خانه / تاریخ پزشکی / اول بهمن (‪ ۲۱‬ژانويه ) “‬هوراس ولز” از پيشگامان بيهوشي با گاز خنده ، متولد شد ؛ و “محمد قريب” از بنيانگذاران طب اطفال ايران، درگذشت

اول بهمن (‪ ۲۱‬ژانويه ) “‬هوراس ولز” از پيشگامان بيهوشي با گاز خنده ، متولد شد ؛ و “محمد قريب” از بنيانگذاران طب اطفال ايران، درگذشت

يكشنبه، اول بهمن برابر با‪ ۲۱‬ژانويه ‪ ۲۰۰۷‬است. ‪ ۳۲‬سال پيش در چنين روزي، دكتر “محمد قريب” از بنيانگذاران طب جديد اطفال در ايران، چشم از جهان فروبست.

او از جمله نخستين دانشجويان ايراني بود كه براي تحصيل طب به فرانسه رفت و با موفقيت چشمگير به ايران بازگشت.

دكتر قريب به سبب فعاليت‌هاي ثمر بخش در زمينه بيماري‌هاي كودكان، رياست انجمن پزشكان كودكان ايران را از بدو تاسيس به عهده داشت و بدين ترتيب بنيانگذار طب اطفال در ايران شناخته مي‌شود.

همچنين در چنين روزي در سال ‪” ۱۸۱۵‬هوراس ولز” دندانپزشك آمريكايي و يكي از پيشگامان بيهوشي با گاز خنده (اكسيد نيترو) متولد شد.

ولز براي ارايه اختراع خود در ژانويه ‪ ۱۸۴۵‬نمايشي در دانشكده پزشكي دانشگاه “هاروارد” ترتيب داد كه با عدم موفقيت همراه بود و باعث شد كشف بيهوشي توسط او به رسميت شناخته نشود.

نخستين بي‌حسي دنداني با اكسيد نيترو (گاز خنده) توسط “جان ام ريگز” در نهم اوت ‪ ۱۸۹۸‬بود كه “گاردنر كوينسي كولتون”، دندانپزشك آمريكايي به صورت گسترده از اين گاز استفاده كرد.

اكسيد نيترو را “جوزف پريستلي” در سال ‪ ۱۷۷۲‬كشف كرده بود.بعدها معلوم شد كه اين گاز سمي نيست،اما وقتي استنشاق شود آثار عجيبي به بار مي‌آورد و افراد مشغول كارهاي غريبي مثل آواز خواندن، دعوا كردن، و خنديدن مي‌شوند.

همين خنديدن باعث شد كه اكسيد نيترو را “گازخنده‌آور” بنامند.

در سال ‪” ،۱۷۹۹‬همفري ديوي” كشف كرد كه استنشاق طولاني‌تر اكسيد نيترو باعث بيهوشي موقت مي‌شود. ديوي اين گاز را روي خودش امتحان كرد و گزارش داد پس از آنكه حدود ‪ ۱۶‬ليتر گاز را در مدت هفت دقيقه استنشاق كرد، “كاملا مسموم” شد.

اگرچه ديوي گفت كه شايد بتوان از اكسيد نيترو در اعمال جراحي استفاده كرد، اما كسي پيشنهاد او را پيگيري نكرد و در سال‌هاي نخست سده نوزدهم تنها مصرف اكسيد نيترو، در سرگرمي‌ها بود.

‪ ۲۰۸‬سال پيش درچنين روزي، نخستين واكسيناسيون جهان (بر ضد آبله) توسط “ادوارد جنر” انجام شد.

جنر پزشك انگليسي در يادداشتهاي خود مي‌نويسد: علم پزشكي هيچ راهي براي مقابله با اين غول وحشتناك نمي‌شناسد.

مطب ادوارد جنر نيز مانند مطب تمامي پزشكان آن دوران هر روز مملو از بيماران مبتلا به آبله بود. جنر شروع به تحقيق و بررسي دقيق بر روي آبله و جمع آوري اطلاعات از بيماران كرد.

او متوجه شد بيماري تمامي افراد جامعه را در بر مي‌گيرد، اما آمار مبتلايان به آبله در جمعيت روستايي كمتر است. روستاييان و به خصوص گاوداران كمتر به آبله مبتلا مي‌شدند،در حالي كه اغلب اين افراد قبلا يك بار به ابله گاوي دچار شده بودند.

آبله گاوي در انسان با علائمي مانند تب خفيف و كمي التهاب پوست همراه است و بيمار به سرعت بهبود مي‌يابد.

ادوارد جنر حدس مي‌زد ابتلا به آبله گاوي سبب ايمني اين افراد نسبت به آبله انساني شده است. پس از مدتي تحقيق، جنر مطمئن شد كه حدس او درست است و تصميم گرفت براي اثبات نظريه خود دست به آزمايش خطرناكي بزند.

جنر چاقوي كوچك جراحي خود را با چرك آبله گاوي آلوده كرد و سپس بازوي “جيمز فليپ”،پسربچه هشت ساله باغبانش را با چاقوي آلوده به چرك خراشيد.با با ورود عامل بيماريزا، پسرك مبتلا به آبله خفيف گاوي شد و به سرعت بهبود يافت.

شش هفته بعد نوبت مهمترين قسمت آزمايش فرا رسيد. اين بار جنر چرك آبله انساني را به پسرك تزريق كرد. با وجود آنكه اين آزمايش با خطر مرگ همراه بود،اما باغبان ادوارد جنر و خانواده او افتخار مي‌كرد كه بهترين پزشك منطقه پسر آنها را براي مهم‌ترين آزمايش تاريخ پزشكي انتخاب كرد.بعد از تزريق چرك هيچ اثري از ابتلا به ابله در پسرك ديده نشد.

ادوارد جنر آزمايش خود را دو ماه بعد نيز تكرار كرد. اين بار نيز هيچ نشانه‌اي از بيماري ديده نشد و بدين ترتيب درستي نظريه او را ثابت شد.

جنر آزمايش خود را واكسن ناميد كه برگرفته از نام علمي آبله گاوي ‪ variolae vacciniae‬در زبان لاتين است.

انتشار نتيجه تحقيق او با سر و صداي زيادي در سراسر اروپا همراه شد.

موسسه تحقيقاتي سلطنتي لندن، نتيجه آزمايش ادوارد جنر را ارزشمند ارزيابي و از اين پزشك دهكده حمايت كرد. در مدت زمان كوتاهي تمامي مراكز پزشكي دنيا خواستار ارتباط با جنر و دستيابي به نتايج تحقيقات او شدند.

نتيجه تحقيقات جنر به زبانهاي مختلف دنيا ترجمه و منتشر شد. شش سال بعد از واكسينه شدن جميز فليپ هشت‌ساله، تنها در انگلستان نزديك به نيم ميليون نفر عليه آبله واكسينه شدند و واكسيناسيون به سرعت در تمام دنيا گسترش يافت.

ادوارد جنر تمام عمر و ثروت خود را صرف ريشه كن كردن بيماري آبله كرد، اما آرزوي بزرگ او ‪ ۲۰۰‬سال بعد، در سال ‪ ۱۹۸۰‬ميلادي و زماني به حقيقت پيوست كه سازمان بهداشت جهاني اعلام كرد كه آبله براي هميشه در تمامي جهان ريشه‌كن شد.

همچنين در چنين روزي در سال ‪” ،۱۹۱۲‬كنراداميل بلوخ” بيوشيميدان آلماني الاصل آمريكايي و برنده جايزه نوبل فيزيولوژي و پزشكي سال ‪ ۱۹۶۴‬به خاطر كشف چگونگي سنتز طبيعي كلسترول و اسيدهاي چرب ، متولد شد.

همچنین بررسی کنید

چارلز ديکنز” در رابطه با تغذيه ايتام در انگليس ( مانند اوليور تويست ) اغراق گويي کرده است

مروری بر تاريخچه علم ژنتيک و نقش گریگور مندل