خانه / اخبار تغذیه / ایران : گفت و گو با دكتر مظهرى ـ رئيس انجمن تغذيه ايران

ایران : گفت و گو با دكتر مظهرى ـ رئيس انجمن تغذيه ايران

دوران بلوغ يكى از مهمترين دوره هاى زندگى است چرا كه در اين دوران نوعى جهش رشدى اتفاق مى افتد كه در تمام طول مدت زندگى تكرار نمى شود. رشد افراد خصوصاً دختران در اين دوران سرعت يافته ودر نتيجه نياز دختران به تمام مواد مغذى افزايش پيدا مى كند و در صورتى كه از طريق غذاهاى متعادل، متناسب ومتنوع نظير درشت مغذى مانند پروتئين ها، چربى ها و قندها و ريزمغذى ها شامل مواد معدنى و ويتامين ها به اين نياز پاسخ داده نشود امكان دسترسى به ظرفيت هاى تعيين شده موروثى به دست نخواهد آمد و دختران بيش از سايرين در معرض خطر ابتلا به انواع بيماريها قرار مى گيرند، به دليل نقش مهم تغذيه در اين دوران گفت و گويى را با دكتر «سيد ضياء الدين مظهرى» رئيس انجمن تغذيه ايران و عضو هيأت علمى دانشگاه علوم پزشكى ايران انجام داده ايم كه مى خوانيد:
***دختران در دوران بلوغ به چه مواد تغذيه اى نياز دارند؟
آنها براى رشد مناسب خود در اين دوران احتياج به مواد مغذى نظير اسيدهاى آمينه ضرورى، مواد معدنى مانند آهن، كلسيم، روى، ويتامين هاى A ، D ، گروه B بخصوص اسيدفوليك، ويتامين B12 ، B1 ، ريبوفلاوين (B2) ، يناسين(B3) ، پريدوكسين(B6) دارند.
متأسفانه در اين دوران پراهميت كه بايستى دخترانى كه در فاصله سنى پيش بلوغ و بلوغ و ايام بلوغ قرار دارند از غذاهاى كافى كه حاوى كليه گروه هاى غذايى دربردارنده مواد حياتى و مغذى پيش گفت و گروه هاى نان و غلات، سبزيجات ، ميوه ها، شير، لبنيات ، گوشت هاى سفيد و قرمز و تخم مرغ استفاده نمايند.
***استفاده از رژيم هاى غذايى نادرست ومصرف غذاهاى فورى چه تأثيرات منفى برجاى مى گذارد؟
دخترانى كه با پيروى از رژيم هاى تك خورى و كاهش شديد منابع غذايى روزانه سعى به حفظ اندام خود دارند از سفره غذايى كه حاوى غذاهاى سنتى پرمحتوى وتلفيق شده با گروه هاى مختلف غذايى هستند گسسته و به غذاهاى خارج از خانه يا به اصطلاح فورى كه ظاهراً پركشش با طعم و مزه اشتها برانگيز ولى فاقد محتوا است روى مى آورند و با عدم بهره مندى از سبزيجات تازه يا پخته، سالادهاى مختلف وترك كردن شير و لبنيات و استفاده نكردن از منابع پروتئينى غنى از اسيدهاى آمينه ضرورى به روند رشد خود صدمه وارد مى كنند وجهشى را كه از نظر افزايش قد و ساختار اساسى بافت هاى عضلانى و استخوانى و حتى سيستم دفاعى بدنشان بايد صورت گيرد در معرض صدمات جبران ناپذير قرار مى دهند.
***دخترانى كه در مراحل پيش از بلوغ و بلوغ قرار دارند، در صورت رعايت نكردن مواد تغذيه اى مناسب دچار چه بيماريهايى مى شوند؟
اكثر اين قبيل جوانان خصوصاً دخترانى كه در اين مراحل قرار دارند به كم خونى، پوكى استخوان، بى حوصلگى و افسردگى دچار مى گردند و نه تنها سلامتى و توانايى كار، فكر و انديشه خود را كاهش مى دهند بلكه زمينه ابتلا به اغلب بيماريها را در سنين ميانسالى ، سالمندى و كهنسالى فراهم مى كنند.
