خانه / بهداشت عمومي / سوختگي ها (BUrns)

سوختگي ها (BUrns)

سوختگي ها (BUrns)
سوختگي عبارت است از هر گونه آسيب به پوست , مخاط و بافتهاي زير پوست كه با حرارت مستقيم يا غير مستقيم ايجاد مي شود .پوست بعنوان يك  سد در برابر نفوذ عوامل بيماريزا و اجسام خارجي عمل مي كند و مانع از خارج شدن مايعات بدن مي گردد ولي زماني كه سو ختگي روي مي دهد , اين اعمال بدرستي انجام نگرفته و مشكلاتي به وجود مي آيد .
آسيب هاي پوست معمولا در دما ي كمتر از43 درجه سانتيگيرد ايجاد نمي شود . درجه حرارت هاي بين 44 تا 55 درجه آسيب قابل ملا حظه اي به بافتهاوارد مي آورد . درجه حرارتهاي بالاتر از 56 درجه سانتيگراد , پروتئينهاي بدن را منعقد كرده و ساختار پوست را در زمان كوتاهي تخريب مي كند .
شرايطي كه شدت سوختگي را تشديد مي كنند , (عوامل تعيين كننده اهميت سوختگي ) نام دارند .
عوامل تعيين كننده اهميت سو ختگي ها :
1– درجه سوختگي
2- درصد سوختگي (وسعت )
3- شدت سوختگي  
4- سن مصدوم
5- محل سوختگي
6- همراهي سوختگي با عوامل زمينه اي
علل سو ختگي
سوختگي به علل مختلف ممكن است اتفاق بيفتد كه از آن جمله مي توانيم اشعه خورشيد, نقطه آتش, جريان برق در ولتاژي ها بالا حرارت مرطوب ناشي از بخار آب گرم, مواد مذاب, مواد داغ شده, مواد شيميايي(اسيدها و بازها ), اشعه راديو اكتيو و مواد منفجره جنگي را نام ببريم. سوختگي ها را بر اساس عامل ايجاد به چهار نوع تقسيم مي كنند:
1- سوختگي هاي حرارتي
2- سوختگي هاي شيميايي    
3– سوختگي هاي الكتريكي
4- سوختگي هاي تابشي
  درجه سوختگي
سوختگي درجه اول (سطحي ) : اين سوختگي تنها لايه خارجي پوست را متاثر مي سازند و با قرمزي, تورم خفيف, حساس بودن و درد, بدون وجود تاول مشخص مي شود و با درمان مناسب ظرف دو تا پنج روز بدون بر جاي ماندن اثر (اسكار سوختگي) بهبود مي يابد.
سوختگي درجه دوم (قسمتي از عمق پوست): اين سوختگي تمام لايه خارجي پوست را در بر مي گيرد و به لايه داخلي پوست هم كشيده مي شود. تشكيل تاول, تورم, ترشح مايع و درد شديد مشخصه سوختگي درجه 2 به شمار مي آيد.
بهبودي سوختگي همراه با اثر (اسكار ) كم بوده و با درمان مناسب حدوداً در عرض حدود 3 هفته اليتام مي يابد.
سوختگي درجه سوم (تمام عمق پوست ): اين سوختگي شديد به تمام لايه هاي پوست و به داخل چربي زير پوست , عضلات و استخوانها گسترش مي يابد, تغيير رنگ (به رنگ ذغالي, سفيد يا قرمز آلبالويي ), چرمي شدن, سوختن پوست, ظاهر خشك, درد شديد يا عدم وجود درد(به علت سوختن پايانه هاي حسي درد) از مشخصات اين نوع سوختگي به شمار مي آيد.
بهبودي مناسب پوست وقسمت آسيب ديده نيازمند پيوند پوستي از مناطق سالم است. در اين نوع سوختگي , شوك و از دست رفتن مقادير زيادي از مايعات بدن روي مي دهد. 

