) مي باشد و در روي بر چسب آن حف بزرگ (R) به چشم مي خورد.در حالي كه انواع با اثر متوسط و طولاني اثر بعلت وجود مواد افزودني كه باعث كند شدن جذب آنها مي‌شود، به رنگ كدر مي‌باشند.اثر اين نوع انسولين با تاخير ظاهر شده و براي مدت زمان نسبتا طولاني تري ادامه مي يلابد.

دو نوع انسولين متوسط الاثر عبارتند از :

انسولين NPH (ان-پي-هاش) و انسولين لنت (Lente) . اثر انسولين کوتاه اثر در حدود نيم ساعت (30 دقيقه) پس از تزريق آن شروع مي گردد. حداکثر اثر آن تقريبا دو ساعت بعد از تزريق بوده و تا چهار ساعت دوام مي يابد. طول مدت اثر اين انسولين در بدن شما در حدود هشت ساعت است.

مي‌توان انسولين‌هاي كوتاه اثر و با اثر متوسط را با هم در يك سرنگ مخلوط كرد، اما بايد مراقب باشيد كه انسولين شفاف با انسولين كدر آلوده نكنيد. براي اين منظور، هميشه ابتدا انسولين كوتاه اثر را با سرنگ بكشيد و سپس سرنگ را بداخل انسولين متوسط الاثر فرو نماييد.

هرسه نوع انسولين را مي‌توان از منابع حيواني (خوك و گاز) و يا با استفاده از مهندسي ژنتيك از هورمون انسولين انسان بدست آورد. انسولين‌هايي كه اصطلاحاً به آنها انسولين انساني گفته مي‌شود در واقع منشاء حيواني دارند اما در آنها تغييراتي داده مي‌شود كه شبيه انسولين انسان شوند. انسولين انساني بيشتر از انسولين حيواني تجويز شده و مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

●  چند نکته مهم در رابطه با مخلوط کردن انسولين ها

هنگامي که پزشک معالج شما تزريق مخلوطي از انسولين ها را توصيه مي کند نوع و مقدار هر يک را مشخص خواهد کرد.نکته مهم اين است که شما مي توانيد تنها انواعي از انسولين را با هم مخلوط کنيد و نه تمامي انسولين ها را.

●  انواعي از انسولين ها را که مي توانيد مخلوط کنيد عبارتند از :

* انسولين کريستال و انسولين ان پي اچ ( کوتاه الاثر + متوسط الاثر)

* انسولين کريستال و انسولين لنت ( کوتاه الاثر + متوسط الاثر)

* انسولين کريستال و اولترالنت ( کوتاه الاثر + طويل الاثر)

هميشه به رنگ و ظاهر انسولين خود توجه کنيد

کنترل ظاهر و رنگ انسولين قبل از هر تزريق ضروريست.

انسولين ان پي اچ ، لنت و اولترالنت بعد از تکان دادن شيشه محتوي آنها رنگ دودي ( غبار آلود) يا شيري دارند. به منظور اطمينان از به هم خوردن  کامل ، شةشه حاوي انسولين هاي فوق را قبل از هر استفاده به آرامي تکان دهيد. بعد از اينکه شيشه محتوي انسولين هاي ان پي اچ ، لنت  و اولترالنت را به دقت هم زديد توجه کنيد که رنگ آنها دودي يا شيري باشد.

●  در موارد زير استفاده از انسولين هاي فوق الذکر خودداري کنيد:

* اگر بعد از به هم زدن کامل محلول انسولين ماده سفيدي در ته شيشه باقي بماند و مايع بالاي آن شفاف باشد.

* چنانچه بعد از تکان دادن شيشه محتوي انسولين توده هاي شناور ( ذرات شناور) در متن آن پديدار گردد.

* اگر پس از به هم زدن محلول انسولين ذرات متراکم چسبيده به ته يا جدار شيشه در آن نمايان شود.

* توجه نمائيد که انسولين کريستال شفاف و بي رنگ است در صورت پيدايش هر گونه تغيير رنگ در آن نبايد مورد استفاده قرار بگيرد.

