خانه / اخبار علمی پزشکی / وجود دو چشم کنار هم در صورت موجودات ، باعث ميشود در محيط شلوغ و پر از اشياء، آنسوی انها را دید

وجود دو چشم کنار هم در صورت موجودات ، باعث ميشود در محيط شلوغ و پر از اشياء، آنسوی انها را دید

وجود دو چشم کنار هم در صورت ، باعث “ديد ماوراء اشياء” ميشود .
چشمان شماري از پستانداران ،از جمله انسان، به گونه اي تکامل يافته است که هر دو چشم در کنار هم روي صورت قرار دارند و به يک جهت نگاه مي کنند. اين جانداران هرچند نمي توانند پشت سرشان را ببينند، اما اين برتري را دارند که قادرند در محيطي شلوغ و پر از اشياء، آنسوي انها را ببينند.


به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  تاکنون همواره تنها امتيازي که براي استفاده از دو چشم براي ديدن جهان برشمرده مي شد، توانايي ديدن تصاوير سه بعدي از اشياء بود. اما اکنون يک محقق از موسسه پلي تکنيک رنسلار کشف کرده است که امتياز خيره کننده چشم هاي همسو ، قدرت ديدن آنسوي اشياء است.
اکثر حيوانات، براي نمونه ماهي ها، حشرات، پرندگان، خرگوشها و اسب ها، که چشمهايشان در دو سوي سرشان قرار گرفته است، در محيط هايي مرتب مانند دريا، دشت ها و يا فلاتها زندگي مي کنند. شکل چشم هاي اين حيوانات به آنان امکان باصطلاح “ديد پانورامايي” مي دهد يعني آنها مي توانند جلو و عقب خود را ببينند.
انسانها و ديگر پستانداران بزرگ – مثلا پريمات ها و گوشتخواران بزرگي مانند ببر- که چشمانشان به گونه اي تکامل يافته که هر دو چشم روي صورت قرار گرفته و هر دو به يک سمت نگاه مي کنند، در محيط هاي نا منظم و درهم ريخته اي مانند جنگل هاي انبوه وفشرده و يا درختزارهاي معمولي زندگي مي کنند. اين حيوانات هرچند فاقد توانايي ديدن پشت سر خود هستند اما به گفته مارک چنگيزي، استاديار علوم شناختي در موسسه رنسلار ، ديد همسوي چشمان، توانايي ما را براي ديدن از ميان محيط زيستهاي پر برگي مانند جنگلها به حداکثر مي رساند.
همه حيوانات ، “منطقه دو چشمي” يا “binocular ” دارند يعني قسمت هايي از منظره پيراموني که هر دو چشم همزمان مي توانند انها را ببينند. اين “منطقه دو چشمي” به آنها امکان ديد اشعه ايکسي مي دهد و هر قدر چشم ها به سمت جلوي صورت متمايل تر شوند، اين منطقه بزرگتر مي شود.
نمايش دادن قدرت ديد اشعه ايکسي ما اسان است: مدادي را بصورت عمودي در مقابلتان بگيريد و به چيزي دور تر از آن نگاه کنيد. اگر اول يک چشم را ببنديد و بعدا چشم ديگر را ببنديد مي بينيد که در هر دو مورد، مداد جلوي ديد شما را مي گيرد. اما اگر هر دو چشم را باز کنيد،مي توانيد از آنسوي مداد، دنياي پشت آن را مشاهده کنيد.
براي نشان دادن اين موضوع که چگونه چشمان ما به ما امکان مي دهند که از ميان منظره اي درهم و شلوغ، ببينيم، همه انگشتانتان را در جهت هاي مختلف در مقابل صورتتان بگيريد و توجه کنيد که چقدر از دنياي آنسوي انگشتها را مي توانيد ببينيد. اين کار را با بستن يک يک چشمها به ترتيب، امتحان کنيد.

 بسيار زود در مي يابيد که اگر فقط يک چشم باز باشد، از ديدن بسياري از چيزهاي پشت انگشتان محروم مي شويد در صورتي که با هر دو چشم، تقريبا همه چيز پشت انگشتان را مي توانيد ببينيد.
چنگيزي که محقق ارشد اين پروژه است مي گويد باصطلاح “منطقه دوچشمي” ما نوعي “نورافکن” است که در ميان محيط شلوغ ، مي درخشد و به ما امکان مي دهد که با استفاده از قدرت بينايي، اشيائي را که در پس آن وجود دارند، تشخيص دهيم.
به گفته او تا زماني که فاصله بين دو چشم ما بيشتر از عرض اشيايي است که منظره درهم پيرامون ما را تشکيل داده اند، ( مانند انگشتان دست و يا برگهاي درختان)، مي توانيم از لابلاي آنها چيزها را مشاهده کنيم.
چنگيزي براي شناسايي حيواناتي که اين توانايي خيره کننده را دارند، 319گونه مختلف از 17دسته از پستانداران را بررسي کرد و دريافت که موقعيت چشم هاي آنها به دو متغير بستگي دارد: شلوغ يا خلوت بودن محيط زيست حيوان و اندازه جثه به نسبت اشيايي که شلوغي را آفريده اند.
چنگيزي دريافت که در حيوانات ساکن زيستگاههاي غير شلوغ، که او آنها را به عنوان محيط هاي غيربرگي و يا محيط هايي که اشياي پراکنده در آن بزرگتر از اندازه فاصله ميان چشمان حيوان هستند، چشم ها بيشتر به سمت دو طرف صورت تمايل دارد. (موش کوچکي را تصور کنيد که بخواهددر يک جنگل از ميان برگهايي به عرض 12يا 13سانتيمتر دور و اطراف را بپايد.)
اما حيوانات خارج از محيط هاي برگي، صرفنظر از کوچکي يا بزرگيشان،لازم نيست با محيط هاي شلوغ برخوردي داشته باشند و در نتيجه اصلا نيازي به اين برتري ديد اشعه ايکسي که با چشمان روي صورت ايجاد مي شود، ندارند.

به گفته اين محقق ، از آنجا که ديد “دوچشمي” به هيچوجه ديد يک چشمي اين حيوانات را بهتر نمي کند، آنها با چشماني که در دو طرف صورتشان قرار دارد، مي توانند منطقه اي به مراتب بزرگتر را زير نظر بگيرند.
اما به عکس، در محيط هاي شلوغ ، يعني محيط هاي پربرگي که اشياء پراکنده در آن کوچکتر از فاصله ميان دو چشم حيوان هستند، جانوران منطقه دوچشمي گسترده اي دارند و به همين دليل چشمان انها روي صورتشان قرار دارد تا بتواننداز ميان ديوارهايي از برگ، ببينند.
چنگيزي مي گويد در يک محيط شلوغ هر قدر جثه حيوان بزرگتر باشد، چشمان همسو تري روي صورت خواهد داشت زيرا اين ويژگي به آن اجازه مي دهد بيشترين ديد اشعه ايکسي ممکن را داشته باشد تا با استفاده از آن شکار کند، از شکارچيانش بگريزد و در ميان جنگل يا بوته زار انبوه مانور بدهد.
چنگيزي مي گويد چشمان انسان در مسير تکامل، روي صورت و در کنار هم قرار گرفته است ولي ما اکنون در محيط هاي غيربرگي زندگي مي کنيم که در چنين محيط هايي داشتن چشماني در دو سوي صورت براي ما کاربرد بيشتري داشت.
به گفته او در جهان امروز، انسانها از نظر ديد بيشتر با يک موش کوچک در يک جنگل معمولي وجه اشتراک دارند تا با يک حيوان بزرگ در يک جنگل انبوه و فشرده. او مي گويد ” اگر امروز خود را منجمد کنيم و يک ميليون سال بعد بيدار شويم، شايد براي ما چشم دوختن به چشمان مردم سخت باشد زيرا در آن زمان چشمان آنها در دو طرف صورتشان خواهد بود.
تحقيق چنگيزي با همکاري شينسوکه شيموجو در موسسه فناوري کاليفرنيا انجام گرفته و در شماره آنلاين مجله زيست شناسي نظري Theorethical Biology منتشر شده است.

همچنین بررسی کنید

کاربرد شاک ویو تراپی چیست؟

درمان شاک ویو تراپی (ESWT) یک درمان غیر تهاجمی است که شامل تحویل امواج شوک …

علت ضعف عضلات چیست؟

استفاده بیش از حد از کامپیوتر و سیستم‌های مانیتورینگ می‌تواند باعث فشار روی ستون فقرات، …