وسعت سوختگي

وسعت سوختگي به صورت درصدي از كل سطح بدن بيان مي شود. به مقدار سطحي از بدن گفته مي شود كه دچار آسيب گرديده، به طور كلي هرچه سطح وسيعتري از بدن دچار سوختگي باشد، وخامت حال مصدوم بيشتر خواهد بود.
براي تعيين وسعت سوختگي از قانون نه استفاده مي شود.
بر طبق اين فرمول
در بزرگسالان: هر قسمت از بدن به ضرايبي از نه تقسيم مي شود كه به شرح زير مي باشد:

 

·        سر و گردن 9%
·        هر دست 9%  
·        هر پا 18%
·        جلوي تنه 18%
·        پشت تنه 18%
ناحيه تناسلي 1%

صد سوختگي ها در بالغين

اين قانون در مورد كودكان نيز صادق است ولي در قسمت سر و اندام تحتاني كمي متفاوت مي باشد به شرح زير:
·        سر و گردن 18%
·        هر دست 9%
·        هر پا 5/13%                                              
جلوي تنه 18%     ·        پشت تنه 18%                                                               
  درصد سوختگی در کودکان
مثال: كودك 5 ساله به علت سوختگي با آب جوش در تمام قسمت جلوي تنه و كل يك اندام فوقاني و تحتاني مراجعه كرده, درصد سوختگي او چيست؟
درصد5/40 = 5/13 +9 +18
تقسيم بند ي سوختگي در بزرگسالا ن : (شدت سوختگي )
1- سوختگي خفيف :   
الف-سوختگي درجه 3 در كمتراز2 % سطح بدن
ب- سوختگي درجه 2در كمتر از 15% سطح بدن
ج- سوختگي درجه 1 در كمتر از 50% سطح بدن
2- سوختگي متوسط :
الف-سوختگي درجه 3 بين 2 تا 10% سطح بدن (بجز دست و پا , صورت , دستگاه تنفسي فوقاني , دستگاه تناسلي )
ب- سوختگي درجه 2  بين15 تا  30% سطح بدن
ج- سوختگي درجه 1 در بيش از 50% سطح بدن
3- سوختگي شديد :
الف- سوختگي درجه 3 در بيش از 10 درصد سطح بدن
ب- سوختگي درجه 2 در بيش از 30 درصد سطح بدن
ج- سوختگي با اسيد ,برق گرفتگي
د- سوختگي در بيمار داراي بيماري زمينه اي
تقسيم بندي سوختگي در كودكان و نوزادان :
1-سوختگي خفيف : سوختگي درجه 2 دركمتر از 10% سطح بدن
2-سوختگي متو سط : سوختگي درجه 2 در بين 10 تا 20% سطح بدن
3-سوختگي شديد :
الف- سوختگي درجه 3و2 در بيش از 20% سطح بدن

ب- سوختگي در دست , پا , صورت , مجاري تنفسي يا دستگاه تناسلي  

جدول شماره 1-كمكهاي اوليه در سوختگيها

درجه سوختگي
بايدها
نبايدها
سوختگي درجه 1
به كار بردن آب سرد در موضع سوختگي و پانسمان خشك
قرار دادن كره، خميردندان، سيب زميني، تخم مرغ و نظاير آن
سوختگي درجه 2
فرو بردن در آب سرد، پانسمان خشك، درمان شوك و اعزام به مراكز درماني
تركانيدن تاولها، برداشتن پوستهاي باقي مانده، ماليدن پمادهاي خانگي، پانسمان مرطوب
سوختگي درجه 3
پانسمان با وسايل استريل، درمان شوك، بررسي مشكلات تنفسي، اعزام سريع به مراكز درماني
برداشتن البسه ها كه به پوست چسبيده اند، استفاده از پمادهاي خانگي بر روري موضع

سن مصدوم
 از جمله عوامل مهم در تعيين اهميت سوختگي بوده به طوري كه در سنين پائين تر از 5 سال و بالاي 55 سال، احتمال وقوع شوك و از دست رفتن سريع مايعات بدن بدنبال سوختگي وجود دارد.
در افراد مسن، اغلب سوختگيهاي بيش از 20 در صد بدن كشنده هستند.
محل سوختگي
در بعضي از قسمتهاي بدن مانند دست، پا، صورت، دستگاه تناسلي و مجاري هوائي، سوختگي بسيار خطرناك است. مصدوم را بايد تحت مراقبت ويژه سريعاً به مركز درماني انتقال داد.
  

همراهي سوختگي با عوامل زمينه اي
فرد دچار سوختگي را بايد از نظر وجود بيماريهائي مثل مشكلات قلبي عروقي، تنفسي و ديابت و … بررسي كرد. زيرا سوختگي در اين بيماران باعث تشديد مشكل آنان خواهد شد و از طرفي وجود بيماري زمينه اي باعث تأثير منفي بر مسير درمان سوختگي خواهد شد.
 