●  منابع تهيه انسولين:

1- انسولين گاوي: که از لوزالمعده گاو تهيه مي شود.

2- انسولين خوکي: که از لوزالمعده خوک استخراج مي شود.

3- مخلوط انسولين گاوي و خوکي: مخلوطي است از انسولين استخراج شده از لوزالمعده گاو و خوک.

4- انسولين انساني: که به طريق بيوسنتز با استفاده از تکنولوژي نو ترکيبي DNA و يا بوسيله تغيير در ساختمان انسولين خوک ساخته مي شود. اگرچه اين انسولين درست همانند انسوليني است که در بدن افراد توليد مي شود ليکن منبع آن لوزالمعده انسان نمي باشد.

●  آيا انسولين انساني بهتر از انسولين حيواني است؟

اين سؤال مورد بحث‌هاي زيادي قرار گرفته است و بعضي از بيماراني كه مدتها انسولين حيواني را مصرف مي‌كرده‌اند و به تازگي به انسولين انساني روي آورده‌اند اينطور عنوان مي‌كنند كه وضعيت آنها وقتي كه از انواع حيواني انسولين استفاده مي‌كرده‌اند بهتر بوده است. بنظر مي‌رسد كه انسولين انساني كمي سريعتر از انسولين حيواني در زير پوست جذب مي‌شود. با اينحال، هيچ تفاوت محسوسي در ميزان قند خون كساني كه از انسولين حيواني و انساني استفاده مي‌كنند وجود ندارد. عليرغم اين موضوع، بعضي از بيماران ترجيح مي‌دهند كه از انسولين حيواني استفاده نمايند.

●  نکات مهم

1- مقدار و تعداد دفعات تزريق انسولين را آنگونه که توصيه شده بدقت رعايت کنيد. هرگز تزريق انسولين را به تعويق نيندازيد حتي اگر قادر به صرف غذا نباشيد.

2- برنامه انسولين درماني ، نوع ، مقدار  و زمان تزريق انسولين روزانه خود را ثبت کنيد.

3- در هر تزريق روش صحيح تزريق را به دقت رعايت کنيد.

4- هميشه رنگ و ظاهر انسولين مورد استفاده خود را قبل از تزريق کنترل کنيد.

5- تزريقات و برنامه انسولين درماني خود را با برنامه غذائي و فعاليت فيزيکي خود متناسب نمائيد.

6- قبل از هر گونه تغيير در ميزان ، تعداد دفعات و نوع انسولين خود حتما با پزشک معالجتان مشورت کنيد.

7- هميشه به تاريخ انقضا مصرف انسولين روي بر چسب شيشه محتوي آن دقت نمائيد.

8- در موقع خريد انسولين :

* به نوع انسولين توجه نمائيد ( کريستال ، ان پي اچ، لنت ، اولترالنت).

* به منبع تهيه انسولين (گاوي ، خوکي ، انساني) دقت کنيد.

* غلظت (قدرت) انسولين را کنترل نمائيد.(U-100).

●  چرا بايد روزي چند بار انسولين تزريق نمود؟

هدف از درمان با انسولين، تقليد از وضعيت طبيعي بدن تا آنجايي كه امكان دارد مي باشد. در افراد سالم و طبيعي، هورمون انسولين در پاسخ به غذاهايي كه مي خوريم از لوزالمعده ترشح مي‌گردد. از آنجايي كه سطح گلوكز خون در بين وعده‌هاي غذايي كاهش پيدا مي‌كند، ترشح هورمون انسولين نيز به صفر نزديك مي‌شود. با اينحال هيچگاه ترشح انسولين در افراد سالم متوقف نمي‌شود و هميشه مي‌توان در هر لحظه از شبانه روز مقدار آن را در گردش خون اندازه‌گيري نمود. كاري كه افراد مبتلاء به مرض قند بايد انجام دهند، تزريق انسولين به نحوي است كه از الگوي ترشح روزانه انسولين از لوزالمعده در افراد سالم پيروي كند.