زنان ميانسالى كه در حال حاضر از آرتروز، آرتريد، فشار خون، بيمارى هاى قلبى – عروقى ، افزايش چربى خون، ديابت و دهها بيمارى ديگر رنج مى برند ريشه در تغذيه دوران نوجوانى، جوانى، بلوغ و پيش بلوغ دارد؛ همچنين دخترانى كه از چاقى زياد رنج مى برند ناشى از گرايش به مصرف غذاهاى فورى به جاى غذاهاى سنتى، نوشابه به جاى آب و دوغ و فرآورده هاى لبنى و چيپس و پفك و شكلات به جاى تنقلات طبيعى و سنتى مثل كشمش ، نخودچى ، بادام، پسته، شاهدانه، كنجد، ذرت، انجير، خرما وساير تنقلاتى كه در بردارنده انواع مواد مغذى بسيار ارزشمند بوده است، اگر افراد به اين مواد با ارزش روى آورند كمك شايانى به جهش رشد، افزايش قدرت دفاعى بدن و تأمين انرژى لازم جهت كار و فعاليت آنها مى كند.
***حذف وعده هاى غذايى و ميان وعده ها خصوصاً صبحانه كامل در دوران بلوغ، دختران رابا چه مشكلاتى مواجه مى سازد؟
وعده هاى غذايى و ميان وعده ها به خصوص صبحانه كامل و ميان وعده نيم روز تأثير بسيار زيادى در ايجاد اشتها، تأمين منابع كافى براى فعاليت هاى جسمى و آماده سازى مغز جهت يادگيرى و افزايش قدرت حافظه دارد، اين در حاليست كه متأسفانه اغلب جوانان خصوصاً دختران صبحانه را حذف و مصرف تنقلات بى ارزش را جايگزين ميان وعده روز مى كنند، غافل از اينكه با اين روش تغذيه، ميلياردها سلول سازنده بدن و ارگان هاى حساس خود را دچار گرسنگى هاى پنهانى و تهى سازى سلول ها و بافت ها از مواد مغذى حياتى مى نمايند. بررسى هاى متعدد حاكى از آن است اغلب دختران به علت ديرخوابيدن در شب و بيدار ماندن تا ديروقت قادر به بيدار شدن به موقع نبوده و فرصت بهره گيرى از اين وعده غذايى بسيار ارزشمند و سازنده را نخواهند داشت.
كمبود خواب دختران و دير خوابيدن آنها چه تأثيرى در سلامتى شان دارد؟
دير خوابيدن عاملى منفى در روند سلامتى است، زيرا از ۸ شب تا ۸ صبح فعاليت هورمون هاى سوماتروپين و هورمون رشد شروع شده وترميم و بازسازى سلول هاى از كار افتاده و بافت هاى فرسوده را با بهره گيرى از ۷۰ درصد انرژى از محل چربى ها عهده دار مى گردند و آنها با دير خوابيدن اين فرصت طلايى را جهت ترميم بافتها، سلول ها و آماده سازى مغز جهت فعاليت و ياديگرى از دست مى دهند.
***دختران در دوران بلوغ به چه ميزان مواد مغذى احتياج دارند؟
ميزان مواد مغذى را دقيقاً نمى توان مشخص كرد زيرا از فردى به فرد ديگر متفاوت است ولى به طور كلى ويتامين هايى مانند (تيامين B1) ، ريبوفلاوين (ويتامينB2) ، ويتامين B3 در چرخه انرژى فعاليت داشته و ضرورى است و به طور كلى براى تأمين انرژى و فعاليت ويتامين ها، مواد معدنى ، پروتئين نياز است. كافيست كه در تغذيه روزانه با توجه به قد، وزن و ميزان فعاليت از منابع نان و غلات بخصوص فرآورده هايى كه حاوى دانه هاى كامل يا آردهاى سبوس دار است به مقدار ۶ تا ۱۱ واحد استفاده شود. هر واحد نان و غلات معادل ۳۰ گرم نان (۱ برش ۱۰ در ۱۰ سانتى متر نان سنگك) ، يك كف دست نان بربرى، چهار كف دست نان لواش يا ۵ قاشق غذاخورى سرصاف برنج، نصف ليوان ماكارانى، يك عدد سيب زمينى متوسط، سه عدد بيسكويت، يك سوم ليوان حبوبات پخته (عدس يا لوبياچيتى، سويا) مصرف شود، همچنين سبزيجات بايد به صورت پخته و خام و با رعايت تنوع لازم به مقدار ۳۰۰ تا ۷۰۰ گرم در روز براى هر نفر مصرف گردد. هر واحدسبزى معادل يك ليوان سبزيجات خام و نصف ليوان سبزيجات پخته محسوب مى شود.
لازم به يادآورى است، خيار، لوبياى سبز و نخودفرنگى نيز از جمله سبزيجات محسوب مى شود.
