خانه / اخبار داروسازی / آشنايي با فارماكولوژي داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي NSAIDS

آشنايي با فارماكولوژي داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي NSAIDS

مروري بر فارماكولوژي داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي NSAIDS

آسپرين و ساير NSAID  ها :
آسپرين ( استيل سالي سيليك اسيد)يك نمونه اصلي سالي سيلاتها است.NSAID  هاي قديمي ديگر مانند :(ايبوپروفن ،‌ايندومتاسين و تركيبات ديگر) عمدتا در Potency   و اثرات ضد درد و ضد التهاب و مدت اثرشان با هم تفاوت دارند. Naproxene  , Ibuprofen داراي اثربخشي متوسطي هستند، Indomethacin داراي اثربخشي ضد دردقوي تري مي باشد. Rofecoxib و  Celecoxibاولين تركيبات ازگروه جديد NSAID هامي باشند كه مهاركننده انتخابي Cox-2 مي باشند.
الف) مكانيسم عمل:
آنزيم سيكلوژناز باعث تبديل اسيد آراشيدونيك به پروستاگلاندينها مي شودكه حداقل در2ايزوفرم وجود دارد: Cox-1وCox-2
Cox-1 عمدتاَ درسلولهاي غيرالتهابي يافت مي شوند،درحالي كه Cox-2   درلمفوسيتهاي فعال وپلي مورفونوكلئرها وساير سلولهای التهابي يافت مي شود.
آسپيرين وNSAID هاي غيرانتخابي قديمي سبب مهار هر 2 نوع سيكلوژناز مي شود ودر نتيجه كاهش سنتز پروستا گلاندين وترومبوكسان درسراسربدن مي شوند.آزادسازي پروستاگلاندينها براي حفظ عملكردhomeostaticبدن ضروري است.ازنظرتئوري مهار كننده هاي انتخابي Cox-2 اثر كمتري بر روي پروستاگلاندينهايي كه درگيربا عملكرد Homeostatic بدن هستند،دارند.

خصوصا پروستاگلاندينهايي كه در دستگاه گوارشي عمل مي كنند كمتر تحت تاثير قرار مي گيرند.تفاوت بين آسپرين و  ساير  NSAID هاي ديگر در اين است كه آسپرين بطور غير قابل برگشت سيكلو اكسي ژناز را مهار ميكند ، در حاليكه NSAID هاي ديگر بطور برگشت پذير سيكلواكسي ژنازرا مهارمي كند.نتيجه اين مهار غير قابل برگشت سيكلواكسي ژناز توسط آسپرين دوره ي اثر بلندتر ضدپلاكتي اين دارو را توجيه مي كند.
ب) اثرات
پروستاگلاندين ها مهمترين مدياتورها  در ايجاد التهاب مي باشند ،مهار كننده هاي سیکلواکسی ژناز (NSAIDs) التهاب را كاهش مي دهند ، اگرچه كه آنها هيچ اثري بر روي بافت صدمه ديده و واكنشهاي ايمونولوژيك ندارند.
سنتز پروستاگلاندين ها در CNS  توسط پيروژنها تحريك ميشود كه نتيجه آن بالارفتن درجه حرارت بدن مي باشد. NSAID ها  با مهار سنتز پروستاگلایندها در  CNS  باعث كاهش تب  (antipyretic action)    ‌مي شوند.
NSAID 
مكانيسم اثرضدد NSAID ها بخوبي شناخته نشده است.   بنظر مي رسدكاهش توليدپروستاگلاندينها دربافتهاي آسيب ديده سبب كم شدن فعاليت گيرندهاي محيطي درد مي شود.علاوه براين ممكن است يك مكانيسم مركزي در كار باشد. مهاركننده هاي سيكلواكسي ژنازباعملكرد Homeostatic پروستاگلاندينها مداخله مي كنند.

بطور خيلي مهم مهار كننده هاي سيكلوژناز(NSAID) سبب كاهش پروستاگلاندين محافظ دستگاه گوارش وكاهش پروستاگلانديني كه   موجب Autoregulation  عملكرد كليه مي گردد.