روشهاي مختلفي وجود دارد كه با استفاده از انواع انسولين و چندين تزريق در روز مي‌توان به اين هدف دست يافت. براي مثال، بسياري از بيماران از سه تزريق انسولين كوتاه اثر قبل از سه وعده غذايي، بعلاوه يك تزريق انسولين با اثر متوسط يا طولاني اثر در هنگام شب براي كنترل قند خون وقتي كه در خواب هستند استفاده مي‌كنند.

روش ديگري كه طرفداران زيادي هم دارد، دوبار تزريق روزانه از مخلوط انسولين هاي كوتاه اثر و طولاني اثر مي‌باشد. بسياري از افراد از اين روشها بخوبي به مدت چندين سال استفاده كرده‌اند و هيچ مشكلي نداشته‌اند.

اگر شما يكي از آن معدود افرادي هستيد كه نمي‌توانيد روزي چند بار تزريق انسولين را انجام دهيد مي‌توانيد فقط از يك يا دو تزريق روزانه انسولين با اثر متوسط يا طولاني استفاده نماييد.

●  چگونه و در چه محلهايي مي توانيم انسولين تزريق كنيم؟

پزشك شما تمام مطالبي كه در مورد تزريق انسولين بايد بدانيد را به شما خواهد گفت. بسياري از افراد از سرنگ‌هاي مخصوص انسولين استفاده مي‌كنند كه بسيار بهتر از ساير سرنگها ميباشد. از سرنگهاي يك بار مصرف در صورتي كه بخوبي نگهداري شوند مي‌توان چندين بار استفاده كرد كه خطر كمي در بروز عفونت خواهند داشت. معمولاً بعد از چند بار استفاده از آنها كه سوزن كند مي‌شود آنها را بيرون مي‌اندازند.

امروزه سرنگهاي جديد به شكل قلم يا خوددكار ساخته شده‌اند كه كار تزريق انسولين را بخصوص در كودكاني كه به خودشان تزريق را انجام مي‌دهند آسان كرده است.

همانطور كه قبلاً هم گفته شد، تزريق انسولين بجاي عضله يا وريد، در زير پوست انجام مي‌گردد.

تحقيقات اخير نشان داده است كه بسياري از افراد اشتباهاً بجاي اينكه انسولين را در زير پوستشان تزريق كنند، سوزن را به عمق بيشتري فور كرده و به داخل عضله تزريق مي‌كنند.

تشخيص اينكه سوزن را چه مقدار بايد فرو نمود مشكل است (بخصوص اگر شما لاغر هستيد)، اما بايد در اين راه مهارت بدست آوردي زيرا اگر انسولين را به داخل عضله تزريق نماييد، جذب آن سريعتر انجام مي‌گردد و باعث سقوط ناگهاني قند خون مي شود.

پزشك به شما راه صحيح تزريق زير پوست را آموزش خواهد داد. بسياري از افراد راه ساده‌اي را براي تزريق انسولين به زير پوست پيدا كرده‌اند و آن راه اين است كه پوست را با دو انگشت، نشگون گرفته و در همان حال با زاويه 90 درجه سوزن را به داخل پوست فرو مي‌برند.

لازم نيست كه با فشار زياد نيشگون بگيريد زيرا در هنگام فرو بردن سوزن به داخل، باعث درد مي‌گردد.

در مورد محلهاي مناسب تزريق نيز بايد از پزشك خود سؤال نماييد. قسمتهاي بالاي ران ها، كفل ها وشكم، شايعترين محلهاي تزريق انسولين مي‌باشند. بهتر است هر دفعه در جاهاي مختلف تزريق را انجام دهيد، زيرا تزريقات مكرر در يك محل باعث ايجاد توده‌هاي چربي كه اصطلاحاً به آن ليپوهيپرتروفي گفته مي‌شود مي‌گردد و مي‌تواند باعث كند شدن جذب انسولين گردد.
احتمالاً تزريق انسولين‌هاي با اثر متوسط يا طولاني به ران‌ها يا كفل‌ها و نيز تزريق انسولين‌هاي كوتاه اثر به شكم بهتر است، اما بهترين چيز آن است كه شما از محل تزريقي كه انجام مي‌دهيد راضي باشيد.