گروه ديگرى از مواد غذايى كه در امر تغذيه با اهميت به شمار مى رود شير و فرآورده هاى آن مثل ماست، دوغ و كشك است كه از اين گروه دو تا سه واحد در روز بايد مصرف شود ،هر ليوان شير معادل يك ليوان ماست، يك ليوان كشك ، دو ليوان دوغ است، منبع گروه پروتئين ها انواع گوشت هاى سفيد مثل پرندگان و ماهى ها و گوشت قرمز است.
پنج واحد از آن بايد مصرف گردد هر واحد گوشت عبارتست از ۳۰ گرم گوشت كم چرب يا يك عدد تخم مرغ، ۴۵ گرم پنير، نصف ليوان حبوبات پخته و يا مغزها و دانه ها كه هم براى تأمين پروتئين ها و هم براى چربى ها لازم است.
***مصرف چربى ها در دوران بلوغ تا چه اندازه ضرورت دارد؟
اصولاً چربى ها به دو صورت در تغذيه روزانه وارد مى شود؛ چربى هاى مرئى كه جهت تهيه سالاد، سس ،كره ، خامه استفاده مى شود و چربى هايى كه به صورت تركيب با ساير مواد غذايى مصرف مى گردد.
مصرف چربى ها نبايد از ۳۰ درصد كل انرژى روزانه فراتر رود و جهت حفظ سلامتى توصيه مى گردد، همچنين اگرچه روغن هاى مايع ازنظر حفظ سلامتى مفيدتر از روغن هاى جامد و حيوانى است ولى در كاربرد آنها بايد توجه نمود كه هر نوع روغن مايع براى سرخ كردن مناسب نيست. روغن هاى مايع كه براى سالاد و پختن تهيه شده اند نبايد براى سرخ كردن به كار رود چرا كه نقطه دود آنها پائين و در اثر حرارت تركيبات سمى در آنها ايجاد مى گردد، در ضمن روغن هاى مايع را نبايستى در معرض تابش آفتاب و يا در مكان هاى گرم نگهدارى نمود و در روغن بايد كاملاً بسته باشد.
استفاده از قندهاى تصفيه شده و محصولاتى كه حاوى قند و چربى هستند بايد در حد بسيار محدودى مصرف گردد.
***انرژى مورد نياز روزانه هر فرد از منابع كربوهيدراتهاى ساده و مركب چربى ها و پروتئين ها چه ميزان بايد باشد؟
بهتر است انرژى مورد نياز روزانه هر فرد از منابع حاوى كربوهيدراتهاى ساده و مركب بين ۴۵ تا ۶۰ درصد كل انرژى و چربى ها به نسبت۱۲ تا ۲۰ درصد انرژى را تأمين نمايد و تنوع و تعادل لازم در برنامه هاى غذايى هفتگى رعايت گردد.
مصرف لبنيات چه تأثيرى را در دوران بلوغ و پس از آن ايفا مى كند؟
مصرف لبنيات نه تنها پروتئين هاى ارزشمند حيوانى بلكه ويتامين هاى گروه B و كلسيم را كه استحكام بخش اسكلت و استخوان بندى و دندان هاست تأمين مى كند؛ به شرط آنكه با مصرف شير و لبنيات و ساير منابع غذايى حاوى كلسيم، حركات بدنى، پياده روى، بارفيكس، واليبال، بسكتبال را فراموش نكنند.
***چه نوع مواد معدنى و ويتامينى براى رشد دختران در دوران بلوغ لازم و ضرورى است؟
مهمترين مواد معدنى براى رشد دختران شامل موادى نظير آهن، كلسيم، روى، منيزيم و ويتامين ها شامل ويتامين A ، ويتامين A (بتاكاروتين)، ويتامين گروه B ، C ، اسيدهاى چرب (اسيدهاى لينولئيك و لينولنيك) كه حاوى امگا ۳ و ۶ هستند، لازم و ضرورى بوده و توصيه مى شود.
***توجه به تغذيه زنان بايد از چه دورانى مورد اهميت قرار بگيرد؟
اين امر بايد از دوران جنينى آغاز و بعد از نوزادى، كودكى، پيش دبستانى، دوران دبستان، پيش بلوغ، دوران بلوغ، قبل از ازدواج، بعد از ازدواج ، قبل از باردارى، دوران باردارى، شيردهى مورد توجه قرار بگيرد، زيرا در غير اين صورت زنان و دختران دچار آسيب هاى جدى مى شوند.

ارمغان جوادنيا

همچنین بررسی کنید

عوارض نوشیدن بیش از حد چای

یک مشاور تغذیه و رژیم شناسی درباره عوارض نوشیدن بیش از حد چای به بیان …

آشنایی با فواید بیوتین

بیوتین که با نماد ویتامین h نیز شناخته می شود از مهم ترین ویتامین های …