خانه / اخبار پرستاری / بررسى سختى ها و مشكلات زنان پرستار شاغل در شيفت هاى شب

بررسى سختى ها و مشكلات زنان پرستار شاغل در شيفت هاى شب

حرفه پرستارى از گذشته هاى دور به دليل خصوصيات شغلى همچون ارتباط دائمى با بيماران، مسائل زيان آور محيطى همچون اشعه، عوامل بيولوژيك و كار در شيفت شب از عوامل زيانبار براى جسم و روان افراد خصوصاً زنان محسوب مى شود و با توجه به اينكه خواب شبانه براى سلامت افراد بسيار مفيد است و كاهش آن باعث مشكلاتى همچون خستگى هاى زودرس، تحليل قواى جسمانى، ابتلا به بيماى هاى جسمى، اختلالات خلقى و افزايش احتمال بروز انواع سرطان مى شود، ولى با همه اين موارد شاهد حضور فعالانه زنان در بيمارستانها هستيم كه حتى حاضرند براى گذراندن زندگى و كمك به همسران خود سختى كار در شيفت هاى شبانه و مسائل ناشى از آن را متحمل شوند.
«نگار» پرستار معتقد است: زنان پرستارى كه در شيفت هاى شب فعاليت مى كنند به دليل بالا بودن ساعت كارى، كم بودن پرسنل، حجم كارى زياد و كم بودن هزينه فعاليت بيشتر در معرض آسيب و مشكلات قرار مى گيرند، همين ساعاتى كه از خانواده دور هستند بسيار زياد است و به مرور زمان از نظر عاطفى و روحى خانواده خصوصاً فرزندان آسيب مى بينند و تأثير منفى بر تربيت آنها مى گذارد. كنترل و مديريت زندگى با شرايط كارى زياد، كم و سخت مى شود و به دليل خستگى ناشى از كار نمى توانند به درستى و راحتى به زندگى و كار خود احاطه كنند و برخوردها و رفتارهاى نامناسبى صورت مى پذيرد.
وى معتقد است: زنان پرستار به دليل فعاليت هاى شبانه دچار كم خوابى و اختلال در سيستم متابوليسم بدن مى شوند و بدن آنها بازدهى درستى نداشته و كارها به نحو مطلوبى انجام نمى شود، حتى در بعضى از مواقع خستگى بيش از اندازه لطمات جدى و جبران ناپذيرى را بر جاى مى گذارد.
زنان پرستار به دليل مشغله بيش از اندازه حتى نمى توانند زمانى را براى خانواده و تفريح اختصاص دهند. اين زنان فكر و ذكرشان كار و فعاليت است و اين امر خود مشكلاتى را به وجود مى آورد.
همچنين آنها از رفاه اقتصادى برخوردار نيستند.
وى مى گويد: زنانى كه داراى فرزندان كوچك و شيرخواره هستند و در شيفت هاى شب كار مى كنند نيازمند وجود مهدكودك هايى در بيمارستانها هستند تا بتوانند فرزندان خود را در آنجا نگهدارى كنند ولى متأسفانه بعضى از بيمارستانها فاقد چنين امكاناتى هستند و اين مسأله يكى از دلايلى است كه مى تواند تداخلاتى را در كار آنها ايجاد كند.
«مرضيه» يكى ديگر از پرستاران مى گويد: كار كردن شب براى زنان بسيار سخت و طاقت فرسا است و اين امر زمانى كه همسران آنها نيز با كار كردن آنها مخالف هستند به وضوح ديده مى شود. شوهر اين زنان با آنان همكارى نكرده و قادر به درك آنها نيستند و اين خود مشكلاتى را به وجود مى آورد. وى معتقد است: زمانى كه در محل كار خود فعاليت مى كنند دائماً به فكر فرزندان شان در محيط منزل هستند و اين امر راندمان كارى آنها را كاهش مى دهد.
زنان شاغل كه داراى فرزندان شيرخواره هستند و بايد غذاى آنها را تأمين كنند نيز دچار مشكلات عديده اى هستند و به دليل اينكه در خانه حضور ندارند مجبورند از غذاى كمكى براى آنها استفاده كنند كه از نظر روحى باز هم آنان را تحت فشار قرار مى دهد.
كار شبانه زنان به مرور زمان باعث پيرى زودرس، استرس، اضطراب و افسردگى در آنها مى شود.