اقدامات اوليه در سوختگي ها
اولين اقدام كنترل و مهار آتش سوزي و دور كردن مصدوم از منطقه ايجاد كننده سوختگي مي باشد.
لباسها، انگشتر، ساعت، دستبند و … را از تن مصدوم خارج كنيد
– ناحيه سوخته را حداقل 10 دقيقه در آب سرد و ترجيحاً استريل غوطه ور كنيد. اين كار فقط براي حدود 45 تا 30 دقيقه بلافاصله بعد از سوختگي موثر است و درد را هم تسكين مي دهد. 
– روش انجام سرد كردن قسمت سوخته به اين صورت است كه جريان آب سرد را از بالاي محل سوخته به سمت سوختگي هدايت كنيد. اين روش را براي نواحي
سوختگي وسيع(بيشتر از 20%) استفاده ننمائيد. زيرا احتمال عفونت را افزايش
مي دهد.

– در سوختگي شديد، به مصدوم اكسيژن بدهيد. بيشتر افرادي كه  دچار سوختگي مي شوند، در اثر استنشاق دودهاي حاصله خفه مي شوند لذا دادن اكسيژن با حجم زياد (6 ليتر در دقيقه)به مصدوم كمك شاياني خواهد كرد.
– سريعاً عوامل تعيين كننده اهميت سوختگي را تعيين نمائيد و قسمت سوخته را با استفاده از پانسمان خشك و استريل بپوشانيد. هرگز از پمادهاي آنتي بيوتيك جهت سوختگيها استفاده ننمائيد و تاولها را نتركانيد. 
اگر فاصله مصدوم تا مركز كمتر از 20 دقيقه باشد، وقت را براي ارزيابي طولاني يا پانسمان كامل او تلف ننمائيد.
تـاول
به تجمع مايعات به صورت يك حباب زير پوستي كه قابل رويت باشد، تاول گويند و علائم آن عبارتند از:
– تجمع مايع زير پوست به صورت يك حباب
– درد در اثر لمس يا فشار
– تورم و قرمزي دور تاول
 
اقدامات و كمكهاي اوليه در مورد تاول
1-تاولهاي كوچك را با استفاده از محلول ضد عفوني و گاز استريل پانسمان نموده و بپوشانيد.
2- تاولهاي بزرگ نيز مي بايست پانسمان و بانداژ شوند و تا حد امكان جلوي تركيدن تاولها را بگيريد.
3-چون گاهي تاولها ممكن است دردناك باشد و در شرايط غير استريل و آلوده و در حين كار بتركد و يا تاول بيش از cm5/2 قطر داشته باشد، لذا در شرايط استريل با استفاده از يك سر سوزن استريل مايع آن را تخليه نمائيد.
 سوختگي حرارتي
اين سوختگي در اثر تماس يك منبع ضعيف يا قوي انرژي حرارتي با بدن ايجاد
مي گردد.
 
سوختگي شيميائي
بسياري از مواد شيميائي مانند اسيدها و بازها(مانند مواد پاك كننده قوي) در اثر تماس با بدن مي توانند باعث ايجاد آسيبهاي جزئي يا شديد بافتي شوند.
سوختگي ناشي از مواد شيميائي تا زماني كه بوسيله بافت غير فعال شود يا خنثي گردد و يا با آب رقيق شود، ادامه يافته و به بدن آسيب مي رساند. ممكن است روند سوختگي براي زمان طولاني بعد از تماس اوليه ادامه پيدا كند.
سوختگيهاي قليائي جدي تر از سوختگيهاي اسيدي هستند. زيرا مواد قليائي بيشتر در بدن نفوذ مي كنند و مدت زمان بيشتري فعال باقي مي ماند. در حاليكه مواد اسيدي

پس از سوزاندن يك لايه از پوست و انعقاد پروتئينهاي پوست بر روي لايه اي كه خود تشكيل داده اند ميمانند و در عمق بدن نفوذ نمي كنند.
 اقدامات و كمكهاي اوليه
در تمام سوختگيها (خواه اسيدي و خواه قليائي) قسمت آلوده را با مقادير زياد آب بشوئيد. در سوختگيهاي اسيدي و قليائي آسيب عمدتاً ظرف 3 دقيقه بعد از تماس مصدوم با ماده شيميايي ايجاد مي شود. بنابراين شستن قسمت سوخته مصدوم در اولين دقايق بعد از تماس آسيب را كاهش مي دهد. 
درآوردن لباسهاي آلوده، امكان مواجه پوست با مواد شيميايي جذب نشده را كاهش مي دهد. اين كار را زمانيكه در حال شستن سوختگيهاي مصدوم هستيد انجام دهيد. آب را بدون هيچ فشاري به كار ببريد زيرا فشار آب باعث نفوذ مواد شيميايي به قسمتهاي عمقي تر بافتها مي شود. از آب روان استفاده كرده و بدن را با فشار كم و جريان ملايم به مدت زياد شستشو دهيد.
سوختگي الكتريكي (برق گرفتگي)
برق گرفتگي يكي از عوامل تهديد كننده حيات محسوب مي شود. حتي با وجود فقط يك شوك الكتريكي خفيف، مصدوم ميتواند دچار صدمات داخلي شديد شود. جريان 1000 ولت يا بيشتر به عنوان ولتاژ بالا محسوب مي شود ولي جريان 220 ولت خانگي هم مي تواند مرگ آفرين باشد.  
 

اقدامات و كمكهاي اوليه
1- ABC را بررسي كرده و در صورت وجود مشكل آنرا مرتفع سازيد.
2- انجام CPR در برق گرفتگيها ضرورت پيدا مي كند و در صورت شروع فوري، موفقيت آميز خواهد بود.
3- محلهاي سوختگي را بررسي كرده و با بالا بردن پاها و گرم نگهداشتن مصدوم شوك او را درمان كنيد.
4- بيشتر سوختگيهاي الكتريكي، سوختگي درجه سه هستند، بنابراين آنها را به صورت استريل پانسمان كنيد.
 

رعد و برق زدگي
نگراني اصلي در مورد آسيبهاي ناشي از رعدوبرق، احتمال ايجاد ايست قلبي يا تنفسي است. اكثراً رعدوبرق مستقيماً به يك مصدوم برخورد نميكند بلكه ابتدا به اماكن مجاور اصابت كرده و سپس به مصدوم  بر مي خورد.
اقدامات و كمكهاي اوليه
1ABC را بررسي كرده و چنانچه فردي دچار ايست قلبي تنفسي شده بود CPR را شروع كنيد.
2- در صورت بروز شوك، آن را درمان كنيد.
3- كمكهاي اوليه در مورد سوختگي را انجام و مصدوم را سريعاً ارجاع دهيد.
 توصيه هاي ضروري در زمان وقوع رعدوبرق
1– زير درختان تك و بلند در مناطق باز قرار نگيريد.
2- از قرار گرفتن در مناطقي كه صاعقه را به خود مي گيرد مانند ايستادن روي تپه بپرهيزيد.
3- از آبهاي سرباز دوري كنيد.
4- وسايل فلزي را از خود دور كنيد.
5- از دوچرخه يا موتورسيكلت پياده شويد.
6- از سيم برق و خطوط فلزي دوري كنيد.
7- چمباتمه بزنيد ولي روي زمين دراز نكشيد.
 
سوختگي تابشي
تشعشعات ناشي از انرژيهاي زياد مانند تشعشعات هسته اي، نور آفتاب مي تواند بر روي پوست و يا تشعشعات نور مثل  برف و جوشكاري روي قسمتهاي مختلف چشم اثر تخريبي بگذارد. تابش نور مستقيم بصورت طولاني بر روي پوست باعث ايجاد سوختگي درجه يك بصورت درد و سوزش و قرمزي مي گردد.
اقدامات و كمكهاي اوليه
در سوختگي پوست در اثر نور مستقيم آفتاب، فرد را به مكان سايه منتقل كرده و كمپرس سرد روي محل سوختگي قرار دهيد.
– در صورت تمايل بيمار به وي آب و نوشيدني خنک بدهيد.
– عرق سوز
بثورات قرمز شديداً آزاد دهنده و سوزش آور است كه عمدتاً در هواي داغ تشكيل مي شود اين حالت وقتي رخ مي دهد كه باكتري ها و سلولهاي پوستي مرده ,‌غدد عرق را مسدود كنند . اين بثورات بخصوص مناطقي را درگير مي كنند كه عرق در آنجا گير مي افتد و نمي تواند تبخير شود مثلاً (انتهاي پا)
اقـدامات
1– قرارگرفتن درشرايط خنك
2- پوست را به ملايمت با آب سرد خيس كنيد تا  خنك شود.
اقدامات در برف كوري (آسيب چشم در اثر نور طولاني و زياد) شامل شستشوي چشم و پوشانيدن چشم بوسيله پارچه تميز و ارجاع مصدوم به مراكز درماني است.
 سوختگي‌ شيميايي‌ چشم‌
پاشيدن‌ مواد شيميايي‌ به‌ درون‌ چشم‌، در صورتي‌ كه‌ سريعاً درمان‌ نشود، مي‌تواند آسيب‌ جدي‌ ايجاد كند. اين‌ مواد مي‌توانند سطح‌ چشم‌ را تخريب‌ كنند و منجر به‌ تشكيل‌ بافت‌ جوشگاهي‌ و حتي‌ كوري‌ شوند. اولويت‌ ارائه‌كننده‌ كمك‌هاي‌ اوليه‌، عبارت‌ است‌ از شستن‌ چشم‌ به‌ منظور رقيق‌سازي‌ و پخش‌ كردن‌ ماده‌ شيميايي‌. هنگام‌ شستشوي‌ چشم‌، دقت‌ كنيد كه‌ آب‌ آلوده‌ روي‌ شما يا مصدوم‌ پاشيده‌ نشود. قبل‌ از شروع‌ درمان‌ مصدوم‌، در صورت‌ امكان‌ دستكش‌ محافظ‌ بپوشيد.
تشخيص
ممكن‌ است‌ موارد زير وجود داشته‌ باشند:
درد شديد در چشم‌
ناتواني‌ در باز كردن‌ چشم‌ آسيب‌ديده‌
تورم‌ و قرمزي‌ در اطراف‌ چشم‌

اشك‌ ريزش‌ شديد

شواهدي‌ از
ماده‌ شيميايي‌ يا ظرف‌ محتوي‌ آن‌ در محيط‌ اطراف‌
 
نكتـه
مصدوم‌ را از دست‌ زدن‌ به‌ چشم‌ آسيب‌ديده‌ يا خارج‌ كردن‌ لنز تماسي‌ با زور، منع‌ كنيد.
در صورت‌ امكان‌، دستكش‌ يكبار مصرف‌ بپوشيد. حداقل‌ به‌ مدت‌ 10 دقيقه‌، چشم‌ آسيب‌ديده‌ را زير جريان‌ آب‌ سرد ملايم‌ بگيريد. دقت‌ كنيد كه‌ تمام‌ قسمت‌هاي‌ پلك‌ (داخل‌ و خارج‌ آن‌) كاملاً شسته‌ شود. ممكن‌ است‌ استفاده‌ از يك‌ شستشودهنده‌ چشم‌ يا ليوان‌ براي‌ ريختن‌ آب‌ روي‌ چشم‌، ساده‌تر باشد.
اگر چشم‌ در اثر اسپاسم‌ ناشي‌ از درد بسته‌ شده‌ است‌، پلك‌ها را با ملايمت‌ اما محكم‌ بكشيد تا از هم‌ باز شوند. دقت‌ كنيد كه‌ آب‌ آلوده‌ روي‌ چشم‌ سالم‌ پاشيده‌ نشود.
از مصدوم‌ بخواهيد كه‌ يك‌ پانسمان‌ چشمي‌ استريل‌ يا يك‌ تكه‌ پارچه‌ تميز بدون‌ كرك‌ روي‌ چشم‌ آسيب‌ ديده‌ قرار بدهد. اگر مدتي‌ طول‌ مي‌كشد تا مصدوم‌ تحت‌ مراقبت‌
طبي‌ قرار گيرد، با استفاده‌ از باند اين‌ لايه‌ پوششي‌ را به‌ صورت‌ شل‌ در محل‌ خود ببنديد.
 در صورت‌ امكان‌، ماده‌ شيميايي‌ را شناسايي‌ كنيد. سپس‌، شرايط‌ انتقال‌ مصدوم‌ به‌ بيمارستان‌ را مهيا كنيد.
 
سوختگي‌ چشم‌ در اثر اشعه‌
اين‌ وضعيت‌ وقتي‌ رخ‌ مي‌دهد كه‌ سطح‌ چشم‌) قرنيه‌) در اثر مواجهه‌ با پرتو ماوراء بنفش‌ (مثلاً تابش‌ طولاني‌مدت‌ نور آفتاب‌ بازتابيده‌ از روي‌ برف‌ به‌ چشم‌) دچار
آسيب‌
شود. علايم‌ معمولاً به‌ صورت‌ تدريجي‌ ظاهر مي‌شوند و روند بهبود ممكن‌
است‌ تا يك‌ هفته‌ طول‌ بكشد. تابش‌ نور شعله‌ جوشكاري‌ نيز
مي‌تواند به‌ سوختگي‌ ناشي‌ از اشعه‌ بيانجامد.
تشخيص
درد شديد در چشم‌(هاي‌) آسيب‌ديده‌ ممكن‌ است‌ موارد زير نيز وجود داشته‌ باشند:
احساس‌ «سنگ‌ريزه‌ (جسم‌
خارجي‌)» در چشم‌ها
حساسيت‌ به‌ نور
قرمزي‌ و اشك‌ ريزش‌ از چشمها
نكـتـه
لنز تماسي‌ را خارج‌ نكنيد.
به‌ مصدوم‌ اطمينان‌ خاطر بدهيد. از او بخواهيد يك‌ پوشش‌ چشمي‌ روي‌ چشم‌ آسيب‌ ديده‌ نگه‌ دارد. اگر تا زمان‌ پيشگيري‌ پزشكي‌ مدتي‌ طول‌ مي‌كشد، با استفاده‌ از باند، اين‌ لايه‌ پوششي‌ را به‌ صورت‌ شل‌ در محل‌ خود ببنديد.
شرايط‌ انتقال‌ مصدوم‌ به‌ مركز را فراهم‌ كنيد.
آسيب‌ ناشي‌ از گاز اشك‌آور
پليس‌ اين‌ گاز محلول‌ را براي‌ كنترل‌ اغتشاشات‌ و دفاع‌ از خود به‌ كار مي‌برد؛ گاهي‌ افراد اين‌ وسيله‌ را به‌طور غيرمجاز وبه‌عنوان‌يك ‌اسلحه‌در عمليات‌ تهاجمي‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌دهند. اين‌ ماده‌، سبب‌ آزردگي‌ چشم‌ها و راه‌ تنفسي‌ مي‌شود و مي‌تواند منجر به‌ استفراغ‌ شود. اين‌ آثار معمولاً ظرف‌ 15 دقيقه‌ از بين‌ مي‌روند، گرچه‌ ممكن‌است‌چشم‌هاتامدت‌بيشتري‌ دردناك‌ باقي‌ بمانند. به‌ كار بردن‌ گاز اشك‌آور روي‌ فردي‌ كه‌ مبتلا به‌ آسم‌ است‌، مي‌تواند موجب‌ حمله‌ آسم‌ شود.
تشخيص‌
ممكن‌ است‌ موارد زير وجود داشته‌ باشند:
اشك‌ ريزش‌ از چشم‌ها                        سرفه‌ و عطسه‌ غيرقابل‌ مهار
 احساس‌ سوختگي‌ در پوست‌ و گلو   سفت‌ شدن‌ قفسه‌ سينه‌ و اشكال‌ در تنفس
نكتـه
شستن‌ چشم‌ها معمولاً ضروري‌ نيست‌ و مي‌تواند زمان‌ آزردگي‌ چشم‌ را طولاني‌ كند.
مناطقي‌ را كه‌ توسط‌
اين‌ گاز دچار آسيب‌ شده‌اند، مالش‌ ندهيد.
1 مصدوم‌ را به‌ يك‌ محل‌ داراي‌ تهويه‌ مناسب‌ منتقل‌ كنيد و به‌ وي‌ اطمينان‌ بدهيد كه‌ علايم‌ خيلي‌ زود برطرف‌ خواهند شد (ممكن‌ است‌ مصدوم‌ خيلي‌ بي‌قرار باشد). سعي‌ كنيد مصدوم‌ را از مالاندن‌ چشم‌هايش‌ منع‌ كنيد
2- اگر چشم‌هاي‌ مصدوم‌ دردناك‌ هستند، آنها را باد بزنيد تا سرعت‌ تبخير باقيمانده‌ گاز اشك‌آور افزايش‌ پيدا كند.
3- اگر مقدار زيادي‌ از ماده‌ شيميايي‌ در يك‌ مكان‌ خفه‌ و بسته‌ استنشاق‌ شده‌ است‌، شرايط‌ انتقال‌ مصدوم‌ به‌ مركز‌ را فراهم‌ كنيد

همچنین بررسی کنید

زگیل تناسلی چیست؟

زگیل‌ها، زائده‌های پوستی غیر سرطانی‌ای هستند که به علت یک عفونت ویروسی بر روی سطح …

بروسلوز

بروسلوز از بیماری هایعفونی واگیرداری است که به لحاظ مشترک بودن بین انسان و دام، …