●  آيا تزريق انسولين دردناك است؟

افرادي كه ساليان درازي است كه تزريق انسولين را انجام مي‌دهند از چيزي شكايت نمي‌كنند، اما افرادي كه به تازگي شروع به تزريق انسولين كرده‌اند ممكن است در ابتدا كمي درد داشته باشند.

سعي كنيد در هنگام تزريق، خود را ريلكس و شل نگه داريد و از يك روش صحيح تزريق استفاده نماييد. بعضي از افراد با ماليدن يك قطعه يخ بر روي پوست به مدت چند ثانيه، باعث مي‌شوند كه در هنگام تزريق، پوست بي‌حس شده و درد كمتري ايجاد شود.

كم كم كه شما در تزريق انسولين مهارت پيدا كرديد، درد كمتري را احساس خواهيد نمود. سوزنها معمولاً خيلي باريك بوده و جايي از خود بر روي پوست باقي نمي‌گذارند.

گاهي اوقات ممكن است بعد از تزريق، كمي خونريزي و يا حتي كبودي ايجاد شود، اما نبايد هيچ نگراني در اين موارد پيدا كنيد زيرا احتمالاً به دليل سوراخ شدن يكي از رگهاي كوچك زير پوست، اين حوادث اتفاق مي‌افتد.

داروهاي مورد استفاده در مرض قند نوع 2

●  درمان دارويي مرض قند

تزريق روزانه انسولين براي مبتلايان به مرض قند نوع 1 ضروري مي باشد. همچنين بعضي از افراد مبتلا به مرض قند نوع 2 نيز ممكن است براي كنترل قند خونشان، نياز به تزريق انسولين داشته باشند.

داروهاي مورد استفاده در مرض قند نوع 2

براي درمان مبتلايان به مرض قند نوع 2، چهار نوع مختلف قرص وجود دارد كه عبارتند از: (1) سولفونيل اوره ها، (2) بي گوانيدها، (3) آكاربوز، (4) تيازوليدين ديونها.

اين داروها را به نام داروهاي خوراكي پايين آورنده قند خون مي شناسند و هر كدام از آنها را مي توان به تنهايي يا بصورت تركيبي مصرف نمود. اكثر افراد مبتلاء به مرض قند نوع 2 از مصرف اين داروها همراه با رژيم غذايي مناسب، استفاده مي برند.

اگر با مصرف اين داروها، دچار عوارض جانبي آنها شديد يا اينكه قند خونتان همچنان بالا بود، بايد به پزشك مراجعه نماييد تا در صورت امكان در داروهاي مصرفي شما تغييراتي بدهد.

●  سولفونيل اوره‌ها

داروهاي گروه سولفونيل اوره، با تحريك لوزالمعده باعث مي شوند كه انسولين بيشتري ترشح شود و به اين طريق، قند خون كاهش پيدا كند. شما بايد بخاطر داشته باشيد كه اين داروها داراي اثرات مشابه انسولين هستند زيرا آنها باعث مي گردند كه انسولين خونتان افزايش يابد و امكان دارد كه انسولين خيلي زياد ترشح شود.

در صورتي كه اين اتفاق بيفتد و انسولين زيادي ترشح گردد، قند خون شما شديداً كاهش پيدا مي كند و ممكن است علايم كاهش قند خون (هيپوگليسمي) را پيدا نماييد. براي اينكه از چنين اتفاقي جلوگيري نمايد بايد به طور منظم غذا بخوريد و قرصهايتان را همراه با غذا يا درست قبل از غذا مصرف كنيد.

همانند انسولين، داروهاي سولفونيل اوره نيز مي توانند داراي اثر كوتاه، متوسط يا طولاني باشند. داروي كلرپروپاميد از انواع طولاني اثر مي باشد در حالي كه داروي گلي بن كلاميد از انواع با اثر متوسط است. داروهاي طولاني اثر مثل كلرپروپاميد براي افراد مسن يا كساني كه نحوه زندگي شان طوري است كه نمي توانند بطور منظم و سر وقت غذا بخورند مناسب نمي باشد زيرا ممكن است خطر بروز كاهش شديد قند در آنها ايجاد شود.

