پنجم تیرماه سالروز درگذشت کاشف گروه‌های خونی اصلی است

پنجم تیرماه برابر با ‪ ۲۶‬ژوئن است. ‪ ۷۲‬سال پیش در چنین روزی “کارل لنداشتاینر”، پاتولوژیست و ایمنی‌شناس اتریشی چشم از جهان فروبست. لنداشتاینر، برنده جایزه نوبل پزشکی سال ‪ ۱۹۳۰‬است که این جایزه را به دلیل کشف گروه‌های خونی اصلی و تکمیل سیستم گروه‌بندی (‪ (ABO‬دریافت کرد.

او نشان داد که در صورت ترکیب و آمیختن خون‌های گروه‌های متفاوت با همدیگر، حرکت گلبول‌های قرمز خون که حامل اکسیژن‌اند کند می‌شود و اثرهای مرگباری به دنبال دارد.

اهمیت این کشف به گونه‌ای است که سالروز تولد این دانشمند به نام روز جهانی اهداکننده خون (‪ (WBDD‬نامگذاری شده‌است.

گروه‌های خونی براساس ساختمان شیمیایی موجود در سطح گلبول‌های قرمز به چهار گروه ‪ A,B,AB,O‬تقسیم شده‌است. بدین ترتیب هر گروه خونی مختصاتی دارد و نباید به انسانی دیگر با گروه خونی نامتجانس تزریق شود. اما گروه ‪ O‬را به علت ساختمان خاص گلبول‌های آن که نه ضد ‪ A‬و نه ضد ‪ B‬هستند می توان به تمام گروه‌های چهارگانه تزریق کرد و از این رو گروه ‪ O‬را اصطلاحا ” گروه‌دهنده همگانی ” می‌نامند.

گفته می‌شود نخستین انتقال خون موفقیت‌آمیز، حدود سال ‪ ۱۶۳۰‬میلادی توسط “ریچارد لور”، و بین دو سگ انجام شد. لور، یک کالبدشناس بود و هر دو حیوان زنده ماندند.

نخستین انتقال خون ثبت شده به انسان را دکتر ” ژان باپتیست دنیس” فرانسوی در سال ‪ ۱۶۶۷‬انجام داد.

نخستین بیمار دنیس پسر نوجوانی بود با تب بسیار شدید که به طور معجزه -آسایی جان سالم به در برد. به او ‪ ۰/۲۵‬لیتر خون بره تزریق شد با این حال بیمار بعدی دنیس این قدر خوش شانس نبود.

“آنتونی موروی”، خدمتکاری جوان بود که به خاطر درمان جنونش به او خون گوساله تزریق کردند .

نخستین انتقال خون برای آنتونی تاثیری مثبت داشت اما او بعد از دومین بار تب کرد و مرد.بیوه موروی، به اتهام سهل انگاری از دنیس شکایت کرد و دنیس هم او را به اتهام زدن تهمت به دادگاه کشاند.

به دنبال این ماجرا انتقال خون در بیشتر قسمت‌های اروپا ممنوع شد تا اینکه “کارل لنداشتاینر”اتریشی گروه‌های خونی اصلی را تشخیص داد.

همچنین کشف فاکتور ‪ Rh‬نیز از جمله کارهای لنداشتاینر، محسوب می‌شود.

‪ Rh‬یکی از آنتی ژن‌های روی گلبول‌های قرمز است که در تعیین گروه‌های خونی موثر است.

آنتی ژن‌های متفرقه زیادی وجود دارد که ‪ Rh‬از مهمترین این آنتی ژن ها محسوب می‌شود.

همچنین بررسی کنید

چارلز دیکنز” در رابطه با تغذیه ایتام در انگلیس ( مانند اولیور تویست ) اغراق گویی کرده است

مروری بر تاریخچه علم ژنتیک و نقش گریگور مندل