وى معتقد است: با توجه به اينكه تفاوت خاصى در ميزان حقوق در شيفت شب و روز پرستاران بخصوص در بيمارستانهاى دولتى وجود ندارد ولى باز هم زنان سعى مى كنند با اين حقوق اندك زندگى خود را بگذرانند و مشكلات ناشى از آن را متحمل شوند.
دكتر «ميرزابيگى» رئيس نظام پرستارى و مشاور وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكى معتقد است: با توجه به اينكه تعداد پرسنل پرستارى در شيفتهاى شب كمتر از ديگر شيفتها است و آنها بايد بيشترين بار مسؤوليت بيماران را برعهده بگيرند و حتى براى رعايت حال بيماران در تاريكى نسبى به كار و فعاليت بپردازند، مسائل و مشكلات آنها افزايش پيدا مى كند. از طرفى ديگر زنان پرستار كه در شيفتهاى شب فعاليت مى كنند، در روز موظف به انجام وظايف خانه دارى و نگهدارى از خانواده هستند و معمولاً فرصت استراحت براى رفع خستگى ناشى از شبكارى را ندارند.
وى مى گويد: مسائل مديريتى نيز بر سختى كار پرستاران در شيفت شب مى افزايد. به عنوان مثال مديران پرستارى ساعت استراحت در شيفت شب را به رسميت نشناخته اند و فكر مى كنند كاهش استراحت آنها مى تواند راندمان كارى آنها را افزايش دهد، اين در حالى است كه عدم استراحت و خواب در ميان فعاليتها راندمان كارى پرستاران را كاهش مى دهد.
همچنين آنها در صورت داشتن استراحت هم به دليل نگران بودن وضعيت بيماران نمى توانند قواى لازم را به دست آورند.
وى مى گويد: مسائل خانوادگى پرستاران زن كه در شيفتهاى شب كار مى كنند نيز مى تواند به سختى كار آنها بيفزايد. بسيارى از خانواده ها با شبكارى زنان مخالف هستند؛ زيرا در زمان شب است كه تمامى افراد خانواده دور هم جمع شده و به تبادل نظر مى پردازند و نبودن زن در خانواده به خوبى احساس مى شود؛ اين در حالى است كه چنين امرى در زنانى كه شوهران آنها هم پرستار هستند كمتر مشاهده مى شود وبه خوبى همديگر را درك مى كنند و همچنين در صورتى كه همسر يك زن پرستار داراى شغل ديگرى باشد سازگارى با اين شرايط سخت تر است چرا كه در بسيارى از كارها ساعات كار كمتر و مزاياى بيشترى دارند و تعطيلات مفهوم اصلى خود را دارد ولى براى يك پرستار فرصت هايى براى مراسم شادى و غم ، روزهاى تعطيلى هيچ مفهومى ندارد و حتى بيشتر پرستاران در ساعات تحويل سال در بيمارستانها هستند و اين مسائل مى تواند تأثير منفى در روابط خانوادگى آنها برجاى بگذارد.
دكتر «طهمورث شيرى» جامعه شناس مى گويد: باتوجه به اينكه بحث حضور زنان در جامعه و در فرهنگ ما به صورت سنتى نهادينه شده و حداقل تا ۵ ۶،دهه پيش زنان فقط بايد به امور منزل مى پرداختند و بحث اشتغال آنها يك بدعت محسوب مى شده است ولى خوشبختانه از چنددهه پيش تا كنون اين مسأله برطرف شده و اين ذهنيت عام و فراگير بتدريج دگرگون شده است، به صورتى كه در حال حاضر ما شاهدحضور زنان در عرصه هاى مختلف اجتماعى ، سياسى، فرهنگى هستيم و اينكه آنها حتى در شغل هاى پرستارى و در شيفت هاى شب نيز به كار و فعاليت مى پردازند و در كار خود موفق بوده اند.
وى معتقد است : اشتغال زنان در شيفت هاى شبانه با توجه به ذهنيت عام و عرف جامعه مورد استقبال قرار نمى گيرد و مخالفتهايى در اين زمينه صورت مى پذيرد. همچنين زنانى كه از شب تا صبح فعاليت مى كنند. به دليل اينكه در روز اعضاى خانواده حضور ندارند، امكان ارتباط وجود ندارد و وظايف و ارتباطات عاطفى ميان اعضاى خانواده خدشه دار مى شود و فرزندان هم به نوعى از مهر مادرى برخوردار نمى شوند و مسؤوليت پذيرى آنها كاهش مى يابد. وى معتقد است: مقصد محل كار زنانى كه در شيفتهاى شب كار مى كنند نيز از ديگر سختى هاى آنها محسوب مى شود متأسفانه به دليل اينكه در جامعه ما نگاه غالب ، نگاه مثبتى نيست و فعاليت زنان در شيفتهاى شبانه يك باور غلط محسوب مى شود . بنابراين اين امر مى تواند زمينه ساز مشكلات بعدى باشد.
