خانه / اخبار اجتماعي / مواد غذائى و تغذيه (Food and Nutrition ) ، در قبل و هنگام و پس از بروز بلایا

مواد غذائى و تغذيه (Food and Nutrition ) ، در قبل و هنگام و پس از بروز بلایا

 از 44 بلایای طبیعی که در دنیا به وقوع می پیوندد حدود 33 بلایای آن به صورت مداوم در نقاط مختلف کشور اتفاق می افتد به گونه ای که ایران ششمین کشور از 10 کشور اول بلاخیز در دنیا محسوب می شود. همچنین هنگام بحران به علت وقوع حوادث غیر مترقبه، هماهنگی های درون بخشی  مناسب است اما هماهنگی های برون بخشی و بین بخشی مناسب نیست .و گاها دوباره کاری عدم کارایی و تعلل در کار وجود دارد. در برخی کشورها سیستم آموزش دیده و تخصصی نظیر ارتش وجود دارد که هنگام بروز حادثه به کنترل بحران پرداخته و آن را به سازمانهای مربوط تحویل می دهند. در برخی کشورها سیستم مدیریت مبتنی بر جامعه است به گونه ای که هنگام بروز حادثه کار را به مردم واگذار می کنند و در برخی کشورها نظیر ایران نیز ترکیبی از این 2 سیستم وجود دارد یعنی هنگام بروز بحران سازمانی توانمند در کنار کمک و همکاری مردم وجود دارد. این سایت سعی خواهد کرد در سلسله مقالاتی به بررسی مدیریت و امداد رسانی در حوادث و بلایای طبیعی از دیدگاه ” بهداشت و درمان ” و در یک کلام “سلامت مردم ” بپردازد .

            “دفتر پیگیری اخبار اجتماعی “

              “سایت پزشکان بدون مرز”

——————-

مواد غذائى و تغذيه
Food and Nutrition

هيچ يك از حوادث شديد طبيعي ، بطور جدي

هيچ يك از حوادث شديد طبيعي ، بطور جدي موجب بروز تغييرات نامطلوب در وضعيت تغذيه جامعه و ايجاد كمبود مواد غذائي نمي نمايد. ظهور اين مشكل بستگي به نوع ، مدت ، وسعت حادثه و نيز شرائط غذائي و چگونگي تغذيه اهالي منطقه حادثه ديده دارد ، توزيع مقادير زياد مواد غذائي همواره يك اولويت امداد رساني فوري بشمار نمي رود و همچنين توزيع دراز مدت ممكن است باعث بروز اثرات نامطلوب نمايد.
جهت تعيين نوع مواد غذائي مورد نياز و زمان توزيع آن ، هماهنگ كننده برنامه هاي امداد بهداشتي بايد با نتايج حاصله از انواع حوادث آشنا باشد بنابراين ، باتوجه به شرائط خاص منطقه آسيب ديده بايد از انجام حساب هاي سرانگشتي ( فرضي ، خودداري بعمل آيد ، اولين گام در تعيين برنامه امداد رساني مواد غذائي دستيبابي به ذخائر مواد غذائي موجود ، برآورد ميزان نياز غذائي اهالي آسيب ديده ، محاسبه جيره روزانه مورد احتياج گروه عظيم جمعيتي و بالاخره ثبت وضعيت تغذيه اي آنان ميباشد ، لذا سرپرست تغذيه كه داراي آموزش كافي در اين زمينه ميباشد بايد در رابطه با طرح ريزي و اجراي برنامه هاي تغذيه مورد مشاوره قرار گيرد .
نتايج مورد انتظار در حوادث :

