خانه / تاریخ پزشکی / پنجم تيرماه سالروز درگذشت كاشف گروه‌هاي خوني اصلي است

پنجم تيرماه سالروز درگذشت كاشف گروه‌هاي خوني اصلي است

پنجم تيرماه برابر با ‪ ۲۶‬ژوئن است. ‪ ۷۲‬سال پيش در چنين روزي “كارل لنداشتاينر”، پاتولوژيست و ايمني‌شناس اتريشي چشم از جهان فروبست. لنداشتاينر، برنده جايزه نوبل پزشكي سال ‪ ۱۹۳۰‬است كه اين جايزه را به دليل كشف گروه‌هاي خوني اصلي و تكميل سيستم گروه‌بندي (‪ (ABO‬دريافت كرد.

او نشان داد كه در صورت تركيب و آميختن خون‌هاي گروه‌هاي متفاوت با همديگر، حركت گلبول‌هاي قرمز خون كه حامل اكسيژن‌اند كند مي‌شود و اثرهاي مرگباري به دنبال دارد.

اهميت اين كشف به گونه‌اي است كه سالروز تولد اين دانشمند به نام روز جهاني اهداكننده خون (‪ (WBDD‬نامگذاري شده‌است.

گروه‌هاي خوني براساس ساختمان شيميايي موجود در سطح گلبول‌هاي قرمز به چهار گروه ‪ A,B,AB,O‬تقسيم شده‌است. بدين ترتيب هر گروه خوني مختصاتي دارد و نبايد به انساني ديگر با گروه خوني نامتجانس تزريق شود. اما گروه ‪ O‬را به علت ساختمان خاص گلبول‌هاي آن كه نه ضد ‪ A‬و نه ضد ‪ B‬هستند مي توان به تمام گروه‌هاي چهارگانه تزريق كرد و از اين رو گروه ‪ O‬را اصطلاحا ” گروه‌دهنده همگاني ” مي‌نامند.

گفته مي‌شود نخستين انتقال خون موفقيت‌آميز، حدود سال ‪ ۱۶۳۰‬ميلادي توسط “ريچارد لور”، و بين دو سگ انجام شد. لور، يك كالبدشناس بود و هر دو حيوان زنده ماندند.

نخستين انتقال خون ثبت شده به انسان را دكتر ” ژان باپتيست دنيس” فرانسوي در سال ‪ ۱۶۶۷‬انجام داد.

نخستين بيمار دنيس پسر نوجواني بود با تب بسيار شديد كه به طور معجزه -آسايي جان سالم به در برد. به او ‪ ۰/۲۵‬ليتر خون بره تزريق شد با اين حال بيمار بعدي دنيس اين قدر خوش شانس نبود.

“آنتوني موروي”، خدمتكاري جوان بود كه به خاطر درمان جنونش به او خون گوساله تزريق كردند .

نخستين انتقال خون براي آنتوني تاثيري مثبت داشت اما او بعد از دومين بار تب كرد و مرد.بيوه موروي، به اتهام سهل انگاري از دنيس شكايت كرد و دنيس هم او را به اتهام زدن تهمت به دادگاه كشاند.

به دنبال اين ماجرا انتقال خون در بيشتر قسمت‌هاي اروپا ممنوع شد تا اينكه “كارل لنداشتاينر”اتريشي گروه‌هاي خوني اصلي را تشخيص داد.

همچنين كشف فاكتور ‪ Rh‬نيز از جمله كارهاي لنداشتاينر، محسوب مي‌شود.

‪ Rh‬يكي از آنتي ژن‌هاي روي گلبول‌هاي قرمز است كه در تعيين گروه‌هاي خوني موثر است.

آنتي ژن‌هاي متفرقه زيادي وجود دارد كه ‪ Rh‬از مهمترين اين آنتي ژن ها محسوب مي‌شود.

همچنین بررسی کنید

چارلز ديکنز” در رابطه با تغذيه ايتام در انگليس ( مانند اوليور تويست ) اغراق گويي کرده است

مروری بر تاريخچه علم ژنتيک و نقش گریگور مندل