و معتقد است: با توجه به اينكه زنان پرستار وظايف سنگينى را بردوش مى كشند و افراد متعهد و سالمى هستند ولى متأسفانه بيش از سايرين مورد اتهام قرارمى گيرند و اين نوع از نگاهها بيشتر باعث آزار و سختى هاى زنان مى شود. همچنين زنانى كه در شيفتهاى شبانه فعاليت مى كنند از نظر جسمى و روحى زودتر از سايرين درمعرض فرسودگى قرارمى گيرند و سيستم بدنى آنها به دليل كاهش استراحت مختل مى شود و آسيب بيشترى مى بينند. وى معتقداست: اين مسأله دركشورهاى درحال توسعه و عقب مانده به دليل اينكه من اجتماعى برمن فردى غلبه دارد و افراد به صورت ذره اى و در قالب يك جامعه توده وار زندگى مى كنند و شخصيت افراد شديداً تحت تأثير شخصيت اجتماعى شان است، به همين دليل دشوارى هاى آنها افزايش بيشترى دارد.
«نسترن خواجه نورى» دكتراى علوم ارتباطات نيز معتقداست: زنان على رغم اينكه مى توانند پابه پاى مردان در فعاليتهاى اجتماعى مشاركت داشته باشند و نقش مهمى را درچرخه اقتصادى ايفا كنند ولى متأسفانه به دليل داشتن وظيفه در امور خانه و برقرارى آرامش براى اعضاى خانواده اشتغال در خارج از منزل با فشارهاى مضاعفى روبرو مى شوند.
اين پديده درميان زنانى كه بايد مدت زمان بيشترى را به كار و فعاليت بپردازند، بيشتر مشاهده مى شود.
وى معتقداست: زنانى كه به صورت شيفتى در شب كار مى كنند فرزندانشان به دليل فقدان حضور مادر بيشتر آسيب مى بينند و دچار كمبودعاطفه و محبت مى شوند. حتى در شب كه بدن نياز به استراحت و انرژى بيشترى دارد، آنها به فعاليت پرداخته و دچار كم خوابى و اختلالات ناشى از آن مى شوند. اينگونه زنان بيش از سايرين از نظر روحى و روانى آسيب مى بينند. زيرا آنها به دليل اينكه در محيط بيمارستان كارمى كنند و بيمارانى كه دچار تصادف، جرح و زخمى شده اند راشاهد هستند و بايد آنها را تحت درمان قراردهند دچار مشكلات روحى و روانى بيشترى مى شوند.همچنين نظارت از بيماران بسترى در شب هم مى تواند روح، روان و جسم آنها را از لحاظ فكرى مختل سازد.
دكتر ميرزا بيگى رئيس نظام پرستارى در پايان مى گويد: كاهش ساعت كار پرستاران زن و اضافه كار اجبارى با تعديل و استانداردسازى تعداد نيروى پرستار انجام شود؛ حقوق و مزاياى آنها بايد افزايش يابد تا بتوانند با انجام وظيفه به اندازه قانونى درآمد قابل قبولى داشته باشند، تصويب حق ساعت استراحت شبانه و قراردادن امكانات رفاهى مناسب و توجه به تقدير صحيح و مناسب براى پرسنل پرستارى در شيفتهاى شب مى تواند در افزايش راندمان كارى آنها نقش بسزايى داشته باشد                                             

                                                  همدم بيماران
                                              با كوله بارى پر از ستاره

                                               ارمغان جوادنيا

همچنین بررسی کنید

قانون كاهش ساعات كار پرستاران در گيرودار تصميمات دولت و مجلس ایران قرار دارد

جلسه مشترك رياست جمهوري ، مجلس، وزارت بهداشت و نظام پرستاري براي تعيين تكليف نهايي …

معاون فنی سازمان نظام پرستاری کشور ایران از تدوين تعرفه خدمات پرستاری خبر داد

 ‘صدیقه سالمی ‘ روز یکشنبه در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا افزود: با …