محتمل ترين نتايج حاصله از وثوع هر نوع حادثه عبارتست از آشفتگي و از هم گسيختگي سرويسهاي ارتباطي و نقليه و تغيير وتحول در فعاليتهاي اجتماعي و اقتصادي است ، در نتيجه حتي در مواقعي كه دخائر مواد غذائي بقدر كافي موجود ميباشد ، ممكن است بعلت بي نظمي و از هم پاشيدگي دستگاهها و يا كمبود درآمد ، جهت خريداري مواد غذائي ، دسترسي به اين مواد امكان پذير نباشد ، چنانچه وقوع خسارت كلان منجر به تلفات احشام و از بين رفتن محصولات و ذخائر مواد غذائي گردد ، شرائط در كوتاه مدت ميتواند بسيار حساس و شديد بوده و موجب بحرانهاي درازمدت گردد ، بعلاوه ضرورت تخليه و جابجائي اهالي در طي حادثه ، ايجاد فاصله در تهيه و تدارك مواد غذائي آنان مي نمايد ، بويژه در مواردي مانند بيمارستانها و برخي موسسات ممكن است نياز به تامين مواد غذائي اضطراري باشد .
گرچه شرائط فوق ميتواند در هر حادثه اي روي دهد ، مع الوصف بستگي به نوع حوادث برخي تفاوت هاي دراز مدت و كوتاه مدت در اثرات ناشي از اينگونه وقايع بوجود خواهد آمد . براي نمونه در رابطه با رويداد زلزله معمولا” در دراز مدت مشكلات مستقيم كمي در دسترسي به مواد غذائي موجود خواهد آمد زيرا محصولات كشاورزي برداشت نشده بدون تغيير بر پا مانده و انبارهاي مواد غذائي خانواده ها ، عمده فروشان ، و فروشگاهها بازيابي ميگردد ، از طرف ديگر مشكلات موقتي مواد غذائي در اثر گسيختگي شرائط بازار و سيستم حمل ونقل نتيجه غير مستقيمي در بر خواهد داشت. چنانچه زلزله در زماني مانند هنگام درو روي دهد كه نياز به كارگر فراوان ميباشد ، كمبود كارگر ناشي از مرگ و مير آنان در برداشت محصولات كشاورزي ممكن است ايجاد مشكلاتي در كوتاه مدت بنمايد . برخلاف زمين لرزه ، تندبادهاي استوائي ، سيل ها و يورش امواج دريا ميتواند بطور مستقيم در دسترسي به مواد غذائي اثر بگذارد و محصولات جمع آوري شده بكلي بويژه در مواردي كه آگاهي قبلي نباشد ممكن است بكلي نابود گردند و انبارهاي مواد غذائي خانوادگي به شدت آسيب به بينند.

اثرات احتمالى نامطلوب توزيع مواد غذائى در مقادير حجيم :

تصميم در مورد توزيع مواد غذائي به مقادير زياد بايد در بالاترين سطوح و براساس اطلاعات دقيق موجود اتخاذ و به مرحله اجرا در آيد ، چنانچه مقادير عظيم مواد غذائي به يك ناحيه ارسال گردد ممكن است اين امر بازگشت به شرائط عادي را به تاخير بياندازد.
توزيع مواد غذائي نياز به حمل و نقل و پرسنل دارد كه بايد استخدام گردند ، زارعين خرده پا ممكن است بعلت كساد بازار مواجه با سختي گردند ، شايد يكي از اثرات جانبي مهم ، تامين مواد غذائي اهالي بصورت رايگان ميباشد كه چنانچه همگام با تامين بذور و ساير ملزومات مورد نياز كشت جهت تجديد وضعيت اقتصادي مجلي نباشد ممكن است در امداد رساني ايجاد وابستگي وسيعي نمايد.

برقرارى اولويت ها:

اولويت ها در كاهش مشكلات مواد غذائى شامل موارد زير ميباشد :

1 ) تامين مواد غذائي فوري در موارد نياز اضطراري مانند جمعيت هاي مجزا ، كاركنان موسسات و پرسنل امداد رساني .
2 ) برآورد نمودن و تخمين اوليه مواد غذائي مورد نياز در منطقه تا بتوان در زمينه فراهم نمودن مواد غذائي ، تامين وسيله نقليه و توزيع مواد غذائي اقداماتي انجام داد .
3 ) تامين و فراهم نمودن انبارهاي مواد غذائي و ارزيابي ميزان مصرف
4 ) ثبت اطلاعات درباره نياز به مواد غذائي ، بطوريكه در صورت تغيير شرائط نسبت به تامين ، فراهم نمودن ، توزيع و ساير برنامه بتوان اقدام نمود .