بغير از خطر بروز كاهش شديد قند خون، اكثر افرادي كه از داروهاي سولفونيل اوره مثل گلي بن كلاميد يا كلرپروپاميد استفاده مي كنند شكايت زيادي از مصرف اين داروها نمي كنند. با مصرف اين داروها، فرد احساس گرسنگي زياد مي كند زيار قند خون كاهش پيدا كرده است. اين احساس گرسنگي سبب مي گردد كه بيمار غذاي زيادي بخورد و به وزنش اضافه شود.تعداد كمي از بيماران به داروهاي سولفونيل اوره، آلرژي دارند و نمي توانند آنها را مصرف نمايند.

●  بي گوانيدها

داروهاي گروه بي گوانيد، حدود 50 سال است كه مورد استفاده قرار مي گيرند. داروي متفورمين معروفترين داروي گروه بي گوانيدها مي باشد. هيچ كس نمي داند كه اين دارو چگونه باعث پايين آمدن قند خون مي شود اما بنظر مي رسد كه اين دارو با كم كردن جذب گلوكز از روده ها و نيز با اثر گذاشتن بر روي كبد باعث اين كار مي شود. بنابراين اگر شما داراي مشكلات كبدي و يا كليوي هستيد، نمي توانيد از اين دارو استفاده نماييد.

وقتي شما داروي متفورمين را مصرف مي كنيد، نبايد از خطر افت شديد قند خون نگران باشيد زيرا اين دارو باعث تحريك ترشح انسولين نيم شود. اين دارو اغلب براي افراد مبتلا به مرض قندي كه اضافه وزن داشته و چاق هستند تجويز مي گردد زيرا باعث احساس گرسنگي و افزايش بيشتر وزن نمي شوند. معمولا ابتدا روزي يك يا دو قرص همراه با غذا مصرف مي شود و سپس به تدريج مقدار آن افزايش مي يابد تا به آن عادت نماييد.

مهمترين عوارض جانبي دارو، اختلالات گوارشي مثل تهوع و اسهال مي باشد و بعضي از افراد بخاطر همين مشكلات از مصرف آن خودداري مي نمايند.

●  آكاربوز (Acarbose)

اين گروه از داروها با تداخل در تجزيه كربوهيدراتها به قندهاي ساده، باعث مي شوند كه بدن شما نتواند گلوكز موجود در غذاها را جذب نمايد. متأسفانه اين كار باعث مي گردد كه قندهاي زيادي در روده بزرگ، بدون جذب باقي بماند كه در آنجا هم باكتريها و ميكروبها در كمين آنها هستند.

اين ميكروبها با مصرف اين قندها، ردش و تكثير مي كنند و باعث ايجاد مدفوع شل و افزايش باد شكم و نفخ مي گردند. به غير از اين مورد، اين دارو براي افرادي كه نمي توانند از يك رژيم غذايي مناسب پيروي كنند داروي خوب و مناسبي مي باشد.

●  تيازوليدين ديونها (Thiazolidinediones)

اين گروه جديد داروها باعث افزايش حساسيت سلولها به انسولين مي شوند و بنابراين سبب مي گردند كه اثر انسولين در پايين آوردن قند خون، بيشتر مؤثر باشد.

اولين دارو از اين گروه داروي تروگليتازون (Troglitazone) مي باشد كه بسيار مؤثر است اما بعلت عوارض جانبي آن بر روي كبد، مصرف آن بطور موقت متوفق شده است. در آينده نزديك، شاهد كشف داروهاي ديگري از اين گروه خواهيم بود.

از آنجايي كه مصرف اين داروها باعث تحريك در ترشح انسولين نمي شوند، مشكلاتي همچون كاهش شديد قند خون و افزايش وزن نيز با مصرف اين داروها ديده نمي شود.

●  نگهداري انسولين:

انسولين هرگز نبايد منجمد شود يا در دماي بيش از 27 درجه سانتيگراد نگهداري گردد. انسولين را تا يك ماه مي توان در حرارت اتاق نگهداري كرد. اگر مدت يك ماه مصرف نشود بايد در يخچال گذاشته شود، زيرا در غير اين صورت قدرت اثر خود را از دست خواهد داد. (قابل توجه: طبق بخشنامه واحد کنترل عفونت ویال انسولین را می توان به مدت 28 روز پس از باز کردن نگهداری نمود.)