فارماكوكنيتيك ومصارف باليني:
1- آسپيرين
آسپيرين در دوز كمترازmg/day300داراي اثركاهش درتجمع پلاكتي مي باشد.همچنين آسپرين در دوزهاي بالاترداراي اثرضددرد- ضدتب وضدالتهاب مي باشد.آسپرين به آساني جذب مي شودودرخون ودربافتها به استات وسالي سيليك اسيد هيدروليز مي شود دفع آسپيرين ازطريق كليه هامي باشد.
2.NSAID  هاي ديگر:
ساير NSAID ها از طريق خوراكي بخوبي جذب مي شوند.ايبوپروفن داراي نيمه عمر 2 ساعت مي باشد و بطور نسبي Safe  مي باشد و نسبت به ساير NSAID هاي غير انتخابي قديمي ارزان مي باشد. ايندومتاسين يك NSAID  ، Potent  باسميت افزايش يافته مي باشد.

ناپروكسن و پيروكسيكام داراي نيمه عمر بلندتر مي باشند كه اجازه ي دفعات مصرف كمتر اين دارو در روز را مي دهد.NSAID  ها براي درمان درد خفيف تا متوسط خصوصا دردهاي التهابي مانند آرتريت و نقرس موثر هستند.

مهار كننده هاي Cox-2 عمدتا براي اختلالات التهابي بكار مي روند.NSAID هاي انتخابي در اختلالات ديگر مانند ديسمنوره و سر درد بكار مي روند.مصرف دراز مدت NSAID ها باعث كاهش ريسك ابتلاء به كانسر كولون مي شود.
ج) سميت
1.آسپرين
 شايعترين عوارض جانبي اين دارو عوارض گوارشي آن مي باشد.در استفاده مزمن از اين دارو ممكن است زخم معده ، خونريزي از قسمت فوقاني دستگاه گوارش ايجاد شود.

اثرات كليدي شامل نفريت Interstitial  مي باشد.آسپرين زمان خونريزي را افزايش مي دهد.بعضي از افراد ممكن است افزايش حساسيت نسبت به آسپرين نشان دهند كه در اين صورت بايد از مصرف ساير  NSAID ها در آن افراد اجتناب كرد.
دردوزهاي سمي آسپرين ،‌ ايجاد مسموميت مي نمايد.
دربچه ها با عفونت ويروسي اگر آسپرين داده شود احتمال افزايش ريسك براي ابتلاء به   reyes syndrome   وجود دارد(اين سندرم با دژنراسيون چربي در كبد و انسفالوپاتي بروزمي كند)
2. NSAID  های غیر انتخابی
اين داروها  مانند آسپرين سبب بروز عوارض گوارشي مي شوند ( ولي شيوع اين عوارض با اين دارو ها كمتر از آسپرين است.)
   ها ريسك ابتلا به صدمه كليوي وجود دارد، NSAID  با هر كدام از اين خصوصا در بيماراني كه زمينه بيماريهاي كليوي از قبل در آنها وجود داشته باشد.چون اين داروها از طريق كليه ها دفع مي شوند ، صدمه كليوي ناشي از اين داروها سبب افزايش غلظت سمي آنها در خون مي شود.
 COX-2  3. مهار كننده هاي انتخابي
 Celecoxib – Rofecoxib – ValdeCoxib  شامل Cox-2 مهار كننده هاي انتخابي
COX-2 Selective Inhibitors باعث كاهش ريسك ابتلا به عوارض گوارشي مانند زخم معده و خونريزيهاي دستگاه گوارش مي شوند. آنها در دوز هاي معمولي خاصيت ضد پلاكتي ندارند و در نتيجه داراي  اثر حمايت قلبي نمي باشند.
مصرف آنها در اختلالات كليوي توصيه نميشود زيرا Cox-2 در كليه ها فعال مي باشد.

همچنین بررسی کنید

پنج دلیل نفخ که ربطی به غذا ندارد

شکی نیست که نفخ کردن ناراحت کننده است. هرچند شاید خیلی اوقات متوجه شوید بعد …

۶ توصیه‌ برای جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه

آب بنوشید. با نوشیدن آب کافی، ادرار بیشتری تولید می‌کنید. بنابراین به مقدار کافی آب …