امداد رسانى فورى :

در طي چند روز اوليه پس از وقوع حوادث ميزان وسعت خسارات نامشخص ، برقراري ارتباطات بسيار مشكل و به تعداد افراد مصدوم ساعت به ساعت افزوده ميگردد ، بنابراين توزيع مواد غذائي بايد هرچه زودتر آغاز گردد ولي بعلت ناهمگوني هاي فراوان و مقادير كم مواد غذائي ارسالي توسط تشكيلات دولتي ، موسسات ، سازمان هاي خصوصي و افراد ، توزيع مواد غذائي در ابتدا بصورت يك برنامه روزبروز محسوب ميگردد.

طرح ريزي منطقي جيره بندي در طي اين مدت غير ممكن است و آنچه دراين مدت دوران آشفتگي و هرج ومرج بايد در نظر داشت ، تامين حداقل 7/6 تا 4/8 مگاژول ( 1600 تا 2000 كيلوكالري ) در روز و براي هر فرد بهر شكل ممكن خواه از طريق مصرف سس ، خمير جگر و يا هويج ميباشد ، براي رفع احتياج در كوتاه مدت و براي حدود يك هفته و يا بيشتر ، يك جيره اضطراري به ميزان در حدود 7 مگاژول ( 1700 كيلوكالري ) باعث ممانعت از كمبودهاي شديد تغذيه اي و قحطي عمومي ميگردد.
بعنوان يك اقلام فوري در امداد رساني ، مواد غذائي در دسترس بايد بلافاصله در بين گروههائي كه در معرض خطر بيشتر قرار دارند در مقادير كافي ( 3 تا 4 كيلوگرم براي هر نفر ) توزيع گردد ، نمونه اينگونه افراد ، كساني هستند كه از حوادث ناشي از زمين لززه ، و يا سيل جان بدر برده ، جابجا شده و يا حداسازي شده اند ، در موارد كمبود مواد غذائي بهتر است كه مواد غذائي پخته شده مانند برنج پخته و يا نان بجاي مواد خوراكي خشك توزيع گردد.
درچنين شرائطي نياز به محاسبه جزئيات مورد لزوم از نظر تامين دقيق مقادير ويتامين ، املاح و يا پروتئين در دو يا سه هفته اول نمي باشد ولي مواد غذائي تهيه شده بايد مورد قبول اهالي و داراي طعمي مطبوع باشد ، در صورتيكه هيچ يكي از معيارهاي تغذيه اي را نتوان تامين نمود ، مهمترين نكته اي كه بايد مورد توجه قرار گيرد ، تامين انرژي كافي است براي اين منظور توزيع غلات و حبوبات جهت رفع نيازهاي اساسي كفايت مي نمايد . چنانچه گروههائي بتوانند غذاي مورد نياز خود را فراهم نمايند ، دراينصورت ممكن است توزيع مواد غذائي منحصر به يك قلم مانند لوبيا و بعنوان بخشي از سهميه انجام گيرد.

برآورد احتياجات مواد غذائى :

بلافاصله پس از وقوع حوادث ، يك ارزيابي كلي از اقلام مورد احتياج خوراكي بايد بعمل آورد ، اين امر باعث ميشود كه مسئولان مربوطه اولين گامهاي ضروري را در برقراري و فراهم نمودن ذخائر تامين انبارها و وسائط نقليه بعمل آورند .
درموارد عدم وجود اطلاعات مشروح ، برآوردها بايد براساس قضاوت كلي و درنظرگرفتن فاكتورهاي زير انجام گردد:

1 ) اثرات احتمالي وقوع حادثه در دستيابي به مواد غذائي ( براي نمونه هجوم امواج دريائي ممكن است كليه ذخائر مواد غذائي خانگي را از بين ببرد.
2 ) تعداد تقريبي جمعيت آسيب ديده .
3 ) احتياجات مواد غذائي دگرگوني و تغيير پذيري شرائط موجود در منطقه ( براي مثال درصد جمعيت كشاورزاني كه از يارانه استفاده مي نمايند و آنهائي كه بطور كلي برمبناي خريد مواد غذائي متكي ميباشند .
4 ) تاثير عوامل فصلي ، براي نمونه در مناطقي كه از كمكهاي دولتي بهره مند ميگردند ، ممكن است عينا” قبل از برداشت محصول ، انبارهاي غذائي آنان ، بازرگانان و اهالي از بين رفته و بيش از پيش وابسته به خريد از بازار گردند سرپرست تغذيه بايد نسبت به برآورد مواد غذائي مورد نياز براساس تعداد خانوار ( كه غالبا” 5 نفر در نظر گرفته ميشود ) براي مدت يك هفته و يا يكماه اقدام نمايد. گاهي توزيع مواد خوراكي كه خانواده ها براي مدت يكماه منظور ميگردد كه يك روش منطقي بنظر ميرسد :

سرپرست امور تغذيه بايد نسبت به برآورد گنجايش محلهاي نگهداري مواد غذائي جهت گروههاي عظيم جمعيتي اقدام نمايد ، براي مثال برمبناي يكهزار نفر و براي مدت يكماه ، در روش ساده و محلي برآورد عبارتند از :

1 ) تامين 16 متر مكعب مواد غذائي جهت تغذيه تعداد يكهزار نفر و براي مدت يكماه
2 ) در نظر گرفتن 2 متر مكعب فضا جهت نگهداري يك تن مواد غذائي

به منظور پيشگيري از بروز زيانهاي وارده ناشي از بارندگي ، ‌‌آفات و غارت و چپاول ، دقت در انبار نمودن مواد خوراكي حائز اهميت فراوان ميباشد . درجهت محاسبه تركيب سهمينه روزانه رعايت نكات زير ضروري ميباشد .

1 ) جيره تحويلي بايد حتي المقدور به نحو ساده اي بايد نگهداري شود.
2 ) جهت تسهيل در انبار داري و توزيع بايد از مواد غذائي فاسد نشدني و كم حجم استفاده نمود.
3 ) جايگزيني اقلام مواد غذائي در گروههاي مختلف بايد مجاز باشد .

سهيمه هاي مواد غذائي را بايد براساس سه از مواد مذكور بايد انتخاب نمود كه شامل :
يك ماده غذائي اصلي ترجيحا” از خانواده دانه ها ( غلات و حبوبات ، يك منبع غذائي مقوي انرژي زا مانند چربي و يك ماده غذائي مغذي مانند پروتئين ، درصورت امكان گروههاي آسيب پذيربايد علاوه بر جيره اساسي ، مواد غذائي مكمل نيز دريافت نمايند ، كه دراين گروه بايد كودكان زير 5 سال را كه ، سرعت رشد نموده و ممكن است سوء تغذيه در آنان آسيب هاي دائمي و جبران ناپذيري ايجاد نمايد و همچنين زنان زائد و شيرده را كه نياز به مواد مغذي بيشتري دارند مورد توجه ويژه قرار داد ، تغذيه كودكان با شير ماده يكي از بهترين روشهاي تغذيه نوزادان زير 6 ماه ميباشد و سرپرستان امداد در شرائط اضطراري بايد از ورود تركيب ها و مواد غذائي كودكان جلوگيري نمايند .