●  آماده سازي و تزريق انسولين:

انسولين كدر و شيري رنگ را بايد قبل از مصرف با برگرداندن آرام ويال، غلطاندن آن در بين دو دست كاملاً مخلوط كنيد و بيمار بايد ياد بگيرد كه چگونه انسولين را با مقدار صحيح درون سرنگ بكشد و همچنين ضمن استفاده از سرنگ شرايط استريل را رعايت نمايد كه هنگام گذاشتن سرپوش سوزن نكات ايمني را رعايت كند و سرنگ هاي استفاده شده را در يك ظرف پلاستيكي محكم بيندازد.

●  انتخاب و چرخش محل تزريق:

استفاده مكرر از يك محل تزريق مي تواند به مرور باعث آسيب به بافت گردد. تغييرات بافتي حاصله مي تواند باعث كاهش جذب انسولين گردد كه به عدم كنترل بيماري مي انجامد. براي پيشگيري از بروز اين مشكل، محل تزريق را به دقت انتخاب كرده و به طور منظم تغيير دهيد و حتي الامكان از عضلاتي كه فعاليت زيادي دارند استفاده نكنيد زيرا كار شديد عضلاني سرعت جذب را افزايش مي دهد.

●  خصوصيات محل هاي تزريق:

1- به راحتی در دسترس باشند (ران، بازو، شکم، باسن)
2- حساسیت كمي به درد داشته باشند.
3- از نظر چشمی و لمسی طبیعی به نظر برسد.

●  تكنيك هاي خود تزريقي:

وسايلي كه بايد براي استفاده در منزل تهيه نماييد، شامل انسولين نسخه شده، پنبه و سرنگ هاي مورد تأييد همراه با سوزن             مي باشد، استفاده از الكل براي تميز كردن پوست توصيه مي شود. با يك دست محل تزريق را بكشيد و ناحيه وسيعي را با انگشتان بگيريد تا محل تزريق ثابت شود با دست ديگر سرنگ را مانند مداد بگيريد و سوزن را به صورت عمومی وارد پوست كنيد و پيستون را  تا آخر فشار دهيد. اگر قرار است دو نوع انسولين را در يك سرنگ مخلوط كنيد ابتدا باید انسولين كريستال (بي رنگ و شفاف) را بكشيد.

●  آموزش به بيمار:

1-قبل از فعاليت و ورزش غذاي كافي بخوريد.
2-وعده هاي غذايي را حذف نكنيد.
3-تقريباً هر 5-4 ساعت يك وعده غذايي يا غذاي مختصر بخوريد.
4-قندخون خود را مرتب کنترل كنيد.
5-بازوبند هويت پزشكي بپوشيد.
6-به طور منظم به پزشك مراجعه كنيد و مقدار انسولين را فقط تحت نظر پزشك تغيير دهيد.
7-علائم شوك انسولين و درمان آن كه شامل موارد زير است به اعضاي خانواده و همكارانتان آموزش دهيد:

●  علائم:تعريق، لرزش، عصبانيت، گرسنگي، ضعف.

علل: انسولين بيش از حد، فعاليت شديد و نخوردن غذاي كافي كه درمان آن شامل 15-10 گرم قند ساده و یا  نيم يا يك فنجان آب ميوه و خوردن يك غذاي مختصر پس از درمان اوليه شامل نشاسته و پروتئين مثل نان، پنير، شير و نان سوخاري يا نصف ساندويچ.

●  عوارض انسولين درماني:

* واكنش هاي حساسيتي موضعي به صورت قرمزي، تورم، درد، سفتي، كهير به اندازه 2-4cm در محل تزريق
* از بين رفتن بافت چربي زير جلدي كه به صورت فرورفتگي در پوست بروز كند.
* مقاومت به انسولين كه شايع ترين علت آن چاقي است و با كاهش وزن بدن از بين مي رود.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »