خانه / اخبار علوم پايه / هم استعداد ژنتيكي و هم عوامل محيطي ناشناخته زيادي در بروز “مولتيپل اسكلروز”(‪ (MS‬نقش دارند

هم استعداد ژنتيكي و هم عوامل محيطي ناشناخته زيادي در بروز “مولتيپل اسكلروز”(‪ (MS‬نقش دارند

ازسال ‪ ۱۸۶۸‬ميلادي كه “مولتيپل اسكلروز”(‪ (MS‬براي اولين‌بار توسط “شاركو” توصيف شد، دانشمندان تلاش فراواني براي شناسايي علل زمينه ساز اين بيماري انجام داده‌اند.

۵۶۴۳۲۴۳۵۶.jpg

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از نشريه نيوانگلند (‪ ( New England Journal‬ ، مطالعات انجام شده روي دوقلوها و مطالعات اپيدميولوژيك ، حكايت از آن دارند كه هم استعداد ژنتيكي و هم عوامل محيطي ناشناخته زيادي در بروز اين بيماري نقش دارند.

خطر ابتلا به بيماري “ام اس” در دوقلوهاي تك تخمكي نزديك به‪ ۳۰‬درصد و در دوقلوهاي دو تخمكي يا خواهر و برادرهاي غير دو قلو حدود ‪ ۲‬درصد ( باز هم بالاتر از خطر ابتلاي ‪ ۰/۱‬درصد درجوامع پرشيوع ) است.

در سال ‪ ، ۱۹۷۲‬وجود ارتباط بين ابتلا به “ام اس” و منطقه ژنومي ‪ HLA‬به اثبات رسيد. اكنون مي‌بينيم كه اين ارتباط محدود به ژن ‪ HLA-DRBL‬روي كروموزوم ‪ 6P21‬است . در واقع اين لوكوس ژني ، تا به حال قوي‌ترين عامل ژنتيكي منفردي بوده است كه روي استعداد ابتلا به “ام اس” تاثير مي‌گذارد.

مطالعات مختلفي كه پس از اين كشف انجام شده ، نشان داده‌اند كه جايگاه ژني‪ HLA‬نقش عمده‌اي در افزايش استعداد به “ام اس” ايفا مي‌كند. اين مطالعات البته حاكي از اين مطلب نيز بوده‌اند كه جايگاه‌هاي ژني “جزيي ” در خارج از جايگاه ‪ HLA‬هم احتمالا وجود دارد، ولي نقش آن‌ها به اندازه لوكوس ‪HLA‬ بارز نيست .

نشريه نيوانگلند(‪ ( New England Journal‬اخيرا اقدام به انتشار نخستين تلاش‌هاي‌تحقيقاتي كنسرسيوم بين‌المللي ژنتيك”ام اس” كرده‌است. هدف اين مطالعه كه توسط هافلر(‪ ( Hafler‬و همكاران انجام شده، تعريف پروفايل ژنتيكي زمينه -ساز ابتلا به “ام اس” است. اين مطالعه كه در مقياسي بزرگ انجام شده، داده -هاي ژنتيكي مربوط به ‪ ۱۲‬هزار بيمار را مورد تحليل قرار داده است .

اين داده‌ها قويا از نقش جايگاه ژني ‪ HLA‬در زمينه ژنتيكي بيماران مبتلا به “ام اس” حمايت مي‌كنند، اما در عين حال حاكي از آنند كه ‪ ۲‬ژن جذاب ديگر هم در اين ميان نقش دارند:
آلل ‪ IL2RA‬كه مسوول رمزدهي زير گروه آلفا از گيرنده اينترلوكين ‪ ) ۲‬كه ‪ CD25‬هم ناميده مي‌شود) است و روي كروموزوم ‪ 10P15‬قرار دارد و آلل ‪IL7RA‬ كه زنجيرهاي آلفاي گيرنده اينترلوكين ‪ ۷‬را رمزدهي مي‌كند و روي كروموزوم ‪ 5P13‬قرار دارد.

اين دو ژن سازنده گيرنده‌هاي اينترلوكيني و پروتين‌هاي مرتبط با آن ها نقش مهمي در ايمني با واسطه‌هاي سلول‌هاي “تي” ايفا مي‌كنند.

گيرنده اينترلوكين ‪ ۲‬براي تنظيم پاسخ‌هاي سلول ‪ T‬ضروري است واينترلوكين هفت نيز براي هموموستاز ذخاير سلول‌هاي “تي”حافظه‌اي حائز اهميت‌است و ممكن است در توليد سلول‌هاي “تي” خودكار در “ام اس” نقش داشته باشد.

همراهي ژن ‪ IL2RA‬با ديابت نوع يك و بيماري گريوز نيز ثابت شده است كه اين موضوع نشان مي‌دهد ژن مذكور نقش كلي تري را در خود ايمني ايفا مي‌كند.

با اين حال نكته مهم آن است كه افزايش خطر “ام اس” كه در اثر دارا بودن اين دو ژن جديد در فرد ايجاد مي‌شود ، بسيار كم است و اين دو آلل جديد ، تنها بخش بسيار كوچكي از خطر ابتلا به “ام اس” را توجيه مي‌كنند ( فقط حدود ‪ ۰/۲‬درصد ).

با توجه به اين كه شيوع اين ژن‌ها نيز در جمعيت بالا است ، حضور آن‌ها به تنهايي نمي‌تواند عامل خطر عمده‌اي براي ابتلا به‌يك بيماري ژنتيكي قلمداد شود . بنابر اين نبايد فراموش كرد كه جايگاه ژني ‪ HLA‬هنوز هم نقش منحصر به فرد خود را به عنوان تنها ژن خطرزاي “عمده” در ابتلا به “ام اس” داراست

همچنین بررسی کنید

زگیل تناسلی چیست؟

زگیل‌ها، زائده‌های پوستی غیر سرطانی‌ای هستند که به علت یک عفونت ویروسی بر روی سطح …

بروسلوز

بروسلوز از بیماری هایعفونی واگیرداری است که به لحاظ مشترک بودن بین انسان و دام، …