فراهم نمودن مواد غذائى :

چنانچه برآورد مواد غذائي مورد احتياج بيش از موجودي محلي باشد و ضمنا” پيش بيني توزيع مواد غذائي براي چندين ماه انجام گرفته باشد ، بايد اقداماتي در زمينه تامين و فراهم نمودن مواد غذائي از ساير مناطق كشور و يا خارج بعمل آيد ، برآوردي كلي نيز از وسائط نقليه مورد احتياج بايد بعمل آيد .
غذاي مورد نياز جهت توزيع اوليه در شرائط اضطراري بايد از منابع ملي و دولتي و يا انبارهاي عمده فروشان و يا ممالكي كه داراي روابط دوجانبه ميباشند و همچنين موسسات عمران بين المللي تامين گردد.
چنانچه مقادير كلان مواد غذائي از خارج از كشور مورد نياز باشد فراهم نمودن و ارسال آنها ممكن است به چند ماه وقت نياز داشته باشد ، بنابراين جهت دستيبابي به موسسات خارجي بايد در مراحل اوليه اقدام نموده ، اعلام عادات غذائي جامعه به اهدا، كنندگان توسط هماهنگ كنندگان امداد بهداشتي ، بنظر خرده گيري و انتقاد آميز ميباشد ولي بهرتقدير مواد خوراكي كه مورد پذيرش اهالي نبوده و مصرف نشود هيچ نوع سود و منافع تغذيه اي در بر نخواهد داشت .
نياز به غذاهاي ويژه نوزادان ( غذاي كودك ) پس از وقوع حوادث غالبا” بصورت مبالعه آميزي بيان ميگردد ، درحاليكه ارتقاء سطح تغذيه مادران و كمك مادي به آنان به مراتب داراي اثربخشي و ايمني بيشتري در مقايسه باحمل هوائي غذاهاي كودك ميباشد . از آ،جائيكه در مراحل حاد اضطراري نياز به تامين و يتامين ، اهميت چنداني ندارد ، درخواست داروهاي مولتي ويتامين به عنوان اقلام جداگانه و مورد نياز امداد نبايد انجام گيرد.

مراقبت :

چنانچه مشكلات تامين مواد غذائي در درازمدت در مناطقي مانند نواحي كشاورزي كه از يارانه دولتي استفاده مي نمايند و يا مناطق فقير نشين وجود داشته باشد ، دراينصورت شرائط تغذيه مناطق بايد مورد بررسي و پايش قرار گيرد وباانجام منظم اندازه گيري فيزيكي از نمونه هاي مناسب جمعيتي تكميل گردد . از آنجائيكه كودكان حساس ترين گروههاي سني در موارد تغييرات تغذيه اي ميباشند ،بنابراين اقدامات مراقبتي ، بايد براساس اين گروهها پايه گذاري گردد و متمركز گردد ، بايد در نظر داشت كه شديد ترين موارد سوء تغذيه در نتيجه نرسيدن مواد غذائي لازم به بدن تشديد ميگردد ، در شرائط اضطراري ، كنترل وزن و قد بهترين شاخص تغييرات حاد در وضعيت غذائي ميباشد ، هرچند اندازه گيري دور بازو كه روشي ساده و آسان است را ميتوان در اين رابطه نيز بكاربرد .
چنانچه نتايج اولين بررسيها در مورد احتياجات جمعيتي ، در دسترس باشد وجود اطلاعات دقيق تر مذكور امكان برآورد اوليه ، نسبت جمعيتي را كه در طي مدت طولاني نياز بيشتري به دريافت مواد غذائي دارند ، ميسر ميسازد. بررسي نيازها نه تنها شامل دسترسي به مواد غذائي ميباشد بلكه نواحي ر اكه با مشكلات كارگري و بازار و سيار عوامل روبرو مي باشند نيز شناسائي مي نمايد ، به محض اينكه اهالي يك منطقه قادر به بازگشت به الگوهاي عادي مصرف باشند توزيع مواد غذائي بايد متوقف گردد.
جزئيات فني در مورد توزيع مواد غذائي و تكنيك هاي تغذيه را دربرخي از كتابهاي زير ميتوان يافت

 

همچنین بررسی کنید

خواصی جالب از ته خیار که از آن بی خبر بودیم

خیار گیاهی است علفی یک ساله، دارای ساقه خوابیده و برگ های بزرگ است. بوته …

راهکارهای ساده برای کنترل پرخوری احساسی

گرسنگی احساسی می‌تواند ناگهان یا در اثر چند موضوع استرس زا ایجاد شود یعنی زمانی …